Çin ordusu, “Adalet Misyonu 2025” tatbikatı kapsamında Pazartesi günü Tayvan çevresine kara, deniz, hava ve topçu birlikleri konuşlandırdı. Tatbikatların kapsamı ve kullanılan unsurların yoğunluğu, bölgedeki askeri hareketliliğin nasıl seyredeceğinin izleneceği bir süreci işaret ediyor.
Çin Halk Kurtuluş Ordusu’na bağlı Doğu Tiyatro Komutanlığı, Salı günü yapılacak faaliyetlerde gerçek mühimmatlı atışların da yer alacağını duyurdu. Açıklamada, Tayvan’ı çevreleyen beş bölgede deniz ve hava sahasında 10 saat sürecek kısıtlamaların uygulanacağı ve bu kısıtlamaların sabah 08.00’de başlayacağı bildirildi.
Tatbikatlarda çok yönlü saldırı senaryoları öne çıktı
Çin ordusu, savaş uçakları, bombardıman uçakları, insansız hava araçları ve uzun menzilli roketlerin tatbikatta görev aldığını açıkladı. Açıklamaya göre, adaya birden fazla yönden eş zamanlı saldırı senaryoları ve hareketli kara hedeflerine yönelik atışlar simüle edilecek.
Doğu Bölge Komutanlığı Sözcüsü Shi Yi, tatbikatların “Tayvan Bağımsızlığı ayrılıkçı güçlerine ve dış müdahalelere ciddi bir uyarı” niteliği taşıdığını ifade etti.
Tatbikatların arka planında diplomatik ve askeri gelişmeler
Bu faaliyetler, ABD Temsilciler Meclisi eski Başkanı Nancy Pelosi’nin 2022’de Tayvan’ı ziyaret etmesinden bu yana Çin’in gerçekleştirdiği altıncı büyük tatbikat turu olarak kayda geçti. Tatbikatlar ayrıca, ABD’nin Tayvan’a 11,1 milyar dolarlık silah satışı açıklamasından 11 gün sonra başladı.
Çin Savunma Bakanlığı, söz konusu silah satışına tepki göstererek ordunun “güçlü önlemler alacağı” yönünde açıklama yapmıştı. Analistler, Pekin’in bu tatbikatlarla rutin eğitim faaliyetleri ile olası askeri hazırlıklar arasındaki çizgiyi giderek daha belirsiz hale getirdiğini belirtiyor.
Tayvan’dan kınama ve yüksek alarm açıklaması
Tayvan hükümeti, tatbikatları kınayarak Çin’i durumu yanlış değerlendirmemeye ve bölgesel barışı zedeleyecek adımlardan kaçınmaya çağırdı. Cumhurbaşkanlığı Sözcülüğü, tatbikatları sorumsuz provokasyonlar olarak nitelendirdi.
Tayvan Savunma Bakanlığı, son 24 saat içinde ada çevresinde iki Çin askeri uçağı ve 11 geminin tespit edildiğini, ordunun yüksek alarm durumunda olduğunu ve hızlı müdahale tatbikatlarına hazır bulunduğunu açıkladı. Bu hazırlıkların, olası bir tatbikatın ani saldırıya dönüşmesi ihtimaline karşı yapıldığı belirtildi.
Deniz ve hava sahasında artan hareketlilik
Reuters’e konuşan üst düzey bir Tayvanlı güvenlik yetkilisi, Pazartesi günü Tayvan yakınlarında düzinelerce Çin askeri botu ve uçağının faaliyet gösterdiğini ve bazı unsurların Tayvan kıyılarına 24 deniz mili mesafedeki bitişik bölgeye yaklaştığını aktardı.
Tayvan Sahil Güvenliği ise, Çin sahil güvenlik gemilerinin faaliyetlerine karşı büyük gemiler sevk ettiklerini ve denizcilik rotaları ile balıkçılık alanları üzerindeki etkileri sınırlamak için orduyla koordinasyon sağladıklarını bildirdi.
Limanlar ve dış müdahaleye yönelik mesajlar
Çin devlet televizyonu, tatbikatların Tayvan’ın kuzeyindeki Keelung Limanı ile güneydeki Kaohsiung Limanı’nı hedef alan senaryolar içerdiğini duyurdu. Çin ordusu ayrıca, tatbikatlarla dış askeri müdahaleyi caydırmayı amaçladığını ilk kez açık şekilde kamuoyuna ilan etti.
Çin tarafından yayımlanan afişlerde, Tayvan çevresindeki hedefler, sivil gemilerin askeri amaçlarla seferber edilmesi ve sert mesajlar yer aldı. Bu görseller, Pekin’in egemenlik iddialarını vurgulayan söylemin son dönemde güçlendiğine işaret etti.
Piyasalar ve kamuoyunun tepkisi
Tayvan borsası, tatbikatlara rağmen sabah işlemlerinde yüzde 0,6 yükselerek rekor seviyeye ulaştı. Ada genelinde günlük yaşamda belirgin bir aksama yaşanmadığı gözlendi.
Tayvan, Çin’in egemenlik iddialarını reddederek, adanın geleceğine yalnızca Tayvan halkının karar verebileceğini savunmayı sürdürüyor.
