Küresel kahve fiyatları, 2024 ve 2025'te gördüğü tarihi zirvelerin ardından geri çekildi. Dünya borsalarında arabica kahve, bir yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 12 daha ucuz ve mayıs sonundaki tepe seviyesinin altında işlem görüyor. Türkiye'de fincandaki fiyat ise aynı yolu izlemedi. Tüketicinin sık dile getirdiği kalıp burada da kendini gösteriyor: artışlar etikete anında yansıyor, düşüşler çoğu zaman görmezden geliniyor.
Dünya borsasında kahve nereye gitti
Arabica kahvenin libre fiyatı, 2023 sonunda 2 doların altındaydı. Brezilya'daki kuraklık ve düşük rekolte endişeleri fiyatı 2025 başında 4,4 dolar dolayındaki rekor seviyeye taşıdı. Sonraki aylarda sert iniş çıkışlar yaşandı; fiyat kimi zaman 2,8 doların altına indi, kimi zaman yeniden 4 doların üzerine çıktı.
Haziran sonu itibarıyla arabica yaklaşık 2,70 dolar seviyesinde işlem görüyor. Bu, bir yıl öncesine göre yüzde 12 dolayında bir gerileme anlamına geliyor. Son haftalarda Brezilya'daki yağışlar ve Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik baskısı fiyatı yeniden yukarı itse de, seviye geçen yılki kadar yüksek değil. Veriler ICE ve piyasa takip platformlarından alınan yaklaşık seviyeleri yansıtıyor.
Küresel piyasada fiyat gerilediğinde bunu rafa yansıtmak için acele eden çıkmıyor, artış olduğunda ise etiket çoğu zaman aynı gün değişiyor.
Etiket neden inmiyor
Perakendede fiyatın aşağı yapışkan olmasının arkasında birden çok kalem var: kira, asgari ücret, enerji ve lojistik maliyetleri. İşletmeler bu kalemlerdeki artışı fiyata hızla geçirirken, girdi maliyeti gerilediğinde aynı hızı çoğu zaman göstermiyor.
Ekim 2023 ile bugünü karşılaştıran bir hesaplama, makasın boyutunu ortaya koyuyor. Aynı dönemde asgari ücret yaklaşık yüzde 146, dolar kuru yaklaşık yüzde 54 artarken, dünyaca ünlü bir zincirde küçük boy Americano'nun fiyatı 30 liradan 150 liraya, yani yaklaşık yüzde 400 yükseldi. Kahve, hem ücret artışının hem kur artışının belirgin biçimde önüne geçti.
Akaryakıt da benzer bir tabloya işaret ediyor. Orta Doğu'daki gerilimle 120 dolar bölgesine kadar tırmanan petrol fiyatı, son haftalarda 75 doların altına geriledi. Buna karşın akaryakıt maliyetini gerekçe göstererek zam yapılan ürünlerde fiyatların geri gelip gelmeyeceği belirsizliğini koruyor.
Beklentilerdeki katılık da benzer
Fiyat algısındaki bu yapışkanlık, enflasyon beklentilerine de yansıyor. TCMB'nin bu hafta açıkladığı Haziran verilerine göre hane halkının 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi 3,38 puan gerileyerek yüzde 46,13'e indi, bu son 5 yılın en düşük seviyesi. Ancak aynı dönemde piyasa katılımcılarının beklentisi yüzde 23,81'de kaldı. Hane halkı ile piyasa arasındaki bu geniş makas, vatandaşın günlük harcamalarında gördüğü fiyatların kolay kolay düşmemesiyle yakından ilgili.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
