Trafik kazasından doğan araç hasarından komşu dairenin su baskınına kadar uzanan "sözleşmesiz" alacaklarda yıllardır geçerli olan sabit faiz oranı değişiyor. Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) iptal ettiği yüzde 12'lik kanuni faiz, 12'nci Yargı Paketiyle enflasyona endeksli bir mantıkla yeniden ele alınıyor.
Yüksek Mahkeme, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1'inci maddesini, sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmişti. Karar, Kahramanmaraş 3. İdare Mahkemesi'nin depremde yıkılan taşınmaza ilişkin tazminat davasındaki başvurusu üzerine alındı.
Sabit oran mülkiyet hakkını aşındırıyor
Gerekçede, hak edildiği hâlde geç ödenen paranın enflasyon etkisiyle makul olanın ötesinde değer kaybedebileceğine dikkat çekildi. Mahkeme, mevcut düzenlemede bu kaybı önleyecek etkili bir hukuk yolunun bulunmadığını da vurguladı. Sözleşmeli borç ilişkileri ise kapsam dışında tutuldu; taraflar oranı kendileri belirlediği için bu borçlarda kanuni faiz uygulanmaya devam edecek.
Yıllık yüzde 12'lik sabit oran, alacağın enflasyon karşısında yitirdiği değeri telafi etmiyor; bu, mülkiyet hakkının ihlali sayıldı.
AYM iptal gerekçesiHangi alacaklar kapsamda
Sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri, tarafların önceden bir anlaşma yapmadığı zarar ve tazminat durumlarını içeriyor. Kusurlu sürücünün karşılamadığı araç hasarı, üst kattaki tesisat arızasının alt daireye verdiği zarar ya da sosyal medyada asılsız iddialarla itibarı zedelenen kişiye hükmedilen manevi tazminat bu kategoride değerlendiriliyor.
Yeni oran enflasyonun altında kalmayacak
AK Parti kaynakları, AYM'nin tanıdığı 9 aylık sürenin 1 Eylül'de dolacağını belirterek, 12'nci Yargı Paketiyle sözleşmesiz borç faizinin enflasyon seviyesinin altında kalmayacak biçimde yeniden düzenleneceğini aktardı. İptal edilen maddede yıllık oran yüzde 12 olarak belirlenmiş, Cumhurbaşkanına bu oranı yüzde 10'a indirme veya bir katına çıkarma yetkisi tanınmıştı. Paketin önümüzdeki dönemde TBMM Başkanlığı'na sunulması bekleniyor.
9aylık süre 1 Eylül 2026'da doluyor; TBMM'nin bu tarihe kadar yeni düzenlemeyi yasalaştırması gerekiyor, aksi hâlde sözleşmesiz borç faizinde hukuki boşluk oluşacak.
