Pandemi sonrası dönemde özellikle Dubai, Yunanistan, İspanya ve Portekiz gibi pazarlara yönelen Türk yatırımcılar; yüksek kira getirisi, vatandaşlık avantajları ve döviz bazlı varlık koruması beklentisiyle milyarlarca dolarlık sermayeyi yurt dışına taşımıştı. Ancak 2026’nın ilk çeyreğinde yükselen jeopolitik gerilimler ve mülkiyet güvenliği tartışmaları yatırımcı davranışında belirgin değişime yol açtı.

Körfez bölgesinde artan askerî tansiyonun özellikle Dubai emlak piyasasında fiyat baskısı oluşturduğu belirtilirken, sektör temsilcileri bazı projelerde %15 ila %20 arasında örtülü indirimlerin uygulanmaya başladığını aktarıyor. Piyasa kaynakları, yüksek fiyatlı projelerde likidite sorunlarının görünür hâle geldiğini ve yabancı yatırımcı talebinin yavaşladığını değerlendiriyor.

Avrupa tarafında ise İspanya başta olmak üzere bazı ülkelerde gündeme gelen “okupa” vakaları, yani boş konutların yasa dışı şekilde işgal edilmesi sorunu, Türk yatırımcıların mülkiyet güvenliği konusundaki kaygılarını artırdı. Özellikle kısa dönem kiralama yapılan bölgelerde hukuki süreçlerin uzaması ve tahliye mekanizmalarının yavaş işlemesi yatırımcı iştahını aşağı çekiyor.

TCMB verileri yön değişimini teyit etti

TCMB verilerine göre Türk vatandaşlarının yurt dışından yaptığı gayrimenkul alımları 2025 yılı genelinde 2 milyar 675 milyon dolarla tarihî zirveye ulaşmıştı. 2026’nın ocak ve şubat aylarında da artış eğilimi sürmüş, yıllık bazda sırasıyla %44,4 ve %18,4’lük yükseliş kaydedilmişti. Mart ayında görülen sert geri çekilme ise trend değişiminin ilk güçlü sinyali olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, küresel jeopolitik risklerin kalıcı hâle gelmesi durumunda özellikle Körfez merkezli projelerde fiyat düzeltmelerinin hızlanabileceğini belirtiyor. Türk yatırımcıların son dönemde yeniden iç piyasadaki arsa, konut ve ticari gayrimenkul alternatiflerine yönelmeye başladığı gözlemleniyor.

Piyasa etkisi

Gayrimenkul sektöründe yurt dışına yönelen sermaye akımlarındaki yavaşlama, orta vadede Türkiye iç piyasasında talep dengelerini etkileyebilir. Özellikle büyükşehirlerde döviz bazlı varlık arayışının yeniden yerel piyasaya dönmesi hâlinde üst segment konut ve ticari gayrimenkul tarafında fiyatlama davranışlarının değişebileceği değerlendiriliyor. Ancak sektör temsilcileri, iç piyasada yüksek faiz ortamı ve finansman maliyetlerinin yatırım kararları üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini ifade ediyor.

Kredi kartlarının günlük yaşamın temel ödeme araçlarından biri hâline geldiğini belirten Palandöken, kayıtlı ekonomiyi destekleyen bu sistemin aynı zamanda yüksek faiz yükü nedeniyle ciddi bir finansal baskı yarattığını ifade etti. Vatandaşın temel ihtiyaç harcamalarında dahi kredi kartına yöneldiğini söyleyen Palandöken, mevcut faiz yapısının sürdürülebilir olmadığını dile getirdi.

Palandöken, Bankalar Birliği ve finans sektörüne kredi kartı faizlerinde düzenleme çağrısı yaptı. Özellikle asgari ödeme tutarlarının yüksek faiz nedeniyle borç stokunu büyüttüğünü belirten TESK Başkanı, yapılandırma süreçlerinin genişletilmesi gerektiğini savundu.

Esnafın finansman baskısı derinleşiyor

TESK verilerine göre yalnızca bireysel kullanıcılar değil, küçük işletmeler de kredi kartı limit baskısıyla karşı karşıya bulunuyor. Ticari kredi kartı kullanan esnafın önemli bölümünün limitlerini doldurduğu ve yeni ürün tedarik etmekte zorlandığı belirtiliyor.

Palandöken, işletmelerin asgari ödeme yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen faiz maliyetleri nedeniyle borçlarını çevirmekte zorlandığını söyledi. Özellikle iç talepteki yavaşlama ve yüksek finansman maliyetlerinin küçük işletmeler üzerinde ek baskı oluşturduğu değerlendiriliyor.

Piyasa etkisi açısından bireysel kredi kartı borçluluğundaki yükselişin bankacılık sektöründe takipteki alacak riskini artırabileceği gözlemleniyor. Tüketim harcamalarının kredi kartına bağımlı hâle gelmesi, iç talep dinamiklerinin sürdürülebilirliği açısından da yakından izleniyor.

Tüketici borçluluğu modellemeleri iç talepte kırılganlık riskini öne çıkarıyor.

ANALİZ:

Türkiye’de kredi kartı kullanımındaki sert yükseliş, yüksek enflasyon ve reel gelir baskısının tüketici davranışları üzerindeki etkisini daha görünür hâle getiriyor. 2026 itibarıyla faiz oranlarının yüksek seyrini koruması ve hane halkı gelir artışının enflasyonun gerisinde kalması, kredi kartını kısa vadeli finansman aracına dönüştürmüş durumda.

Makroekonomik çerçevede bakıldığında kredi kartı harcamaları iç tüketimin canlı kalmasını desteklerken, aynı zamanda finansal kırılganlık üretme riski taşıyor. TCMB’nin sıkı para politikası nedeniyle ihtiyaç kredilerine erişimin zorlaşması, bireysel harcamaların daha fazla kredi kartı üzerinden finanse edilmesine yol açıyor. Bu durum, kısa vadede tüketimi desteklese de orta vadede tahsilat ve ödeme dengesi açısından sistemik baskı oluşturabilir.

Sektörel açıdan değerlendirildiğinde özellikle perakende, gıda ve küçük ölçekli ticaret işletmeleri kredi kartı kullanımına yüksek bağımlılık gösteriyor. Esnaf tarafında ticari kredi kartlarının işletme sermayesi aracı hâline gelmesi dikkat çekiyor. Küresel emsallerle karşılaştırıldığında Türkiye’de kredi kartı borçluluğunun gelir artış hızına kıyasla daha hızlı büyüdüğü görülüyor.

Finansal görünüm

Rasyo / Veri	2025G	2026T	2027T	Sektör Eğilimi
Bireysel kredi kartı borcu	2,2 trilyon TL	3 trilyon TL+	3,6 trilyon TL	Artış eğilimi
Takipteki alacak riski	%3,1	%4,4	%4,8	Yükseliş
Tüketici harcamalarında kart payı	%54	%61	%64	Güçleniyor
Reel gelir görünümü	Negatif	Sınırlı toparlanma	Dengelenme	Kırılgan

Açıklama: G = Gerçekleşen, T = Tahmin

Ana senaryoda (%60 olasılık) kredi kartı kullanımındaki artışın sürmesi ancak yapılandırma ve regülasyon adımlarıyla sistemik riskin kontrollü kalması bekleniyor. Olumlu senaryoda (%20 olasılık) enflasyonda kalıcı düşüş ve faiz gevşemesiyle hane halkı ödeme kapasitesinin güçlenmesi öngörülüyor. Olumsuz senaryoda (%20 olasılık) ise işsizlikte artış ve tahsilat sorunlarının büyümesi bankacılık sektöründe takipteki alacak oranlarını yukarı taşıyabilir.

