Vergi mevzuatında 1 Temmuz 2026, kağıt faturadan elektronik faturaya geçiş için kritik bir eşik. Çok sayıda işletme bu eşikte yalnızca cirosuna bakıp kendini kapsam dışında sanıyor; oysa Gelir İdaresi Başkanlığı düzenlemeleri, belirli sektörleri brüt satış hasılatı ne olursa olsun doğrudan e-fatura ve e-arşiv zorunluluğuna alıyor. Otelden akaryakıt istasyonuna, sağlık kuruluşundan sebze hâli komisyoncusuna uzanan bu liste, cirosu düşük işletmeleri de sisteme dahil ediyor.

Ciro şartı aranmayan sektörler

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız'ın aktardığı bilgilere göre, sisteme ciro şartı aranmadan girmesi gereken faaliyet alanları geniş bir yelpazeye yayılıyor. EPDK lisanslı akaryakıt şirketleri, sigara ve alkol üreticileri ile ithalatçıları, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli hastaneler ve tıp merkezleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli konaklama tesisleri bu kapsamda yer alıyor. Sebze ve meyve ticaretiyle uğraşan komisyoncu ve tüccarlar, elektrikli araç şarj hizmeti veren firmalar, maden ruhsatı sahipleri, şeker üreticileri, demir-çelik sektöründeki işletmeler ve gübre takip sistemine kayıtlı mükellefler de aynı yükümlülük altında.

Eşiği 500 bin liraya inen faaliyetler

Bazı faaliyetlerde ciro tümüyle göz ardı edilmese de eşik genel sınırın çok altında tutuluyor. Kendi sitesi ya da pazar yerleri üzerinden satış yapan e-ticaret işletmeleri, gayrimenkul ile motorlu taşıt alım, satım ve kiralama işlemlerini yürütenler veya bunlara aracılık edenler, internette ilan yayınlayanlar ve dijital reklam aracılığı yapanlar için eşik 500 bin lira. Genel mükellefte 3 milyon lira olan brüt satış hasılatı sınırı, bu faaliyetlerde altıda birine kadar iniyor.

Geçişi aksatanı bekleyen ceza

Kapsamda olduğu halde kağıt fatura düzenlemeyi sürdüren işletmeler, Vergi Usul Kanunu uyarınca fatura bedelinin yüzde 10'u oranında özel usulsüzlük cezasıyla karşılaşıyor. Yıldız, bu cezaların pek çok mükellef için ticari varlığı sarsacak boyuta ulaşabildiğini belirtiyor.

Geçiş işlemleri Gelir İdaresi Başkanlığı portalı üzerinden ücretsiz ya da yetkili özel entegratör kuruluşlar aracılığıyla yapılabiliyor. Yıldız, başvuruların son güne bırakılmamasını öneriyor. Düzenlemenin dayanağı 535 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği; 2025 brüt satış hasılatı 3 milyon lirayı aşan genel mükellefler için de geçiş tarihi yine 1 Temmuz 2026 olarak belirlendi.

Yaz sezonuna sayılı gün kala gelen turizm verileri, bilançonun yalnızca otel doluluğundan ibaret olmadığını gösterdi. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Emniyet Genel Müdürlüğü kaynaklı geçici verilerine göre mayısta Türkiye'ye giren yabancı sayısı bir yıl öncesine göre yüzde 3,58 geriledi ve 4 milyon 856 bin 862 kişide kaldı. Düşüş tek aya özgü de değil; nisanda yüzde 9,4'ü bulan kaybın ardından yön ikinci ayda da aşağı.

Düşüş ikinci aya taşındı

Yılın ilk beş ayında toplam ziyaretçi sayısı yüzde 2,56 azalarak 15 milyon 226 bin 624'e indi. Mayısta iller arasında Antalya 1 milyon 619 bin 78 girişle ilk sırayı alırken, İstanbul 1 milyon 616 bin 117 ile neredeyse başa baş geldi. İki kent tek başına mayıs girişlerinin yaklaşık üçte ikisini topladı. Ocak-Mayıs toplamında ise İstanbul yüzde 45,67 payla açık ara önde yer aldı.

Pahalılık algısı cüzdana yansıyor

Sayıdaki gerilemeyi yalnızca mevsim ya da ulaşım dalgalanmasıyla açıklamak eksik kalıyor. Yabancı kart harcamalarındaki düşüş, ziyaretçinin hem daha az geldiğini hem de geldiğinde daha az harcadığını ortaya koyuyor.

Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre işlem başına ortalama harcama 60 doların altına kadar geriledi. Daha çarpıcı olanı, yerli kartların yurt dışı harcamasının 699,7 milyar lirayla ilk kez yabancı kartların Türkiye'deki harcamasını, yani 496,1 milyar lirayı geçmesi oldu. Yani ülkeden çıkan kart parası, gelenin önüne geçti.

Bu tablonun arkasında yapısal bir neden var. Yüksek enflasyon ve liranın reel olarak değerlenmesi otel, yeme-içme ve ulaşım fiyatlarını döviz cinsinden yukarı çekti. Benzer deneyimi daha ucuza sunan destinasyonlar, fiyata duyarlı ziyaretçi için cazip hale geldi. Piyasa görüşüne göre sorun doğal ya da kültürel çekicilikte değil, maliyet yapısında ve fiyatlandırmada.

Gelir tarafı henüz aynı hızda düşmedi

Tablonun tek yönlü olmadığını da eklemek gerekiyor. Ziyaretçi sayısı gerilerken, TCMB ve TÜİK verilerine göre seyahat geliri yılın ilk çeyreğinde yüzde 4,2 artışla 9,9 milyar dolara çıktı. Kişi başı harcama ve değişen ziyaretçi profili, sayı kaybını gelir tarafında bir süre daha telafi edebiliyor. Ancak sayı ile gelir arasındaki bu makas, fiyat rekabetindeki aşınma sürerse kapanabilir.

Mayıs verisi tek başına alarm zili değil. Yine de ziyaretçi sayısındaki gerileme ile kart harcamasındaki düşüş yan yana konduğunda, kısa vadede kaybedilen gelirin orta vadede istihdam ve yatırım tarafına sirayet etme riski masada duruyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'nin en büyük iş örgütlerinden MÜSİAD, son yılların sıkı para politikasının görevini büyük ölçüde tamamladığını savunarak ekonomi yönetimini yeni bir rota için uyardı. Genel Başkan Burhan Özdemir, gazetecilerle düzenlediği sohbet toplantısında mevcut çerçeveden yalnızca faiz indirerek çıkmanın yeterli olmayacağını, bunun yerine bir paradigma değişikliğine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Özdemir'in değerlendirmeleri, Merkez Bankası'nın faiz patikasının yeniden tartışıldığı bir döneme denk geldi. İş dünyasının önemli bir kanadını temsil eden derneğin başkanı, sıkılaşmanın enflasyonla mücadelede üstüne düşeni yaptığını, ancak bundan sonrasının tek bir araca bırakılamayacağını vurguladı.

