Bank of America'nın 15 Temmuz 2026 tarihli Ideal Data kurum işlem ekranında net alım tarafında MGROS 163,2 milyon TL, EKIM 139,2 milyon TL ve BIMAS 121,8 milyon TL ile öne çıktı. Net satış tarafında YKBNK 287,9 milyon TL, ASTOR 273 milyon TL ve ASELS 253,9 milyon TL ile ilk üç sırayı aldı. Ekranlar kurumun bütün işlemlerini değil, en yüksek net alım ve satış tutarına sahip ilk 10 hisseyi gösteriyor.

Endeks24'ün ekranlardaki Net TL sütunu üzerinden yaptığı hesaplamaya göre ilk 10 net satış tutarının mutlak toplamı, ilk 10 net alım toplamının yaklaşık 1,71 katına çıktı. Bu hesap yalnızca görüntülenen 20 satırı kapsıyor. Bank of America'nın diğer hisselerdeki işlemleri ve kurumun toplam seans bakiyesi bu veriden çıkarılamaz. Borsa İstanbul'daki kurum işlemleri tek başına piyasanın yönünü gösteren bağlayıcı bir sinyal değildir.

Alımda MGROS, satışta YKBNK ilk sırada

Ideal Data ekranında en yüksek net alım 163 milyon 239 bin 507 TL ile MGROS'ta görüldü. En yüksek net satış ise 287 milyon 871 bin 473 TL ile YKBNK'ta yer aldı. İlk üç net alımın toplamı 424,2 milyon TL, ilk üç net satışın mutlak toplamı 814,7 milyon TL olarak hesaplandı.

Bank of America'nın en çok aldığı 10 hisse

Net alım listesinde MGROS'u EKIM ve BIMAS izledi. İlk 10'daki net alım tutarlarının toplamı 821 milyon 475 bin 384 TL oldu. Aşağıdaki Toplam ve Maliyet değerleri Ideal Data ekranındaki gösterimle aynen aktarıldı.

Bank of America'nın en çok sattığı 10 hisse

Net satış listesinde YKBNK, ASTOR ve ASELS ilk üç sırada yer aldı. YKBNK, ISCTR, AKBNK, GARAN, VAKBN ve HALKB olmak üzere altı banka hissesi satış listesindeydi. Bu altı hissenin net satış tutarlarının mutlak toplamı 804,7 milyon TL ile ilk 10 satış toplamının yüzde 57,2'sine ulaştı.

Kurum işlem verisi nasıl okunmalı

Kurum işlem ekranı, belirli bir aracı kurumun görüntülenen kesitte hangi hisselerde net alım veya net satış tarafında kaldığını gösterir. Tek kurumun yönelimi piyasanın tamamı için bağlayıcı değildir ve geçmiş işlem akışı gelecekteki fiyat performansını garanti etmez. Maliyet sütunu da tek başına destek, direnç ya da hedef fiyat olarak yorumlanmamalıdır.

Türkiye'nin sınır ötesi elektrik ticaretinde ihracat, 15 Temmuz 2026'da ithalatın üzerine çıktı. Türkiye Elektrik İletim AŞ verilerine göre 9 bin 12 megavatsaat elektrik ihraç edilirken 6 bin 587 megavatsaat ithal edildi. Endeks24'ün bu rakamlar üzerinden yaptığı hesap, günlük net ihracatın 2 bin 425 megavatsaate, ihracatın ithalata oranının ise yaklaşık 1,37'ye ulaştığını gösterdi.

Toplam sınır ötesi elektrik ticareti 15 bin 599 megavatsaat oldu. İhracat bu hacmin yüzde 57,8'ini, ithalat ise yüzde 42,2'sini oluşturdu. Böylece ihracat miktarı ithalattan yüzde 36,8 daha yüksek gerçekleşti. Bu görünüm, Türkiye'nin enerji piyasasındaki günlük akışlarda net ihracatçı bir gün yaşandığını ortaya koydu.

Üretim tüketimin üzerinde kaldı

Aynı gün Türkiye'de 1 milyon 64 bin 543 megavatsaat elektrik üretildi. Tüketim 1 milyon 61 bin 815 megavatsaat olarak kayıtlara geçti. Üretim, tüketimi 2 bin 728 megavatsaat aşarken bu fark toplam tüketimin yaklaşık yüzde 0,26'sına karşılık geldi.

Üretim ile tüketim arasındaki 2 bin 728 megavatsaatlik fark, net dış ticaretteki 2 bin 425 megavatsaatlik fazla ile aynı büyüklükte değil. Aradaki 303 megavatsaatlik farkın hangi sistem kalemlerinden kaynaklandığı, sağlanan günlük veri özetinde ayrıca belirtilmedi.

Elektrik ticaretinde ihracatın payı yüzde 57,8

Elektrik üretiminde en yüksek pay yüzde 21,2 ile barajlı hidroelektrik santrallerine ait oldu. İthal kömür santralleri yüzde 19,1, güneş enerjisi santralleri yüzde 17,7 pay aldı. İlk üç kaynak birlikte günlük üretimin yüzde 58'ini karşıladı.

Tüketim akşam saatlerinde zirve yaptı

Saatlik tüketimde günün en yüksek seviyesi 48 bin 948 megavatsaatle saat 21.00'de görüldü. En düşük tüketim ise 36 bin 238 megavatsaatle saat 07.00'de kaydedildi. İki seviye arasındaki fark 12 bin 710 megavatsaat oldu. Akşam zirvesi sabahın en düşük tüketiminden yaklaşık yüzde 35,1 daha yüksekti.

Günlük veriler, üretim ve tüketimin birbirine yakın seyrettiğini, dış ticarette ise ihracatın belirgin biçimde öne çıktığını gösterdi. Üretim kaynaklarının dağılımında hidroelektrik ilk sırayı alırken güneş enerjisi de yüzde 17,7 ile üçüncü büyük kaynak oldu.

NYDIG, Bitcoin'in 2025-2026 dönemindeki düşüşünün 2014, 2018 ve 2022'deki dört yıllık düzeltme döngülerine giderek daha fazla benzediğini bildirdi. Kuruma göre geçmiş ayı piyasalarının süre ve derinliği daha ılımlı bir yüzde 70 kayıp varsayımıyla tekrar ederse Bitcoin, 2026'nın başlarında değil, ekim başına doğru 38-39 bin dolar aralığında bir dip riskiyle karşılaşabilir. NYDIG bu hesabı baz tahmin olarak değil, tarihsel örüntüye dayalı bir senaryo olarak tanımlıyor.

Bitcoin, 16 Temmuz 2026 sabahında yapılan piyasa veri sorgusunda 65 bin dolar eşiğinin hemen altında görünüyordu. Veri sağlayıcısı gerçek kotasyon saatini ayrıca göstermediği için bu seviye anlık fiyat olarak etiketlenmedi. Buna karşın kripto para piyasasındaki son görünüm, NYDIG'nin döngü senaryosunu yeniden yatırımcı gündemine taşıdı.

38 bin dolar senaryosu nasıl hesaplandı

NYDIG'nin 10 Temmuz tarihli ikinci çeyrek değerlendirmesine göre Bitcoin, 6 Ekim 2025'te gördüğü yaklaşık 126 bin dolarlık tarihi zirveden 1 Temmuz 2026'daki 57.717,55 dolarlık döngü dibine kadar yüzde 54,3 geriledi. Düşüş 268 güne ulaştı. Kurum, önceki iki büyük döngü düzeltmesinin 363 ve 376 gün sürdüğünü, dip derinliklerinin ise yüzde 84,3 ve yüzde 77,6 olduğunu hatırlattı.

Bu hesap, Bitcoin'in mutlaka 38 bin dolara ineceği anlamına gelmiyor. Senaryo, düşüşün yüzde 70'e ulaşması ve zamanlamanın önceki döngülere yaklaşması koşuluna bağlı. Mevcut düzeltme daha sığ kalabilir, kurumsal talep yeniden güçlenebilir veya makro koşullar fiyat patikasını değiştirebilir. Bu nedenle 38-39 bin dolar aralığı kesin hedef değil, aşağı yönlü riskin ölçüldüğü bir stres testi olarak okunmalı.

ETF çıkışları toparlanmayı neden zorlaştırıyor

NYDIG, fiyat döngüsünden bağımsız olarak spot talebin de zayıf kaldığına dikkat çekti. ABD'de işlem gören spot Bitcoin ETF'leri 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam 4,9 milyar dolarlık net çıkış kaydetti. Aynı dönemde stablecoin piyasa değeri mayıs sonundaki yaklaşık 322 milyar dolardan 311 milyar dolara geriledi. Yaklaşık 11 milyar dolarlık daralma, piyasaya yeniden girebilecek dolar likiditesinin de azaldığını gösteriyor.