Risk tarafında yüksek faiz maliyetleri, reel gelir kaybı ve bireysel ödeme kapasitesindeki zayıflama izleniyor. Fırsat tarafında ise dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaşması, kayıtlı ekonominin büyümesi ve finansal teknolojilerin kredi yönetiminde yeni çözümler üretmesi dikkat çekiyor.

Kısa vadede kredi kartı faizleri ve yapılandırma düzenlemeleri piyasaların odağında kalabilir. Orta vadede ise enflasyon görünümü ve ücret artışlarının tüketici borçluluğu üzerindeki etkisi belirleyici olacak.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Final gecesi yalnızca müzikal performanslarla değil, siyasi gerilimlerle de öne çıktı. İspanya, İrlanda, Hollanda, Slovenya ve İzlanda’daki bazı yayın kuruluşları ve siyasi çevreler İsrail’in yarışmaya katılımını protesto eden açıklamalar yaptı. Avrupa Yayın Birliği’nin (EBU) İsrail’i yarışmada tutma kararı, sosyal medyada geniş tartışma yarattı.

İsrail temsilcisinin ikinci sıraya yerleşmesi, jüri oyları ile halk oylaması arasındaki farkı yeniden gündeme taşıdı. Özellikle sosyal medya platformlarında organizasyonun tarafsızlığı ve oylama sistemi yoğun şekilde tartışıldı. EBU ise yarışmanın “siyasi değil kültürel bir organizasyon” olduğunu belirten önceki pozisyonunu korudu.

Eurovision’da siyaset tartışmaları derinleşiyor

Eurovision, son yıllarda Ukrayna-Rusya savaşı, LGBTQ+ politikaları ve göç tartışmaları gibi başlıklarda Avrupa’nın siyasi kırılmalarını yansıtan bir platforma dönüştü. 2026 finali ise Gazze merkezli protestolar nedeniyle yarışmanın kültürel kimliğinin yeniden sorgulanmasına neden oldu.

Organizasyon çevresinde düzenlenen protestoların özellikle genç seçmen ve dijital medya kullanıcıları üzerinde yüksek görünürlük oluşturduğu değerlendiriliyor. Avrupa’daki kamu yayıncılarının gelecekte EBU politikalarına yönelik daha sert pozisyonlar alabileceği yorumları yapılıyor.

Zirve, özellikle geçen yıl yaşanan sert ticaret savaşı sonrası dikkat çekici bir ton değişimine işaret etti. Trump yönetiminin 2025’te Çin mallarına yönelik yüzde 145’e ulaşan tarifeleri küresel tedarik zincirlerinde ciddi baskı yaratmış, Pekin ise buna kritik mineral ihracatını sınırlama tehdidiyle yanıt vermişti. Bu süreç yalnızca iki ülke ekonomisini değil; yarı iletken, otomotiv, savunma sanayi ve enerji dönüşümü zincirlerini de sarsmıştı.

Pekin’deki görüşmelerin ardından ortaya çıkan tablo, Washington ile Pekin’in artık birbirlerini ekonomik olarak geri adım attıracak ölçekte baskılamanın maliyetini daha net gördüğünü ortaya koyuyor. Çin tarafı görüşmeleri “yapıcı stratejik istikrar” olarak tanımlarken, ABD yönetimi özellikle tarım ihracatı ve Boeing satışlarını öne çıkararak zirveyi iç politikada ekonomik kazanım başlığına dönüştürmeye çalıştı.

Trump’ın zirveye Tesla CEO’su Elon Musk ve Nvidia CEO’su Jensen Huang gibi Amerikan teknoloji ve sanayi dünyasının önde gelen isimleriyle gitmesi dikkat çekti. Ancak zirvenin sonunda teknoloji alanında beklenen ilerleme sağlanamadı. Özellikle Nvidia’nın gelişmiş H200 yapay zeka çiplerinin Çin’e satışına ilişkin herhangi bir gevşeme açıklanmadı. Bu durum, Washington’un Çin’in yapay zeka kapasitesini sınırlama stratejisinden geri adım atmadığını gösterdi.

Boeing başlığı ise zirvenin ekonomik açıdan en somut alanlarından biri oldu. Trump, Çin’in yaklaşık 200 Boeing uçağı satın alacağını açıkladı. Ancak bu rakam, Trump’ın 2017’deki Çin ziyaretinde açıklanan 300 uçaklık anlaşmanın altında kaldı. Çin tarafı da anlaşmanın kapsamı konusunda henüz ayrıntılı doğrulama yapmadı.

Pekin neden rahatladı

Zirvenin en önemli sonucu, Çin açısından ekonomik öngörülebilirliğin yeniden kısmen sağlanması oldu. Pekin yönetimi, son iki yılda zayıflayan iç talep, emlak sektöründeki kırılganlık ve genç işsizlik oranlarındaki artış nedeniyle dış ticarette sert şoklardan kaçınmaya çalışıyor. Trump yönetiminin ilk aylarda uyguladığı agresif tarifeler, Çin ekonomisinde ihracat kaynaklı baskıyı artırmıştı.

Ancak son zirveyle birlikte Çin tarafı, ABD’nin ekonomik maliyeti yüksek yeni yaptırım paketleri konusunda daha temkinli davranacağını düşünüyor. Washington’un Çin’in büyük bankalarına yaptırım uygulama veya finansal sistem erişimini sert biçimde kısıtlama konusunda isteksiz görünmesi de Pekin’in elini nispeten rahatlattı.

Xi Jinping’in zirve boyunca kullandığı diplomatik dil de dikkat çekti. Çin lideri, ilişkileri “işbirliğine dönüşecek stratejik ortaklık” olarak değil, “uzun vadeli rekabetin yönetilebilir zemini” olarak tanımladı. Bu yaklaşım, Pekin’in artık ABD ile tam normalleşme beklentisini büyük ölçüde rafa kaldırdığını gösteriyor.

Washington beklentinin altında kaldı

Trump yönetimi zirve öncesinde beklentileri bilinçli şekilde düşük tuttu. Beyaz Saray yetkilileri, ticaret ateşkesinin uzatılması konusunda aceleci olunmayacağını ve görüşmelerin daha çok “çerçeve oluşturma” niteliği taşıdığını belirtti.

Bu yaklaşımın temel nedeni, Washington’un Çin karşısında önceki döneme kıyasla daha sınırlı kaldıraç alanına sahip olması olarak görülüyor. Geçen yıl uygulanan sert tarifeler Amerikan şirketleri üzerinde de maliyet baskısı oluşturdu. Özellikle teknoloji, perakende ve otomotiv sektörlerinde üretim maliyetleri yükseldi. ABD’de enflasyon beklentilerindeki bozulma ve tüketici güvenindeki gerileme de Beyaz Saray üzerindeki siyasi baskıyı artırdı.

