Brent 95 doları aştı, Türkiye'nin faturası kabarıyor

Türkiye, ham petrol ve doğal gaz ihtiyacının neredeyse tamamını yurt dışından karşılıyor. Bu nedenle Orta Doğu'daki gerilim ve Hürmüz Boğazı'na yönelik endişelerle Brent petrolün varil fiyatının 95 doların üzerine çıkması, ülkenin enerji ithalat faturasından pompa fiyatlarına ve cari açığa kadar uzanan bir baskı zincirini yeniden gündeme taşıdı.

Faturanın büyük bölümü ithalata gidiyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın aktardığı verilere göre, ülkenin enerji arzında ithal kaynakların payı yaklaşık yüzde 57 düzeyinde. Fiyatların gerilediği 2025'te enerji ithalat faturası 62,5 milyar dolara inmiş, bir önceki yıl bu rakam 77,3 milyar dolar olmuştu. Petroldeki yeni yükseliş, fiyat kaynaklı bu rahatlamayı tersine çevirme riski taşıyor. Nitekim TÜİK verilerine göre enerji ithalatı nisanda yıllık bazda yüzde 28,4 artarak 6,5 milyar dolara çıktı.

Pompaya yansıma sınırlı tutuluyor

Brent'teki tırmanışa karşın akaryakıt fiyatları şimdilik temkinli arttı. İstanbul'da benzinin litre fiyatı 63 lira, motorinin litre fiyatı 66 lira civarında seyrediyor. Yetkililer, eşel mobil sistemiyle maktu özel tüketim vergisinden kısmen feragat ederek petrol şokunun pompaya yansımasını sınırladıklarını belirtiyor. Ancak bu yöntem, oluşan fiyat farkının bütçeye aktarılması, yani vergi gelirinden vazgeçilmesi anlamına geliyor.

Cari açıkta enerji baskısı

Enerji faturasının yönü doğrudan cari dengeye işliyor. TCMB verilerine göre cari işlemler açığı martta 9,67 milyar dolarla Ocak 2023'ten bu yana en yüksek aylık seviyeye ulaştı; yıllıklandırılmış açık 39,7 milyar dolara çıktı. Aynı ay altın ve enerji dışarıda bırakıldığında açığın 3,9 milyar dolara gerilemesi, dengedeki bozulmanın ne ölçüde bu iki kalemden beslendiğini ortaya koyuyor. Petrol fiyatı yüksek seyrettiği sürece enerji, cari açığın gidişatını belirleyen ana etken olmayı sürdürecek.

9,67milyar dolar; Mart 2026 cari açığı, Ocak 2023'ten bu yana görülen en yüksek aylık düzey.