Faiz indirimi tek başına yeterli değil

Para politikasına ilişkin sözlerinde Özdemir, çıkışın yöntemi konusunda net bir uyarı yaptı. Mevcut sıkılıktan yalnızca faiz indirerek uzaklaşmanın, ekonomideki yapısal sorunları daha da derinleştirebileceğini savundu.

Özdemir'e göre asıl hedef, ucuz kredi ve yaygın sübvansiyona dayalı sanayi yapısının geride bırakılması olmalı. Bunun için özel sektör ile kamu arasında daha güçlü bir koordinasyon mekanizması kurulması, hangi sektörlerin düşük faize gerçekten ihtiyaç duyduğunun bu mekanizmayla belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

Sanayi politikası merkeze alınmalı

MÜSİAD Başkanı, sıkı para politikasından seçici bir sanayi politikasına geçişin hedeflenmesi gerektiğini söyledi. Bu yaklaşımda devletin yönlendirici rolü ile özel sektörün üretim öncelikleri aynı masada buluşacak. Özdemir, "Sanayi politikalarını merkeze oturtmalıyız, aksi halde pek bir şey değişmeyecek" diyerek üretim odaklı bir kalkınma modeline işaret etti.

Yabancı yatırımcı turu Londra ve Asya'ya uzanıyor

Özdemir toplantıda derneğin uluslararası finans gündemine de değindi. JPMorgan ile yürütülen işbirliğinin Londra, Hong Kong ve Riyad'da farklı bankalarla süreceğini açıkladı. Programın amacı, Türk şirketlerini yabancı yatırımcılarla doğrudan buluşturmak.

Takvime göre 27 Kasım'da Londra'da HSBC ile bir yatırım konferansı düzenlenecek. Benzer bir etkinliğin Hong Kong ya da Singapur'da yapılması planlanıyor. Özdemir, bu işbirliklerinden ikisinin bu yıl, birinin ise gelecek yıl hayata geçirilebileceğini söyledi.

İş dünyasının para politikası ve sanayi stratejisine dönük bu çağrısı, Merkez Bankası'nın faiz kararlarının ve teşvik mekanizmalarının yakından izlendiği bir döneme denk geliyor. Özdemir'in çizdiği çerçeve, finansman maliyetlerinden çok üretim ve koordinasyonu öne çıkarıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Küresel piyasalarda değerli metal, çarşamba günü satış baskısını derinleştirdi. Ons altın yüzde 1 dolayında değer kaybederek 4.067 dolar civarına geriledi ve 11 Haziran'dan bu yana en düşük seviyeyi test etti. Düşüşün hız kazanması yatırımcının gözünü 4.000 dolarlık kritik eşiğe çevirirken, analistler bu seviyenin altında 3.500 dolara kadar uzanan bir senaryoya işaret ediyor.

Fed dönüşü altını sıkıştırıyor

Altındaki sert geri çekilmenin temelinde, ABD Merkez Bankası'na (Fed) yönelik beklentilerdeki değişim yatıyor. Geçen hafta şahin bir ton benimseyen Fed'in ardından piyasa, faiz indirimi beklentisini bir kenara bırakarak faiz artırımı senaryosunu fiyatlamaya başladı. CME FedWatch verileri, yatırımcıların bu yıl üç faiz artırımı öngördüğünü gösteriyor; toplantı öncesinde beklenti yalnızca bir artıştı.

Faiz getirisi sağlamayan altın, yükselen faiz ortamında yatırımcı açısından cazibesini yitiriyor. Doların güçlenmesi de tabloyu ağırlaştırdı: dolar endeksi bir yılı aşkın sürenin zirvesine çıkarak altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için daha maliyetli hale getirdi. Deutsche Bank ve BofA gibi kurumlar eylül ayında bir faiz artışı öngörüyor.

Jeopolitik prim eriyor

Fiyatları aşağı çeken bir diğer etken jeopolitik tarafta. ABD ile İran arasında varılan ateşkes ve çerçeve anlaşması, aylardır altını yukarı taşıyan güvenli liman primini eritti. Hürmüz Boğazı'nda geçişlerin normale dönmesiyle petrol fiyatları da geriledi. Külçe altın, şubat sonunda başlayan ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarından bu yana yaklaşık yüzde 23 değer kaybetti; bu süreçte enflasyon endişelerinin yerini faiz artırımı beklentileri aldı.

Uzmanların izlediği destekler

Teknik tarafta gözler 4.000 dolarda. Analistlere göre bu psikolojik eşiğin aşağı kırılması durumunda fiyat ilk etapta 3.800 dolara, ardından 3.500 dolar bölgesine çekilebilir. Yurt içi uzmanlar da 4.000 ile 4.010 dolar aralığını kritik görüyor ve ons altının kısa vadede 4.000 doların altına sarkma ihtimalini vurguluyor. Piyasa beklentisine göre, Fed'in faiz patikası değişmedikçe olası yükselişlerin kalıcı olması da güç. Öte yandan Çin'in mayıs ayında iki yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine çıkan altın ithalatı, fiyat baskısına karşın fiziki talebin güçlü kaldığına işaret ediyor.

Yurt içinde gram altın, uluslararası piyasadaki geri çekilmeyi izledi. Güne 6.080 lira dolayında başlayan gram altın, gün içinde 6.106 lira bandında yaklaşık yüzde 0,6 değer kaybıyla işlem gördü. Dolar/TL'deki seyir, ons tarafındaki düşüşün gram fiyatına yansımasını kısmen sınırlıyor; bu nedenle yatırımcılar hem uluslararası ons hareketini hem de kuru birlikte takip ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'nin tükettiği enerjinin üçte ikisini ithal etmesi, yıllardır ekonominin en derin kırılganlık kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Londra İklim Eylemi Haftası kapsamındaki temaslarında bu bağımlılığı sona erdirmeyi ülkenin en büyük önceliklerinden biri olarak öne çıkardı ve faturanın doğrudan cari açığa yansıdığını anlattı.

Cari açığın arkasındaki tek kalem

Bakanlığın çerçevesi resmi rakamlarla birebir örtüşüyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın ödemeler dengesi verilerine göre, Mayıs 2025 ile Nisan 2026 arasındaki son 12 ayda cari işlemler açığı yaklaşık 37 milyar dolar oldu. Aynı dönemde yalnızca enerji kaleminin net açığı 47 milyar dolara yaklaştı. Bunun anlamı çarpıcı: enerji hariç tutulduğunda Türkiye'nin dış dengesi açık değil, 9,9 milyar dolar fazla veriyor.

Nisan ayı tek başına tabloyu özetliyor

Tek aylık veri de aynı resmi veriyor. Nisan 2026'da cari açık 5,7 milyar dolar olarak gerçekleşirken, enerji ithalatı tek başına 6,5 milyar doları buldu. Enerji kaleminin net açığı 5,2 milyar dolara ulaştı. Bu kalem dışarıda bırakıldığında aylık denge eksi 0,5 milyar dolarla neredeyse başabaş noktasına geliyordu.