Bu nedenle Trump yönetimi, Çin’i tam anlamıyla ekonomik geri adım atmaya zorlayacak yeni bir agresif tarife stratejisinin küresel piyasalar üzerinde yeni türbülans yaratabileceğinin farkında görünüyor.

Kritik başlıklar masada kaldı

Zirvede İran savaşı, Tayvan gerilimi ve Güney Çin Denizi başlıklarında somut ilerleme sağlanmadı. ABD tarafı, Çin’den İran üzerindeki etkisini kullanmasını isterken; Pekin, Washington’un bölgesel askeri baskı stratejisini eleştirmeyi sürdürdü.

Tayvan konusunda da taraflar mevcut pozisyonlarını korudu. ABD’nin Tayvan’a askeri destek yaklaşımı sürerken, Çin yönetimi adanın bağımsızlık yönlü adımlarına karşı sert tutumunu yineledi.

Bu nedenle zirve, küresel jeopolitik riskleri azaltan kapsamlı bir normalleşme üretmekten uzak kaldı. Ancak piyasalar açısından önemli olan unsur, tarafların doğrudan ekonomik çatışmayı yeniden hızlandıracak adımlardan kaçınması oldu.

Küresel piyasalar nasıl etkilenebilir

Pekin zirvesi sonrası ilk piyasa fiyatlamaları, risk iştahında kontrollü toparlanmaya işaret etti. Özellikle sanayi metalleri, yarı iletken tedarik zinciri şirketleri ve küresel taşımacılık hisselerinde sınırlı iyimserlik gözlemlendi.

Bununla birlikte analistler, teknoloji ihracatı ve yapay zeka alanındaki kısıtlamaların devam etmesi nedeniyle ABD-Çin rekabetinin yapısal karakterini koruduğunu belirtiyor. Bu durum, küresel şirketlerin üretim üslerini çeşitlendirme stratejilerinin hız kesmeden süreceğine işaret ediyor.

Özellikle Hindistan, Vietnam, Meksika ve Endonezya gibi alternatif üretim merkezlerinin önümüzdeki dönemde daha fazla yatırım çekmesi bekleniyor. Çin’in ise yüksek teknoloji üretiminde kendi iç ekosistemini güçlendirme stratejisini hızlandıracağı değerlendiriliyor.

Küresel hassasiyet modellemeleri kontrollü rekabetin kalıcılaşma eğilimini güçlendiriyor.

2002 yılında kurulan Guadeloupe merkezli şirket, yaklaşık 24 yıldır Fransız Batı Hint Adaları’nda bölgesel yolcu taşımacılığı hizmeti veriyordu. Air Antilles özellikle Martinique, Saint Martin ve Saint Barthélemy arasında kısa mesafeli uçuş ağıyla faaliyet gösteriyordu.

Şirketin mali çöküş süreci, Fransa sivil havacılık otoritesinin Aralık 2025’te gerçekleştirdiği güvenlik denetimi sonrası hız kazandı. Denetimlerde tespit edilen eksikliklerin ardından Air Antilles’in işletme lisansı iptal edildi. Lisans kaybı nedeniyle ticari uçuşlarını sürdüremeyen şirketin gelir akışı kısa sürede kesildi.

Operasyonların durmasının ardından şirketin finansal yapısındaki bozulma derinleşti. Fransız basınında yer alan bilgilere göre Air Antilles’in toplam borcu 69 milyon doların üzerine çıktı. Şirketin, denetimlerde belirlenen sorunları giderecek finansmanı sağlayamadığı belirtildi.

Bölgesel havacılıkta kırılganlık büyüyor

Fransa’da mahkeme, 27 Nisan’da şirket hakkında tasfiye kararı verdi. Mahkeme değerlendirmesinde mevcut finansal yapı nedeniyle faaliyetlerin yeniden yapılandırılarak sürdürülmesinin mümkün olmadığı ifade edildi.

Aralık 2025’ten bu yana uçuş gerçekleştiremeyen Air Antilles, 11 Mayıs itibarıyla faaliyetlerini resmen tamamen sonlandırdı. Şirketin kapanışı, özellikle ada ekonomilerinde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli hava yolu şirketlerinin artan maliyetler karşısındaki kırılganlığını yeniden gündeme taşıdı.

Küresel havacılık verileri, yüksek yakıt maliyetleri, bakım giderleri ve regülasyon baskısının bölgesel taşıyıcılar üzerindeki finansal baskıyı artırdığını gösteriyor. Özellikle düşük ölçekli operatörlerin sermaye erişiminde yaşadığı sorunlar, sektörde yeni konsolidasyon risklerini öne çıkarıyor.

Hesaplamalar bölgesel hava yolu şirketlerinde finansal kırılganlığın derinleştiğine işaret ediyor.

Krizin 11’inci haftasına girilirken Beyaz Saray’ın söylemi daha da sertleşti. Trump’ın İran liderlerine yönelik “koşulsuz teslimiyet” çağrıları, sosyal medya üzerinden yapılan tehdit mesajları ve askeri imalar, müzakere kanallarını daraltan başlıklar arasında öne çıktı. İran tarafı ise ABD-İsrail saldırılarında üst düzey isimlerini kaybetmesine ve askeri altyapısında ciddi hasar oluşmasına rağmen geri adım atmayan bir görüntü vermeye çalışıyor. Tahran yönetimi, yaşanan kayıplara rağmen devlet yapısının ayakta kalmasını “direniş başarısı” olarak sunuyor.

Reuters’a konuşan eski ABD’li müzakereciler ve diplomatik kaynaklar, Washington’ın İran’a mutlak geri adım attırma yaklaşımının süreci zorlaştırdığını belirtiyor. Obama ve Biden dönemlerinde İran dosyasında görev yapan eski yetkililer, İran’ın tarihsel refleksinin baskı karşısında hızlı taviz vermek değil, süreci zamana yaymak olduğunu vurguluyor. Özellikle İran’daki mevcut yönetimin, iç kamuoyuna karşı “teslim olmuş” görüntüsü vermekten kaçındığı ifade ediliyor.

Eski İran müzakerecilerinden Rob Malley, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, “Hiçbir hükümet teslim olmuş görünmeyi göze alamaz” ifadesini kullanarak Trump’ın söyleminin uzlaşma alanını daralttığını belirtti. ABD tarafında ise Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, Trump’ın yaklaşımını savundu ve İran’ın anlaşma konusunda “giderek daha çaresiz hale geldiğini” öne sürdü.

Tehdit dili diplomatik tansiyonu yükseltti

Trump’ın son haftalarda kullandığı ifadeler, yalnızca diplomatik çevrelerde değil, piyasalarda da dikkatle izleniyor. ABD Başkanı’nın geçen ay sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, anlaşma sağlanmaması halinde İran’ın “uygarlığının yok olacağı” yönündeki açıklaması, Washington’da bile tartışma yarattı. Reuters’ın aktardığına göre bazı yönetim yetkilileri, söz konusu mesajın önceden planlanmış resmi bir stratejinin parçası olmadığını değerlendirdi.