Kurumun değerlendirmesinde, kalıcı bir toparlanmanın yalnızca vadeli işlemlerde kaldıraç artışıyla değil, spot ETF girişleri ve stablecoin arzındaki büyümeyle teyit edilmesi gerektiği belirtildi. Fon akımları düzelmeden görülecek yükselişlerin kısa pozisyon kapatma veya geçici pozisyon değişiminden kaynaklanma ihtimali daha yüksek kabul ediliyor.

Enflasyon rahatladı, sıkı para riski bitmedi

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre tüketici fiyatları haziranda aylık yüzde 0,4 gerilerken yıllık enflasyon yüzde 3,5 oldu. Gıda ve enerji hariç çekirdek enflasyon yıllık yüzde 2,6'ya indi. Daha düşük enflasyon riskli varlıklar için destekleyici olsa da Fed'in temmuz tarihli Para Politikası Raporu, yıl başından bu yana Hazine tahvili getirilerinin ve piyasanın beklediği faiz patikasının yükseldiğini kaydetti.

Fed, 17 Haziran toplantısında politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Bu tablo Bitcoin açısından iki yönlü bir gerilim yaratıyor: enflasyondaki yavaşlama likidite beklentisini desteklerken yüksek reel faiz ve tahvil getirileri faiz üretmeyen varlıkların yükseliş alanını sınırlıyor.

38 bin dolar riskinde hangi sinyaller izlenecek

NYDIG'nin senaryosunda üç gösterge belirleyici: spot Bitcoin ETF akımlarının kalıcı biçimde pozitife dönmesi, stablecoin arzının yeniden büyümesi ve yükselişin kaldıraç yerine gerçek spot taleple desteklenmesi. Bu göstergelerde iyileşme, dört yıllık döngünün daha sığ bir düzeltmeyle tamamlanma olasılığını artırabilir. Zayıflığın sürmesi ise 38-39 bin dolarlık stres senaryosunu piyasa gündeminde tutar.

Kurumun tam değerlendirmesi NYDIG araştırma notunda yer alıyor. Rapordaki tarihsel kıyas, gelecekteki fiyat hareketini garanti etmiyor ve tek başına alım ya da satım sinyali oluşturmuyor.

Zamanaşımına uğrayarak Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne devredilen hisse, yatırım fonu, borçlanma aracı ve nakitler hak sahibinin başvurusuyla geri alınabilecek. SPK'nın 16 Temmuz 2026 tarihli düzenlemesi, iade başvurularında e-Devlet'i temel kanal haline getirdi. Ancak dijital başvuru ekranı ve uygulama rehberi yayımlanana kadar mevcut yöntem sürecek. Bu nedenle yatırımcıların bugün e-Devlet'ten sorgulama yapması, ardından YTM'nin güncel başvuru formunu kullanarak belgelerini posta veya kargoyla iletmesi gerekiyor.

Düzenleme, sermaye piyasası mevzuatındaki yeni başvuru dönemini başlatırken geçiş hükmüyle önemli bir ayrım yaptı. Yönetmelik yayımlandığı gün yürürlüğe girdi, fakat SPK'nın başvuru usul ve esasları açıklanana kadar eski başvuru biçimi uygulanmaya devam edecek. Mevcut başvurular ve postaya verilmiş fakat YTM'ye henüz ulaşmamış dosyalar da eski usule göre sonuçlandırılacak.

Unutulan yatırım hesabı önce nereden sorgulanacak?

İlk adım e-Devlet'teki Yatırımcı Tazmin Merkezi hizmetlerinden sorgulama yapmak. Portalda gerçek kişiler, mirasçılar ve tüzel kişiler için ayrı hizmetler bulunuyor. Kullanıcılar hem zamanaşımına uğramış hem de yakın dönemde zamanaşımına uğrayacak emanet ve alacaklarını görebiliyor.

Sorgulama sonucu çıkması, paranın veya yatırım aracının kendiliğinden hesaba aktarılacağı anlamına gelmiyor. Hak sahibinin ayrıca iade talebinde bulunması, kimliğini ve varlığın aktarılacağı hesabı bildirmesi gerekiyor. Mevcut e-Devlet sayfasında iade başvurusu değil, sorgulama hizmetleri listeleniyor.

Geçiş döneminde başvuru nasıl yapılacak?

YTM'nin halen yayımdaki zamanaşımı iade başvuru sayfası, başvuru formunun eksiksiz doldurulup çıktısının alınmasını, imzalanmasını ve zorunlu ekleriyle birlikte YTM'ye gönderilmesini istiyor. Kurumun bilgilendirmesinde posta, kargo veya elden teslim seçenekleri yer alıyor. Yönetmelikteki geçiş hükmü nedeniyle elektronik başvuru ekranı açılana kadar bu yöntemin izlenmesi gerekiyor.

Hangi varlıklar hangi hesaba iade edilecek?

Yeni 28'inci maddeye göre sermaye piyasası araçları, Takasbank ve MKK nezdindeki hesaplarda bulunan bakiyeler üzerinden iade edilecek. Nakit varlıklar ise YTM hesabında oluşup dağıtılan nema ile birlikte hak sahibine ödenecek. Böylece iade, zamanaşımına uğradığı tarihteki eski nominal tutara değil, YTM nezdinde izlenen mevcut hak ve bakiyeye dayanacak.

YTM, başvuruyu aldıktan sonra hak sahipliğini kontrol edebilir ve yatırım kuruluşundan veya başvurandan ek belge isteyebilir. Mevcut prosedürde YTM talimatından sonra Takasbank'ın aktarımı izleyen ayın 15'ine kadar yapması öngörülüyor. Dosyanın eksik veya hatalı olması inceleme süresini uzatabiliyor.

Zamanaşımı hangi tarihten başlıyor?

YTM'nin açıklamasına göre genel zamanaşımı süresi 10 yıl. Süre, hesap sahibinin yatırım kuruluşuna yaptığı son talep, son işlem veya verdiği son yazılı talimat tarihinden itibaren işliyor. Nakit, pay, yatırım fonu, borçlanma aracı ile bunlara bağlı faiz ve kâr payları bu kapsamda değerlendiriliyor.

YTM varlıklarına yönelik koruma da güçlendirildi

Yönetmelik yalnızca başvuru yöntemini değiştirmedi. YTM'nin malvarlığının amacı dışında kullanılamayacağı, teminat gösterilemeyeceği, kamu alacakları için dahi haczedilemeyeceği, rehnedilemeyeceği ve iflas masasına dahil edilemeyeceği hükme bağlandı. YTM'ye emaneten devredilen varlıklara ilişkin haciz, tedbir ve benzeri adli veya idari taleplerin uygulanması Takasbank'a verildi.

Türkiye ile Yunanistan arasında tek bir “ucuz tatil” kazananı yok. Temmuz 2026 fiyatlarıyla dört ücretli kişinin organize plaj günü Atina'da yiyecek ve içecekle birlikte 100 euroyu aşarken, Çeşme'de temel plaj kullanımı kişi başı 1.500-2.000 TL'den başlıyor. 15 Temmuz Avrupa Merkez Bankası referans kuruyla bu, dört kişi için yaklaşık 112-149 euroya karşılık geliyor. Yiyecek ve içeceğin harcama limitine dahil olduğu bazı Çeşme işletmelerinde aynı grup için maliyet 149 eurodan başlayıp 224 euroya kadar çıkıyor.

Endeks24'ün tatil maliyetlerindeki güncel tablo için yaptığı kıyas, aynı hizmet düzeyini esas alıyor: organize plaja erişim, dört kişilik şezlong ve şemsiye kullanımı ile temel yiyecek-içecek harcaması. Çocuk indirimleri, özel sıra, loca, otopark, alkol ve ulaşım maliyetleri temel sepete alınmadı.

Aynı plaj günü hangi ülkede daha ucuz?

Organize plaj ölçeğinde Atina ile Çeşme aynı fiyat bandında buluşuyor, ancak Çeşme'nin bazı işletmeleri daha pahalıya çıkıyor. Atina'da yerel fiyat derlemeleri giriş ücretini kişi başı 8-12 euro, iki şezlong ve bir şemsiyeden oluşan seti 15-40 euro aralığında veriyor. Dört kişi için iki set varsayıldığında yalnızca giriş ve plaj ekipmanı 62-128 euro tutuyor. Yiyecek ve içecek eklendiğinde toplamın 100 euroyu aşması bu nedenle şaşırtıcı değil.