Bağımsızlık planının üç ayağı

Bayraktar'a göre ithalat bağımlılığını kırmanın yolu üç koldan ilerliyor. İlki yenilenebilir kapasitenin hızla büyütülmesi. Yenilenebilir kaynaklar bugün kurulu gücün neredeyse üçte ikisini oluşturuyor ve 2035'e kadar bu kapasitenin üçe katlanması planlanıyor. İkincisi nükleer enerji. Bakan, artan elektrik talebi karşısında "Türkiye nükleer yapmak zorunda, emisyon olmadan elektrik üretmenin yollarından biri bu" ifadesini kullandı. Üçüncüsü ise enerji verimliliği. En temiz enerjinin tüketilmeyen enerji olduğunu belirten Bayraktar, bu alanda 2030'a kadar yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım hedefini paylaştı.

Bakan, enerjide dışa bağımlılığı bitirmeyi cari açığın baş sebebini ortadan kaldırmakla eş anlamlı görüyor. Şebekenin modernizasyonu için planlanan yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırım dönüşümün maliyet tarafını gösteriyor. 2050'lerin başında karbon nötr ekonomi hedefi ise tüm bu adımların uzun vadeli çerçevesini oluşturuyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türk çelik sanayisinin en büyük dış pazarı olan Avrupa Birliği, 2018'den bu yana uyguladığı çelik korunma önlemini köklü biçimde değiştiriyor. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren yeni rejim, vergisiz ithalat kotasını yaklaşık yüzde 47 daraltırken kota aşımında uygulanan vergiyi yüzde 25'ten yüzde 50'ye çıkarıyor. Almanya, İtalya ve Romanya gibi pazarlara yılda milyonlarca ton çelik gönderen Türkiye için bu, son dönemde tek tek ülkelerden gelen kota kararlarının çok ötesinde bir etki anlamına geliyor.

Hâlihazırdaki sistem, 2018'de devreye alınan ve 30 Haziran 2026'da süresi dolan korunma önlemine dayanıyor. Bu rejimde yıllık yaklaşık 33,8 milyon tonluk ithalat gümrük vergisinden muaf tutuluyor, kotayı aşan sevkiyatlara yüzde 25 ek vergi uygulanıyor. Türkiye, Gümrük Birliği'nin de etkisiyle bu kotadan en çok yararlanan ülkelerden biri oldu. Sıcak haddelenmiş yassı çelikten inşaat demirine kadar birçok üründe ülke kotasını dönem başında hızla doldurması, AB pazarındaki güçlü konumunu gösteriyordu.

Yeni rejim neyi değiştiriyor

Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nin üzerinde uzlaştığı yeni düzenleme, mevcut sistemi her yönüyle sıkılaştırıyor. Vergisiz kota 18,3 milyon tona iniyor, kapsam 30 ürün kategorisine genişliyor ve kota dışı vergi ikiye katlanarak yüzde 50'ye yükseliyor. Buna ek olarak getirilen ergitme ve döküm (melt and pour) menşe kuralı, çeliğin hangi ülkede eritilip döküldüğünü esas alıyor ve düşük maliyetli girdiyle dolaşımı sınırlamayı amaçlıyor.

Türkiye'yi neden daha sert vuruyor

Yeni tahsis planında Türkiye'nin sıcak haddelenmiş yassı çelikteki kotası yaklaşık 633 bin tona iniyor. Türk üreticilerin bu üründeki kotayı geçmişte dönemin ilk günlerinde tükettiği dikkate alındığında, daralan tavanın çok daha erken aşılması ve sevkiyatların yüzde 50 vergiyle karşılaşması bekleniyor. Türkiye'nin AB'ye çelik ihracatı 2025 itibarıyla yaklaşık 6 milyon ton ve 4 milyar euro düzeyinde bulunuyor.

Öte yandan ergitme ve döküm şartı, ithal yarı mamulle üretim yapan haddehaneler için ayrı bir kısıt getiriyor. Menşe kuralını karşılamakta zorlanan bu tesisler, yurt içindeki entegre üreticilere daha bağımlı hale gelebilir; bu da maliyet ve rekabet gücü tarafında ek baskı anlamına geliyor.

Korumacılık zinciri büyüyor

Avrupa'daki bu değişim tek başına değil. ABD çelik ithalatında yüzde 50 ek vergi uygularken, Kanada da Serbest Ticaret Anlaşması bulunmayan ülkelere yönelik tarife kotası rejimini 2027'ye uzattı. Ancak Türk çelik ihracatının hacimce ağırlığı AB'de olduğundan, sektör açısından asıl belirleyici eşik 1 Temmuz'da Brüksel'de devreye giriyor. Türkiye, Avrupa'nın en büyük çelik üreticisi konumunu korurken, ana pazarındaki bu daralmaya yüksek katma değerli ürünler ve pazar çeşitlendirmesiyle yanıt vermeye çalışıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul, haftanın yeni işlem gününe sınırlı bir alıcılı görünümle girdi. BIST 100 endeksi açılışta önceki kapanışa göre 12,85 puan ve yüzde 0,09 değer kazanarak 14.552,46 puana yükseldi, ardından gün içinde 14.500 sınırına geri çekildi. Piyasanın yönünü bu hafta Fed'in faiz patikasına dair beklentiler ile Amerika Birleşik Devletleri'nden gelecek veriler belirleyecek.

Bankalar ve holdingler açılışı yukarıda karşıladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul, önceki günü yüzde 1,29 değer kaybıyla 14.539,61 puandan tamamlamıştı. Yeni günün açılışında bankacılık endeksi yüzde 0,12, holding endeksi yüzde 0,15 değer kazandı. Sektör endeksleri arasında güne en güçlü başlangıcı yüzde 0,58 ile orman, kağıt ve basım grubu yaparken, en fazla gerileyen yüzde 0,27 ile gayrimenkul yatırım ortaklıkları oldu. Döviz tarafında dolar/TL 46,50 seviyesinde yataya yakın seyrederken, petrol fiyatları gerilemeyi sürdürdü.

Küresel piyasalarda Fed gölgesi

Küresel piyasalarda, Fed'in fiyat istikrarını korumak için yıl sonuna kadar daha agresif bir sıkılaşmaya yönelebileceği yönündeki endişelerin tetiklediği satış baskısı bir miktar hafifledi ve yatırımcılar yeniden yön aramaya başladı. Orta Doğu'daki savaşın ekonomiler üzerindeki etkileri belirginleştikçe, merkez bankaları beklenenden daha sıkı bir para politikası duruşuna itiliyor. Savaşın özellikle enerji fiyatları üzerinden yarattığı maliyet baskısının kalıcı olabileceğine dair sinyaller, makroekonomik verilerde keskinleşiyor.

Bu hafta hangi veriler takip edilecek

Yatırımcıların radarındaki en kritik başlık, yarın Amerika Birleşik Devletleri'nde açıklanacak veriler. Fed'in yakından izlediği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ile ilk çeyreğe ilişkin nihai büyüme rakamları, faiz patikasına dair öngörüleri şekillendirebilir. Analistlere göre bu iki veri, Fed beklentilerinin yönü açısından belirleyici olacak. Bugün ise yurt içinde veri gündemi sakin seyrederken, yurt dışında Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi, ABD'de haftalık mortgage başvuruları, cari işlemler dengesi ve yeni konut satışları izlenecek.