Trump daha sonra ateşkesi destekleyen açıklamalar yaptı ancak sert üslubunu tamamen terk etmedi. İran’ın enerji altyapısı ve kritik tesislerine yönelik tehditlerini sürdüren Trump, gazetecilere yaptığı bazı açıklamalarda “İran’dan büyük bir parıltı görülmesi” halinde ateşkesin çöktüğünün anlaşılacağını söyledi. Bu açıklamalar, uluslararası basında olası nükleer saldırı iması olarak yorumlandı.

Trump’ın İran liderleri için kullandığı “çılgınlar”, “haydutlar” ve “deliler” gibi ifadeler de iki ülke arasındaki tansiyonu daha da yükseltti. İran tarafı ise buna sosyal medya kampanyaları ve propaganda içerikleriyle karşılık verdi. Tarafların diplomasi yerine kamuoyu önünde sertleşen bir psikolojik mücadele yürütmesi, ateşkes ihtimaline yönelik soru işaretlerini artırdı.

Reuters’a konuşan ve Beyaz Saray’daki iç görüşmelere hakim iki kaynak, Trump’ın söylemini yumuşatması için yönetim içinde ciddi bir girişimde bulunulmadığını belirtti. Buna rağmen ABD’de özellikle Cumhuriyetçi Parti içindeki bazı isimlerin, İran krizinin kontrolden çıkabileceği yönünde uyarılarda bulunduğu ifade ediliyor.

Gece yarısı mesajları piyasalarda tedirginlik yarattı

Trump’ın özellikle gece saatlerinde Truth Social platformu üzerinden yaptığı açıklamalar, krizin seyrinde kritik rol oynadı. Reuters’ın haberine göre ABD Başkanı, geçen ay İran limanlarına yönelik abluka tehdidini yine sosyal medya üzerinden duyurdu. İran’ın misilleme adımları sonrası zaten kırılgan olan ateşkes süreci daha da hassas hale geldi.

Pazartesi günü yaptığı açıklamada ise Trump, İran’ın son barış teklifini “çöp parçası” olarak nitelendirdi. Demokrat ve Cumhuriyetçi yönetimlerde görev yapan eski Orta Doğu danışmanı Dennis Ross, Trump’ın söylemindeki tutarsızlığın diplomatik mesajların etkisini azalttığını söyledi. Ross’a göre Beyaz Saray’ın “stratejik sabır eksikliği”, müzakere sürecini zayıflatan temel unsurlar arasında yer alıyor.

Trump’ın Çin ziyareti sırasında İran’a yönelik söylemini kısmen yumuşatması da dikkat çekti. Çin’in İran petrolünün en büyük müşterilerinden biri olması nedeniyle Washington’ın Pekin ile yürüttüğü temaslar, İran dosyasını daha karmaşık hale getiriyor. Analistler, ABD’nin aynı anda hem Çin hem İran üzerinde baskı kurmaya çalışmasının diplomatik manevra alanını daralttığını değerlendiriyor.

Hürmüz Boğazı küresel enerji piyasalarının odağında

Uzmanlara göre mevcut krizin en kritik başlığı enerji arz güvenliği olmaya devam ediyor. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik etkisi, küresel petrol ticaretinin önemli bölümü açısından kritik önem taşıyor. Bölgedeki olası askeri gerilim veya enerji altyapısına yönelik saldırı ihtimali, petrol fiyatlarında sert hareket riskini canlı tutuyor.

Küresel yatırımcılar ise güvenli liman varlıklarına yönelme eğilimini artırmış durumda. Enerji fiyatlarındaki oynaklığın küresel enflasyon görünümünü bozabileceği, bunun da merkez bankalarının faiz politikaları üzerinde baskı yaratabileceği değerlendiriliyor. Özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından petrol fiyatlarındaki yükselişin cari denge ve enflasyon üzerindeki etkisi yakından izleniyor.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Saeed Khatibzadeh’in geçen ay Türkiye ziyareti sırasında yaptığı “Çok fazla konuşuyor” açıklaması da Tahran’ın Trump’ın söylemine yaklaşımını ortaya koydu. İranlı yetkililer, ABD Başkanı’nın sert ve öngörülemez tavrını bir baskı unsuru olmaktan çok iç siyasete yönelik bir strateji olarak değerlendiriyor.

Eski ABD’li yetkililer ve analistler ise Trump’ın “tehlikeli görünerek rakiplerini korkutma” yaklaşımının İran’da beklenen sonucu üretmediğini düşünüyor. Reuters’a konuşan uzmanlar, İran’ın uzun siyasi geçmişi ve devlet refleksi nedeniyle baskı altında teslimiyet göstermesinin düşük ihtimal olduğunu belirtiyor.

Bazı uzmanlara göre Washington’ın askeri baskı ve sert diplomasi kombinasyonu, İran’ın uzun vadede nükleer programını hızlandırma riskini de beraberinde getirebilir. İran uzun süredir uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin barışçıl amaçlı olduğunu savunsa da, Batılı ülkeler bu programın askeri boyut kazanabileceği yönündeki kaygılarını sürdürüyor.

Reuters’a konuşan Quincy Sorumlu Devletçilik Enstitüsü Başkan Yardımcısı Trita Parsi ise Tahran yönetiminin Trump’ın düzensiz ve sert yaklaşımını bir “çaresizlik işareti” olarak yorumladığını belirtti. Parsi’ye göre İran tarafı, zamanın kendi lehine çalıştığını düşünüyor ve Washington’ın baskısına rağmen geri adım atmadan süreci uzatabileceğine inanıyor.

Teslimat kapsamında Regione Abruzzo ana partner olarak yer alırken, Perugia Üniversitesi projeye akademik destek sağladı. Törende yerel yönetim temsilcileri, proje paydaşları ve sektör temsilcileri hazır bulundu. Karsan, projeyle birlikte Avrupa’daki sıfır emisyonlu ulaşım dönüşümünde hidrojen teknolojisinin yaygınlaşmasına katkı sağlamayı hedefliyor.

Şirketin Üst Yöneticisi Okan Baş, Avrupa Birliği destekli LIFE3H programı kapsamında yer almaktan memnuniyet duyduklarını belirtti. Baş, hidrojen teknolojisinin özellikle uzun menzil ve yoğun operasyon gerektiren toplu ulaşım hatlarında önemli bir alternatif oluşturduğunu ifade etti.

Karsan, son dönemde elektrikli toplu ulaşım araçlarının yanı sıra hidrojen yakıt hücreli modellerle Avrupa’daki dönüşüm projelerinde görünürlüğünü artırıyor. Şirket, daha önce Fransa, Romanya ve İtalya başta olmak üzere birçok Avrupa kentinde elektrikli araç teslimatları gerçekleştirmişti.

Hidrojen dönüşümünde Avrupa rekabeti hızlanıyor

Avrupa Birliği’nin karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik “Fit for 55” ve yeşil dönüşüm programları kapsamında hidrojen destekli toplu ulaşım yatırımları hız kazanıyor. Özellikle uzun menzil ihtiyacının yüksek olduğu şehir içi ve bölgesel taşımacılıkta hidrojen yakıt hücreli araçlar, bataryalı elektrikli modellere alternatif olarak öne çıkıyor.

