ABD Başkanı Donald Trump, 11 Ekim Pazar günü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Rusya ile Ukrayna'nın "enerji ateşkesi" olarak nitelendirdiği bir uzlaşmaya vardığını ve ateşkesin hemen yürürlüğe girdiğini açıkladı. Trump, ateşkesin kapsamına ilişkin ayrıntı vermedi. Kiev ve Moskova'dan açıklamaya ilişkin ilk etapta bir teyit gelmedi.
Zelenskiy, Axios'a verdiği röportajda Trump'ın açıkladığı enerji ateşkesinden haberdar olmadığını söyledi. Zelenskiy, "Ateşkes açıklaması benim için haber oldu. Ama Ruslar enerji ateşkesini kabul ederse Ukrayna da kabul edecek. Başkan Trump bunu Putin'le müzakere ettiyse lütfen ateşkesin ne zaman başlayacağını bize söyleyin, hazırız ve kabul edeceğiz" dedi. Rusya'nın devlet nükleer şirketi Rosatom da 11 Ekim'de Zaporijya Nükleer Santrali çevresinde, santralin ana dış bağlantısı olan Dniprovska enerji hattının onarımı için yakın zamanda ateşkese varılmasını beklediğini açıkladı.
Zelenskiy daha sonra Telegram hesabından yaptığı paylaşımda, "Ukrayna ateşkesi destekliyor, Rusya'nın da desteklemesi önemli. Amerikan tarafından ayrıntıları bekliyoruz" dedi. Zelenskiy, Trump'ın açıklamasını NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Kanada Başbakanı Mark Carney ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile görüştüğünü de bildirdi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Zelenskiy'nin ateşkes çağrısını tam olarak desteklediğini açıkladı. Komisyonun 11 Ekim tarihli açıklamasına göre AB, Ukrayna'nın savunmasını güçlendirmek için insansız hava araçları ve füzelere ek finansman dahil Ukrayna'nın finansman ihtiyaçlarını bir sonraki toplantısında ele alacak. İngiltere Başbakanı Andy Burnham da X hesabından yaptığı paylaşımda, Trump'ın Rusya ile Ukrayna arasında hemen başlayacak kalıcı bir enerji ateşkesi çağrısını güçlü biçimde desteklediklerini açıkladı. Kanada Başbakanı Mark Carney de Trump ile 11 Ekim'de yaptığı telefon görüşmesinde enerji ateşkesine destek verdi.
Açıklama, iki ülkenin birbirinin enerji altyapısını hedef alan saldırılarının yoğunlaştığı bir haftanın ardından geldi. Trump 10 Ekim'de Ukrayna'nın Rus rafinerilerine saldırılarını durdurması çağrısında bulunmuştu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise 11 Ekim'de Rusya'nın enerji tesislerine saldırıları durdurması halinde Ukrayna'nın da Rus rafinerilerine yönelik saldırıları keseceğini söylemişti.
Trump 9 Ekim'de de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından Rusya'nın ABD ve küresel piyasaya milyonlarca ton motorin tedarik edeceğini açıklamıştı. Ukrayna'nın İHA saldırıları Rus rafinerilerinin yanı sıra son günlerde teknoloji şirketi Yandex'in veri merkezlerini de hedef almıştı.
Zelenskiy, Trump'ın duyurusundan saatler önce, Putin'in 60 günlük tam ateşkesi kabul etmesi halinde ülkede seçim düzenleyebileceklerini söylemişti. Ukrayna yasaları sıkıyönetim süresince seçim yapılmasını yasaklıyor. Axios ve Financial Times'ın 10 Ekim'de aktardığına göre Trump'ın temsilcileri Miami'deki görüşmelerde, rafineri saldırıları sürerse ABD'nin Ukrayna ile istihbarat paylaşımını kesebileceği uyarısında bulunmuştu.
Endeks24'ün değerlendirmesine göre enerji tesislerine yönelik saldırıların durması, Rus rafinerilerinin motorin üretimini ve Trump'ın açıkladığı motorin sevkiyatlarının takvimini doğrudan ilgilendiriyor. Küresel motorin arzındaki sıkışma, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamayla birlikte petrol ve akaryakıt fiyatlarının başlıca belirleyicilerinden biri olmayı sürdürüyor.
