Avrupalı NATO müttefikleri yıllarca savunma tedarikinde ağırlıkla Atlantik'in ötesine bakarken, mühimmat başta olmak üzere siparişler artık giderek Ankara'ya yöneliyor. Uzmanlara göre NATO'nun Ankara'da tamamlanan zirvesi, Türkiye'nin savunma sanayisindeki hızlı yükselişi ve ittifak içinde giderek daha belirleyici bir aktöre dönüştüğünü görünür kıldı.
Avrupa neden savunma tedarikinde Türkiye'ye yöneliyor
Atlantic Council'ın kıdemli savunma uzmanı Elisabeth Braw'a göre son aylarda çok sayıda Avrupalı NATO ülkesi, mühimmat alımı başta olmak üzere savunma tedariki için Türkiye'ye yöneldi. Braw, Anadolu Ajansı'na yaptığı değerlendirmede Türkiye'nin savunma sanayii üreticisi olarak üstlendiği rolün çok hızlı bir dönüşüm geçirdiğini vurguladı. Bu yöneliş, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yükselişini somut siparişlere çeviren bir eğilim olarak öne çıkıyor.
Braw, Trump ile Erdoğan arasındaki diyaloğun mevcut konjonktürde Türkiye'ye ayrı bir diplomatik ağırlık kazandırdığını, bunun ittifak içinde giderek daha belirleyici hale geldiğini de kaydetti. Ankara Zirvesi'nin en büyük başarısını ise herhangi bir krize sahne olmadan tamamlanmasına bağladı.
Türkiye NATO içinde nasıl bir konuma yükseliyor
Brüksel merkezli Wilfried Martens Merkezi'nin transatlantik ilişkiler analisti Ionela Ciolan, Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna, hızla büyüyen ve giderek sofistikeleşen bir savunma sanayisine ve Avrupa, Karadeniz, Orta Doğu ile Kafkasya'nın kesişimindeki benzersiz bir coğrafi konuma sahip olduğunu belirtti. Ciolan'a göre Türkiye, Montrö Sözleşmesi kapsamında boğazların koruyucusu olarak Karadeniz dengesinde ve Ukrayna'ya yönelik ateşkes müzakerelerinde özel bir rol taşıyor.
Türkiye, Rusya ile bağlantıları dahil olmak üzere NATO'nun en sıra dışı üyesi olmayı sürdürüyor. Ancak koşullar artık değişti.
Elisabeth Braw · Atlantic CouncilBraw, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Rusya ile sürdürdüğü diyaloğun ittifak için diplomatik bir avantaj olabileceğini, bu kanalların Türkiye'den Danimarka'ya uzanan geniş bölgenin güvenliği için kullanılabileceğini söyledi. Türkiye ile İngiltere arasında beklenen savunma ortaklığını ise farklı müttefiklerin farklı formatlarda işbirliği kurmasının son örneği olarak niteledi.
Zirveden çıkan somut kazanımlar neler
Ciolan, NATO Savunma Sanayii Forumu'nda en az 50 milyar dolarlık yeni savunma anlaşmasının duyurulduğunu, bu anlaşmaların önemli bölümünün Avrupa ülkelerinin ortak tedarik projeleri üzerinden şekilleneceğini aktardı. Analiste göre Türkiye açısından bir diğer başlık, Erdoğan ile Trump arasında yaptırımların kapatılması ve F-35 savaş uçaklarının yeniden gündeme gelmesi yönünde yürüyen görüşmeler oldu.
Ciolan, bu görüşmelerin sürdüğünü ancak ileriye dönük bir adım oluşturduğunu belirterek, Ankara'nın Washington ile ilişkilerde daha sıcak bir dönem beklediğini ifade etti. Uzmanlara göre Türkiye, zirveden yalnızca siyasi sermaye ve imaj değil, savunma sanayii ekseninde somut bir ağırlık da kazanmış görünüyor.
