Borsa İstanbul'da taban serisi biten hisselerin çoğu tavana döndü, ancak kayıpların büyük bölümü yerinde duruyor. Endeks24 Veri Masası'nın Borsa İstanbul'un günlük bülten verilerinden yaptığı hesaplamaya göre ağustos sonundan bu yana 40 hisse en az 10 seans üst üste günü tabanda kapattı. 6 Ekim kapanışı itibarıyla bu hisselerin 20'sinde seri bitti, 20'sinde sürüyor. Serisi biten 20 hissenin 12'si salı gününü tavanda kapattı. Bu 12 hissenin hiçbiri seri başlamadan önceki fiyatının yarısına ulaşamadı.
Creditwest Faktoring, İnfo Yatırım, Martı Otel ve Pasifik Eurasia Lojistik son dört seansın tamamını tavanda kapattı. Creditwest Faktoring, serinin son günü olan 30 Eylül'deki 7,29 liradan 10,65 liraya çıktı. Yükseliş yüzde 46,1. Pay, seri başlamadan önceki 23,08 liralık kapanışının hâlâ yüzde 53,9 altında. Pasifik Eurasia Lojistik 22 seanslık seride 268 liradan 26,58 liraya inmişti. Pay 29 Eylül'den bu yana yüzde 55,8 yükselerek 41,40 liraya geldi, seri öncesine göre kayıp yüzde 84,6. Hedef Holding 24 seanslık serinin ardından üç seanstır tavanda kapanıyor, seri öncesindeki 104 liraya karşılık 10,32 lirada.
İki hisse 14 seanslık serinin ertesi günü tavanda kapandı
İsvea Seramik ve Temapol Polimer, 16 Eylül'de başlayan 14 seanslık taban serisinin hemen ardından 6 Ekim'i tavanda kapattı. İsvea Seramik güne 21,70 liradan başladı, gün içinde taban fiyat olan 20,10 lirayı gördü ve seansı tavan fiyat olan 24,54 liradan tamamladı. Payda 850 milyon liralık işlem geçti. Temapol Polimer 66,20 liradan 72,80 liraya çıktı. İki pay da seri öncesindeki kapanışının yüzde 74,7 altında.
Margün Enerji'de de 13 seanslık seri bitti, ancak pay günü düşüşle kapattı. Güne taban fiyat olan 7,73 liradan başlayan pay gün içinde tavan fiyat olan 9,43 lirayı gördü, seansı yüzde 7,7 düşüşle 7,92 liradan tamamladı. Payda 1,52 milyar liralık işlem geçti.
| Hisse | Seri (seans) | Serinin son günü | Seri öncesi kapanış (TL) | Seri sonu kapanış (TL) | 6 Ekim kapanışı (TL) | Seri sonundan bu yana | Seri öncesine göre |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PASEU Pasifik Eurasia Lojistik | 22 | 29 Eylül | 268,00 | 26,58 | 41,40 | +%55,8 | -%84,6 |
| CRDFA Creditwest Faktoring | 11 | 30 Eylül | 23,08 | 7,29 | 10,65 | +%46,1 | -%53,9 |
| INFO İnfo Yatırım | 11 | 30 Eylül | 2,42 | 0,80 | 1,15 | +%43,7 | -%52,5 |
| MARTI Martı Otel | 11 | 30 Eylül | 3,04 | 0,98 | 1,40 | +%42,9 | -%53,9 |
| LYDHO Lydia Holding | 11 | 1 Ekim | 116,10 | 36,52 | 47,20 | +%29,2 | -%59,3 |
| LYDYE Lydia Yeşil Enerji | 10 | 30 Eylül | 11.525,00 | 4.027,50 | 5.182,50 | +%28,7 | -%55,0 |
| HEDEF Hedef Holding | 24 | 30 Eylül | 104,00 | 8,35 | 10,32 | +%23,6 | -%90,1 |
| SKYLP Skyalp Finansal Teknolojiler | 11 | 30 Eylül | 158,00 | 49,68 | 59,25 | +%19,3 | -%62,5 |
| TMPOL Temapol Polimer | 14 | 5 Ekim | 288,25 | 66,20 | 72,80 | +%10,0 | -%74,7 |
| ISVEA İsvea Seramik | 14 | 5 Ekim | 97,10 | 22,32 | 24,54 | +%9,9 | -%74,7 |
| DUNYH Dünya Holding | 12 | 2 Ekim | 93,00 | 26,36 | 27,50 | +%4,3 | -%70,4 |
| TKNKA Teknika Plastik | 10 | 28 Eylül | 174,00 | 60,85 | 56,70 | -%6,8 | -%67,4 |
Bir tavan bir tabanı geri getirmiyor
Yüzde 10 düşen bir fiyatın eski düzeyine dönmesi için yüzde 10 değil yüzde 11,1 yükselmesi gerekir. Seri uzadıkça bu fark büyür. Üst üste 11 seans tabanda kapanan bir pay değerinin yaklaşık yüzde 69'unu kaybeder. Kalan fiyatın eski düzeye dönmesi için yaklaşık yüzde 219 yükselmesi, yani payın üst üste 13 seans tavanda kapanması gerekir. 15 seanslık seride kayıp yüzde 79'u, gereken yükseliş yüzde 386'yı, gereken tavan sayısı 17'yi buluyor. Odine Solutions'ın 26 seanslık serisinde bu sayı 29.