Çeşme'de Fun Beach için bildirilen 2026 tarifesi hafta içi kişi başı 1.500 TL, hafta sonu 2.000 TL. Dört kişi için 6.000-8.000 TL'lik giriş toplamı 112-149 euro ediyor. Ücrete temel plaj kullanımı ve bir içecek dahil edilirken diğer yiyecek-içecek harcamaları ayrıca yapılıyor. Bu nedenle tam günlük sepet, özellikle hafta sonunda Atina'daki 100 euro eşiğinin üzerine çıkabiliyor.

Harcama limiti kıyası nasıl değiştiriyor?

Çeşme'de birçok işletme giriş ücreti yerine kişi başı minimum harcama uyguluyor. Fly-Inn için bildirilen 2.000 TL'lik kişi başı limit, dört kişide 8.000 TL veya yaklaşık 149 euro. Bu tutar yiyecek ve içecek tüketiminde kullanılabildiği için Atina'daki giriş, ekipman ve tüketimden oluşan sepete daha yakın bir karşılaştırma sağlıyor.

Sole Mare örneğinde kişi başı minimum harcama hafta içi 2.500 TL, hafta sonu 3.000 TL. Şezlong, şemsiye ve havlu bu limite dahil. Dört ücretli kişi için toplam 10.000-12.000 TL, yani 186-224 euroya ulaşıyor. Dokuz yaş ve altındaki çocukların ücretsiz olması aile toplamını düşürebilir; bu nedenle aynı işletmede iki yetişkin ve iki küçük çocuk ile dört yetişkinin maliyeti aynı değil.

Halk plajında denklem tersine dönebiliyor

Ücretsiz halk plajları iki ülkede de maliyeti sert biçimde düşürüyor. Atina'da yüksek organize plaj fiyatları nedeniyle birçok kişi ekipmanını ve yiyeceğini yanında getiriyor. Buna rağmen güneş koruyucu ürünler, kahve, börek, meyve ve temel ihtiyaçlardan oluşan yerel “plaj sepeti” yaklaşık 48 euro olarak hesaplanıyor; ulaşım, yakıt ve plaj ekipmanı bu tutara dahil değil.

Çeşme Belediyesi, Ilıca Halk Plajı'na girişin ücretsiz olduğunu belirtiyor. Ancak şezlong, şemsiye, yiyecek, otopark ve ulaşım için ülke genelinde tek bir tarife bulunmuyor. Kendi ekipmanını ve yiyeceğini getiren ziyaretçi, organize plaj sepetinin çok altında kalabilir. Aynı durum Atina'daki ücretsiz plajlar için de geçerli.

“Yunanistan daha ucuz” algısı neden eksik kalıyor?

Son yıllarda Türkiye'nin turistik merkezlerindeki yüksek restoran, konaklama ve beach club fiyatları Yunanistan'ın bütçe dostu olduğu algısını güçlendirdi. Ancak Atina'daki 2026 plaj tarifeleri, bu yargının ülke, şehir ve hizmet türü ayrımı yapılmadan kullanılamayacağını gösteriyor. Yunanistan İstatistik Kurumu verilerine göre ülkede yıllık tüketici enflasyonu Haziran 2026'da yüzde 4,4'e çıktı; yerel halkın plaj harcamalarında hissettiği baskı da arttı.

Sağlıklı tatil kıyası aynı tarihte, benzer sahil niteliğinde ve aynı hizmet düzeyinde yapılmalı. Atina şehir plajını Bodrum'daki lüks bir beach club ile, ücretsiz bir Yunan adası plajını Çeşme'deki özel işletmeyle karşılaştırmak yanıltıcı olur. Temmuz 2026 verilerinin verdiği en dürüst yanıt şu: Organize plajda iki ülke arasında otomatik bir ucuzluk üstünlüğü yok; işletme tercihi ve hizmet paketi ülke farkından daha belirleyici olabiliyor.

Türkiye'de en büyük kupür olan 200 TL, Haziran 2026 itibarıyla tedavüldeki banknotların toplam değerinin yüzde 88,72'sini oluşturdu. TCMB verilerine göre toplam emisyon tutarı yaklaşık 928,4 milyar liraya, 200 TL'lik banknotların toplam değeri ise 823,6 milyar liraya ulaştı. Buna karşılık 50 TL ve altındaki kupürlerin toplam payı yüzde 3,13'e geriledi. Veriler, yüksek enflasyonun nakit kullanımında yarattığı yapısal dönüşümü gösterirken önemli bir ayrımı da ortaya koyuyor: Yüzde 88,72, banknot adedini değil toplam parasal değeri ifade ediyor.

200 TL neden toplam banknot değerine hâkim oldu?

Fiyat düzeyinin uzun süre yüksek hızla artması, aynı alışverişi yapmak için daha fazla nominal para kullanılmasına yol açtı. Nakit ödemelerin pratik biçimde sürdürülebilmesi için yüksek kupürlü banknot talebi büyürken, küçük kupürlerin ödeme gücü giderek azaldı. Bu dönüşüm, Türkiye ekonomisindeki enflasyon ve alım gücü tartışmasının cüzdandaki en görünür sonuçlarından biri oldu.

TCMB'nin kupür dağılımı verileri, 200 TL'nin payındaki yükselişin diğer kupürlerden alan kazandığını gösteriyor. Haziran 2025'te yüzde 85,30 olan 200 TL payı bir yılda 3,42 puan arttı. Aynı dönemde 100 TL'nin payı yüzde 11,17'den yüzde 8,16'ya geriledi.

Küçük kupürlerin payı yüzde 3,13'e indi

50 TL ve altındaki dört kupürün toplam emisyon tutarındaki payı Haziran 2025'te yüzde 3,53 iken Haziran 2026'da yüzde 3,13'e düştü. 100 ve 200 TL'lik banknotların toplam payı ise yüzde 96,88'e çıktı. Büyük kupür grubunun toplam payı yalnızca sınırlı yükselirken, grubun kendi içinde 200 TL'nin 100 TL'den pay aldığı görülüyor.

Bu tablo küçük banknotların tamamen dolaşımdan kalktığı anlamına gelmiyor. 5, 10, 20 ve 50 TL'lik kupürler işlem görmeye devam ediyor. Ancak toplam parasal değer içindeki ağırlıkları hızla azalıyor. Adet bazında dağılım farklı olduğu için, “Her 10 banknotun 9'u 200 TL” sonucu bu veriden çıkarılamaz.

200 TL'nin payı 17 yılda nasıl değişti?

200 TL, Ocak 2009'da dolaşıma girdiğinde toplam banknot değerinin yaklaşık yüzde 5,5'ini oluşturuyordu. Payı Ocak 2021'de yüzde 40,55'e, Ocak 2024'te yüzde 70,20'ye yükseldi. Haziran 2026'da ulaşılan yüzde 88,72, nominal para yapısının en büyük kupür çevresinde yoğunlaştığını gösteriyor.

2009'daki 200 TL bugün ne kadar ediyor?

TÜFE üzerinden yapılan hesaplamaya göre Ocak 2009'da 200 TL ile alınabilen mal ve hizmet sepeti için Haziran 2026'da yaklaşık 5.143 TL gerekiyor. Başka bir ifadeyle aynı sepet için yaklaşık 25,7 adet 200 TL'lik banknota ihtiyaç duyuluyor. Bugünkü 200 TL'nin Ocak 2009 fiyatlarıyla satın alma gücü ise yaklaşık 7,78 TL seviyesinde.

Bu kıyas, belirli bir ürünün fiyatını değil TÜFE sepetindeki ortalama fiyat değişimini gösterir. Hanehalklarının gerçek deneyimi, kira, gıda, ulaşım ve eğitim gibi harcama kalemlerinin bütçedeki ağırlığına göre farklılaşabilir.

Daha büyük banknot çıkarılacak mı?

TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın Kasım 2025'te kamuoyuna yansıyan değerlendirmesinde, nakit kullanımına ilişkin teknik ihtiyacın izlendiği, diğer taraftan nakit kullanımındaki azalmanın kayıt dışı işlemlerin kayıt içine geçişine katkısından memnuniyet duyulduğu belirtilmişti. Bu açıklama, o tarihte 500 veya 1.000 TL'lik banknot için açık bir hazırlık sinyali verilmediğini gösteriyor.

Bununla birlikte kupür kararı yalnızca enflasyon oranına bakılarak verilmiyor. ATM kaset kapasitesi, nakit taşıma ve sayım maliyeti, ödeme alışkanlıkları, sahtecilik riski ve kartlı ödemelerin yaygınlığı birlikte değerlendiriliyor. 200 TL'nin toplam tutardaki payının yüzde 90 sınırına yaklaşması, daha büyük kupür tartışmasını canlı tutacak olsa da bu veri tek başına yeni banknot kararı anlamına gelmiyor.

