İngiltere hükümeti, 16-17 yaşındaki gençler için sosyal medya uygulamalarına gece yarısı ile sabah 6 arasında varsayılan bir erişim yasağı getiriyor; 16 yaş altına ise kapsamlı bir yasak planlıyor. Ancak aynı yolu ilk deneyen Avustralya'nın yaş doğrulama kontrollerinde daha ilk adımda tökezlemesi, bu kuralların pratikte ne kadar işleyeceğini şimdiden tartışmaya açıyor.
Düzenleme, çocukların sosyal medyanın zararlı etkilerinden korunmasına dönük küresel düzenleme dalgasının en iddialı adımlarından biri. Otomatik oynatılan videolar ve kullanıcıyı ekranda daha uzun tutmak için tasarlanan sonsuz kaydırma gibi özellikler de 16-17 yaş için varsayılan olarak kapatılacak.
Hangi yaş grubu neyle karşılaşacak
| Yaş grubu | Temel kural | Varsayılan kısıtlama |
|---|---|---|
| 16 yaş altı | Kapsamlı erişim yasağı | Platform yaşı doğrular, yeni hesap açılamaz |
| 16-17 yaş | Erişim sürüyor, kısıtlı | 00.00-06.00 yasağı, canlı yayın ve sonsuz kaydırma kapalı |
16 yaş altındaki çocuklar için plan daha kapsamlı: platformların bu yaş grubuna hizmet vermesi yasaklanacak ve şirketler hesap açılışında kullanıcının 16 yaşını doldurduğunu doğrulamak zorunda kalacak. Uygulamayı ailelerin değil, düzenleyici kurum Ofcom'un yürütmesi öngörülüyor; kuralın etrafından dolaşan ailelere ceza verilmeyecek. Oyunlar bu kapsamın dışında tutuluyor.
Bu önlemler, gençlerin ihtiyaç duydukları uykuyu almalarına yardımcı olmak için çok önemli olacak.
Kurallar ne zaman yürürlüğe girecek
Hükümet, sosyal medya kısıtlamalarına ilişkin ilk düzenlemelerin bu yılın sonuna kadar parlamentoya sunulmasını ve önlemlerin 2027 baharında yürürlüğe girmesini bekliyor. Ofcom'a, kuralları ihlal eden platformlara küresel yıllık cironun yüzde 10'una kadar para cezası kesme ve gerekirse mahkeme yoluyla erişimi engelleme yetkisi tanınıyor. Bu, dev platformlar için milyarlarca dolar anlamına geliyor.
Uygulama işe yarar mı
Asıl soru, kuralların pratikte uygulanıp uygulanamayacağı. Çocuklara sosyal medyayı yasaklayan ilk ülke olan Avustralya'ya danışan bir ekip, platformların yaş doğrulama kontrollerini hayata geçirmenin ilk adımında tökezlediğini ve yasağı etkisiz hale getirdiğini tespit etti. Öte yandan Salı günü yayımlanan bir çalışma, kısıtlamaların uyku, konsantrasyon ve refahta iyileşme sağladığını; gece boyunca süren yasağın ise en tutarlı uyku faydasını veren en kolay önlem olduğunu ortaya koydu. Şirketler cephesinde baskı sürüyor: Google ve TikTok, geçen ay sosyal medyanın ruh sağlığına zarar verdiğini öne süren bir küçüğün ABD'de açtığı davayı ayrı ayrı uzlaşmayla kapattı.
