İktisatçı İnan Mutlu’nun Eurostat’ın 1 Ocak ve 1 Temmuz 2026 verileri üzerinden yaptığı karşılaştırmaya göre, Türkiye’de aylık brüt asgari ücretin Euro karşılığı 654 Euro’dan 621 Euro’ya indi. 33 Euro’luk düşüş, karşılaştırılan ülkeler içindeki en yüksek kayıp oldu. TL tutarı değişmediği için gerileme ücret kesintisinden değil, Eurostat’ın kur dönüşümünden kaynaklandı.
Eurostat karşılaştırmasında kur etkisi
Eurostat’ın metodolojisine göre ulusal asgari ücretler yılda iki kez, 1 Ocak ve 1 Temmuz tarihleri için yayımlanıyor. Seri brüt tutarları gösteriyor. Euro kullanmayan ülkelerde ulusal para cinsinden ücret, referans tarihinden önceki ayın sonundaki döviz kuru üzerinden Euro’ya çevriliyor.
Türkiye’de 2026 brüt asgari ücret 33 bin 30 TL, net ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak belirlendi ve tutarın 1 Ocak-31 Aralık döneminde geçerli olacağı açıklandı. Temmuzda ara zam yapılmayınca TL tutarı sabit kaldı. Euro karşılığındaki düşüş bu nedenle doğrudan kur hareketini yansıttı. Endeks24’ün daha önce ele aldığı Türkiye’nin Bulgaristan sınırındaki konumu, Temmuz verisinde 1 Euro’luk farkla sürdü.
Türkiye en yüksek Euro kaybını yaşadı
| ÜLKE | 1 OCAK | 1 TEMMUZ | FARK |
|---|---|---|---|
| Türkiye | 654 | 621 | -33 |
| Polonya | 1.139 | 1.119 | -20 |
| Moldova | 319 | 313 | -6 |
| Ukrayna | 173 | 169 | -4 |
| Yunanistan | 1.027 | 1.073 | +46 |
| Estonya | 886 | 946 | +60 |
| Macaristan | 839 | 906 | +67 |
| Lüksemburg | 2.703 | 2.771 | +68 |
| Belçika | 2.112 | 2.234 | +122 |
Mutlu’nun hesabında Türkiye’yi 20 Euro kayıpla Polonya, 6 Euro kayıpla Moldova ve 4 Euro kayıpla Ukrayna izledi. Belçika’da 122 Euro, Lüksemburg’da 68 Euro, Macaristan’da 67 Euro, Estonya’da 60 Euro ve Yunanistan’da 46 Euro artış hesaplandı.
Euro cinsinden değişimin tamamı aynı nedenle oluşmadı. Belçika, Lüksemburg, Estonya ve Yunanistan’da yılın ilk yarısında ulusal asgari ücret de yükseldi. Macaristan’da ise yerel para cinsinden ücret değişmediği için 67 Euro’luk artış kur hareketini yansıttı. Türkiye, Polonya, Moldova ve Ukrayna’daki gerilemeler de sabit yerel ücretlerin Euro’ya çevrilmesi sırasında ortaya çıktı.
Temmuz 2026 düzeyinde Türkiye’nin 621 Euro’luk brüt ücreti, 620 Euro ile Avrupa Birliği’nin en düşük ücretine sahip Bulgaristan’ın yalnızca 1 Euro üzerinde kaldı. Kuzey Makedonya 624 Euro, Karadağ 670 Euro, Sırbistan 743 Euro, Letonya 780 Euro, Romanya 825 Euro, Macaristan 906 Euro, Hırvatistan 1.050 Euro, Polonya 1.119 Euro ve Litvanya 1.153 Euro ile Türkiye’nin önünde yer aldı.
25 yıllık sıralama tersine döndü
Mutlu’nun seçtiği ülke grubunda Türkiye’nin Ocak 2001’deki brüt asgari ücreti 224 Euro düzeyindeydi. Türkiye o tarihte Polonya, Macaristan, Çekya, Litvanya, Estonya, Slovakya, Letonya, Romanya, Bulgaristan ve Sırbistan’ın önündeydi. Temmuz 2026’da ise aynı karşılaştırmada Bulgaristan’ın 1 Euro üzerinde, sondan ikinci sıraya geriledi. Bu tarihsel kıyas bütün Avrupa ülkelerini değil, Mutlu’nun grafiğine dahil ettiği ülke grubunu kapsıyor.
Euro kaybı alım gücüyle aynı ölçü değil
33 Euro’luk gerileme, Türkiye’de ücretin uluslararası para birimiyle nominal değerini ve Avrupa sıralamasındaki konumunu gösteriyor. Tek başına yurt içindeki reel alım gücü kaybını ölçmüyor. Satın alma gücü standardı karşılaştırmaları fiyat düzeylerini hesaba kattığı için farklı bir gösterge niteliğinde ve aynı referans dönemi bulunmadan 621 Euro üzerinden güncel bir satın alma gücü sırası kurulamaz.
Mutlu, Türkiye’de çalışanların yaklaşık yüzde 42’sinin asgari ücret aldığını belirtti. DİSK-AR’ın TÜİK’in 2024 mikro verilerini kullanan 2026 araştırmasında ise özel sektörde asgari ücret ve altında kazananların oranı yüzde 46,7, asgari ücretin yüzde 5 fazlasına kadar olan ücretleri kapsayan grupta yüzde 49,6 olarak hesaplandı. Oranların kapsamı ve hesaplama yöntemi farklı olduğu için iki gösterge birbiriyle doğrudan eş tutulmuyor.