SpaceX hissesi 15 Temmuz'da 132,15 dolara kadar gerileyip günü 135,27 dolardan tamamlayarak 135 dolarlık halka arz fiyatına geri döndü. Düşüşün arkasında şirketin roket veya Starlink faaliyetlerinde tek bir yeni kırılmadan çok, ilk günlerde fiyatı yukarı taşıyan kıt hisse arzının etkisini yitirmesi, 49 katlık ileriye dönük gelir çarpanı, geçen yılki yaklaşık 5 milyar dolarlık net zarar ve Ağustos başında piyasaya çıkabilecek büyük hisse miktarı bulunuyor. Hisse, halka arz sonrasındaki rekor kapanışına göre yüzde 33 aşağıda olsa da SpaceX yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık piyasa değerini koruyor.

İlk yükselişi sınırlı hisse arzı büyüttü

SpaceX, 11 Haziran'da 555,6 milyon A sınıfı hisseyi 135 dolardan fiyatladı. Şirketin halka arz duyurusuna göre hisseler 12 Haziran'da SPCX koduyla Nasdaq'ta işlem görmeye başladı. Aracı kurumların ek satış hakkını tamamen kullanmasıyla toplam satış 638,9 milyon hisseye, şirkete sağlanan brüt gelir ise yaklaşık 85,7 milyar dolara ulaştı.

Buna rağmen borsada serbestçe işlem gören payların şirket sermayesindeki oranı yüzde 5'in altında kaldı. halka arz piyasasındaki bu sınırlı arz, yatırımcıların az sayıdaki hisse için rekabet etmesine ve SpaceX'in ilk işlem gününün ardından yaklaşık 2,1 trilyon dolar değerlemeye ulaşmasına yardım etti. İlk heyecan azaldıkça bu kıtlık primi de çözülmeye başladı.

Yüksek değerleme fiyatı 135 dolara çekti

SpaceX, satış dalgasından sonra bile beklenen gelirinin yaklaşık 49 katıyla fiyatlanıyor. Reuters'ın aktardığı LSEG verilerinde Tesla için yakın dönemde görülen gelir çarpanı 15 seviyesindeydi. Starlink'in kârlı internet işi, devlet kurumlarıyla yürütülen fırlatma sözleşmeleri ve Elon Musk'ın yatırımcı ilgisini canlı tutma becerisi bu primi destekliyor. Buna karşın şirketin geçen yıl yaklaşık 5 milyar dolar net zarar açıklaması, büyümenin ne zaman istikrarlı nakit üretimine dönüşeceği sorusunu açık bırakıyor.

İlk halka arz fiyatının altına sarkma aynı zamanda psikolojik bir eşik. Hisseyi ilk günlerde 150 doların üzerindeki fiyatlardan alan yatırımcılar zarara geçti. İlk 30 günlük dönemde görülebilen aracı kurum istikrar işlemlerinin etkisinin azalmasıyla, fiyat şirketin bilançosu ve gelecekteki hisse arzı üzerinden daha doğrudan sınanıyor. Bu süreç yeni halka arzlarda olağan olsa da SpaceX'in büyüklüğü ve bireysel yatırımcı ilgisi oynaklığı artırıyor.

Ağustostaki hisse arzı neden baskı yaratıyor?

SpaceX'in ilk çeyrek raporunun ardından ikinci işlem gününde genel çalışanlar ile bazı erken yatırımcıların 911,5 milyon hisseyi satmasına izin verilecek. Bu payların 15 Temmuz fiyatıyla değeri yaklaşık 123 milyar dolar. Rakam, halen Nasdaq'ta işlem gören yaklaşık 86 milyar dolarlık pay büyüklüğünü aşıyor. Hak sahiplerinin tamamının satış yapması beklenmese bile, bu ihtimal fiyat üzerinde arz baskısı yaratıyor.

Şirket hissesi ilk bilanço tarihine kadar art arda 10 işlem gününün en az beşinde 175,50 doların üzerinde kalırsa 455,8 milyon hisse daha satışa uygun hale gelebilecek. Hissenin 135 dolar çevresine gerilemesi nedeniyle bu koşul şu aşamada karşılanmış değil. Kısıtlamaların 8 Aralık'a kadar kademeli çözülmesi, potansiyel işlem görebilir pay oranını yüzde 40'a çıkarabilir. Elon Musk'ın hisseleri dahil kalan yüzde 60'lık bölümün 2027 ortasına kadar kilitli kalması planlanıyor.

İlk bilanço hangi sorulara yanıt verecek?

SpaceX ilk halka açık bilançosunun tarihini henüz açıklamadı. Analistlerin Ağustos başında beklediği raporda Starlink'in abone büyümesi ve kârlılığı, fırlatma gelirleri, sermaye harcamaları, borçluluk ve nakit tüketimi izlenecek. Bu göstergeler, yüksek gelir çarpanının operasyonel büyümeyle desteklenip desteklenmediğini ortaya koyacak.

Reuters'ın 2010'dan bu yana 50 büyük ABD halka arzını kapsayan incelemesinde, ilk iki ayda halka arz fiyatının altına düşen 21 şirketin başlangıçtan sonraki medyan getirisi yüzde 61 oldu. Aynı eşiğin altına inmeyen 29 şirkette medyan kazanç yüzde 112'ye ulaştı. Bu tarihsel fark SpaceX için kesin bir fiyat tahmini değil. Yine de erken dönemde IPO fiyatının kaybedilmesinin, gelecekteki performans açısından yatırımcıların dikkatle izlediği bir risk sinyali olduğunu gösteriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Küresel dolar endeksindeki düşüş, Türkiye'de döviz veya altın alan kişinin ekranına birebir aynı yönde yansımıyor. Dolar endeksi 16 Temmuz saat 08.08 TSİ'de 100,50 ile son bir ayın en düşük bölgesine yakın kalırken, gram altın saat 08.02 TSİ'de yaklaşık 6.097,91 liradan fiyatlandı. Aynı zaman aralığındaki gram ve ons kotasyonlarının ima ettiği dolar/TL katsayısı yaklaşık 47,05 düzeyindeydi. Bu ayrışma, dolar/TL'de Fed kadar Türkiye'ye özgü faiz, enflasyon ve risk koşullarının, gram altında ise hem kurun hem ons altının birlikte çalıştığını gösteriyor.

ABD'de enflasyon verilerinin soğuması, Fed'in yakın vadede faiz artırmak için acele etmeyebileceği beklentisini güçlendirdi. Reuters'ın aktardığı piyasa hareketinde dolar endeksi önceki iki seansta geriledi. Buna karşın döviz ve altın piyasalarındaki fiyatlama, Türkiye'de yalnızca küresel doların yönüyle açıklanamıyor.

Zayıf küresel dolar dolar/TL'yi neden düşürmeyebilir?

Dolar endeksi, ABD para biriminin euro, yen ve sterlin gibi büyük para birimleri karşısındaki performansını ölçer. Endeksin gerilemesi, doların bu sepete karşı zayıfladığını gösterir. Türk lirası ise endeks sepetinde yer almadığı için aynı hareketin dolar/TL'ye birebir taşınması gerekmez. Türkiye'nin enflasyon görünümü, TL faizlerinin reel getirisi, döviz talebi, rezerv gelişmeleri ve ülke risk primi yerel kurun yönünde daha baskın hale gelebilir.

Bu nedenle DXY gerilerken dolar/TL yatay kalabilir, hatta TL'ye özgü riskler ağır basarsa yükselebilir. Tersi de mümkündür: Küresel dolar güçlenirken sıkı yerel finansal koşullar veya artan yabancı sermaye girişi dolar/TL'deki yükselişi sınırlayabilir. Yatırımcı açısından temel hata, dolar endeksini dolar/TL'nin tek belirleyicisi gibi okumaktır.

Gram altında iki çarpan aynı anda çalışıyor

Gram altının teorik fiyatı, ons altın ile dolar/TL'nin çarpılıp bir onsun gram karşılığı olan 31,1035'e bölünmesiyle hesaplanır. Bu nedenle küresel doların zayıflaması gram altını doğrudan düşürmez. Ons altın gerilerken dolar/TL sabit kalırsa gram fiyatı aşağı gelir. Ons yatayken dolar/TL yükselirse gram altın artabilir. İki değişken ters yönlerde ve benzer büyüklükte hareket ettiğinde ise gram fiyatı sınırlı değişebilir.