Teknik görünümde kritik seviyeler

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puan direnç, 14.400 ve 14.300 puan ise destek bölgesi olarak öne çıkıyor. Endeksin gün içinde hareket ettiği 14.500 bandı, bu destek ve direnç aralığının ortasına denk geliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Ticaret Bakanlığı, Çin menşeli güneş paneli alüminyum çerçevelerine yüzde 38,26 ile yüzde 45,99 arasında değişen kesin damping önlemi getirdi. Önlem yerli çerçeve üreticisini korumayı hedefliyor; ancak hızla büyüyen güneş enerjisi yatırımcısı için asıl soru, bu ek mali yükümlülüğün santral kurulum maliyetine nasıl yansıyacağı.

Çerçeve, panelin görünmeyen maliyet kalemi

Bir güneş panelinin maliyeti denince akla genelde hücreler ve cam gelir. Oysa modülü bir arada tutan alüminyum çerçeve de yapısal bir kalemdir ve Türkiye'de büyük ölçüde ithalata dayanır. Resmî Gazete'de 24 Haziran 2026'da yayımlanan tebliğle bu girdinin Çin'den ithalatı, menşe firmaya göre yüzde 38 ila 46 arasında daha pahalı hale geldi. GTİP 8541.90.00.00.11 altında sınıflandırılan ürünü ithal eden geliştiriciler, maliyet planlamasını yeni orana göre güncellemek zorunda kalacak.

İki kademeli önlem, beş yıllık ufuk

Önlem tek bir oran değil, iki kademeli kurgulandı. Soruşturmada iş birliği yapan altı Çinli üreticinin ürünlerine CIF bedelin yüzde 38,26'sı oranında ek mali yükümlülük uygulanacak. Listede yer almayan diğer tüm üretici ve ihracatçılar ise yüzde 45,99'luk daha yüksek oranla karşılaşacak. Aralık 2025'te teminat şeklinde başlayan geçici uygulama, bu kararla kesin önleme dönüştü ve beş yıl boyunca yürürlükte kalacak.

Yerlileşme ile maliyet arasındaki denge

Türkiye'nin güneş kapasitesi son bir yılda hızlandı; Nisan 2026 sonunda kurulu güç 26,8 GW'a, toplam elektrik kurulu gücü içindeki pay yüzde 21,3'e ulaştı. Bu ölçekte bir talep, her maliyet kaleminde duyarlılığı artırıyor. Çerçevedeki önlem de tek başına değil: Ticaret Bakanlığı 19 Haziran 2026'da Çin, Malezya ve Vietnam menşeli solar cama yönelik ayrı bir anti-damping soruşturması başlattı. Böylece panelin iki kritik girdisi aynı anda ticaret savunmasının kapsamına girmiş oldu.

Uzmanlara göre bu adımlar, yerli üreticinin yeni kurduğu kapasiteyi atıl kalmaktan koruyor; buna karşın ithal girdiye dayalı projelerde geliştiriciler kısa vadeli maliyet artışını fiyatlamak durumunda kalabilir. Önlemin yatırım hızına nihai etkisi, yerli üretimin büyüyen talebi ne ölçüde karşılayabileceğine bağlı olacak.

Bir işletmenin bankaya götürdüğü çekin karşılığının çıkmaması, çoğu zaman tek bir firmanın değil, ona mal veren ve ondan alacaklı olan bütün bir zincirin sıkıntıya girdiği anlamına gelir. Türkiye'de bu zincirin son üç yılda giderek daha sık koptuğunu gösteren veri, Adalet Bakanlığı istatistiklerinde net biçimde görülüyor. Karşılıksız çıkan çek sayısı 2023'ten 2024'e geçişte neredeyse ikiye katlandı.

Haziran 2023'te devreye giren ve iç talebi kısmayı hedefleyen sıkı para politikası, enflasyonu yavaş indirirken reel sektörde finansmana erişimi pahalılaştırdı. Faizlerin yükseldiği, kredi musluklarının kısıldığı bu dönemde işletmelerin birbirine olan ödemeleri aksamaya başladı. Çek ve senet verileri, bu aksamanın boyutunu rakamlara döküyor.

Çek adedi 147 binden 274 bine çıktı

Adalet Bakanlığı kayıtlarına göre 2023 yılında 146 bin 869 olan karşılıksız çek sayısı, 2024'te 273 bin 637'ye yükseldi. Artış 2025'te de durmadı; yıl genelinde 311 bin 17 çek karşılıksız çıktı. Bu yılın yalnızca ocak nisan döneminde ise 103 bin 955 çek karşılıksız kaldı. Dört aylık bu rakam, tam bir yılı kapsamasa da sorunun 2026'da hız kesmediğine işaret ediyor.

Senet protestolarında da tırmanış sürüyor

Tabloyu tamamlayan diğer gösterge protesto edilen senetler oldu. 2018'de 218 bin 680 olan protestolu senet sayısı 2024'te 242 bin 86'ya, 2025'te 301 bin 447'ye çıktı. Bu yılın ilk üç ayında 77 bin 634 senet protesto edildi. Çek ve senedin birlikte yükselmesi, nakit akışının yalnızca büyük ölçekte değil, esnaf ve küçük işletme düzeyinde de bozulduğuna işaret ediyor.

Sıkı politikanın görünmeyen faturası

Uzmanlara göre tablonun arkasında, enflasyonla mücadele için uygulanan sıkı para politikasının reel sektördeki yan etkileri var. Finansmana erişimin zorlaşması ve maliyetlerin artması işletmelerin nakit döngüsünü daraltıyor; bir halkadaki ödeme gecikmesi zincirin tamamına yayılıyor. Piyasa gözlemcileri, çek ve senet verilerindeki yükselişin ödeme güçlüğünün geçici bir dalgalanma değil süregelen bir baskı olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Mahkemelerdeki icra ve iflas dosyalarının 25 milyonu aşması da bu tablonun hane ve şirket cephesindeki yansıması olarak okunuyor.

Washington'''ın İran'''la vardığı kırılgan anlaşma, Körfez başkentlerinde beklenen rahatlamayı getirmedi. Salı gecesi Abu Dabi'''ye ulaşan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çarşamba günü üç ülkelik bir turla müttefiklerinin anlaşmaya dair kuşkularını gidermeye çalışıyor. Gündemin merkezinde ise İran'''ın yeniden imarı için öngörülen en az 300 milyar dolarlık taahhüt yer alıyor.

Üç ülke, üç günlük hassas tur

Rubio'''nun 23-25 Haziran'''ı kapsayan ziyareti Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn'''i içeriyor. Üç ülke de İsrail ve ABD'''nin hava saldırılarına misilleme olarak İran'''ın füze ve insansız hava aracı saldırılarına hedef olmuştu. Bakan, Bahreyn'''de ayrıca Körfez İşbirliği Konseyi ile bir araya gelecek. Tur, Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğinde İsviçre'''de yürütülen iki günlük yoğun ABD-İran diplomasisinin hemen ardından geliyor. Vance'''in "önemli" diye nitelediği mutabakat; bölgedeki çatışmaları sonlandırmayı, Hürmüz Boğazı'''nı yeniden açmayı, yaptırımlarda gevşemeyi ve nükleer programa ilişkin müzakerelerin 60 günde tamamlanmasını öngörüyor.

