Dijital Türk lirasında 23 proje üçüncü aşamaya geçti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Dijital Türk Lirası Projesi ekosistemine katılım çağrısında değerlendirmeyi tamamladı. TCMB'nin 3 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre 12 banka ile 6 ödeme ve elektronik para kuruluşuna ait 23 proje, geliştirme faaliyetleri ve deney alanı testlerinin yürütüleceği üçüncü aşamaya geçti. Altı proje ise ileride bu aşamaya dahil edilmek üzere beklemeye alındı.

85 başvurudan 23 proje kaldı

İlk aşama 4 Eylül-15 Ekim 2025 arasında tamamlandı. 16 banka ile 25 ödeme ve elektronik para kuruluşundan toplam 85 proje başvurusu geldi. TCMB'nin ilk değerlendirmesinde 51 proje ikinci aşamaya geçti. Böylece ilk elemedeki geçiş oranı yüzde 60 oldu.

İkinci aşama 13 Kasım-12 Aralık 2025 arasında yürütüldü. Başvuru belgeleri ve sunumların incelenmesinin ardından 51 projeden 23'ü üçüncü aşamaya taşındı. Bu oran ikinci aşamaya kalanlar içinde yüzde 45,1'e karşılık geliyor. Açıklamada seçilen kuruluşların ve projelerin adları paylaşılmadı.

Başvuruların yalnız bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarınca yapılabildiği, teknoloji çözüm sağlayıcılarının ise iş birliği ortağı olarak sürece katılabildiği TCMB katılım çağrısında düzenlendi. Kuruluşlar çağrı kapsamında en fazla üç proje sunabildi.

Programlanabilir ödemeler öne çıktı

Bir proje birden fazla kategoriyle eşleşebildiği için oranların toplamı yüzde 100'ü aşıyor. 23 proje için açıklanan 55 kategori eşleşmesi, proje başına ortalama 2,39 başlığa karşılık geliyor.

Programlanabilir ödemelerin 17 projeyle ilk sırada yer alması, seçilen portföyün yalnız dijital para transferine değil, koşula bağlı işlem senaryolarına da yoğunlaştığını gösteriyor. Jetonlaştırma ve mevcut sistemlerle birlikte çalışabilirlik başlıklarının 15'er projede bulunması, varlıkların dijital temsili ile mevcut ödeme altyapılarına entegrasyonun aynı ağırlıkta test edileceğine işaret ediyor.

TCMB'nin prototipi olgunlaştırdığı ikinci faz çalışmalarında programlanabilir ödemeler ve birlikte çalışabilirlik zaten ana eksenler arasındaydı. Endeks24'te yayımlanan ikinci faz prototip ve test çerçevesi, yeni proje dağılımının mevcut araştırma gündemiyle aynı yönde ilerlediğini ortaya koyuyor.

Deney alanı seçimi tedavül kararı değil

Üçüncü aşamada her proje için ayrı bir yol haritası hazırlanması ve deney alanında ortak geliştirme yapılması planlanıyor. Çağrı metnine göre projelerin ekosisteme dahil olması, entegrasyon sürecinin tamamlanmasına bağlı. Aday projelerin geliştirilmesi katılımcıların sorumluluğunda bulunuyor; TCMB'nin projelere kaynak sağlama yükümlülüğü olmadığı ve entegrasyonu tamamlamama hakkını saklı tuttuğu da belgede belirtiliyor.

Bu nedenle 23 projenin seçilmesi, dijital Türk lirasının tedavüle girdiği ya da vatandaşların kullanımına açıldığı anlamına gelmiyor. Açıklamada test takvimi, proje bazlı hedefler, değerlendirme puanları ve yaygın kullanıma ilişkin tarih verilmedi. Beklemeye alınan altı projenin ileride üçüncü aşamaya dahil edilebilmesi de test portföyünün nihai bileşiminin değişebileceğini gösteriyor.