Saat 08.08 TSİ'de ons altın yaklaşık 4.031,19 dolardı. Saat 08.02 TSİ'deki 6.097,91 liralık gram kotasyonu ile birlikte okunduğunda hesaplanan kur katsayısı yaklaşık 47,05 oldu. Böylece gram altındaki günlük yüzde 0,73'lük düşüşün ana baskısı, yerel kurdaki belirgin bir gerilemeden çok ons altının aynı sabah yüzde 0,72 civarında değer kaybetmesinden geldi.

Petrol ve Fed dengesi tabloyu değiştirebilir

Zayıf ABD enflasyonu doları baskılasa da Orta Doğu geriliminin petrolü yüksek tutması bu görünümü tersine çevirebilecek başlıca risk. Enerji maliyetlerinin yeniden yükselmesi ABD enflasyonunu beslerse Fed'in sıkı duruşunu daha uzun koruyacağı beklentisi dolara destek verebilir. Aynı gelişme, faiz getirisi olmayan ons altını baskılarken güvenli liman talebini artırabileceği için altın cephesinde çift yönlü etki yaratır.

Türkiye açısından petrol şokunun ayrı bir kanalı bulunuyor. Yüksek enerji faturası cari denge ve enflasyon görünümünü zorlayarak TL üzerinde baskı oluşturabilir. Böyle bir senaryoda dolar endeksi zayıf kalsa bile dolar/TL dirençli kalabilir. Ons altındaki düşüşün gram altına yansıması da kurdaki yükselişle sınırlanabilir. Bu nedenle dolar/TL ve gram altın değerlendirilirken DXY, ons altın, petrol, Fed beklentileri ve Türkiye'nin yerel risk göstergeleri birlikte izlenmeli.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Ons altın, 16 Temmuz 2026 sabahında Türkiye saatiyle 07.37 itibarıyla yaklaşık 4.033,08 dolara geriledi ve önceki kapanışa göre yaklaşık %0,67 değer kaybetti. Orta Doğu'daki çatışma normalde güvenli liman talebini destekleyebilirdi. Bu kez petrolün 85 dolar çevresinde kalması, enerji maliyetleri üzerinden enflasyonun yeniden hızlanabileceği ve ABD Merkez Bankası'nın faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini öne çıkardı. Getiri sağlamayan altın için belirleyici olan da jeopolitik riskten çok bu faiz kanalı oldu.

Petrol altının güvenli liman hikâyesini neden bozdu?

Petrol fiyatlarındaki artış, yakıt ve taşımacılık maliyetlerini yükselterek mal ve hizmet fiyatlarına yayılabilir. Piyasa bu nedenle Orta Doğu gerilimini yalnızca güvenli liman talebi üreten bir risk olarak değil, aynı zamanda enflasyonu besleyen bir arz şoku olarak fiyatlıyor. Küresel piyasalardaki son hareket, altının klasik kriz dönemlerinden farklı olarak tahvil getirileri ve Fed beklentileri karşısında baskı altında kalabildiğini gösteriyor.

Brent petrol, Türkiye saatiyle 07.35 itibarıyla yaklaşık 84,71 dolardan işlem gördü ve gün içinde %0,28 geriledi. Buna karşın WSJ Market Data verisindeki son beş günlük yükseliş yaklaşık %6,54 oldu. Sabah görülen sınırlı geri çekilme, enerji fiyatlarının enflasyon görünümünde yarattığı yeni riski ortadan kaldırmadı.

Piyasanın okuduğu üç aşamalı zincir

Zincirin ilk halkası petrol. Enerji fiyatları yükseldiğinde enflasyondaki düşüşün kalıcı olup olmadığı sorgulanıyor. İkinci halka Fed beklentisi. Daha inatçı enflasyon, faiz indirimi ihtimalini azaltabilir veya faiz artışı seçeneğini yeniden gündeme getirebilir. Üçüncü halka ise altının fırsat maliyeti. Tahvil getirileri yükseldiğinde faiz ödemeyen altını elde tutmanın göreli maliyeti artıyor.

Düşen enflasyon neden altını desteklemedi?

ABD'de haziran ayı tüketici ve üretici enflasyonu enerji maliyetlerindeki önceki gerilemenin de etkisiyle yavaşladı. Reuters'ın aktardığı verilere göre üretici fiyat endeksi haziranda aylık %0,3 düştü ve Temmuz toplantısı için faiz artışı olasılığı veri sonrasında %10,2'ye geriledi. Ancak bu göstergeler, Orta Doğu'daki son saldırı dalgasının petrol fiyatlarına verdiği yeni ivmeyi tam olarak içermiyor.

Piyasa bu nedenle enflasyon verilerini geriye bakan, petrolü ise gelecek aylara ilişkin bir risk göstergesi olarak okuyor. Altındaki satışın temelinde, açıklanan verinin iyi olmasına rağmen enerji şokunun bu iyileşmeyi bozabileceği düşüncesi bulunuyor.

Altında bundan sonra hangi göstergeler izlenecek?

Altının kısa vadeli yönünde üç başlık öne çıkıyor: Brent petrolün 85 dolar çevresindeki seyrinin kalıcı olup olmadığı, ABD tahvil getirilerinin enerji kaynaklı enflasyon korkusuna vereceği tepki ve Fed yetkililerinin yeni fiyat baskılarını nasıl değerlendireceği. Petrol geriler ve tahvil getirileri sakinleşirse güvenli liman talebi yeniden öne çıkabilir. Çatışmanın enerji arzını daha fazla bozması halinde ise jeopolitik talep artsa bile faiz beklentisi altın üzerinde baskı kurmayı sürdürebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

ABD Senatosu'nda 14 Temmuz 2026'da açıklanan Rusya yaptırımı tasarısı, petrol arzını otomatik olarak kesmez. Ancak Rus petrolü ve doğal gazının en büyük alıcılarına yüzde 100'e varan gümrük vergisi uygulanabilmesi, gölge filo ile sigorta zincirinin yaptırım kapsamına alınması ve büyük enerji projelerinin hedeflenmesi, yasalaşması halinde ticaret akışlarını zorlayabilir. Fiyat etkisinin yönü, Çin ve Hindistan'ın alımlarını azaltıp azaltmayacağına,ABD Başkanı Donald Trump'ın muafiyet yetkisini nasıl kullanacağına ve alternatif arzın ne kadar hızlı devreye gireceğine bağlı olacak.

ABD'deki Rusya yaptırımı tasarısı henüz yasalaşmadı ve Kongre'deki oylama takvimi netleşmedi. Bu nedenle küresel enerji piyasalarındaki fiyatlama açısından bugün görülen hareketi doğrudan bu düzenlemeye bağlamak doğru değil. Mevcut Brent oynaklığında ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat riski, stok verileri ve küresel talep görünümü daha baskın başlıklar olarak öne çıkıyor.

EIA verileri, Brent spot fiyatının 15 Haziran'daki 84,36 dolardan 2 Temmuz'da 68,53 dolara kadar gerilediğini, ardından 13 Temmuz'da 81,62 dolara toparlandığını gösteriyor. İlk hareket yaklaşık yüzde 18,8'lik düşüşe, dipten sonraki toparlanma ise yüzde 19,1'e karşılık geliyor. Reuters'a göre Brent vadeli kontratı 15 Temmuz seansını 84,95 dolardan tamamladı. Spot ve vadeli fiyatlar farklı piyasa ölçümleri olduğu için bu iki seviye doğrudan tek seri gibi karşılaştırılmamalı.

Tasarı petrol fiyatını hangi kanallardan etkileyebilir?

Rapidan Energy Group'tan Fernando Ferreira'nın vurguladığı yaptırım zinciri, tasarının petrol fiyatı açısından tarife maddesinden daha doğrudan bir kanal oluşturabilir. Çünkü fiziksel petrolün piyasaya ulaşması yalnızca üretime değil, tanker bulunabilirliğine, sigorta teminatına, liman erişimine ve ödeme altyapısına da bağlı. Bu halkalardan birinin daralması, varil sayısı değişmese bile teslim edilebilir arzı azaltabilir.

Fiyatı yukarı taşıyacak ve sınırlayacak güçler neler?

Yukarı yönlü senaryoda alıcı ülkelerin hızlı biçimde Rus petrolünden uzaklaşması, gölge filoya yönelik uygulamanın sertleşmesi ve alternatif varillerin aynı hızda devreye girememesi öne çıkıyor. Bu tablo özellikle orta yoğunluktaki ham petrol ve dizel ağırlıklı ürün piyasalarında daha belirgin sıkışma yaratabilir. Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde etkiler petrol fiyatının yanı sıra dolar kuru ve rafineri marjları üzerinden akaryakıt maliyetlerine taşınabilir.