Karsan’ın Toyota yakıt hücresi teknolojisini kullanması, şirketin küresel teknoloji ortaklıklarıyla Avrupa pazarındaki rekabet gücünü artırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Avrupa’daki belediye ihalelerinde sıfır emisyon kriterlerinin genişlemesi, Türk üreticilerin bölgedeki görünürlüğünü destekleyen faktörler arasında yer alıyor.

Saatlik bazda en yüksek elektrik tüketimi 45 bin 703 megavatsaatle saat 12.00’de gerçekleşti. En düşük tüketim ise 32 bin 489 megavatsaatle 05.00’te kayıtlara geçti. Gün içi talep eğrisi, sanayi üretimi ve ticari faaliyetlerin yoğunlaştığı saatlerde elektrik kullanımının belirgin şekilde yükseldiğini gösterdi.

Üretim tarafında ilk sırayı yüzde 33 payla barajlı hidroelektrik santralleri aldı. Doğal gaz santralleri yüzde 15,7 ile ikinci sırada yer alırken, güneş enerjisi santralleri yüzde 14,2 payla üçüncü sıraya yükseldi. Yenilenebilir kaynakların toplam üretim içindeki ağırlığı enerji maliyetleri ve arz güvenliği açısından izlenen başlıklardan biri olmaya devam ediyor.

Türkiye dün ayrıca 10 bin 37 megavatsaat elektrik ihracatı gerçekleştirirken, 5 bin 682 megavatsaat elektrik ithalatı yaptı. Böylece sistem net ihracatçı pozisyonunu korudu. Bölgesel enerji ticaretindeki bu görünüm, özellikle yaz aylarına yaklaşılırken talep yönetimi ve kaynak çeşitliliğinin önemini yeniden öne çıkardı.

Yenilenebilir kaynakların ağırlığı artıyor

Son dönemde güneş enerjisi yatırımlarındaki kapasite artışı, üretim kompozisyonunda daha görünür hale geliyor. Gün ortasında tüketim zirvesiyle eş zamanlı yükselen güneş üretimi, doğal gaz santrallerinin sistem üzerindeki yükünü kısmen azaltıyor. Hidroelektrik üretimindeki yüksek pay ise mevsimsel su rezervlerinin elektrik arzı üzerindeki belirleyici etkisini sürdürüyor.

Verilere göre BOFA’nın en yüksek net satışı 552,7 milyon TL ile PEKGY hissesinde gerçekleşti. ISCTR’de 349,6 milyon TL, THYAO’da ise 249,3 milyon TL’lik net satış kaydedildi. MIATK, GARAN ve SASA hisseleri de kurumun satış tarafında yoğunlaştığı hisseler arasında yer aldı.

Cuma günkü işlemlerde banka hisselerine yönelik satış baskısı dikkat çekti. ISCTR ve GARAN’daki toplam net satış 533 milyon TL’yi aşarken, piyasa oyuncuları bu hareketi kısa vadeli pozisyon azaltımı ve sektör rotasyonu çerçevesinde değerlendiriyor. THYAO ve TOASO gibi yüksek hacimli sanayi hisselerinde görülen çıkışlar da endeks ağırlıklı hisselerde temkinli görünümün sürdüğüne işaret etti.

Alım tarafında ise TURSG hissesi 198,2 milyon TL ile listenin ilk sırasında yer aldı. ASTOR’da 192,1 milyon TL, ASELS’te ise 106,2 milyon TL net alım gerçekleşti. YEOTK, SISE ve KRDMD hisseleri de BOFA’nın güçlü alım yaptığı hisseler arasında öne çıktı.

BOFA cuma işlemlerinde en çok aldığı 10 hisse

BOFA cuma işlemlerinde en çok sattığı 10 hisse

Yabancı işlemlerinde sektör ayrışması öne çıktı

Cuma günü gerçekleşen işlemler, yabancı kurumların sektör bazlı ayrışmayı sürdürdüğünü gösterdi. Savunma sanayi tarafında ASELS’e gelen alımlar dikkat çekerken, enerji altyapısı ve teknoloji odaklı hisselerde seçici pozisyonlanmanın devam ettiği gözlemlendi. Buna karşılık banka ve gayrimenkul hisselerinde kar realizasyonu eğiliminin güç kazandığı değerlendiriliyor.

Piyasa verileri, BOFA’nın satış tarafında daha çok yüksek likiditeli ve endeks etkisi güçlü hisseleri tercih ettiğini ortaya koyarken; alım tarafında orta ölçekli büyüme şirketlerine yönelimin arttığı izleniyor. Özellikle TURSG ve ASTOR’daki güçlü para girişi, kurumsal yatırımcı ilgisinin sektör bazlı yeniden şekillendiğine işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Doların küresel ölçekte güç kazanması, emtia ve alternatif yatırım araçlarında baskıyı artırdı. DXY dolar endeksi yüzde 0,40 yükselişle 99,28 seviyesine çıkarken, EUR/USD paritesi yüzde 0,41 düşüşle 1,1625 seviyesine geriledi. Güçlü dolar görünümü, özellikle değerli metallerde satışların hızlanmasına neden oldu.

Değerli metaller tarafında en sert hareket gümüşte görüldü. Gümüş fiyatları yüzde 9,10 gerilerken, piyasalarda volatilitenin genişlediği izlendi. Brent petrol ise yüzde 2,16 yükselişle 106,17 dolar seviyesine çıkarak enerji piyasalarında arz hassasiyetinin sürdüğüne işaret etti.

USD/TRY kuru yüzde 0,08 artışla 45,49 seviyesine yükselirken, EUR/TRY yüzde 0,31 düşüşle 52,91 seviyesine geriledi. Kur tarafındaki görece sınırlı hareket, küresel oynaklığın iç piyasaya kontrollü yansıdığına işaret etti.

Volatilite yeniden yükselişte

VIX endeksindeki yükseliş, yatırımcıların kısa vadeli piyasa risklerine karşı korunma talebinin arttığını gösteriyor. Endeksin 18 seviyesinin üzerine çıkması, özellikle küresel hisse senedi piyasalarında temkinli fiyatlamaların güç kazandığına işaret ediyor.

Bitcoin’in 80 bin dolar seviyesinin altında işlem görmesi ise teknik görünüm açısından kritik değerlendiriliyor. Piyasa oyuncuları, ABD tahvil faizleri ve dolar endeksindeki hareketin kripto varlıkların kısa vadeli yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini değerlendiriyor.

Modellemeler dolar gücü ve volatilite artışının riskli varlıklarda baskıyı derinleştirdiğini gösteriyor.

Ocak-Mart döneminde mal ticaretinden kaynaklanan fazla 247,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönemde hizmet ticaretinde 59,6 milyar dolar açık kaydedilirken, yatırım gelirleri kaleminde 7,5 milyar dolar açık oluştu. Cari transferler tarafında ise 3,9 milyar dolarlık fazla dikkat çekti.

Çin ekonomisi 2025 yılını toplam 735 milyar dolarlık cari fazla ile tamamlamıştı. İlk çeyrek verileri, dış ticaret fazlasının yeni yılda da güçlü kalmaya devam ettiğini gösterdi. Özellikle sanayi ürünleri ihracatı ve yüksek katma değerli teknoloji sevkiyatlarının cari denge üzerindeki olumlu etkisinin sürdüğü değerlendiriliyor.

