ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 2 Eylül’de yayımladığı Bej Kitap, yaz aylarının son bölümünde ekonomik faaliyetin genişlemeyi sürdürdüğüne işaret etti. On iki Fed bölgesinden 10’u büyüme bildirirken iki bölgede faaliyet yatay kaldı. Harcamalarda sınırlı artış görülürken imalat, raporun daha güçlü alanlarından biri oldu.
Bölgesel tablo, önceki rapora kıyasla daha dar bir büyüme yayılımına işaret ediyor. Temmuz Bej Kitabı’nda 11 bölge genişleme bildirirken eylül raporunda bu sayı 10’a düştü. Endeks24 hesabına göre büyüme bildiren bölgelerin toplam içindeki payı 8,3 yüzde puan geriledi.
İmalat büyümeyi destekleyen alanlardan biri oldu
Bölgelerin çoğunda imalat faaliyeti önceki döneme göre güçlendi. Bazı Fed bölgeleri savunma ve veri merkezi yatırımlarına bağlı siparişleri talebi destekleyen başlıklar arasında saydı. Hizmetlerde artış daha sınırlı kalırken konut inşaatı zayıfladı; konut dışı projelerde ise genel görünüm daha dirençliydi.
İşgücü piyasasında ivme sınırlı kaldı
İşgücü piyasası büyümedeki tabloya aynı ölçüde eşlik etmedi. Yedi Fed bölgesi istihdamda artış bildirirken beş bölgede çalışan sayısı değişmedi. İşe alım talebi özellikle imalat, inşaat ve bazı hizmet kollarında daha canlı kalırken perakende ile konaklama tarafında daha zayıf seyretti.
Yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisi ise tek yönlü olmadı. Bazı şirketler teknolojiyi işgücü ihtiyacını azaltan bir unsur olarak aktarırken bazıları yeni nitelikli pozisyonlara talep yarattığını bildirdi. Teknik ve zanaat becerisi gerektiren işlerde çalışan bulma sorunu sürerken ücret artışları birçok bölgede ılımlı seyretti.
Şirketlerin maliyet aktarım gücü zayıfladı
Fiyat baskıları ülke geneline yayılmaya devam etti ancak şiddeti bölgeler arasında farklılaştı. Sekiz bölge orta düzeyde fiyat artışı bildirirken diğer dört bölgede artış hafiften güçlüye uzanan bir aralıkta gerçekleşti. İmalat ve inşaat şirketleri özellikle enerji, taşımacılık, metal ve petrokimya maliyetlerini öne çıkardı.
Şirketlerin bu maliyetleri müşteriye yansıtma alanı ise daraldı. Fiyat hassasiyetinin artması, özellikle tüketiciye dönük işletmelerin satış fiyatlarını maliyetlerle aynı hızda yükseltmesini zorlaştırdı. Temmuz raporunda da yüksek fiyatlar ve yakıt maliyetleri tüketim üzerinde baskı yaratan unsurlar arasında yer almıştı.
