- Dünya Bankası, Emtia Piyasaları Görünümü raporunda enerji fiyatlarının 2026'da yüzde 32 artacağını, 2027'de ise yüzde 12 gerileyeceğini öngördü.
- Banka, Brent petrolün yıllık ortalamasının 2025'teki 69 dolardan 2026'da 91 dolara çıkıp 2027'de 79 dolara ineceğini bekliyor.
- Gıda fiyatları için 2026'da yüzde 10, 2027'de yüzde 7 artış öngörülüyor; iki yılın toplamı yüzde 18.
Dünya Bankası Grubu, genel emtia fiyatlarının 2026'da yüzde 23 artıp 2027'de yüzde 7 düşeceğini öngörüyor. Banka, Orta Doğu'daki çatışmanın petrol stoklarını eritmesini ve tahıl sevkiyatlarındaki aksamaları artışın başlıca nedenleri olarak gösteriyor.
Dünya Bankası enerjide yüzde 32 artış öngörüyor
Dünya Bankası'nın 28 Ekim 2026 tarihli bültenine göre enerji fiyatları üç yıllık düşüşün ardından 2026'da yüzde 32 artacak. Bu, dört yılın en yüksek düzeyi olacak. Raporda 2027 için yüzde 12 düşüş öngörülüyor.
Brent petrolün 2026 ortalaması 91 dolar olarak öngörülüyor; 2025 ortalaması 69 dolardı. Banka, 2026'nın dördüncü çeyreğinde ortalamanın 100 dolara yakın kalmasını bekliyor. 2027 için ise varil başına 79 dolar öngörüyor.
Rapora göre küresel petrol arzı 2026'da yüzde 5,2 azalacak. Bu, 2020 durgunluğu dışında kırk yılı aşkın sürenin en büyük düşüşü. Tüketimin yüzde 2,5 gerilemesi bekleniyor. Üretim yine de tüketimin altında kaldığı için stoklardan çekiş sürecek.
Gıda fiyatlarında iki yılda yüzde 18 artış bekleniyor
Dünya Bankası'na göre gıda emtiası fiyatları 2026'da yaklaşık yüzde 10, 2027'de yüzde 7 yükselecek. Raporda tahıl fiyatları için 2026'da yüzde 14, 2027'de yüzde 9 artış öngörülüyor. Banka bu artışı tahıl sevkiyatlarındaki aksamaya, El Niño'nun hasat üzerindeki tehdidine ve yüksek yakıt ile gübre maliyetlerine bağlıyor.
| Fiyat grubu | 2026 | 2027 |
|---|---|---|
| Tüm emtia | Yüzde 23 artış | Yüzde 7 düşüş |
| Enerji | Yüzde 32 artış | Yüzde 12 düşüş |
| Gıda | Yüzde 10 artış | Yüzde 7 artış |
| Gübre | Yüzde 14 artış | Yüzde 12 düşüş |
| Metaller ve mineraller | Yüzde 25 artış | Yüzde 3 düşüş |
| Kıymetli madenler | Yüzde 40 artış | Yüzde 8 düşüş |
Gübre ve metallerde de artış öngörülüyor
Dünya Bankası, gübre fiyatlarının 2026'da yüzde 14 artmasını bekliyor. Yılın başındaki üre fiyat sıçramasının ardından fiyatlar geriledi. Banka, 2027'de yüzde 12 düşüşle 2025 düzeyine dönüleceğini öngörüyor.
Metal ve mineral fiyatlarının 2026'da yüzde 25 artarak rekora çıkması bekleniyor. Alüminyum, bakır ve kalay fiyatları rekor seviyeye ulaştı. Banka bu artışı yenilenebilir enerji, elektrikli araç ve veri merkezi yatırımlarından gelen talebe ve bu yılki arz aksamalarına bağlıyor. Kıymetli madenlerde 2026 için öngörü yüzde 40 artış.
Olumsuz senaryoda Brent 2027'de 105 dolar olabilir
Öngörüler, çatışmaların emtia arzını etkileyen biçimde ciddi şekilde sertleşmeyeceği varsayımına dayanıyor. Dünya Bankası olumsuz senaryoda dört gelişmenin birlikte yaşandığını varsayıyor. Bunlar Orta Doğu'da çatışmanın tırmanması, Rusya'nın petrol altyapısındaki hasarın sürmesi, Karadeniz'deki tahıl sevkiyatlarına saldırılar ve çok güçlü bir El Niño.
Bu senaryoda Brent 2027'de ortalama 105 dolara çıkabilir. Bu düzey, 79 dolarlık temel öngörünün yüzde 33 üzerinde. Gıda fiyatları da temel senaryonun üzerine çıkıp 2022 düzeyini aşabilir. Güncel Brent seyri için Brent petrol haberine ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere bakılabilir.
Dünya Bankası Grubu, fiyat artışlarından etkilenen ülkeler için mevcut araçlarla 50 ila 60 milyar dolarlık finansman sağladığını duyurdu. Bunun 25 milyar doları önceden düzenlenmiş finansman.
Türkiye'de açığın büyük kısmı enerji ve altından geliyor
Türkiye'nin eylül dış ticaret açığı 5 milyar 163 milyon dolar oldu. TÜİK verisinden yapılan Endeks24 hesabına göre bunun 4 milyar 622 milyon doları enerji ve altın dengesinden geliyor.
