Türkiye’de basılı kitap korsanlığına yönelik denetimlerde ele geçirilen materyal sayısı azalırken, dijital korsanlık özellikle çevrim içi platformlar ve eğitim sistemleri üzerinden hızla yayılıyor. Sosyal medya, mesajlaşma grupları ve uzaktan eğitim altyapıları aracılığıyla paylaşılan korsan e-kitaplar, başta akademik yayınlar olmak üzere yayıncılık sektöründe yapısal sorunlara yol açıyor. Mevcut tablo, dijital korsanlığın 2026 itibarıyla sektör için temel risk alanlarından biri hâline geldiğini gösteriyor.
Fiziki korsanlıkta belirgin düşüş
Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği’nin (TBYM) paylaştığı verilere göre, fiziki kitap korsanlığına yönelik denetimlerde ele geçirilen materyal sayısında yıllar içinde belirgin bir düşüş yaşandı. Mart 2019–Haziran 2021 döneminde yapılan 321 arama ve el koyma işleminde yaklaşık 1 milyon 575 bin materyal ele geçirilirken, Temmuz 2021–Ekim 2023 döneminde bu sayı 914 bin olarak kaydedildi. Kasım 2023–Kasım 2025 arasında ise 440 adrese yönelik denetimlerde ele geçirilen materyal sayısı yaklaşık 288 bin oldu.
Dijital korsanlık eğitim kurumlarına kaydı
TBYM yetkilileri, korsan yayıncılığın dijital ortama taşınmasıyla birlikte illegal kullanımın önemli bir bölümünün üniversiteler ve özel okullarda yoğunlaştığını belirtiyor. Akademik kitapların korsan dijital kopyalarının veya izinsiz fotokopilerinin eğitim süreçlerinde kullanılması, yayın üretimini ve akademik yayıncılığın sürdürülebilirliğini zorlaştırıyor. Bandrol verilerinde akademik yayıncıların payındaki düşüş, bu etkinin somut göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Uzaktan eğitim sistemlerinde tespitler
TBYM, yetki belgesi verdiği bir üyeye ait iki psikoloji kitabının, adında “üniversite” ibaresi bulunan ve uzaktan eğitim faaliyeti yürüten bir yükseköğretim kurumunun psikoloji programında izinsiz şekilde dijital korsan olarak kullanıldığını tespit etti. Söz konusu eserlerin, üniversitenin uzaktan eğitim sistemi üzerinden öğrencilere sunulduğu ve tamamının indirilebilir olduğu belirlendi. Hukuka aykırı kullanım, noter aracılığıyla e-Tespit yöntemiyle belgelendi ve ilgili üniversite ile sorumlular hakkında yasal süreç başlatıldı.
Kurumlara çağrı
TBYM yetkilileri, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve YÖK’e dijital korsanlıkla mücadelede önemli sorumluluklar düştüğünü vurguluyor. Uzmanlar, mevcut eğilimin devam etmesi hâlinde akademik ve kültürel üretimde uzun vadeli kayıplar yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
