İran merkezli Nobitex borsası, 2023’ten bu yana Tron ve BNB Chain ağlarında en az 2,3 milyar dolarlık kripto transferi gerçekleştirdi. Reuters’ın Arkham verilerine dayandırdığı analiz, İran bağlantılı para akışlarının ABD yaptırımlarına rağmen küresel dijital ağlar üzerinden sürdüğünü gösterdi. Kritik eşik ise işlemlerin Donald Trump çevresiyle ilişkili kripto girişimleriyle aynı ekosistemde yoğunlaşması oldu.
Verilere göre Nobitex yalnızca Tron ağı üzerinde 2 milyar doların üzerinde transfer yaptı. BNB Chain tarafındaki işlem hacmi ise en az 317 milyon dolara ulaştı. Şubat ayında hızlanan İran-İsrail gerilimi sonrası dönemde bile Nobitex üzerinden BNB Chain’de 22,6 milyon dolar, Tron üzerinde ise 550 bin dolarlık yeni işlem gerçekleşti. Bu tablo, yaptırım baskısına rağmen alternatif finans ağlarının çalışmayı sürdürdüğünü gösterdi.
Reuters’ın haberinde, Tron’un kurucusu Justin Sun ile Binance’in kurucusu Changpeng Zhao’nun aynı zamanda Trump ailesinin desteklediği World Liberty Financial girişiminin önde gelen destekçileri arasında yer aldığı belirtildi. Justin Sun’ın WLFI tokenlarına milyonlarca dolarlık yatırım yaptığı, Binance’in ise World Liberty’nin USD1 stablecoin’ini desteklediği aktarıldı. Reuters, Trump ailesinin Nobitex işlemlerinden haberdar olduğuna dair doğrudan bulgu olmadığını özellikle vurguladı.
Asıl kritik baskı ise siyasi risk tarafında oluştu. Eski SEC yetkilisi John Reed Stark, İran bağlantılı finansal ağlarla aynı altyapıların kullanılmasının “başkanlık düzeyinde çıkar çatışması” tartışmalarını büyütebileceğini söyledi. Haberde İran Merkez Bankası ile Devrim Muhafızları’nın da Nobitex üzerinden işlem yaptığı kaydedildi. Her iki kurum Batı yaptırımları altında bulunuyor.
Yaptırım bypass sistemi büyüyor
Reuters’ın önceki araştırmaları, Nobitex’in İran’daki güçlü bir aileye bağlı iki kardeş tarafından kontrol edildiğini ortaya koymuştu. Borsa, Batı yaptırımlarını aşmak için kullanılan paralel finans ağının merkezlerinden biri olarak tanımlanıyor. 2018-2022 döneminde Nobitex ile Binance arasında yaklaşık 7,8 milyar dolarlık kripto akışı gerçekleştiği, bu transferlerin yaklaşık dörtte üçünün Tron üzerinden yapıldığı bildirildi.
Kripto analistleri, gerçek işlem hacminin açıklanan rakamların üzerinde olabileceğini değerlendiriyor. Nobitex’in iz sürülmesini zorlaştırmak için sık sık yeni cüzdan adresleri kullandığı belirtiliyor. Reuters’a konuşan dört farklı uzman, en az 2,3 milyar dolarlık hacim hesaplamasının tutarlı olduğunu doğruladı.
BNB Chain tarafı ise ağın bağımsız doğrulayıcılar tarafından işletildiğini ve Binance tarafından doğrudan kontrol edilmediğini savundu. Ancak Reuters’ın incelediği Abu Dabi kayıtlarında Changpeng Zhao’nun BNB Chain Technology’nin tek hissedarı olduğu bilgisi yer aldı. Tron yönetimi de sistemin yalnızca teknoloji altyapısı sunduğunu belirtti.
İran’ın tether hamlesi dikkat çekti
Haberde İran Merkez Bankası’nın Kasım 2024 ile Haziran 2025 arasında Tron ağı üzerinden 500 milyon doların üzerinde tether satın aldığı da yer aldı. Uzmanlar, İran’ın işlemleri gizlemek amacıyla farklı blokzincir ağlarını birlikte kullandığını belirtiyor. Stablecoin kullanımındaki artış, geleneksel bankacılık sisteminden dışlanan ülkelerin dijital dolar altyapılarına yöneldiğini gösteriyor.
Trump’ın 2025’te Beyaz Saray’a dönüşü sonrası kripto sektörüne yönelik daha destekleyici politikalar geliştirmesi de Washington’daki tartışmaları hızlandırdı. Reuters, Trump ailesinin kripto girişimlerinden yüz milyonlarca dolar gelir elde ettiğini yazdı. Aynı dönemde Changpeng Zhao’nun kara para aklama programı eksiklikleri nedeniyle aldığı federal cezanın Trump tarafından affedilmesi de dikkat çekti. Zhao’nun avukatları affın USD1 stablecoin’iyle bağlantısı olmadığını savundu.
