Karadeniz ve Azak Denizi’nde ticari gemiler ile liman tesislerine yönelen saldırılar, Rus limanlarındaki ham petrol ve petrol ürünü tanker yüklemelerinde sert daralmaya yol açtı. BIMCO’ya göre yüklemeler temmuzun son iki haftasında, önceki dört haftanın ortalamasına kıyasla yüzde 62 düştü.
Rusya’nın Karadeniz ve Azak Denizi limanlarından yapılan kirli tanker yüklemeleri, temmuzun son iki haftasında belirgin biçimde zayıfladı.
BIMCO Baş Denizcilik Analisti Niels Rasmussen’in hesaplamasına göre günlük ortalama ihracat 2,59 milyon varilden 0,98 milyon varile geriledi. Böylece karşılaştırılan iki dönem arasındaki kayıp günlük 1,61 milyon varile ulaştı. Veriler, saldırıların yalnızca güvenlik riski yaratmadığını, yükleme kapasitesini ve gemi bulunabilirliğini de doğrudan etkilediğini gösterdi.
Günlük ortalama varil
Günlük ortalama varil
Saldırılar navlun ve sigorta maliyetini yükseltti
Reuters’ın piyasa kaynaklarına dayandırdığı habere göre Karadeniz’de petrol tankerlerinin ortalama günlük maliyeti bir hafta içinde 200 bin doların biraz üzerinden 300 bin doların üzerine çıktı. Savaş sigortası primi de iki hafta önce gemi değerinin yaklaşık yüzde 1’i düzeyindeyken bazı seferlerde yüzde 2’ye kadar yükseldi.
Bu maliyet artışı, taşıma kapasitesinin daraldığı bir dönemde tahıl, ham petrol ve rafine ürün akışları üzerindeki baskıyı büyütüyor. Karadeniz’deki enerji taşımacılığının küresel arz zincirleri açısından taşıdığı önem, Endeks24’ün enerji piyasalarına ilişkin haberlerinde de yakından izleniyor.
BIMCO, düşük hacimlerin sürmesi halinde küresel ham petrol tanker taşımacılığı hacminin yüzde 3 azalabileceğini hesaplıyor. Bu oran, Karadeniz’deki kesintinin bölgesel sınırları aşabileceğine işaret ediyor.
Tahıl ve Kazak petrolü de baskı altında
Karadeniz, Rusya ve Ukrayna’nın tahıl ihracatı ile Kazakistan petrolünün dünya pazarlarına taşınmasında kritik güzergâhlar arasında bulunuyor. Novorossiysk ve Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu terminalindeki kesintiler, Kazak petrolünün ana ihracat hattında da yükleme sorunlarına yol açtı. Rusya ve Ukrayna ise saldırıların askerî hedeflere yöneldiğini savunuyor.
Ukrayna makamlarının Reuters’a aktardığı verilere göre temmuzda liman altyapısı 67 saldırının hedefi oldu; limanlarda 35, deniz koridorunda ise 22 gemiye yönelik saldırı kaydedildi. Tarafların iddiaları bağımsız biçimde bütünüyle doğrulanamazken, ticari gemilerdeki hasar ve yükleme kesintileri deniz taşımacılığındaki ekonomik etkinin ölçülebilir hale geldiğini gösteriyor.
BIMCO’nun tanker yüklemeleri analizinde yer alan yüzde 62’lik düşüş, temmuzun son iki haftasını önceki dört haftanın ortalamasıyla karşılaştırıyor. Bu nedenle veri, yıllık ihracat kaybı değil, kısa dönemli ve saldırıların yoğunlaştığı zaman aralığına ilişkin bir hacim göstergesi olarak okunmalı.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