Abu Dabi'''ye inişinde konuşan Rubio, İran'''ın Hürmüz Boğazı geçişlerinden ücret almasına izin verilmeyeceğini vurguladı. Bakan, anlaşmanın Hizbullah gibi İran'''a yakın grupların İsrail'''e saldırılarını durdurmasını da gerektirdiğini doğruladı ve Washington'''ın Körfez müttefiklerinin güvenliğine bağlı kaldığını yineledi. Müttefiklerin rahatsızlıklarını gündeme getirip getirmeyeceği sorulduğunda ise yanıtı netti.

300 milyar dolarlık soru işareti

Müttefikleri en çok tedirgin eden başlık, mutabakat metninin altıncı maddesinde yer alıyor. Maddeye göre ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'''ın yeniden imarı için değeri en az 300 milyar dolar olan bir plan hazırlamayı taahhüt ediyor; uygulama mekanizması nihai anlaşma kapsamında 60 gün içinde netleşecek. Ne var ki tutarın ne anlama geldiği konusunda taraflar tek ses değil. Trump gazetecilere "Bizim bir fonumuz yok" diyerek ülkelerin isterse İran'''a yatırım yapabileceğini, bunun kendi kararları olduğunu söyledi. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ise Körfez'''in fonu finanse edeceği iddiasını "Bu konuda bilgim yok" sözleriyle karşıladı. Reuters'''ın kaynaklarına göre ise tamamı özel sektörden oluşacak fonun yarısından fazlası şimdiden taahhüt edildi.

Körfez'''in asıl kaygısı

Körfez başkentlerinin endişesi yalnızca paranın nereye gideceği değil. Anlaşma, İran'''ın balistik füze kapasitesine değinmiyor; bu da savaş boyunca İran füzelerinin hedefi olan ülkeler için kritik bir açık olarak görülüyor. Müttefikler, öngörülen kaynağın Tahran'''ın ordusunu yeniden güçlendirmesinde kullanılabileceğinden çekiniyor. Katar ve Umman anlaşmaya daha sıcak bakarken, BAE, Kuveyt ve Bahreyn'''in çekinceleri ağır basıyor. Reuters geçen hafta, İran'''ın Irak'''ta Körfez ülkelerine saldırı düzenlemek üzere yeni gizli hücreler kurduğunu; bu hücrelerin nisan ve mayısta Kuveyt, BAE ve Suudi Arabistan'''daki hedeflere en az yedi insansız hava aracı saldırısı gerçekleştirdiğini bildirmişti.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Altın, geleneksel kimliğiyle çelişen bir dönemden geçiyor. Yatırımcının kriz anlarında sığındığı, enflasyona karşı sigorta saydığı metal, ortada büyüyen bir jeopolitik kriz olmadan değer kaybediyor. 24 Haziran'da ons başına yaklaşık 4.064 dolara inerek iki haftanın en düşük düzeyine gelen altının önündeki asıl belirleyici, Federal Rezerv'in faiz artışına kapı aralayan şahin duruşu ve bu duruşun doları taşıdığı bir yılın zirvesi.

Altın neden güvenli liman gibi davranmıyor

Mantık şöyle işliyor: altın faiz getirmeyen bir varlık. Faizlerin yükseldiği ya da yüksek kaldığı bir ortamda, getiri sunan tahvil ve mevduat karşısında cazibesini yitiriyor. Federal Rezerv'in faiz indirimine değil artışına yöneldiği sinyali, tahvil getirilerini ve doları yukarı taşırken, dolar cinsinden fiyatlanan altını yurt dışı alıcılar için pahalı hale getiriyor.

İlk bakışta çelişkili görünen bu tablonun nedeni, piyasanın odağının kayması. Çatışmanın ilk döneminde altını yukarı çeken enflasyon endişesi, yerini Fed'in enflasyonu dizginlemek için faizleri yüksek tutacağı, hatta artırabileceği beklentisine bıraktı. Enflasyon korkusu altın için bir yakıttı; faiz artışı beklentisi ise fren işlevi görüyor.

Faiz artışı beklentisi neyi değiştirdi

Federal Rezerv geçen haftaki toplantısında faizleri sabit tuttu, ancak üyelerin bir bölümü bu yıl en az bir artış öngörüyor. CME FedWatch verilerine göre piyasa, toplantı öncesine kıyasla daha fazla faiz artışını fiyatlıyor. Para birimi tarafındaki etki net: dolar endeksi Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı ve külçeyi yabancı alıcılar için daha maliyetli hale getirdi.

Gözler Perşembe günkü enflasyon verisinde

Yatırımcının kısa vadeli rotasını belirleyecek veri, Perşembe günü açıklanacak ABD kişisel tüketim harcamaları (PCE) endeksi. Fed'in enflasyonu izlerken öncelik verdiği bu gösterge, faiz patikasına dair yeni ipuçları taşıyacak. Beklentinin üzerinde gelecek bir PCE, faiz artışı senaryosunu güçlendirip altın üzerindeki baskıyı derinleştirebilir.

Piyasa beklentilerine göre altının 4.000 dolar eşiğini kalıcı biçimde kaybetmesi halinde gözler 3.800 dolar, ardından 3.500 dolar bölgesine çevrilebilir. Spivak'a göre fiyatlamanın enflasyon yerine faiz odaklı kalması bu senaryoyu öne çıkarıyor. Kısacası altının yönü, jeopolitik manşetlerden çok Fed'in vereceği sinyallere ve gelecek veriye bağlı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Şubat sonunda patlak veren ABD İsrail ve İran savaşı, dünya enerji ticaretinin en dar geçidi Hürmüz Boğazı'nı haftalarca fiilen kapattı ve küresel sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık beşte birini taşıyan rotayı sekteye uğrattı. Doğal gaz ihtiyacının neredeyse tamamını dışarıdan alan Türkiye için bu tablo tanıdık bir soruyu yeniden masaya getirdi: tek bir boğaz ya da tek bir tedarikçi kilitlendiğinde ülke enerjisini nasıl güvende tutar?

Hürmüz neden bu kadar kritik

Hürmüz, deniz yoluyla taşınan dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin ve küresel LNG'nin kayda değer bir bölümünün geçtiği daralma noktası. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar, savaşın erken döneminde dev Ras Laffan tesisinde üretimi durdurdu; 19 Mart'ta tesis İran füzeleriyle vuruldu ve tankerler aylarca boğazdan güvenle geçemedi. Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani bu hafta üretimin birkaç hafta içinde normale döneceğini söyledi, ancak kesintinin faturası çoktan piyasalara yansımıştı.

Türkiye bu denklemde nerede

Türkiye doğal gazda yüksek ithalat bağımlısı bir ülke ve 2026'nın ilk çeyreğinde Avrupa'nın en büyük LNG ithalatçısı konumuna yükseldi; bu LNG'nin yaklaşık yüzde 60'ı ABD kaynaklı. Enerji ithalatı, ülkenin cari açığını ve enflasyonunu belirleyen en ağır kalemlerden biri. TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye'nin 2025 enerji ithalat faturası 62,5 milyar dolar düzeyindeydi; EPDK ise 2026 için gaz tüketimini 58,5 milyar metreküp dolayında öngörüyor. Böyle bir yapıda Hürmüz'deki her aksama, doğrudan döviz çıkışı ve fiyat baskısı anlamına geliyor.

