- Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatı ocak-eylülde geçen yılın 80,7 milyar dolarından yüzde 7 artışla 86,4 milyar dolara çıktı; artış 5,7 milyar dolar.
- Yüksek teknoloji 7,4 milyar dolar, orta-yüksek teknoloji 79 milyar dolar oldu; motorlu kara taşıtları 29,2 milyar dolarla başı çekti.
- Endeks24 hesabına göre kritik teknoloji, toplam mal ihracatının yüzde 41,0'ını oluşturdu; geçen yıl bu pay yüzde 40,3'tü.
- Yüksek teknolojide bilgisayar ve elektronik 2,4 milyar dolardan 3 milyar dolara çıktı, hava ve uzay araçları 2,7 milyar dolardan 2,5 milyar dolara indi.
Türkiye'nin orta-yüksek ve yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerden oluşan "kritik teknoloji" ihracatı ocak-eylül döneminde yüzde 7 artarak 86,4 milyar dolara ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde tutar 80,7 milyar dolardı.
Rakam TÜİK'in ayrı bir bülten kalemi değil, TÜİK dış ticaret verilerinden yapılan derleme. Derlemede orta-yüksek ve yüksek teknoloji sınıfındaki ürünler "kritik teknoloji" başlığı altında toplanıyor. Yüksek teknoloji ihracatı 7,4 milyar dolar, orta-yüksek teknoloji ihracatı 79 milyar dolar oldu.
Dokuz aylık karşılaştırma
| Kategori | Ocak-Eylül 2025 | Ocak-Eylül 2026 | Fark | Bildirilen artış |
|---|---|---|---|---|
| Yüksek teknoloji | 6,9 | 7,4 | +0,5 | yüzde 6,3 |
| Orta-yüksek teknoloji | 73,8 | 79,0 | +5,2 | yüzde 7,1 |
| Kritik teknoloji toplamı | 80,7 | 86,4 | +5,7 | yüzde 7 |
Toplam artışın yaklaşık yüzde 91'i orta-yüksek teknolojiden geldi: bu kategori 5,2 milyar dolar, yüksek teknoloji ise 0,5 milyar dolar ekledi. Yüksek teknoloji ihracatı yüzde 6,3, orta-yüksek teknoloji ihracatı yüzde 7,1 arttı.
Hangi sektör ne kadar sattı
| Sektör | Kategori | 2025 | 2026 | Fark | 2026 payı (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| Bilgisayar, elektronik ve optik ürünler | Yüksek | 2,4 | 3,0 | +0,6 | 3,5 |
| Hava ve uzay araçları | Yüksek | 2,7 | 2,5 | -0,2 | 2,9 |
| Eczacılık, tıbbi, kimyasal ve bitkisel ürünler | Yüksek | 1,8 | 1,9 | +0,1 | 2,2 |
| Motorlu kara taşıtları | Orta-yüksek | 28,2 | 29,2 | +1,0 | 33,8 |
| Kimyasallar ve kimyasal ürünler | Orta-yüksek | 13,9 | 15,7 | +1,8 | 18,2 |
| Elektrikli teçhizat | Orta-yüksek | yaklaşık 13,9 | 15,1 | +1,2 | 17,5 |
| Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve teçhizat | Orta-yüksek | 13,5 | 14,1 | +0,6 | 16,3 |
| Silah ve mühimmat | Orta-yüksek | 2,8 | 3,4 | +0,6 | 3,9 |
| Tıbbi ve dişçilik araç gereçleri | Orta-yüksek | 0,78 | 0,82 | +0,04 | 0,9 |
| Diğer ulaşım araçları (hava-uzay ve gemi hariç) | Orta-yüksek | 0,63 | 0,66 | +0,03 | 0,8 |
Yüksek teknolojide sıralama değişti. Geçen yıl 2,7 milyar dolarla ilk sıradaki hava ve uzay araçları, 2,5 milyar dolara gerileyerek ikinci sıraya indi. Bilgisayar, elektronik ve optik ürünler 2,4 milyar dolardan 3 milyar dolara çıkarak başa geçti.
