Sağlık Bakanlığı, kapalı ve açık alanlarda tütün kullanımı ile mücadelede radikal bir mevzuat değişikliğine gidiyor. Yeni düzenlemeyle birlikte tütün ürünlerinin perakende satış noktalarındaki görünürlüğü tamamen ortadan kaldırılacak. Mevcut uygulamada market, büfe ve bakkallarda hemen kasa arkasında bulunan sigara stantları ve teşhir üniteleri artık kullanılamayacak. Tütünle ilgili her türlü materyalin tüketicinin doğrudan görüş alanından çıkarılması amaçlanıyor.
Kamusal alanlarda kapsam genişliyor
Düzenlemenin bir diğer ayağını ise kamusal alanlardaki kısıtlamalar oluşturuyor. Özellikle çocukların ve gençlerin yoğun olarak bulunduğu park, bahçe ve oyun alanlarında sigara içilmesi yasaklanacak. Dünya Sağlık Örgütü’nün tütün bağımlılığını "görerek bulaşan bir hastalık" olarak tanımlamasından yola çıkan bakanlık, tütün ürünlerini sosyal yaşamın görsel kodlarından tamamen silmeyi hedefliyor.
Elektronik sigara ve algı yönetimi
Yeni mevzuat sadece geleneksel tütün ürünlerini değil, son yıllarda artış gösteren elektronik sigara ve yeni nesil tütün türevlerini de kapsıyor. Bu ürünlerin "zararsız" olduğu yönündeki algıyı kırmak adına, pazarlama ve görünürlük yasakları elektronik cihazlar için de aynı sertlikte uygulanacak. Satış noktalarında tütün ürünlerinin kapalı dolaplarda veya tezgah altı ünitelerde tutulması zorunlu hale getirilecek.
Perakende sektöründe yeni yerleşim düzeni
Düzenleme, perakende zincirleri ve küçük esnaf için de fiziksel bir dönüşüm anlamına geliyor. Satış noktalarının, kasaların arkasındaki yüksek maliyetli reklam ve teşhir alanlarını yeniden organize etmesi gerekecek. Bakanlığın bu adımıyla, özellikle genç nesillerin tütün ürünlerine yönelik "aşinalık" duygusunun kırılması ve tüketim talebinin psikolojik kanallar üzerinden baskılanması bekleniyor.
ANALİZ:
Endeks24 analistlerinin sektörel regülasyon uyum analizleri ve pazar dinamikleri modellemelerine göre; bu hamle Türkiye’deki tütün piyasasını "tam karanlık pazar" (full dark market) statüsüne taşımaktadır. İndirgenmiş nakit akımları (İNA) perspektifinden bakıldığında, perakende satış noktalarında teşhirin yasaklanması, marka sadakati düşük olan ürün gruplarında hacimsel bir daralma yaratma potansiyeli taşımaktadır.
Sektörün geçmiş regülasyon uyum hızı ve organize perakende devlerinin operasyonel çevikliği üzerinden yapılan analizler sonucunda; kasa arkası ünitelerin yeniden yapılandırılmasının kısa vadeli bir yatırım maliyeti (CAPEX) doğuracağı izleniyor. Bununla birlikte, teşhir alanlarının boşalmasının marketlerde yüksek marjlı alternatif ürün grupları (atıştırmalık, sakız vb.) için yeni alanlar yaratacağı değerlendirilmektedir. Kamusal alan yasaklarının ise "sosyal içicilik" oranlarını orta vadede aşağı çekmesi ve kamu sağlık harcamalarında yapısal bir tasarruf süreci başlatması öngörülüyor.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Perakende satış noktalarında teşhir yasağı ve tütün pazarının yapısal dönüşümüŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu
Yasal Uyarı: Burada yer alan bilgiler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım kararlarınızı kendi risk profilinize göre vermeniz önerilir.