Çeşitlendirme nereye gidiyor

Ankara'nın yanıtı uzun süredir aynı: tek kaynağa ve tek rotaya bağımlılığı azaltmak. BOTAŞ son dönemde Shell ve ENI gibi şirketlerle çok yıllı LNG alım anlaşmaları imzaladı, yüzer terminal (FSRU) ve yeraltı depolama kapasitesini büyüttü. Karadeniz'deki Sakarya sahasından gelen yerli gazın sisteme daha fazla girmesi, ithalat ihtiyacını kademeli düşürmesi beklenen ayaklardan biri. Boru hattı, LNG terminalleri ve yeraltı depolarından oluşan altyapı, kış zirvelerinde ve bölgesel şoklarda tampon işlevi görüyor. Uzmanlara göre güneş ve rüzgârdaki kapasite artışı da orta vadede gaz bağımlılığını ve dolayısıyla LNG faturasını hafifletebilir.

Brent petrol, ABD İran görüşmelerindeki ilerlemeyle 23 Haziran'da yaklaşık 77 dolara, yani yaklaşık üç ayın en düşüğüne geriledi; bu da kriz dönemindeki fiyat priminin ne kadar hızlı tersine dönebileceğini gösteriyor. Türkiye açısından asıl mesele, bir sonraki şokta bu primden olabildiğince az etkilenecek bir tedarik mimarisi kurmak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Amerikan Merkez Bankasının yeni başkanı Kevin Warsh döneminde benimsediği sert tonun ardından güçlenen dolar, gelişmekte olan ülke para birimlerini köşeye sıkıştırıyor. Doların başlıca paralar karşısındaki değerini ölçen endeksin 13 ayın en yüksek seviyesine ulaşması, Türk lirası açısından da daha zorlu bir dönemin kapısını aralıyor.

Fed'in şahin dönüşü doları ateşledi

Fed, 17 Haziran'daki toplantısında politika faizini yüzde 3,50 ile 3,75 aralığında sabit tuttu. Asıl kırılma güncellenen projeksiyonlarda yaşandı: yetkililerin yıl sonu için medyan faiz beklentisi yüzde 3,4'ten yüzde 3,8'e çıkarıldı ve 19 üyenin 9'u bu yıl en az bir faiz artırımına işaret etti. Mart ayında hiçbir üyenin artış öngörmediği düşünülürse bu, belirgin bir şahin dönüş anlamına geliyor. Orta Doğu'da İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırısının ardından İran'ın müzakere masasından çekilmesi de güvenli liman talebini artırdı.

Güçlü dolar neden Türkiye'yi ilgilendiriyor

Doların küresel ölçekte değer kazanması ve gelişmiş ülkelerde faiz artırımı beklentilerinin güçlenmesi, gelişmekte olan ülkelere yönelen sermaye akımlarını baskılıyor. Yüksek dış finansman ihtiyacı bulunan ekonomilerde bu, kur üzerinde dolaylı bir basınç yaratıyor. Son işlemlerde dolar/TL 46,51, euro/TL ise 52,99 seviyesinde bulunuyor. Aşağıdaki tablo güncel kur ve faiz görünümünü bir arada veriyor (Endeks24 verileri, 23 Haziran son işlem; gün içinde değişebilir).

Merkez Bankasının dar alanı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, haziran toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu ve enflasyon görünümünde kalıcı bir bozulma olması halinde duruşunu yeniden sıkılaştırabileceğini yineledi. Bankanın haziran ayı toplantı özetlerine göre brüt uluslararası rezervler, 24 Nisan'dan 5 Haziran'a kadar 11,6 milyar dolar azalarak 159,4 milyar dolara geriledi. Aynı dönemde hisse ve tahvil piyasalarından 1,9 milyar dolarlık net portföy çıkışı yaşandı; ülkenin 5 yıllık kredi risk primi 241 baz puana çıktı.

Piyasa stratejistlerine göre doların kısa vadeli yönü, Fed'in tonuna ve Orta Doğu'daki gelişmelere bağlı kalacak. Türk yatırımcı açısından tablo, döviz ve faiz tarafındaki oynaklığın bir süre daha gündemde kalabileceğine işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Fenerbahçe cephesinden gelen haberler taraftarı uzun zamandır bu kadar umutlandırmamıştı. Kulüpte 7 Haziran'daki olağanüstü seçimde Aziz Yıldırım 8 yıl aradan sonra yeniden başkanlığa döndü, takımın başına taraftarın yakından tanıdığı İsmail Kartal getirildi ve transfer için hareketli günler başladı. Borsada işlem gören Fenerbahçe Futbol A.Ş. payı ise bu havayı paylaşmadı: hisse 23 Haziran seansını yüzde 4,6 düşüşle 3,11 lirada kapattı ve haziran başındaki zirvesinden bu yana değerinin yaklaşık dörtte birini geride bıraktı.

Sahada moral yüksek

Sarı lacivertli kulüpte yönetim değişikliği net bir sonuçla geldi. 27 bin 387 üyenin oy kullandığı seçimde Aziz Yıldırım 17 bin 245 oyla kulübün 35. başkanı seçildi; daha önce 1998 ile 2018 arasında yirmi yıl bu görevi yürütmüştü. Yıldırım seçimin ardından takviyelerin 15 gün içinde tamamlanacağı ve hedefin şampiyonluk olduğu mesajını verdi.

Teknik direktörlük sorusu da hızla yanıt buldu. Fenerbahçe'nin Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamaya göre futbol A takımının başına 2026-2027 sezonu için bir yıllık sözleşmeyle İsmail Kartal getirildi; tecrübeli teknik adam kulüpteki dördüncü dönemine başlıyor. Transfer cephesinde de hareket var, kulüp Vedat Muriqi'nin kadroya katıldığını duyurdu.

Peki hisse neden geri çekiliyor

Borsada çoğu zaman "al haberi, sat gerçeği" diye anılan bir refleks işler. İyi haber açıklandığında fiyat genellikle beklentiyle çoktan yükselmiş olur; gelişme kesinleşince kâr satışı gelir. Fenerbahçe payında tablo buna uyuyor: hisse seçim beklentisiyle haziran başında 4,32 liraya kadar tırmanmış, seçim sonrasında ise kademeli biçimde geri çekilmişti.

Analistlerin sık vurguladığı bir nokta da şu: spor kulübü hisseleri, sportif başarıdan çok kulübün finansal tablosuna, borç yüküne ve nakit akışına duyarlıdır. Agresif transfer planı taraftarı sevindirse de yatırımcı tarafında kısa vadede maliyet ve borçlanma endişesi doğurabilir. Üstelik 23 Haziran'da Borsa İstanbul genelinde satıcılı bir hava hakimdi; bu da tek tek hisselere baskı yaptı.

Teknik göstergeler de satışın derinleştiğini doğruluyor. Payın 14 günlük Göreli Güç Endeksi (RSI) 5 dolayına inerek uç bir aşırı satım bölgesine girdi. Bu seviye, kısa vadede satıcının baskın olduğu dönemlerde görülür.