Aşağı yönlü denge unsurları ise muafiyetler, Rus petrolünün başka rotalara yönelmesi, OPEC dışı üreticilerin ihracatı, stratejik stok kullanımı ve talep kaybı. EIA'nın 7 Temmuz tarihli kısa vadeli görünümü, Hürmüz geçişlerinin toparlanması ve arzın tüketimden hızlı büyümesi halinde Brent ortalamasının 2026'nın dördüncü çeyreğinde 70 dolara gerileyebileceğini öngörüyor. Bu tahmin, yeni Rusya tasarısının yasalaşıp uygulanması halinde değişebilecek bir temel senaryo niteliğinde.

Doğal gaz tarafında risk daha mı yüksek?

Tasarı Yamal LNG ile Arctic LNG projelerini de hedefliyor. Avrupa'nın Rus boru gazına bağımlılığı son yıllarda belirgin biçimde azalsa da Rus LNG'si küresel ticaretin bir parçası olmaya devam ediyor. Proje ve gemi yaptırımları sıkı uygulanırsa Avrupa ile Asya'nın aynı LNG kargoları için rekabeti artabilir. Petrol piyasasında variller farklı rotalara yönlendirilebilirken, LNG'de terminal, gemi ve uzun vadeli sözleşme kısıtları ayarlamayı daha zor hale getirebilir.

Piyasanın izleyeceği kritik eşik, tasarının kabul edilmesinden önce bile tarife tehdidinin alıcı ülkelerin davranışını değiştirip değiştirmediği olacak. Hindistan veya Çin'in ithalatında kalıcı bir azalma, Rusya'nın ihracat iskontosunda genişleme, tanker navlununda sıçrama ve sigorta erişiminde daralma görülmeden fiyat hareketini yalnızca Senato tasarısıyla açıklamak erken olur.

Sık sorulanlar

Hayır. Düzenleme başkana tarife ve yaptırım yetkisi veriyor, ayrıca ulusal çıkar gerekçesiyle muafiyet imkanı tanıyor. Etki uygulamanın kapsamına ve alıcı ülkelerin tepkisine göre kademeli oluşabilir.

Mevcut veriler bunu göstermiyor. Temmuz ortasındaki fiyat hareketinde Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışma riski, sevkiyatlar ve ABD stok verileri daha belirgin rol oynadı. Rusya tasarısı şimdilik ek bir risk primi kanalıdır.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Washington'da 15 Temmuz 2026 Çarşamba günü büyüyen tartışma, Rusya'ya baskı kurmayı amaçlayan iki partili yaptırım tasarısının ticaret ayağına odaklandı. Sanctioning Russia Act of 2026, Başkan Donald Trump'a Rus petrolü ve doğal gazının en büyük alıcılarından gelen ürünlere yüzde 100'e varan gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor. Demokrat milletvekilleri, düzenlemenin ABD'de fiyatları yükseltebileceği ve bazı müttefikleri de kapsayabileceği görüşünde.

Tasarı tarife tavanını yüzde 100'e indirdi

Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin 14 Temmuz'da sunduğu yeni metin, önceki taslaktaki yüzde 500'lük genel tarife tehdidini en fazla yüzde 100'e indirdi. Yaklaşık bir yıldır Kongre gündeminde bulunan düzenleme, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı finanse etmekte kullandığı enerji gelirlerini azaltmayı hedefliyor. Tasarının başlıca mimarları, hafta sonunda hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ile Demokrat Senatör Richard Blumenthal'dı.

Senato danışmanlarının Reuters'a verdiği bilgilere göre Rus ham petrolünün en büyük beş alıcısı Çin, Hindistan, Slovakya, Macaristan ve Azerbaycan. Rus doğal gazında ise Çin, Fransa, Japonya, Macaristan ve Belçika öne çıkıyor. Bu ülke listesi, küresel ekonomi gündeminde enerji güvenliği ile ticaret politikasını aynı dosyada buluşturuyor.

Demokratlar yetkinin sınırlarına itiraz ediyor

Senato Finans Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Ron Wyden ile Temsilciler Meclisi Vergi ve Gelirler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Richard Neal, ortak açıklamalarında yüzde 100'e varan tarifelerin büyük ticaret ortaklarını ve müttefikleri etkileyebileceğini, maliyetin de Amerikan ailelerine yansıyabileceğini savundu.

Reuters'ın gördüğü Demokrat komite personeli belgesinde iki kurumsal boşluğa dikkat çekildi. Metne göre Kongre'nin başkan tarafından uygulanacak tarifeleri durdurmasına yarayan açık bir ret mekanizması bulunmuyor ve verilen yetki için sona erme tarihi öngörülmüyor. Eleştirmenler ayrıca kapsam kriterlerinin yeni ülkeleri zaman içinde düzenlemeye dahil edebilecek kadar geniş olduğunu düşünüyor.

Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks, Rusya'nın gölge filosu ile enerji altyapısını hedefleyen yaptırım maddelerini desteklediğini açıkladı. Buna karşın Meeks, tarife yetkisinin Avrupa'daki müttefiklere karşı da kullanılabilecek genişlikte olduğunu ve yaptırım hükümlerinin uygulanmasının Trump'ın takdirine bırakıldığını söyledi.

Yaptırım ayağı gölge filoyu hedefliyor

Tasarının tarife dışındaki hükümleri, Batı'nın denizcilik hizmetlerine ihtiyaç duymadan Rus petrolü taşıyan gölge tanker filosunu, Rus finans kuruluşlarını ve Yamal LNG ile Arctic LNG projelerini hedefliyor. Metin ayrıca Avrupa Birliği'nin yaptırım listesindeki daha geniş gemi grubunun ABD uygulamasına alınmasını kolaylaştırabilecek düzenlemeler içeriyor.

Rapidan Energy Group Jeopolitik Risk Servisi Direktörü Fernando Ferreira, tarife tehdidinin Hindistan gibi ülkelerle ticaret görüşmelerinde pazarlık aracı olarak kullanılabileceğini değerlendirdi. Ferreira'ya göre gemiler, sigorta ve reasürans şirketleri ile yaptırımları delmeye yardımcı olan üst düzey mürettebata yönelik hükümler, enerji ticaretini doğrudan hedeflediği için daha etkili olabilir.

Oylama takvimi henüz açıklanmadı

Tasarı destekçilerinin hedefi Rus enerji gelirlerini azaltmak olsa da düzenlemenin Kongre'deki ilerleme takvimi netleşmedi. Reuters'ın 15 Temmuz tarihli haberine göre Beyaz Saray yorum talebine henüz yanıt vermedi. Olası oylamada tartışmanın, Rusya'ya uygulanacak mali baskıdan çok başkana verilen ticaret yetkisinin sınırları üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.

Kaynaklar: Reuters, 15 Temmuz 2026; ABD Senato Finans Komitesi ve Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi açıklamaları, 14 Temmuz 2026.

Uber ile Delivery Hero arasındaki olası satın alma anlaşması Yemeksepeti'ni doğrudan etkileyebilir, ancak beklenen etki markanın Uber'e geçmesi değil, anlaşma dışında bırakılarak ayrı satılması olabilir. Delivery Hero, 14 Temmuz 2026'da Uber Technologies ile bütün hissedarlara yönelik muhtemel bir teklif konusunda ileri görüşmeler yürüttüğünü resmen açıkladı. Financial Times ise 15 Temmuz'da, rekabet çakışmasını azaltmak amacıyla Yemeksepeti ile bazı Avrupa operasyonlarının bir yatırım şirketine devredilebileceğini bildirdi. Bu yapı henüz kesinleşmedi.

Yemeksepeti Uber'e geçmeyebilir

Financial Times'ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre Uber, Delivery Hero için yaklaşık 12,5 milyar avroluk bir işlem üzerinde çalışıyor ve hisse başına yaklaşık 41 avro ödemeyi değerlendiriyor. Aynı haberde Yemeksepeti'nin ve bazı Avrupa faaliyetlerinin, iki grubun faaliyet çakışmasını azaltmak için ABD merkezli bir yatırım şirketine satılmasının planlandığı aktarıldı. Uber ile Delivery Hero bu ayrıntıları doğrulamadı.

Bu nedenle olası anlaşma, Yemeksepeti'nin doğrudan Uber Eats çatısı altına alınacağı anlamına gelmiyor. Tersine, bildirilen yapı uygulanırsa Türkiye operasyonu Delivery Hero grubundan ayrılabilir ve yeni bir yatırımcının kontrolüne geçebilir. Sahiplik değişimi kesinleşmeden marka, uygulama, yönetim, restoran sözleşmeleri veya kurye operasyonlarında değişiklik olacağı söylenemez.

