İran Devrim Muhafızları, Çabahar’dan başlayarak Umman Körfezi ve Arap Denizi’nin bazı bölümlerine uzanacak yeni bir deniz kısıtlama alanı oluşturulacağını açıkladı. Kesin koordinatları henüz duyurulmayan karar, Brent petrolün varil fiyatının yeniden 100 doların üzerine çıktığı bir günde geldi.
Devrim Muhafızlarının 9 Eylül açıklamasında alanın tam sınırlarının daha sonra ilan edileceği belirtildi. Bu nedenle kısıtlamanın hangi uluslararası deniz rotalarını kapsayacağı ve nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılar henüz netleşmedi.
Hürmüz dışındaki alan için ilk sinyal 6 Eylül’de geldi
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Mohsen Rezaei, 6 Eylül’de devlet televizyonuna yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın dışında yeni bir kısıtlı bölge ilan edileceğini söylemişti. Rezaei, bölgenin ABD deniz ablukası hattından başlayacağını ve Körfez’in bazı kesimlerine uzanacağını belirtmişti.
Çabahar’a ilişkin yeni açıklama, planlanan alanın Hürmüz Boğazı’nın doğusuna, Umman Körfezi ve Arap Denizi yönüne uzanan daha geniş bir deniz sahasını kapsayabileceğini gösteriyor. Ancak koordinatlar açıklanmadığı için alanın kesin coğrafi kapsamı konusunda harita veya rota çıkarmak için yeterli veri bulunmuyor.
Brent yeniden 100 doların üzerinde
Brent petrolün ön ay vadeli kontratı 9 Eylül’de yüzde 2’nin üzerinde yükselerek 100 doların üzerine çıktı ve yaklaşık altı haftanın en yüksek seviyesini gördü. Piyasa verilerine göre fiyat gün içinde 100,69 dolara kadar yükselirken, Batı Teksas türü ham petrol 95 doların üzerine çıktı.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş yalnızca İran’ın yeni kısıtlama açıklamasına bağlanmıyor. ABD-İran geriliminin yeniden tırmanması, İran destekli Husilerin Suudi enerji tesislerine yönelik saldırıları ve bölgesel arz rotalarına ilişkin riskler aynı anda fiyatlamada etkili oluyor.
Hürmüz akışındaki kayıp piyasanın ana belirsizliği
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı’ndan geçen ham petrol ve petrol sıvılarının 2025’in son çeyreğinde günlük ortalama 21,6 milyon varilden 2026’nın ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile gerilediğini tahmin ediyor. Kurum, akışların ağustosta ciddi biçimde kısıtlı kalacağını ve eylülde yavaş toparlanacağını varsayıyordu.
Yeni kısıtlama alanının fiilen devreye girip girmeyeceği, koordinatların nereden geçeceği ve ticari gemilere nasıl uygulanacağı petrol piyasası açısından bir sonraki kritik başlık olacak. Mevcut veriler, kararın tek başına fiyat hareketinin nedeni olduğunu göstermiyor; ancak bölgedeki deniz trafiği belirsizliğini genişleten yeni bir unsur oluşturuyor.