Küresel ekonomide zayıf talep görünümüne rağmen Çin’in üretim kapasitesini koruması ve ihracat odaklı büyüme modelini sürdürmesi, dış fazla üzerinde belirleyici oldu. Hizmet ticaretindeki açık ise seyahat harcamaları ve dış kaynaklı hizmet alımlarındaki artıştan kaynaklandı.

Küresel ticaret dengeleri yeniden tartışılıyor

Çin’in büyüyen cari fazlası, küresel ticaret dengelerine ilişkin tartışmaları yeniden hızlandırdı. ABD ve Avrupa’da üretim rekabetine yönelik korumacı politikaların güçlendiği dönemde, Çin’in dış ticaret üstünlüğünü sürdürmesi küresel sermaye akımları açısından dikkatle izleniyor.

Analistler, Çin’de güçlü kalan dış fazla eğiliminin yuan üzerindeki baskıyı sınırlayabileceğini ve ülkenin döviz rezervlerini desteklemeyi sürdürebileceğini değerlendiriyor. Bununla birlikte küresel talepte belirgin yavaşlama yaşanması halinde ikinci yarıda ihracat performansında ivme kaybı riski izleniyor.

Projeksiyon modelleri Çin’in dış ticaret üstünlüğünün küresel fiyatlama dengelerini etkilemeyi sürdürdüğünü gösteriyor.

Bankaların ATM kaset kapasitelerini daha yüksek kupürlü banknotlara ayırma eğilimi, piyasadaki küçük para dolaşımını belirgin şekilde azalttı. Gün içinde 20-50 TL bandında gerçekleşen mikro harcamaların nakitle yapılmaya devam ettiği alanlarda ise ödeme zinciri kırılmaya başladı. Hesabında 40 TL veya 70 TL gibi bakiyesi bulunan vatandaşların ATM’den para çekememesi, düşük gelir grubunda fiili likidite sorunu oluşturdu.

Küçük banknot krizinin en görünür etkisi çarşı ve pazarda hissediliyor. Bakkal, eczane, tekel bayii ve pazarcılar gün içinde para üstü verebilmek için çevredeki işletmelerden bozuk para toplamaya çalışıyor. Bazı işletmeler sabah mesaisine başka dükkânlardan para bozdurarak başlarken, kimi mahallelerde “bozuk paraya komisyon” uygulaması dikkat çekiyor.

Piyasadaki sıkışıklık yeni uygulamaları da beraberinde getirdi. Bazı fırın ve marketler camlarına “küçük banknot bozulur” ilanları asarken, bazı işletmeler madeni para getiren müşterilere ücretsiz ürün vermeye başladı. Minibüs ve dolmuş hatlarında ise “bozuk para öncelikli” uyarıları yaygınlaşıyor.

Küçük banknotlar neden kayboluyor

Bankacılık kaynaklarına göre ATM’lerdeki sınırlı kaset kapasitesi, yüksek işlem hacmi nedeniyle daha büyük kupürlü banknot kullanımını zorunlu hale getiriyor. Artan enflasyonla birlikte ortalama para çekme tutarlarının yükselmesi, bankaların 100 TL ve 200 TL’lik banknotlara öncelik vermesine yol açtı. Sektör temsilcileri, küçük banknotların ATM yerine şube içi dolaşımda tutulduğunu belirtirken, sahadaki nakit erişim sorununun büyüdüğü gözlemleniyor.

Ekonomist Ahmet Karaoğlu, yaşanan sürecin yalnızca operasyonel tercih olarak okunamayacağını belirtti. Karaoğlu’na göre yüksek enflasyon ortamında küçük kupürlerin satın alma gücünü kaybetmesi, banknot kompozisyonunu fiilen değiştirdi. Bu durumun “gizli enflasyon” etkisi yarattığını belirten Karaoğlu, para üstü verilemeyen işlemlerde fiyatların yukarı yuvarlandığını ve düşük gelir grubunun günlük harcamalarda ek maliyetle karşılaştığını ifade etti.

500 TL’lik banknot tartışması yeniden gündemde

ATM’lerde küçük kupürlerin sistem dışına itilmesi, piyasada yeni banknot hazırlığı iddialarını da yeniden gündeme taşıdı. Analistler, mevcut ATM altyapısının artan nakit hacmini taşımakta zorlandığını ve yüksek kupürlü banknot ihtiyacının bankacılık sistemi içinde daha sık tartışıldığını değerlendiriyor. Resmi kurumlar tarafından 500 TL’lik banknota ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmasa da, piyasa beklentilerinin bu yönde yoğunlaştığı izleniyor.

Nakit dolaşımındaki bozulma özellikle dijital ödeme sistemlerine erişimi sınırlı yaşlı nüfus açısından ayrı bir risk oluşturuyor. Küçük kupür eksikliği nedeniyle günlük ticaretin yavaşlaması, kayıt dışı küçük ölçekli ekonomide operasyonel maliyetleri artırıyor.

Fed Yönetim Kurulu, geçiş döneminde kurumsal sürekliliğin korunması amacıyla Powell’ın geçici görevlendirilmesine karar verildiğini açıkladı. Açıklamada, benzer uygulamaların önceki başkan değişim süreçlerinde de kullanıldığı ifade edildi.

ABD Başkanı Donald Trump, 30 Ocak 2026’da eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh’u Fed Başkanlığı için aday göstermişti. ABD Senatosu ise 13 Mayıs’ta Warsh’un adaylığını onayladı.

56 yaşındaki Warsh, Stanford Üniversitesi ve Harvard Hukuk Fakültesi mezunu. Warsh daha önce 2006-2011 yılları arasında Fed Yönetim Kurulu üyeliği görevinde bulunmuştu. Özellikle 2008 küresel finans krizindeki rolü ve finansal piyasalara yakın yaklaşımıyla tanınıyor.

Piyasalar yeni Fed döneminin sinyallerini izliyor

Fed’deki liderlik değişimi, küresel piyasalarda para politikası beklentilerinin yeniden şekillenebileceği değerlendirmelerini beraberinde getirdi. Özellikle enflasyonla mücadele sürecinde faiz indirimi zamanlaması, bilanço politikası ve finansal koşullar üzerindeki yaklaşım farklılıkları yatırımcıların temel izleme alanı haline geldi.

Piyasalarda Kevin Warsh’un, Powell dönemine kıyasla daha piyasa dostu ancak enflasyon konusunda daha sert iletişim dili kullanabileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte Fed’in kurumsal yapısı nedeniyle para politikasında ani yön değişiminin kısa vadede sınırlı kalabileceği belirtiliyor.

Geçiş dönemi Fed iletişimi açısından kritik önem taşıyor

Fed’de başkan değişimleri yalnızca kişisel liderlik değişimi olarak değil, aynı zamanda iletişim stratejisi değişimi olarak da yakından izleniyor. Özellikle ABD tahvil piyasaları, dolar endeksi ve gelişmekte olan ülke varlıkları Fed yönetimindeki ton değişimlerine yüksek hassasiyet gösteriyor.

USD endeksi ve ABD tahvil faizlerindeki oynaklık, Warsh’un ilk politika mesajlarının ardından daha belirgin hale gelebilir.

