Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı askeri operasyonun 46. gününde, Washington yönetimi baskıyı bir üst seviyeye taşıyarak İran limanlarını abluka altına aldığını duyurdu. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yayınlanan denizcilik notuna göre, Körfez ve Umman Körfezi’ndeki tüm İran limanlarına giriş ve çıkışlar "tarafsızlık ilkesiyle" engellenmeye başlandı. Ancak bölgedeki bu sert askeri tırmanışa rağmen, brent petrol fiyatları Salı günü piyasaların açılmasıyla birlikte %2,5 değer kaybederek 98,65 dolara kadar geriledi. Fiyatlardaki bu düşüşte, İslamabad merkezli yürütülen ateşkes görüşmelerinden gelen "ilerleme" sinyalleri belirleyici oldu.
Körfez’de namlular limanlara çevrildi
ABD Başkanı Donald Trump, ablukanın kapsamına dair yaptığı son açıklamada, İran donanmasının savaş süresince büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini savundu. Trump, ablukayı delmeye çalışacak olan İran’a ait hızlı saldırı botlarına karşı "acımasız" bir güç kullanılacağını belirtti. Öte yandan Tahran yönetimi, bu hamleyi "uluslararası korsanlık" olarak niteleyerek, kendi limanlarının hedef alınması durumunda bölgedeki hiçbir limanın ve petrol terminalinin güvende olmayacağı tehdidini yineledi. Gerilimin merkezindeki Hürmüz Boğazı’nda ise sınırlı bir trafik gözleniyor; LSEG verilerine göre Çin’e ait "Rich Starry" tankeri, ablukanın başlamasından bu yana boğazdan geçen ilk yabancı gemi olarak kayıtlara geçti.
İslamabad-Washington hattında mekik diplomasisi
Sahadaki askeri hareketliliğin aksine, Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif’in ev sahipliğinde yürütülen görüşmeler piyasalara nefes aldırıyor. Hafta sonu yaşanan tıkanıklığa rağmen, ABD heyetine liderlik eden Başkan Yardımcısı JD Vance, Fox News’e yaptığı açıklamada "çok yol katettiklerini" bildirdi. Vance, Washington’un nükleer malzemenin İran dışına çıkarılması konusunda esneklik göstermeyeceğini ancak belirli ekonomik başlıklarda "konaklama" yapılabileceğini ima etti. Bu diplomatik açıklama, küresel enerji arzının beşte birinin geçtiği bölgede kalıcı bir kesinti yaşanmayacağı beklentisini kuvvetlendirerek petrol üzerindeki savaş primini azalttı.
Nükleer dosyasında Trump şartı
Trump, Tahran’ın pazartesi günü kendileriyle temas kurduğunu doğrularken, herhangi bir anlaşmanın ön koşulunun İran'ın nükleer silaha erişimini tamamen imkansız kılacak bir denetim mekanizması olduğunu vurguladı. Bu süreçte NATO müttefikleri İngiltere ve Fransa, ABD’nin deniz ablukasına katılmayacaklarını açıklayarak mesafeli bir tutum sergiledi. Öte yandan İsrail, Lübnan’ın güneyindeki Hizbullah mevzilerine yönelik operasyonlarını ateşkes görüşmelerinden bağımsız olarak sürdüreceğini beyan etti. Piyasa analistleri, ateşkesin kapsamı konusundaki bu belirsizliğin petrol fiyatlarında "kırılgan bir denge" yarattığına dikkat çekiyor.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