Tavana dönen 12 hissede en uzun tavan serisi dört seans. Bu nedenle en çok toparlanan paylar bile seri öncesi fiyatının yarısının altında. İnfo Yatırım seri öncesi kapanışının yüzde 47,5'inde, Creditwest Faktoring ve Martı Otel yüzde 46,1'inde.
| Seri (üst üste taban) | Kayıp | Eski fiyata dönmek için gereken yükseliş | Gereken üst üste tavan |
|---|---|---|---|
| 10 seans | %65,1 | %187 | 12 seans |
| 11 seans | %68,6 | %219 | 13 seans |
| 14 seans | %77,1 | %337 | 16 seans |
| 15 seans | %79,4 | %386 | 17 seans |
| 19 seans | %86,5 | %640 | 22 seans |
| 26 seans | %93,5 | %1.448 | 29 seans |
Serisi biten sekiz hisse tavanda değil, ikisi yeniden tabanda
Serisi biten 20 hissenin 14'ü serinin son günündeki kapanışının üzerinde, 6'sı altında. E-Data Teknoloji ve Katılımevim 6 Ekim'i yeniden tabanda kapattı. Katılımevim 30 Eylül'deki seri sonu kapanışının yüzde 23,5, E-Data Teknoloji 1 Ekim'deki kapanışının yüzde 22 altında. Selçuk Ecza Deposu yüzde 10,2, Margün Enerji yüzde 7,7, Bin Ulaşım yüzde 1,9 geride.
Teknika Plastik 6 Ekim'i tavanda kapatmasına karşın 28 Eylül'deki seri sonu kapanışının yüzde 6,8 altında. Pay, serinin bitmesinden sonraki altı seansın ikisini tavanda, ikisini tabanda kapattı.
20 hissede seri sürüyor
Taban serisi 20 hissede devam ediyor. Odine Solutions 1 Eylül'den bu yana geçen 26 seansın tamamını tabanda kapattı ve 2.013 liradan 131,10 liraya geriledi. Kayıp yüzde 93,5. Anel Elektrik'te seri 19, Gündoğdu Gıda'da 18 seansa ulaştı. 13 hissede seri 15, üç hissede 14, Ral Yatırım Holding'de 13 seans.
Bu 20 hissenin 18'inde 6 Ekim'de gün boyunca tek fiyat, taban fiyat oluştu. 18 hissede toplam 16,9 milyon liralık işlem geçti. Aynı hisselerin ağustos ayındaki günlük ortalama işlem hacimlerinin toplamı 24,4 milyar liraydı. 12 hissede işlem hacmi 1 milyon liranın altında kaldı. Tera Finansal Yatırımlar Holding'de 32, Destek Finans Faktoring'de 510, Gündoğdu Gıda'da 870, Özata Denizcilik'te 992 pay el değiştirdi. Savur GYO ve Big Medya Teknoloji'de fiyat gün içinde tabandan ayrıldı, iki pay da seansı yine tabanda bitirdi.
