- Malta Merkez Bankası ekonomistleri Umberto Collodel ve Jacopo Zacché ile Alicante Üniversitesi'nden Michela Baretti, 1988-2025 arasındaki 666 siyasi baskı haberini inceledi.
- Faiz indirimi yönündeki her ek baskı haberi, en yakın vadeli Fed fon kontratında faiz beklentisini 0,91 baz puan düşürdü. Bu, indirim ihtimalinde yaklaşık 4 puanlık artışa denk geliyor.
- Trump'ın başkanlık dönemleri örneklemden çıkarıldığında düşüş 1,58 baz puana çıktı.
- Baskı haberleri euro/dolar paritesini yükseltti; enflasyon beklentisini ve piyasa oynaklığını değiştirmedi.
Fed'e faiz indirimi için yapılan her ek siyasi baskı haberi, 1988-2025 döneminde piyasanın bir sonraki toplantı için fiyatladığı indirim ihtimalini yaklaşık 4 puan artırdı. Bulgu, araştırmacıların arXiv'de 23 Ekim 2026'da yayımladığı ön baskıya ait.
Fed, 27-28 Ekim 2026 toplantısının sonucunu 28 Ekim 2026'da saat 21.00'de açıklayacak. Fed, 16 Eylül 2026'da politika faizini oybirliğiyle 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına çekmişti.
Baskı haberi başına en yakın vadede 0,91 baz puanlık düşüş
Çalışmanın adı "Jawboning the Fed: Do Markets Listen When Administrations Talk?", Türkçesiyle "Fed'e sözlü baskı: Yönetimler konuşunca piyasalar dinliyor mu?". Çalışmayı Alicante Üniversitesi'nden doktora öğrencisi Michela Baretti ile Malta Merkez Bankası ekonomistleri Umberto Collodel ve Jacopo Zacché yazdı. Çalışma arXiv'de 2610.32300 numarasıyla yayımlandı.
Yazarlar, 1988'den 2025 sonuna kadarki haber akışında görevdeki ABD'li siyasetçilerin Fed'in para politikasını konu ettiği 666 baskı haberi belirledi. Haberleri üç açık kaynaklı büyük dil modeliyle sınıflandırdı ve en az ikisinin aynı sonuca vardığı haberleri tuttu. Bunların 579'u faiz indirimi, 87'si sıkılaştırma yönünde baskı içeriyordu.
Etki, CME'de işlem gören Fed fon vadeli kontratlarıyla ölçüldü. Bu kontratlar, piyasanın gelecek aylardaki politika faizi beklentisini fiyatlıyor. İndirim yönündeki her ek baskı haberi, içinde bulunulan ayın kontratında, yani en yakın vadeli kontratta faiz beklentisini 0,91 baz puan düşürdü. Etki vade uzadıkça zayıfladı ve üç ayın ötesinde kayboldu.
| Kontrat vadesi | Faiz beklentisindeki düşüş, baz puan | İndirim ihtimalindeki artış, puan | Trump dönemleri hariç düşüş, baz puan |
|---|---|---|---|
| İçinde bulunulan ay | 0,91 | 3,7 | 1,58 |
| Bir ay sonrası | 0,62 | 2,5 | 1,37 |
| İki ay sonrası | 0,57 | 2,3 | 1,37 |
| Üç ay sonrası | 0,50 | 2,0 | 1,24 |
Yazarlar bu düşüşü indirim ihtimaline çevirdi: 0,25 baz puanlık düşüş, indirim ihtimalinde 1 puanlık artışa denk geliyor. Buna göre her ek baskı haberi, en yakın vadede indirim ihtimalini 3,7 puan, yani yaklaşık 4 puan artırdı. Faiz artırımı yönündeki baskı haberlerinde etki saptanamadı.
Trump dönemleri çıkarılınca etki büyüyor
Yazarlar, Donald Trump'ın iki başkanlık dönemini, yani 20 Ocak 2017-20 Ocak 2021 ile 20 Ocak 2025 sonrasını örneklemden çıkararak hesabı yeniledi. En yakın vadedeki düşüş 1,58 baz puana çıktı ve etki altı aylık vadeye kadar anlamlı kaldı. Yazarlara göre baskı haberleri sıklaştığında piyasa her yeni habere daha az ağırlık veriyor olabilir.
Çalışmanın bir başka sonucuna göre, Fed Yönetim Kurulu'nun çoğunluğu görevdeki ABD Başkanı'yla aynı partinin atadığı üyelerden oluştuğunda etki iki katından fazlasına çıktı. Bu dönemlerde her baskı haberine yaklaşık 1,5 baz puanlık ek düşüş eşlik etti.
Dolar zayıfladı, enflasyon beklentisi yerinde kaldı
Çalışmaya göre baskı haberleri euro/dolar paritesini de etkiledi. Tüm örneklemde her ek haberde euro, dolar karşısında 4,5 baz puan, yani yüzde 0,045 değer kazandı. Trump dönemleri hariç tutulduğunda bu artış 10,87 baz puana çıktı ve dolar endeksi 7,5 baz puan geriledi.
İki ve on yıllık enflasyon takası, yani piyasanın enflasyon beklentisini fiyatlayan sözleşmeler, baskı haberlerine anlamlı tepki vermedi. Hisse ve tahvil piyasalarının oynaklık endeksleri VIX ve MOVE de değişmedi. Yazarlar bunu, piyasanın Fed'in güvenilirliğini sorgulamak yerine daha gevşek bir faiz yolu fiyatlaması olarak yorumluyor.
Sık sorulan sorular
Siyasi baskı Fed'in faiz beklentisini ne kadar etkiledi?
Çalışmaya göre faiz indirimi yönündeki her ek baskı haberi, en yakın vadeli Fed fon kontratında faiz beklentisini 0,91 baz puan düşürdü. Bu, indirim ihtimalinde yaklaşık 4 puanlık artışa denk geliyor.
Bu etki yalnızca Trump dönemine mi ait?
Hayır. Yazarlar Trump dönemlerini çıkardığında en yakın vadedeki etki 1,58 baz puana çıktı.
Baskı haberleri dolar ve enflasyon beklentisini nasıl etkiledi?
Euro/dolar paritesi yükseldi; iki ve on yıllık enflasyon beklentisi ile piyasa oynaklığı anlamlı bir değişim göstermedi.
Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
