ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonların şiddetleneceğine dair yaptığı açıklamalar, küresel enerji piyasalarında ve borsalarda tansiyonu zirveye taşıdı. Çarşamba akşamı gerçekleştirdiği konuşmada, İran’ı “Taş Devri’ne geri döndürme” sözü veren Trump, askeri hedeflere kısa sürede ulaşılacağını ancak net bir zaman çizelgesi sunmadığını belirtti. Bu belirsizlik, yatırımcılar cephesinde güven kaybına yol açarak hisse senedi piyasalarında satış baskısını artırdı.
İran cephesi ise Trump’ın tehditlerine gecikmeden yanıt verdi. İran Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Ebrahim Zolfaqari, ABD ve İsrail’e yönelik “daha ezici ve yıkıcı” saldırıların hazırlığının yapıldığını duyurdu. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndan geçmek isteyen “düşman gemilerini” engelleme ve diğerlerinden geçiş ücreti tahsil etme planlarını yasallaştırmaya hazırlanırken, bölgedeki enerji sevkiyatı tamamen durma noktasına geldi.
Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması, özellikle Asya ve Avrupa ekonomilerinde yakıt kıtlığı endişelerini körüklüyor. Yaklaşık 40 ülke, perşembe günü düzenlenen sanal zirvede navigasyon özgürlüğünü yeniden tesis etmenin yollarını aradı. Ancak Fransa ve İngiltere gibi ülkeler, sürecin ancak çatışmaların durmasıyla başlayabileceğine işaret ederek kısa vadeli bir çözümün zor olduğunu vurguladı.
Piyasalarda enerji ve güven krizi
Brent petrol fiyatları, Trump'ın açıklamalarının ardından %7 oranında değer kazanarak varil başına 108 dolar sınırına dayandı. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, çatışmanın küresel ekonomi üzerinde "asimetrik" ve yıkıcı etkileri olacağı konusunda uyarılarda bulundu. Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki kilitlenmenin devam etmesi durumunda küresel enflasyonun yeniden tırmanışa geçebileceğinden endişe ediyor.