Türkiye operasyonu neden ayrıştırılabilir?

Ayrıştırma planı, rekabet otoritelerinden onay alınmış bir çözüm değil. Şirketlerin değerlendirdiği bildirilen bir işlem tasarımı. Yetkili kurumlar pazar payı, tüketici seçenekleri, restoranların platformlara erişimi ve kurye ağı gibi unsurları kendi incelemelerinde ayrıca değerlendirebilir. Türkiye'deki olası satış da yerel izin ve kapanış koşullarına tabi olabilir.

Kullanıcılar, restoranlar ve kuryeler için ne değişebilir?

Mevcut bilgiler, Yemeksepeti kullanıcıları açısından hemen uygulanacak bir değişiklik göstermiyor. Sipariş uygulamasının adı, kampanyalar, üyelik yapısı, restoran komisyonları ve kurye modeli konusunda açıklanmış bir karar bulunmuyor. Satış gerçekleşirse bu alanlardaki tercihler yeni sahibin stratejisine göre daha sonra şekillenebilir.

Restoranlar ve kuryeler açısından en önemli konu, olası devir sonrasında sözleşmelerin ve operasyonel standartların nasıl korunacağı olacak. Buna rağmen anlaşmanın henüz imzalanmadığı, Yemeksepeti için ayrı satışın da şirketlerce teyit edilmediği dikkate alınmalı. Haber aşamasındaki bir planı kesin operasyon kararı gibi okumak doğru olmaz.

Anlaşma hangi aşamada?

Financial Times'a göre anlaşma 16 Temmuz Perşembe günü kadar erken açıklanabilir. Buna karşılık fiyat, kapsam, ayrıştırılacak varlıklar ve takvim değişebilir. Resmi Delivery Hero açıklaması yalnızca ileri görüşmeleri teyit ediyor. Uber'in bağlayıcı teklif sunduğu, Yemeksepeti'nin alıcısının belirlendiği veya işlemin düzenleyici onay aldığı henüz açıklanmadı. Gelişme, şirket satın alma gündeminde Türkiye pazarını doğrudan ilgilendiren başlık olarak izleniyor.

Yüksek yakıt fiyatları, ABD'li tüketicilerin bütçesinde alanı daraltırken Fed'in 15 Temmuz 2026 tarihli Bej Kitabı ekonominin büyük bölümünde büyümenin sürdüğünü gösterdi. Mayıs sonu ve haziranda 12 Fed bölgesinin 11'inde faaliyet hafif ila orta hızda arttı, bir bölgede değişmedi. Rapor, istihdamdaki sınırlı güçlenmeye karşın fiyat baskılarının enerji, ulaşım ve hammadde maliyetleri üzerinden devam ettiğine işaret etti.

Büyüme 11 bölgede sürdü

Fed'in bölgesel temaslardan derlediği rapor, büyümenin geçen döneme göre belirgin biçimde hızlanmadığını ancak daha geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu. Önceki Bej Kitap'ta 10 bölge büyüme, bir bölge yatay seyir, bir bölge ise daralma bildirmişti. Temmuz raporunda daralma bildiren bölge kalmadı.

İmalat çoğu bölgede ılımlı büyürken veri merkezi, makine ve savunma siparişleri öne çıktı. İnşaat ve gayrimenkul faaliyetleri genel olarak hafif arttı, ticari ve tüketici kredileri de sınırlı büyüdü. Rapor, küresel ekonomi gündeminde imalat, veri merkezi yatırımları ve kredi talebine ilişkin güncel bir tablo sundu.

Tüketici daha uygun fiyatlı ürünlere yöneldi

Tüketici harcamaları yüksek fiyatların, özellikle de yakıt maliyetlerinin diğer kategorilerdeki satışları baskılaması nedeniyle yalnızca sınırlı arttı. Birkaç bölgede isteğe bağlı harcamalar geriledi. Bazı tüketiciler daha düşük fiyatlı ürünlere yönelirken otomobil satışları yatay kaldı, bakım ve onarım harcamaları ise araçların daha uzun süre kullanılmasına bağlı olarak yükseldi.

Turizm faaliyetleri bazı bölgelerde Dünya Kupası ziyaretçilerinden destek aldı. Buna karşılık tarımda düşük emtia fiyatları, yüksek girdi maliyetleri ve sıkı kredi koşulları görünümü zayıflattı. Enerji sektöründe petrol ve doğal gaz sondajları artarken nakliye faaliyeti, yüksek tarifeler ve Orta Doğu'daki çatışmanın etkilediği tedarik zinciri değişimleriyle birlikte ılımlı yükseldi.

İstihdam arttı, ücret artışı sınırlı kaldı

İstihdam genel olarak yükseldi. Beş bölge hafif, orta veya güçlü istihdam artışı bildirirken yedi bölgede çok az değişim görüldü ya da hiç değişim yaşanmadı. İmalat, inşaat ve perakende istihdamı artış gösterdi. Buna karşın bazı bölgelerdeki istihdam kayıpları sınırlı kaldı. Ücretler çoğu bölgede hafif ila orta hızda arttı, iki bölgede artış daha zayıf gerçekleşti.

Nitelikli çalışan bulmak özellikle teknisyenlik ve zanaat gerektiren işlerde zor olmaya devam etti. Bazı işletmeler yapay zekayı aday taraması ve işe alım süreçlerinde kullanırken bazıları çalışan verimliliğini artırmaya yöneldi.

Fiyat artış hızı her bölgede aynı kaldı veya yavaşladı

Fiyatlar genel olarak orta düzeyde arttı. Dokuz bölge orta, iki bölge güçlü, bir bölge ise hafif fiyat artışı bildirdi. Önceki döneme kıyasla artış hızı bütün bölgelerde aynı kaldı ya da yavaşladı. Bununla birlikte hizmetler, inşaat ve imalatta enerji, ulaşım ve hammadde kaynaklı maliyet baskıları sürdü.

Fed temaslarının bir bölümü maliyet artışlarını Orta Doğu'daki çatışmaya, bir bölümü ise gümrük tarifelerine bağladı. Bazı bölgelerde satış fiyatları girdi maliyetlerinden daha yavaş yükseldi ve şirket marjları daraldı. Önümüzdeki aylara ilişkin beklentiler ayrıştı. Bazı bölgeler mevcut enflasyon hızının korunmasını, bazıları ise yakıt fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle yavaşlama bekledi.

Botsvana'daki Karowe elmas madeninden 1.305,4 karatlık, beyaz ve kırılmamış dev bir elmas çıkarıldı. Taş, madenin bugüne kadar çıkardığı bin karatın üzerindeki 10. elmas oldu; dünyada bu eşiği on kez aşan başka bir maden bulunmuyor. Madeni yüzde 100 sahibi olarak işleten Kanada merkezli Lucara Diamond, keşfin Karowe'nin büyük ve yüksek kaliteli taşlardaki olağanüstü potansiyelini bir kez daha kanıtladığını bildirdi.

Taş, açık ocaktan gelen malzeme ile daha önce çıkarılıp stoklanan cevherin birlikte işlenmesi sırasında bulundu; bu nedenle hangi kaynaktan geldiği kesin olarak belirlenemedi. Şirket, elmasın MDR adı verilen röntgen teknolojisiyle kırılmadan çıkarıldığını belirtti. Karowe 2012'den bu yana üretimde.

Karowe neden bu kadar özel

Madenin şöhreti, çıkardığı devasa taşlardan geliyor. Buradan son yüz yılı aşkın sürenin en büyük elması olan 2.488 karatlık Motswedi, 1.758 karatlık Sewelô ve 1.109 karatlık Lesedi La Rona çıkarıldı. Lucara, Karowe'yi bin karatı aşan on elmas çıkaran dünyadaki tek maden olarak tanımlıyor.

Şirket keşfi nasıl değerlendirdi

Lucara Diamond, keşfi madenin geldiği noktayı gösteren bir dönüm noktası olarak niteledi.

Şirketin verdiği bilgiye göre taş 79,9 x 34,1 x 51,9 milimetre boyutunda ve beyaz kategorisinde. Karowe, dünyada bin karatı aşan taşların önemli bir bölümünü tek başına çıkaran maden olarak öne çıkıyor.

Yeni taş rekorlar arasında

Yeni çıkarılan 1.305 karatlık elmas, Karowe'nin görkemli listesinde en büyükler arasına katıldı.