Yatırımcı için ne anlama geliyor

Tablonun yatırımcıya söylediği şu: sahadaki iyimserlik otomatik olarak hisse getirisine dönüşmüyor. Yönetim ve teknik kadro değişikliği kulübün geleceğine dair beklentiyi değiştirebilir; ancak payın yönünü belirleyecek olan, bu beklentinin finansal tablolara nasıl yansıyacağı. Kısa vadeli dalgalanmanın yüksek olduğu bu dönemde kararların duygudan çok veriye dayanması önem taşıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da BALSU Gıda payları, kısa sürede yatırımcının radarına giren bir hareket çizdi. Hisse 23 Haziran seansını yaklaşık yüzde 10 artışla 16,98 lirada kapatarak iki gün üst üste tavan sınırına oturdu. Çıkışın dikkat çeken yanı yalnızca fiyat değil: aynı gün el değiştiren pay miktarı, son bir aydaki günlük ortalamanın kabaca 10 katına ulaştı.

İki günde ne yaşandı

Şirketin payları 22 Haziran seansında yüzde 9,97, 23 Haziran seansında yine yüzde 9,97 değer kazandı. Böylece iki işlem gününde toplam getiri yüzde 20'ye yaklaştı. Fiyat, 19 Haziran kapanışındaki 14,04 liradan 23 Haziran kapanışındaki 16,98 liraya taşındı.

Hareketi olağanüstü kılan asıl gösterge hacim tarafında. 23 Haziran günü işlem gören pay miktarı 117 milyon lotu aştı; oysa son bir ayda günlük hacim çoğunlukla 6 ile 18 milyon lot arasında seyrediyordu. Bu da güncel işlem yoğunluğunun aylık ortalamanın yaklaşık 10 katına çıktığını gösteriyor.

Açıklama yok, tablo dikkat istiyor

Bu tür hareketlerde yatırımcının ilk baktığı yer Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) olur. Ancak BALSU Gıda'nın bu yükselişi gerekçelendiren güncel bir özel durum açıklaması, kâr payı, sermaye işlemi ya da sözleşme duyurusu bulunmuyor; şirketin en son KAP bildirimi 11 Haziran tarihli. Yani fiyatı iki günde yüzde 20 yukarı taşıyan somut bir şirket haberi ortada görünmüyor.

Teknik göstergeler de tablonun ısındığına işaret ediyor. 14 günlük Göreli Güç Endeksi (RSI) 79 seviyesine çıkarak aşırı alım bölgesine girmiş durumda. Bu seviye, alıcıların kısa sürede yoğunlaştığı ve geri çekilme olasılığının arttığı dönemlerde görülür.

Yatırımcı neye dikkat etmeli

Açıklanabilir bir gerekçe olmadan ve olağandışı hacimle gelen sert yükselişler, Borsa İstanbul'un izleme ve tedbir mekanizmalarını gündeme getirebilir. Pay bazında devre kesici uygulaması, açığa satış ve kredili işlem sınırlamaları ya da Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) gibi araçlar, fiyatın gerçeğe aykırı biçimde şişmesini sınırlamak için devreye girebilir. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da olağandışı fiyat ve hacim hareketlerinde manipülasyon denetimi yapabiliyor.

Bu nedenle yükselişin hızı tek başına bir alım gerekçesi sayılmıyor. Şirketten gelecek bir açıklama fiyatın dayanağını netleştirene kadar, tablonun spekülatif bir yön taşıyabileceği akılda tutulmalı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul, haftanın ikinci işlem gününü yüzde 1,29 düşüşle 14.539 puandan tamamladı. Satışların geneli belirlediği seansta, son haftalarda güçlü yükselen bankacılık hisselerinin aşırı alım bölgesinden geri çekilmesi en belirgin etken oldu. Yurt dışı tarafta ise risk iştahının zayıflaması, korku endeksi VIX'in yüzde 10'u aşan sıçramasıyla kendini gösterdi.

Endeks gün içinde 14.467 ile 14.649 bandında hareket etti. Geniş tabanlı bir satış yaşanırken dolar/TL yüzde 0,02'lik sınırlı değişimle 46,48 seviyesinde büyük ölçüde yatay seyretti; euro/TL ise yüzde 0,33 gerileyerek 52,93'e indi. Bu değerler 23 Haziran seans sonu terminal verilerine dayanıyor.

Bankalarda ralli sonrası geri çekilme

BIST bankacılık endeksinin (XBANK) göreli güç endeksi (RSI) 77 seviyesinin üzerine çıkarak aşırı alım bölgesine işaret etti. Teknik göstergeler, son haftalardaki güçlü yükselişin ardından bir soluklanma sinyali verdi. Gün boyunca Garanti BBVA yüzde 2,09, VakıfBank yüzde 3,10, Halkbank yüzde 2,86, Yapı Kredi yüzde 2,19 ve Akbank yüzde 1,83 değer kaybetti. Bankaların yüksek endeks ağırlığı, toplu geri çekilişin günün tonunu belirlemesine yol açtı.

Günün sert hisse hareketleri

Satış baskısı geniş tabana yayılırken günün kazandıran tarafı oldukça dardı. Gayrimenkul yatırım ortaklığından kimyaya kadar çok sayıda hisse sert gerilerken, çift haneliye yakın yükselen tek dikkat çekici isim BALSU oldu.

Gıda şirketi BALSU, art arda iki işlem gününde yaklaşık yüzde 10 değer kazanarak 16,98 liraya çıktı ve günü yüzde 9,97 yükselişle kapattı. Bu sıçramaya, son haftalardaki günlük işlem hacminin birkaç katına ulaşan yaklaşık 117 milyon lotluk bir hacim eşlik etti. Şirketin Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki en son özel durum açıklaması 11 Haziran tarihli; bu yükselişi doğrudan gerekçelendiren güncel bir bildirim bulunmuyor.

Sert yükselişin yüksek hacimle birleştiği, ancak haber akışının zayıf kaldığı bu tür hareketler, piyasa gözlemcilerince küçük yatırımcı açısından artan risk olarak değerlendiriliyor. Gün içinde çeşitli hisselerde devre kesici uygulamaları da devreye girdi; bunlardan biri yüzde 4,98 gerileyen ASTOR oldu.

Küresel risk iştahı ve gözler PCE'de

Yurt dışı tablo risk iştahının zayıfladığı bir gün oldu. Volatilite endeksi VIX yüzde 10,36 sıçrarken dolar endeksi (DXY) yüzde 0,39 güçlendi. Güçlenen dolar değerli metallere baskı yaptı: ons altın yüzde 1,59 düşüşle 4.125 dolar civarına geriledi, gümüş yüzde 5,21 değer kaybetti. Gram altın da serbest piyasada 6.150 lira dolayına inerek önceki seansın altında kaldı. Brent petrol yüzde 1,14 düşüşle 76,85 dolara inerken, Bitcoin yüzde 3,28 geriledi.