Faiz patikası modellemeleri, Fed iletişim tonunun küresel risk iştahını şekillendireceğini gösteriyor.

Anlaşmanın mali şartları kamuoyuna açıklanmadı. Davada yalnızca Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta Platforms’un yargı sürecine devam edeceği belirtildi. Meta’nın 15 Haziran’da başlayacak duruşmada savunma yapması bekleniyor.

Breathitt County School District, sosyal medya şirketlerini öğrenciler arasında “ruh sağlığı krizi” oluşturmakla suçluyor. Okul bölgesi, öğrencilerde artan anksiyete, depresyon ve bağımlılık davranışlarının eğitim sistemi üzerinde ciddi mali yük oluşturduğunu savunuyor.

Reuters’ın aktardığına göre okul yönetimi, öğrencilerin ruh sağlığı sorunlarıyla mücadele için 15 yıllık destek programını finanse etmek amacıyla 60 milyon doların üzerinde tazminat talep ediyor. Bölge ayrıca şirketlerin platform algoritmalarını ve bağımlılık yarattığı iddia edilen özelliklerini değiştirmesini isteyen mahkeme emri talebinde de bulundu.

YouTube sözcüsü yaptığı açıklamada davanın “dostane şekilde çözüldüğünü” belirterek yaşa uygun ürünler ve ebeveyn kontrolleri geliştirmeye devam edeceklerini ifade etti. Snap de anlaşmayı doğruladı. TikTok ise Reuters’ın yorum talebine yanıt vermedi.

Sosyal medya şirketlerine yönelik baskı genişliyor

ABD’de sosyal medya platformlarına karşı açılan davaların sayısı son iki yılda hızla arttı. Kaliforniya eyalet mahkemelerinde bağımlılık ve ruh sağlığı etkileri gerekçesiyle açılmış 3.300’den fazla dava bulunuyor. Federal düzeyde ise okul bölgeleri, belediyeler ve bireyler tarafından açılan yaklaşık 2.400 dava tek merkezde toplanmış durumda.

Mart 2026’da Los Angeles’ta görülen dikkat çekici bir davada jüri, Meta ve Alphabet’in Google birimini genç kullanıcılar açısından “ihmalkâr platform tasarımı” nedeniyle sorumlu bulmuştu. Mahkeme, sosyal medya bağımlılığı yaşadığını belirten 20 yaşındaki bir davacıya toplam 6 milyon dolar tazminat verilmesine karar vermişti.

Platform ekonomisinde yeni regülasyon dönemi

Teknoloji şirketlerine yönelik hukuki baskının yalnızca tazminat riskiyle sınırlı olmadığı değerlendiriliyor. ABD’de hem eyalet yönetimleri hem de federal düzeyde yürütülen düzenleme çalışmaları, sosyal medya algoritmaları ve çocuk kullanıcı güvenliği üzerinde daha sert denetim mekanizmalarını gündeme taşıyor.

Özellikle “sonsuz kaydırma”, bildirim döngüsü ve kişiselleştirilmiş içerik önerileri gibi kullanıcı etkileşimini artıran tasarım unsurlarının gelecekte regülasyon kapsamına alınabileceği değerlendiriliyor.

Trump açıklamasında, el-Minuki’nin Afrika’da saklandığını düşündüğünü ancak ABD istihbaratının faaliyetlerini yakından izlediğini ifade etti. ABD Başkanı ayrıca operasyondaki iş birliği nedeniyle Nijerya hükümetine teşekkür etti.

Reuters’ın aktardığına göre operasyon, ABD’nin Afrika kıtasındaki IŞİD bağlantılı yapılanmalara yönelik askeri baskısını artırdığı bir dönemde gerçekleşti. Washington yönetimi son yıllarda özellikle Sahel bölgesi ve Nijerya çevresindeki radikal örgüt faaliyetlerini küresel güvenlik riski olarak sınıflandırıyor.

Trump yönetimi daha önce Nijerya’daki Hristiyan topluluklara yönelik saldırılar nedeniyle Abuja yönetimini eleştirmişti. Nijerya hükümeti ise bu suçlamaları reddetmişti. ABD, 2025 Noel döneminde kuzeybatı Nijerya’da “İslamcı üsler” olarak tanımladığı hedeflere hava saldırıları düzenlemişti.

Afrika’daki güvenlik hattı yeniden şekilleniyor

Uzmanlar, operasyonun yalnızca bir hedefin etkisiz hale getirilmesiyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda ABD’nin Afrika’daki güvenlik mimarisini yeniden konumlandırma sürecinin parçası olduğunu değerlendiriyor. Özellikle Sahel kuşağında artan cihatçı faaliyetler, Batılı ülkelerin bölgeye yönelik istihbarat ve askeri koordinasyonunu yoğunlaştırıyor.

ABD Hazine Bakanlığı kayıtlarında Abu-Bilal el-Minuki’nin daha önce küresel terör listesinde yer aldığı ve IŞİD’in Afrika yapılanmalarıyla bağlantılı operasyonel faaliyetlerde rol oynadığı belirtilmişti.

SPK bülteninde yer alan bilgilere göre ihlal; Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ ile Bilgi Sistemleri Yönetimi Tebliği hükümlerine aykırılık kapsamında değerlendirildi. Kurul ayrıca, yatırım kuruluşlarının kuruluş ve faaliyet esaslarına ilişkin düzenlemelerin de ihlal edildiğine hükmetti.

SPK bülteninde yer alan bilgilere göre, eski Genel Müdür Ender SARI hakkında iki ayrı ihlal nedeniyle toplam 4.745.323,18 TL idari para cezası kesildi. Teftiş Kurulu Başkanı olarak görev yapan Ebru DURSUN’a üç ayrı ihlal kapsamında toplam 5.795.395,68 TL ceza uygulanırken, Faik SEZEN hakkında toplam 5.795.395,68 TL tutarında idari para cezası kararı verildi.

İnceleme kapsamında en yüksek toplam ceza ise Genel Müdür Danışmanı olarak görev yapan Selçuk KAYALI hakkında uygulandı. SPK, lisanssız faaliyet yürütülmesi, başkasına ait hesap kullanılması, çıkar çatışması oluşturabilecek görevler üstlenilmesi ve kurum iç düzenlemelerine aykırı işlemler gerçekleştirilmesi gerekçeleriyle KAYALI’ya toplam 12.325.513,20 TL idari para cezası uygulanmasına hükmetti.

Kararda özellikle yatırım kuruluşlarının bilgi işlem sistemleri, müşteri hesap güvenliği, iç kontrol mekanizmaları ve lisans yükümlülüklerine ilişkin düzenlemelere yapılan atıflar dikkat çekti. SPK’nın III-39.1 sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliği’nin birden fazla maddesinin ihlal edildiği belirtildi.

Söz konusu borçlanma araçlarının yaklaşık 450 milyon TL nominal büyüklüğe sahip olduğu değerlendiriliyor. Bunların 250 milyon TL’lik tahvil ve 200 milyon TL’lik finansman bonosundan oluştuğu belirtiliyor. Şirketten ödeme planına veya olası yeniden yapılandırma sürecine ilişkin henüz ek açıklama yapılmadı.

