- Yüzde 100'den yüzde 80'e inen oran, 1 milyon yuanlık teminatla yapılabilecek marjinli alımı 1,25 milyon yuana çıkarıyor.
- Düzenleyici kurumdan edinilen hesaba göre teorik ek fon yaklaşık 400 milyar yuan; piyasadaki marjin bakiyesi yaklaşık 2,2 trilyon yuan.
- Shenzhen Bileşen 13 ve 20 Kasım arasında yüzde 6,49, Şanghay Bileşik yüzde 2,77 geriledi.
Çin'in üç büyük borsası, marjinli işlemde asgari teminat oranını yüzde 100'den yüzde 80'e düşürdü. Şanghay, Shenzhen ve Pekin borsaları kararı 22 Kasım 2026'da, Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu'nun (CSRC) onayıyla duyurdu.
Yeni oran 30 Kasım 2026'dan itibaren uygulanacak; borsalar bir haftalık geçiş süresi bıraktı. Marjinli işlemde yatırımcı, teminat yatırarak aracı kurumdan borç alıp hisse satın alıyor; teminat oranı bu borcun üst sınırını belirliyor. Oran yüzde 100 iken 1 milyon yuanlık teminatla en fazla 1 milyon yuanlık alım yapılabiliyordu. Yüzde 80'de aynı teminatla alım sınırı 1,25 milyon yuana, yani kaldıraç 1 katından 1,25 katına çıkıyor.
Borsalar gerekçe olarak azalan işlem hacmini gösterdi
Borsaların açıklamasına göre marjinli işlem faaliyeti son dönemde belirgin biçimde azaldı ve genel kaldıraç düzeyi yüksek değil. Borsalar, yasal ters döngüsel ayarlama düzenlemesi kapsamında oranın ılımlı biçimde düşürülmesinin kaldıraç oranını bir miktar artıracağını, finansman alanını açacağını ve piyasa likiditesini yükselteceğini belirtti. Amaç olarak piyasanın uzun vadeli istikrarlı ve sağlıklı gelişimi gösterildi.
Değişiklik yalnız yeni sözleşmelerle sınırlı değil. Aracı kurumlar, kararın uygulanmasından önce kapanmamış marjinli sözleşmeler için de yatırımcıların kullanılabilir teminat bakiyesini yeni oranla hesaplayabilecek. Shenzhen Borsası'nın bildirimi yeni oranı 1541 sayılı bildirimle yürürlüğe koyuyor ve oranı düzenleyen önceki bildirimi yürürlükten kaldırıyor.
Bildirim aynı zamanda aracı kurumlardan marjinli işlem davranışlarını daha sıkı izlemelerini istiyor. Anormal işlem davranışı gösteren yatırımcılara teminat oranı ve teminat sayılan menkul kıymetlerin iskonto oranı gibi göstergeler sıkı uygulanacak. Kredi limiti ve işlem ücretleri temkinli belirlenecek. Ağır durumlarda hizmetin sınırlandırılması, durdurulması, sonlandırılması ya da sözleşmenin uzatılmaması mümkün olacak.
Oran yılbaşından bu yana ikinci kez değişti
Borsalar oranı 14 Ocak 2026'da yüzde 80'den yüzde 100'e çıkarmıştı. O günkü açıklamada, Ağustos 2023'teki indirimden sonra marjinli işlem hacminin istikrarlı büyüdüğü belirtilmişti. Açıklamada piyasanın canlı, likiditenin görece bol olduğu da yazıyordu. Ocak düzenlemesi yalnız yeni açılan sözleşmeleri kapsıyordu; mevcut sözleşmeler eski kurala tabi kalmıştı.
| Bildirim tarihi | Değişiklik | Yürürlük |
|---|---|---|
| 27 Ağustos 2023 | Yüzde 100'den yüzde 80'e | 8 Eylül 2023, seans kapanışından sonra |
| 14 Ocak 2026 | Yüzde 80'den yüzde 100'e | Yeni sözleşmeler için |
| 22 Kasım 2026 | Yüzde 100'den yüzde 80'e | 30 Kasım 2026 |
Kaynak: Şanghay Menkul Kıymetler Borsası ve Shenzhen Menkul Kıymetler Borsası bildirimleri.
Teorik ek fon yaklaşık 400 milyar yuan
CSRC kaynaklı hesaba göre piyasadaki marjin bakiyesi yaklaşık 2,2 trilyon yuan. Kullanılabilir teminat bakiyesinin 500 milyar ile 1 trilyon yuan arasında olduğu varsayılıyor. Bu varsayımla yeni pozisyonlardan yaklaşık 100 milyar yuan, mevcut sözleşmelere yeni oranın uygulanmasından yaklaşık 300 milyar yuan ek fon hesaplanıyor. Toplam teorik tutar yaklaşık 400 milyar yuan.
Çin endeksleri haftayı düşüşle tamamladı
Shenzhen Bileşen endeksi 13 Kasım'daki 10.968,79 puandan 20 Kasım'da 10.256,39 puana indi; haftalık düşüş yüzde 6,49. Şanghay Bileşik endeksi aynı sürede 3.634,35 puandan 3.533,79 puana geriledi; kayıp yüzde 2,77. Bildirim 22 Kasım Pazar günü yayımlandı; tablodaki son kapanışlar 20 Kasım Cuma seansına ait.
| Endeks | 13 Kasım 2026 kapanış | 20 Kasım 2026 kapanış | Haftalık değişim |
|---|---|---|---|
| Şanghay Bileşik | 3.634,35 | 3.533,79 | yüzde -2,77 |
| Shenzhen Bileşen | 10.968,79 | 10.256,39 | yüzde -6,49 |
Kaynak: Endeks24 veri servisi, günlük kapanış değerleri; yüzde değişim Endeks24 hesabıdır.
Bölgede Güney Kore'nin borsa istikrar fonu hazırlığı ve Asya borsalarına yayılan yapay zekâ satışı da piyasa gündeminde yer aldı. Çin borsalarının tatil dönüşü seansı da bu haftalardaki hareketler arasındaydı.