| Seri (seans) | Serinin başladığı gün | Hisse sayısı | Hisseler | Seri öncesi kapanışa göre kayıp |
|---|---|---|---|---|
| 26 | 1 Eylül | 1 | ODINE Odine Solutions | %93,5 |
| 19 | 10 Eylül | 1 | ANELE Anel Elektrik | %86,4 |
| 18 | 11 Eylül | 1 | GUNDG Gündoğdu Gıda | %84,9 |
| 15 | 16 Eylül | 13 | ALKLC, BIGEN, DSTKF, IEYHO, IZFAS, KARCL, MANAS, OZATD, PEKGY, PRZMA, SVGYO, TEHOL, TRHOL | %79,2 ile %79,4 arası |
| 14 | 17 Eylül (TERA'da 16 Eylül) | 3 | BIGTK, TERA, UFUK | %77,0 ile %77,1 arası |
| 13 | 18 Eylül | 1 | RALYH Ral Yatırım Holding | %74,5 |
Seriler fon kriziyle aynı günlerde başladı
Taban serilerinin çoğu, fon krizinin başladığı günlere denk geliyor. Serisi süren 20 hissenin 14'ünde seri 16 Eylül'de başladı. BIST 100 o gün yüzde 5,54 değer kaybetmişti. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ertesi gün, 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi.
Tasfiye, fonların portföyündeki payların nakde çevrilmesi anlamına geliyor. Gedik Yatırım Araştırma'nın hesaplamasına göre tasfiye kapsamındaki fonlarda yaklaşık 334 milyar liralık varlığın likiditesi sınırlı; kurum bu ifadeyle söz konusu varlıkların piyasa fiyatını bozmadan kısa sürede satılmasının güç olabileceğini anlatıyor. Aynı rapora göre tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğü 15 Eylül'deki 992,5 milyar liradan 30 Eylül'de 652,3 milyar liraya geriledi ve bu düşüş büyük ölçüde portföylerdeki payların fiyat kaybını yansıtıyor.
Krizin bir de soruşturma ayağı var. Adalet Bakanı Akın Gürlek 1 Ekim'de, fonlar aracılığıyla manipülasyon yapıldığı iddialarına yönelik soruşturmada 41 hisse senedinde milyarlarca liralık manipülatif işlem tespit edildiğini açıkladı. Bakan, inceleme kapsamındaki şirketlerin adlarını açıklamadı.
Listedeki bazı şirketler krizin doğrudan içinde yer alıyor. Tera Yatırım payları Borsa İstanbul kararıyla 2 Ekim'den itibaren Yakın İzleme Pazarı'nda işlem görüyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) 30 Eylül'de Destek Finans Faktoring'in ortaklarına pay devri için altı ay süre tanıdı; bu sürede söz konusu payların oy haklarını Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu kullanacak.
Borsa İstanbul verileri, tek tek paylardaki düşüşün nedenini göstermiyor. Tabloda yer alan bir payın soruşturma kapsamında olduğu ya da tasfiyedeki fonların portföyünde bulunduğu sonucu bu verilerden çıkarılamaz.
Piyasa genelinde tavan sayısı tabanı geçti
6 Ekim'de işlem gören 627 hissenin 26'sı günü tabanda, 41'i tavanda kapattı. Tabanda kapanan hisse sayısı 21 Eylül'de 131, 30 Eylül'de 73, 5 Ekim'de 34'tü. Tabanda kapanan 26 hissenin 20'si serisi süren hisseler. Tavanda kapanan 41 hissenin 12'si taban serisinden çıkan hisseler. Bunlardan Creditwest Faktoring, Hedef Holding ve İnfo Yatırım'da gün boyunca tek fiyat, tavan fiyat oluştu ve üç payda toplam 21,7 milyon liralık işlem geçti.
BIST 100 endeksi günü yüzde 0,56 düşüşle 12.374,26 puandan tamamladı. Endeksin 1 Ekim'den beri geçerli olan kapsamında 6 Ekim'de günü tabanda ya da tavanda kapatan hisse olmadı. Taban serisi gören 40 hissenin hiçbiri endekste yer almıyor.
Bu veriler geçmiş fiyat hareketini gösterir, sonraki seanslar için gösterge değildir. Bir serinin bitmesi ya da payın tavanda kapanması düşüşün bittiği anlamına gelmez. Serisi biten 20 hissenin 6'sı serinin son günündeki kapanışının altında, 2'si 6 Ekim'i yeniden tabanda kapattı. Tek fiyat oluşan seanslarda taban fiyattan verilen satış emri gibi tavan fiyattan verilen alış emri de gerçekleşmeyebilir. Hesaplama, fiyat hareketlerinin nedenine ilişkin bir değerlendirme içermez.
Yasal Uyarı : Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