Bu iki kalemin yüksek teknoloji içindeki payı da yer değiştirdi. Bilgisayar ve elektronik yüzde 34,8'den yüzde 40,5'e çıktı, hava ve uzay araçları yüzde 39,1'den yüzde 33,8'e indi. Eczacılık ve tıbbi ürünlerin payı yüzde 26,1'den yüzde 25,7'ye geriledi.
Orta-yüksek teknolojide en büyük artışı kimyasallar sağladı: 13,9 milyar dolardan 15,7 milyar dolara çıkan ihracat, toplam artışın yaklaşık yüzde 32'sine denk geliyor. Elektrikli teçhizat yaklaşık 1,2 milyar dolar, motorlu kara taşıtları 1 milyar dolar artış kaydetti.
Silah ve mühimmat ihracatı 2,8 milyar dolardan 3,4 milyar dolara yükseldi. SSB Başkanı Haluk Görgün'e göre savunma ve havacılık sanayisinin sektör bazlı ihracatı dokuz ayda yüzde 15,6 artışla 6,92 milyar dolar oldu. Bu tutar, ürün sınıflamasına göre derlenen kalemlerle birebir karşılaştırılamaz. Savunma ve havacılık ihracatı haberimizde sektör rakamları ayrıntılı veriliyor.
Toplam ihracattaki payı
TÜİK'e göre dokuz aylık toplam mal ihracatı yüzde 5,2 artışla 210,95 milyar dolara ulaştı; eylül ayı ihracatı 26 milyar dolarla rekor kırmıştı. Kritik teknoloji bu oranın 1,8 puan üzerinde büyüdü.
| Gösterge | Ocak-Eylül 2025 | Ocak-Eylül 2026 |
|---|---|---|
| Kritik teknoloji ihracatı (milyar dolar) | 80,7 | 86,4 |
| Toplam mal ihracatı, genel ticaret sistemi (milyar dolar) | 200,48 | 210,95 |
| Kritik teknolojinin toplam ihracattaki payı (%) | 40,3 | 41,0 |
| Toplam ihracattaki artış (%) | - | 5,2 |
| Toplam ihracat artışı (milyar dolar) | - | 10,47 |
| Bunun kritik teknolojiden gelen kısmı (%) | - | 54 |
Toplam ihracat 10,47 milyar dolar artarken kritik teknolojinin katkısı 5,7 milyar dolar oldu. Dokuz aylık ihracat artışının yüzde 54'ü bu ürün grubundan geldi.
Ticaret Bakanlığı payı toplam ihracata değil imalat sanayisi ihracatına göre veriyor; 2025 için oran yüzde 43,5 idi. TÜİK'e göre ocak-eylülde imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,8. Endeks24 hesabıyla imalat ihracatı yaklaşık 197,9 milyar dolar, kritik teknolojinin imalat içindeki payı yaklaşık yüzde 43,7 eder.
Aynı paydayla yüksek teknolojinin imalat ihracatındaki payı yüzde 3,7 çıkıyor. TÜİK'in ocak-eylül için açıkladığı oran da yüzde 3,7; derleme resmî veriyle uyumlu.
2027 programındaki hedef
2027 Yıllık Programı'nda yüksek ve orta-yüksek teknolojili sektörlerin imalat sanayisi ihracatındaki payının bu yıl için tahmin edilen yüzde 44'ten 2027'de yüzde 48,5'e çıkarılması hedefleniyor. Fark 4,5 puan.
Aynı programda imalat sanayisi ihracatı hedefi 276 milyar dolar; bu yıl için beklenen tutar 266,2 milyar dolar. Otomotiv ihracatı için 45,5 milyar dolarlık hedef de aynı programda yer alıyor.
