Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programında, tahsis edilen tutarlara rağmen fiili kredi kullanımı 2025 yılında da hedeflerin oldukça gerisinde kaldı. Merkez Bankası kaynaklı olarak kullandırılan programda toplam tahsisat hedefi 500 milyar TL’ye çıkarılırken, firmalara yapılan tahsisat 328 milyar TL seviyesinde gerçekleşti; buna karşın fiili kullanım sınırlı kaldı ve sürecin ilerleyişi yakından izleniyor.
Türkiye’nin kritik sektörlerde ithal ikamesini desteklemek, döviz kazandırıcı faaliyetleri artırmak ve yerli sanayi gücünü güçlendirmek amacıyla tasarlanan YTAK programı, 2023 sonunda yeni bir sisteme bağlanmış ve başvurular alınmaya başlanmıştı. Aynı dönemde toplam tahsisat hedefi 300 milyar TL’den 500 milyar TL’ye yükseltildi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 2 Aralık’ta OSBÜK Genel Kurulu’nda yaptığı açıklamada, firmalara yapılan toplam tahsisatın 328 milyar TL’ye ulaştığını duyurdu. Ekim ayında gerçekleştirilen Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplantısında da YTAK kapsamındaki yatırımların ilerleme durumlarının ele alındığı ve sürecin hızlandırılmasına yönelik çalışmalar yapılacağı belirtildi.
Fiili kullanımlarda yavaşlama
Merkez Bankası verilerine göre, YTAK kapsamında fiili kredi kullanımları sınırlı bir artış gösterdi. Program çerçevesinde kabul edilen projelere yönelik kullandırımlar 2020 itibarıyla başlamıştı. 2023 yılı sonunda Merkez Bankası’ndan yapılan toplam çıkış 86,3 milyar TL’ye ulaştı.
Yeni sisteme geçilen 2024 sonrasında kullanım hızında belirgin bir artış görülmedi. 2024 yılı sonunda Merkez Bankası çıkışları 93,8 milyar TL olurken, 2025 Aralık itibarıyla bu tutar 102,8 milyar TL seviyesine çıktı. İlk üç yılda yaklaşık 90 milyar TL’ye ulaşan fiili kullanımların, son iki yılda yaklaşık 15 milyar TL artış gösterdiği kaydedildi.
Değerlendirme ve yeni adımlar
Kasım ayında yapılan Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplantısının ardından yayımlanan açıklamada, katma değerli üretimi ve sürdürülebilir cari dengeyi destekleyen YTAK programının uygulama ve ilerleme süreçlerine ilişkin durum değerlendirmesi yapıldığı bildirildi. Devlet yardımlarının etki analizlerinin kurul üyeleriyle paylaşıldığı ve programın etkinliğinin artırılmasına yönelik adımların istişare edildiği ifade edildi.
Program kapsamında bugüne kadar yatırımların ilerleme durumuna ilişkin kamuya açık, kapsamlı bir raporlama yapılmadı. 2026 yılı içinde YTAK’a yönelik yeni kararların gündeme gelmesi bekleniyor.
