Çin imalatı daraldı, Fitch Fransa görünümünü negatife aldı

Çin'in resmi imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Ekim'de 49,3'e inerek Eylül'deki 50,1'in ardından yeniden 50 eşiğinin altına geçti. Ulusal İstatistik Bürosu (NBS) verileri 31 Ekim Cumartesi günü açıkladı. Fitch Ratings ise bir gün önce, 30 Ekim Cuma günü, Fransa'nın uzun vadeli notunu A+ olarak teyit ederken görünümü durağandan negatife çevirdi.

Çin'de üretim ve yeni siparişler eşiğin altına indi

NBS'nin yayımladığı tablolara göre imalat PMI 0,8 puan düştü. İmalat dışı PMI 50,2'den 49,7'ye, imalat ve imalat dışını birleştiren bileşik üretim endeksi 50,7'den 49,7'ye geriledi.

İmalatta üretim alt endeksi 51,7'den 49,8'e, yeni siparişler 50,5'ten 49,4'e indi. Yeni ihracat siparişleri ise 50,0'dan 48,7'ye düştü.

Büyük işletmelerin PMI'ı 50,2 ile eşiğin üzerinde kaldı. Orta ölçekli işletmelerde endeks 48,4'e, küçüklerde 47,5'e geriledi. Yüksek teknoloji imalatı PMI'ı 51,3, ekipman imalatı 50,6 oldu.

NBS istatistikçisi Huo Lihui, düşüşte Ulusal Gün tatili öncesinde bazı taleplerin erkene çekilmesinin ve uluslararası ortamın etkili olduğunu belirtti. Aynı ekonomide sanayi kârı Eylül'de yüzde 14,4 artmıştı.

Son 12 ayda imalat PMI beş ayda 50'nin üzerinde, bir ayda (Mayıs) tam 50,0'da, altı ayda eşiğin altında kaldı. On iki aylık ortalama 49,75; Ekim bu ortalamanın 0,45 puan altında.

Fitch, Fransa'da borç yolunu ve faiz yükünü öne çıkardı

Fitch kararı New York saatiyle 30 Ekim Cuma günü 17.10'da, yani Avrupa piyasalarının kapanışından sonra duyurdu. Kurum, Fransa için bir sonraki planlı inceleme tarihini beklemenin uygun olmadığını belirterek takvim dışı karar verdi. Son inceleme Ağustos 2026'daydı; yeni inceleme en geç Şubat 2027 sonunda yapılacak.

Fitch, görünümdeki değişikliği Ağustos'tan bu yana daha zayıf büyümeye, daha yüksek borçlanma maliyetine ve daha geniş bütçe açığına bağladı. Kurumun güncel tahminine göre Fransa'nın borç/GSYH oranı 2025'teki yüzde 115,7'den 2028'de yaklaşık yüzde 124'e çıkacak. Ağustos'taki 2028 tahmini yüzde 122,7'ydi.

Hükümet Eylül sonunda, yeni önlem alınmazsa 2027 açığının GSYH'nin yüzde 6,4'üne çıkacağını açıklamıştı. Taslak bütçe yüzde 5,0 hedefliyor; Fitch 2027 açığını yüzde 5,5 olarak hesaplıyor.

On yıllık Fransa tahvil getirisi Ağustos incelemesindeki yüzde 4,1'den Ekim sonunda yüzde 4,9'a çıktı. Almanya ile fark ekim sonunda kısa süre 174 baz puana yükseldi, ardından 150'li seviyelere indi. Fitch faiz ödemelerinin GSYH içindeki payının 2025'teki yüzde 2,5'ten 2028'de yüzde 3,3'e çıkacağını hesaplıyor. Fransa'nın risk primi 22 Ekim'de Kasım 2011'den beri en yüksek düzeye çıkmıştı.

Moody's, Fransa'nın Aa3 notunu 23 Ekim'de negatif görünümle korumuştu. S&P'nin A+ notu durağan görünümde ve bir sonraki planlı karar 27 Kasım'da.

Türkiye için önemi

Çin, Türkiye'nin en büyük ithalat kaynağı. TÜİK verisine göre Ocak-Eylül 2026'da Çin'den ithalat 41 milyar 319 milyon dolar oldu; bu, 281 milyar 919 milyon dolarlık toplam ithalatın yüzde 14,7'sine denk geliyor. 2025'te Çin'den ithalat 49,6 milyar dolar, Çin'e ihracat 3,28 milyar dolardı.

Fransa'yla ticaret daha dengeli. Türkiye 2025'te Fransa'ya 11,2 milyar dolarlık ihracat yaptı, 12,9 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi. Fransa'ya ihracatın yüzde 45,5'ini, yani 5,09 milyar doları otomotiv oluşturdu.

Endeks24 verisine göre Ereğli Demir ve Çelik (EREGL) 30 Ekim'de 29,66 TL'den, Kardemir D (KRDMD) 36,16 TL'den kapandı. İki hisse 23 Ekim kapanışına göre yüzde 6,14 ve yüzde 6,32 düştü. EUR/USD 30 Ekim'de 1,1158'den kapandı; bu, Fitch kararından önceki son kapanıştır.