Bu görünümde gözler, 25 Haziran Perşembe açıklanacak ABD çekirdek PCE deflatörüne çevrildi. Federal Rezerv'in yakından izlediği bu enflasyon göstergesi, aynı gün gelecek büyüme ve dayanıklı mal siparişi verileriyle birlikte, küresel risk iştahı üzerinden Borsa İstanbul'a da yansıyabilecek. Öte yandan Borsa İstanbul'un 19 Haziran'da yayımladığı pay endeksleri düzenlemesi, endekslere giriş ve çıkışların pasif fon akışlarına yansıması nedeniyle işlem hacimlerini etkileyen unsurlardan biri olmayı sürdürüyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Washington ile Tahran, dört aydan uzun süren savaşı durduran mutabakatın nükleer denetim boyutunda taban tabana zıt iki tablo çiziyor. ABD Başkanı Donald Trump, salı günü İran'ın en üst düzey nükleer denetimleri "sonsuza kadar" kabul ettiğini açıkladı; İran Dışişleri Bakanlığı ise böyle bir taahhüt vermediğini, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerini yeniden davet etmeyi kabul etmediğini bildirdi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre'nin Buergenstock beldesinde İranlı yetkililerle yapılan görüşmelerin nihai anlaşma için iyi bir zemin oluşturduğunu ve Tahran'ın müfettişlerin ülkeye dönüşüne izin vermeyi kabul ettiğini söylemişti. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei ise İranlı yetkililerin UAEA Başkanı Rafael Grossi ile bir görüşme yapmadığını, hasar gören tesislerin denetimine yönelik bir plan bulunmadığını belirtti.

Yaptırımlar 60 gün askıda

ABD, pazartesiden itibaren İran'a yönelik yaptırımları 60 gün süreyle askıya aldı. ABD Hazine Bakanlığı, Tahran'ın petrol ve ilgili ürünleri satmasına olanak tanıyan muafiyetin 21 Ağustos'a kadar geçerli olacağını duyurdu. Trump, serbest bırakılacak İran varlıklarının bir emanet hesabına konularak ABD'den gıda ve tıbbi malzeme alımında kullanılacağını öne sürdü. İran'ın Cenevre'deki BM Büyükelçisi Ali Bahreini ise varlıkların nasıl kullanılacağına yalnızca İran'ın karar vereceğini, başka bir ülkenin bu süreç üzerinde etkisi olacağı iddialarını reddettiğini söyledi.

Hürmüz açıldı, petrol geriledi

Geçici anlaşmanın ardından, küresel petrol arzı açısından hayati Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiği yeniden arttı; taraflar güvenli geçiş için bir iletişim hattı açtı. Boğazın savaş sırasında ablukaya alınması petrol fiyatlarını ve küresel enflasyonu yukarı itmişti. Tansiyonun düşmesiyle Brent petrol varil başına 78,78 dolara geriledi (Endeks24 data, son işlem 22 Haziran). Enerjide büyük ölçüde dışa bağımlı Türkiye için ucuzlayan petrol, ithalat faturası ve enflasyon patikası açısından doğrudan önem taşıyor. Ancak İran ile Umman, boğazdaki seyrüseferin yönetimi ve olası maliyetleri için ortak bir çalışma grubu kuracaklarını açıkladı; bu da arz tarafındaki belirsizliğin tümüyle bitmediğine işaret ediyor.

Sürecin yol haritası

İran tarafı, yaptırımların kaldırılması ve nükleer faaliyetlere odaklanacak iki çalışma grubunun önümüzdeki günlerde kurulacağını belirtiyor. Bahreini'ye göre nükleer dosya ve UAEA'nın olası rolüne ilişkin müzakereler, ilk anlaşmanın beş bölümünün tamamı uygulanmadan başlamayacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Hürmüz Boğazı çevresinde aylarca hareketsiz demirde bekleyen süper tankerlerin su altındaki gövdelerini kalın bir midye, istiridye, yosun ve diğer deniz canlısı tabakası sardı. CNN International'da yer alan habere göre, denizcilik sektöründe "biyolojik kirlenme" diye anılan bu birikinti temizlenmeden gemiler tam verimle seyre çıkamıyor; sorun, savaşın ardından petrol akışının normale dönmesinin önündeki yeni engellerden biri olarak öne çıkıyor.

Boğaz, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakatın ardından yeniden trafiğe açılmaya başladı. Ancak ana geçiş kanalındaki mayınların temizlenmesi sürüyor, İran kısa süre önce boğazı yeniden kapalı ilan etti ve sigorta süreçleri henüz tamamlanmadı. Bu nedenle açılma kararı, petrolün hemen ve eksiksiz akacağı anlamına gelmiyor.

Yüzlerce kişilik temizlik operasyonu

Petrol süper tankerleri yaklaşık 300 metre uzunluğa ve 45 metre genişliğe ulaşıyor. Her bir geminin yaklaşık 14 bin metrekarelik gövde yüzeyinin temizlenmesi için beş ila altı kişilik dalgıç ekiplerinin dört ila beş saat çalışması gerekiyor. Boğaz çevresinde bekleyen yaklaşık 600 gemi düşünüldüğünde, operasyon ciddi bir iş gücü ve zaman istiyor.

Temizlikte el kazıyıcıları, basınçlı yıkama sistemleri, elektrikli zımpara makineleri ve hidrolik ekipmanlar kullanılıyor. Dalgıçlar birikintiyi sökerken gemilerin özel koruyucu kaplamasına zarar vermemek zorunda; hasar gören kaplama hem çevre düzenlemeleri hem de sigorta yükümlülükleri açısından ek risk doğuruyor. Pervaneler ise sürecin en zorlu kısmı, çünkü kimi zaman sökülüp temizlenip yeniden monte edilmeleri gerekiyor.

Temizlik faturayı da kabartıyor

Uluslararası gemi işletmecileri örgütü BIMCO'nun çevre sorumlusu Aron Sørensen, dip temizleme talebinin artmasıyla ekiplerin gemi başına beş haneli dolar tutarlarının üzerinde ücret istediğini belirtiyor. Uzmanlara göre biyolojik kirlenme, gemilerin yakıt tüketimini artırarak uzun mesafeli petrol taşımacılığının maliyetini de yükseltiyor.

Sorun yalnızca verimlilikle sınırlı değil

Biyolojik kirlenme yalnızca bir verimlilik meselesi değil. Midye ve benzeri canlılar emme valflerine yerleşerek gemilerin soğutma sistemlerini etkileyebiliyor. Ayrıca denizcilik düzenlemeleri, istilacı türlerin farklı ekosistemlere taşınmasını önlemek amacıyla gemilerin limana ulaşmadan biyolojik kirlenmeden arındırılmasını zorunlu kılıyor.

Dip temizliği, petrol taşımacılığının yeniden başlaması için gereken adımlardan yalnızca biri. Gemilerin seyre çıkabilmesi için mayın temizliğinin tamamlanması, geçiş izinlerinin alınması ve sigorta ile finansman süreçlerinin sonuçlandırılması da gerekiyor. Petrolün neredeyse tamamını ithal eden Türkiye gibi ülkeler açısından bu tablo, Körfez kaynaklı arzın normale dönüşünün ve enerji maliyetlerindeki belirsizliğin bir süre daha gündemde kalacağı anlamına geliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.