Bildirim zamanlaması nedeniyle piyasa haberi seans içinde fiyatlayamazken, yatırımcı odağı bir sonraki işlem gününe çevrildi. Özellikle kısa vadeli likidite görünümü, borç çevrim kapasitesi ve finansman erişimine ilişkin soru işaretlerinin hisse ve tahvil fiyatlamalarında belirleyici olabileceği değerlendiriliyor.

Özel sektör tahvillerinde risk algısı güçleniyor

2026’da yüksek faiz ortamı ve sıkı finansal koşullar, reel sektör şirketlerinin kısa vadeli finansmana erişimini zorlaştırırken; özel sektör borçlanma araçlarında ödeme riski daha yakından izlenmeye başladı. Enerji, mühendislik ve altyapı yatırımı yoğun şirketlerde artan işletme sermayesi ihtiyacı, nakit akışı baskısını öne çıkaran temel unsurlar arasında yer alıyor.

KONTROLMATİK’in son yıllarda enerji depolama ve batarya yatırımlarına odaklanan büyüme stratejisi yürüttüğü biliniyor. Ancak yükselen finansman maliyetleri ve TL faizlerindeki yüksek seyir, yatırım finansmanı tarafında bilanço baskısını artırıyor.

Piyasa tarafında ilk aşamada şirket tahvilleri üzerindeki risk priminin yükselmesi ve kredi algısının yeniden fiyatlanması beklenirken, benzer borçluluk yapısına sahip şirketlerde de yatırımcıların daha seçici davranabileceği belirtiliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Yeni düzenlemeyle birlikte söz konusu şirketler, aynı tarihte hesaplanmaya başlayacak olan “BIST Girişim Sermayesi Y.O. Endeksi”nde (XGSYO) yer alacak. Böylece girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ilk kez ayrı bir sektör endeksi altında sınıflandırılmış olacak.

XHOLD kapsamından çıkarılacak şirketler şunlar oldu:
• BULGS
• GOZDE
• HDFGS
• HUBVC
• ICUGS
• ISGSY
• PRDGS
• VERTU

Borsa İstanbul’un önceki duyurusuna göre XGSYO endeksi, BİST Mali üst sektör endeksi altında yer almayı sürdürecek ancak holding yapısından ayrışmış ayrı bir alt segment olarak hesaplanacak. Piyasa aktörleri, bu değişikliğin özellikle endeks bazlı fon akımları ve sektör karşılaştırmaları üzerinde etkili olabileceğini değerlendiriyor.

Yeni endeks yapısı neden önemli görülüyor

Borsa İstanbul’da sektör ayrımlarının netleşmesi, benzer faaliyet alanındaki şirketlerin daha sağlıklı karşılaştırılmasını amaçlıyor. Holding şirketleri ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının bilanço yapısı, gelir modeli ve portföy dinamikleri arasındaki farklar nedeniyle ayrı endeks yapısına geçişin uzun süredir piyasa gündeminde olduğu belirtiliyordu.

XGSYO’nun devreye alınmasıyla birlikte, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının performansı artık holding şirketlerinden bağımsız izlenebilecek. Özellikle teknoloji yatırımları, girişim portföyleri ve alternatif varlık değerlemeleri üzerinden hareket eden şirketlerin fiyat davranışlarının daha görünür hale gelmesi bekleniyor.

Endeks değişikliklerinin kısa vadede pasif fon akımları ve endeks bazlı portföy dağılımlarında teknik hareket oluşturabileceği değerlendiriliyor. XHOLD ağırlıklarında oluşacak değişimin özellikle büyük ölçekli holding hisseleri üzerindeki etkisi piyasa tarafından takip edilirken, XGSYO tarafında likidite ve işlem hacmi dinamikleri izlenecek başlıklar arasında yer alıyor.

Rasyolar sektör ayrışmasının girişim sermayesi şirketlerinde yeniden fiyatlama potansiyeli oluşturduğunu gösteriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Şimşek, geçen yıl ocak-nisan döneminde yüzde 142 seviyesinde gerçekleşen iç borç çevirme oranının bu yıl yüzde 82’ye gerilediğini kaydetti. Bu gerileme, Hazine’nin borçlanma ihtiyacındaki baskının kontrollü seyrettiğine ve nakit yönetiminde mali alanın genişlediğine işaret eden önemli göstergeler arasında değerlendiriliyor.

Bakan Şimşek açıklamasında, vergide adaleti güçlendiren ve kayıt dışılıkla mücadeleyi artıran politikaların mali disiplini desteklediğini belirtti. Kamu harcamalarında etkinliği önceleyen yaklaşımın sürdürüleceğini ifade eden Şimşek, elde edilen mali alan sayesinde küresel enerji fiyatlarındaki oynaklığın ekonomi üzerindeki etkilerini sınırlamaya dönük adımlar atıldığını söyledi.

Küresel piyasalarda enerji fiyatlarının yeniden yukarı yönlü baskı oluşturduğu dönemde gelen açıklama, ekonomi yönetiminin mali disiplin eksenli programı koruma kararlılığını öne çıkardı. Özellikle yüksek faiz ortamında iç borç çevirme oranındaki düşüş, piyasa aktörleri tarafından kamu finansmanı açısından dikkatle izlenen göstergeler arasında yer alıyor.

Bütçe performansımız hedeflerle uyumlu seyrediyor.

Faiz dışı bütçe dengesi bütün zorlu koşullara rağmen ilk dört ayda yıllık 536 milyar TL iyileşti.

Bu sayede geçen sene ocak-nisan döneminde yüzde 142 olan iç borç çevirme oranı bu sene yüzde 82 gerçekleşti.

Vergide adaleti… pic.twitter.com/UxGlfCNClz

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) May 15, 2026

Faiz dışı denge neden kritik görülüyor

Faiz dışı bütçe dengesi, kamu maliyesinin faiz ödemeleri hariç performansını ölçen temel göstergelerden biri olarak kabul ediliyor. Bu göstergedeki iyileşme, Hazine’nin borç sürdürülebilirliği açısından daha güçlü bir pozisyona geçtiğine işaret ederken; TCMB’nin sıkı para politikasıyla birlikte değerlendirildiğinde makroekonomik istikrar açısından destekleyici unsur olarak öne çıkıyor.

Ekonomi yönetiminin son dönemde mali disiplin, kayıt dışılıkla mücadele ve harcama kontrolü ekseninde attığı adımların, bütçe açığının milli gelire oranını sınırlamayı hedeflediği değerlendiriliyor. Piyasalarda özellikle yılın ikinci yarısında vergi gelirlerinin seyri ve enerji maliyetlerinin bütçe üzerindeki etkisi yakından takip edilecek.

BİST tarafında mali disiplin mesajlarının bankacılık ve kamu borçlanma araçları üzerinde risk primini sınırlayıcı etki oluşturabileceği değerlendirilirken, tahvil piyasasında iç borçlanma ihtiyacına ilişkin beklentiler izleniyor. USD/TRY tarafında ise mali disiplin vurgusunun, dezenflasyon programının güvenilirliği açısından destekleyici unsur olarak fiyatlandığı gözlemleniyor.

Projeksiyon setleri mali disiplinin risk primi üzerinde belirleyici kalacağını işaret ediyor.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.