Karowe halen açık ocak madenciliğinden yer altına geçiş sürecinde. Şirketin planına göre tam kapasiteli yer altı üretiminin 2028'in ilk yarısında başlaması bekleniyor.

Yük almak üzere geçen hafta Hürmüz üzerinden Körfez'e giren dokuz LNG tankeri, güvenlik endişeleri yüzünden boğazın içinde mahsur kaldı. Bu tablo, taşımacılık şirketlerinin ABD ordusunun rehberlik ettiği geçiş sistemine artık güvenmediğinin en somut göstergesi. İran'ın gemilere art arda saldırıları ve kötüleşen güvenlik ortamı nedeniyle şirketler boğazdan geçmeme kararı alıyor; oysa dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte biri buradan geçiyor.

Onlarca yıldır gemiler, Körfez'e giriş çıkışta boğazın ortasındaki güvenli seyir koridorunu, yani BM denizcilik kuruluşunun 1968'de oluşturduğu Trafik Ayırım Düzeni'ni kullanıyordu. Ancak 28 Şubat'ta başlayan İran savaşından bu yana İran güçlerinin bölgeye mayın döşemesi, gemileri İran ya da Umman kıyısına yakın iki geçici rotaya zorladı. Enerji arzındaki bu kırılma, boğazın Umman tarafındaki güzergâhı giderek daha tehlikeli hale getirdi.

ABD sistemine güven neden aşındı

Reuters'ın denizcilik ve taşımacılık sektöründen yedi kaynağa dayandırdığı habere göre şirketler, ABD ordusunun geçişlere rehberlik ettiği sistemi kullanmaktan kaçınıyor. BM denizcilik kuruluşu verilerine dayanan analize göre 7 Temmuz'dan bu yana ABD sisteminin kapsadığı Umman kara sularında üç ham petrol süper tankeri, bir LNG tankeri ve bir konteyner gemisi olmak üzere yaklaşık beş gemi saldırıya uğradı. İran Devrim Muhafızları salı günü, Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait iki süper tankere düzenlenen saldırının sorumluluğunu üstlendi. Kaynaklardan beşi, ABD ordusunun Umman güzergâhındaki riskler konusunda yeterli açıklık sağlamadığını belirtti.

Resmi risk seviyesi ciddiye çıktı

Güvenlik ortamının bozulması resmi değerlendirmelere de yansıdı. ABD Donanması öncülüğündeki Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi, geçen hafta boğazdaki gemilere yönelik risk derecesini önemli seviyesinden ciddi seviyesine yükseltti; bu, en yüksek derece olan kritik'in yalnızca bir basamak altında.

Yunan deniz güvenliği şirketi Diaplous, cumartesi gününe kadar seferlerin durdurulmasını tavsiye etti. Bir diğer Yunan şirketi MARISKS ise geçişlerin kabul edilebilir bir güvenlik seviyesiyle yapılabileceğine dair herhangi bir güvence bulunmadığını bildirdi. İran ayrıca, ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasının ardından bölgedeki enerji ihracatını daha da kısıtlamakla ve Kızıldeniz'e açılan Babülmendep Boğazı'nı Husi müttefikleri üzerinden kapatmakla tehdit ediyor.

Piyasa ve arz tarafında tablo

Boğaz, dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte birini ve LNG'nin beşte birini taşıyor; geçişler savaş öncesinin yarısının altına indi. ABD'li bir savunma yetkilisi ise son yedi günde 100'den fazla geminin doğrudan ABD ordusuyla koordinasyon sağladığını, 300'den fazlasının bölgeden geçtiğini ve hacimler savaş öncesinin altında kalsa da çabaların işe yaradığını savundu. Fiyat tarafında Brent, yeni tırmanışla 15 Temmuz'da 84 dolar dolayına çıkarak pazar gününden bu yana yüzde 15'ten fazla yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump ise salı günü boğazın İran hariç tüm gemi trafiğine açık olduğunu söyledi. Enerji ithalatçısı Türkiye açısından yükselen petrol ve navlun, ithalat faturası ve enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk anlamına geliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

ABD'nin son iki ara seçim yılında temmuz, ağustos ve eylül altın için hep kırmızı geçti. Sarı metal, 2018 yazını yaklaşık yüzde 5, 2022 yazını ise yüzde 8'i aşan kayıpla kapadı. Kasım ayında yeni bir ara seçimin yapılacağı 2026'da da aynı mevsimsel risk gündemde. Ancak bu tablo yalnızca iki örneğe dayanıyor ve altının temmuz aylarını genelde sevdiği gerçeğiyle çelişiyor; yani ortada tarihsel bir eğilim var, kesin bir tekrar sözü değil.

Ara seçim yazları neden kırmızı

Son iki seçim yılının yaz bilançosu net biçimde aşağı yönlü. Aşağıdaki tablo, altın fiyatlarındaki mevsimsel seyri 2018, 2022 ve bir önceki ara seçim yılı 2014'te temmuz, ağustos ve eylül aylık getirileriyle gösteriyor.

Tabloda 2014 önemli bir istisna barındırıyor: o yıl ağustos ayı yüzde 0,38 artıda kapanarak üç aylık kesintisiz düşüş serisini kırdı. Yani üst üste üç kırmızı ay, son iki seçim yılına özgü bir görüntü. Üç aylık düşüş serileri, altının seçim dönemlerinde küresel likidite sıkışması ya da politik belirsizlikle baskılandığı yorumlarını güçlendirse de bu ilişki nedensellik değil korelasyon; aynı zayıflık, seçimden bağımsız genel yaz mevsimselliğiyle de açıklanabilir.

Altın aslında temmuzu seviyor

Döngüsel yaz baskısı, altının temmuz aylarındaki genel performansıyla çelişiyor. Son yılların temmuz getirileri, ara seçim yılı olsun olmasın, ağırlıkla artıda. Bu da mevsimsel zayıflığın sabit bir yasa değil, koşullara bağlı bir eğilim olduğunu gösteriyor.

2026'da tablo ne gösteriyor

Güncel resimde altın, şubat sonunda başlayan savaşın ardından sert satış gördü. 29 Ocak'ta 5 bin 598 dolarla tüm zamanların zirvesini test eden ons altın, yıl başından bu yana yüzde 7'ye yakın gerileyerek 4 bin dolar seviyesinin üzerinde tutunuyor. 2026 da bir ara seçim yılı ve takvimde 3 Kasım seçimi var. Ancak temmuz ayı şu ana kadar yüzde 1,04 artıda; yani mevsimsel senaryonun uyardığı zayıflık henüz görünmüş değil. Ay kapanmadan kesin bir yargıya varmak erken olur, yatırımcı için doğru yaklaşım tek bir tarihsel örüntüye yaslanmak yerine dolar, reel faiz ve jeopolitik akışı birlikte izlemek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Elinde toplu parası olan tasarruf sahibinin sorusu net: 1 milyon lira, 32 gün vadeli mevduatta ne kazandırır? Güncel oranlarla yanıt, bankaya ve kampanyaya göre bir ayda stopaj sonrası yaklaşık 31 bin 500 ile 42 bin lira arasında net getiri. Yaygın hoş geldin oranı yüzde 45 dolayında; bu da 1 milyon liraya 32 günde yaklaşık 35 bin 500 lira net kazanç anlamına geliyor. Ancak bu oranların çoğu yeni müşteriye özel ve süreli.

Hesabın mantığı basit. Brüt faiz, anaparanın yıllık orana ve vade gününe bölünmüş kısmıyla bulunuyor; ardından 6 aya kadar vadelerde uygulanan yüzde 10 stopaj düşülüyor. 1 milyon lira için yüzde 45 oranında 32 günlük brüt getiri yaklaşık 39 bin 450 lira, stopaj sonrası net ise yaklaşık 35 bin 500 lira oluyor. Bankaların yeni müşteri yarışı, Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 37'de sabit tuttuğu bir dönemde mevduat faizlerindeki hareketliliği canlı tutuyor.

Yüksek oranların ardındaki koşullar

Tablolarda yüzde 50'yi bulan oranlar çoğunlukla hoş geldin faizi olarak adlandırılıyor ve o bankayla ilk kez çalışacak müşterilere, belirli bir tutar ve genellikle 30 ila 90 günlük kısa vadeler için sunuluyor. Vade dolduğunda faiz, bankanın o günkü standart tabelasına gerileyebiliyor. Oran ayrıca paranın şubeden mi yoksa dijital kanaldan mı yatırıldığına ve tutar aralığına göre değişiyor. Bu yüzden en yüksek oran tek başına yeterli bir ölçüt değil; kampanyanın kaç gün geçerli olduğu ve yenilemede hangi oranın uygulanacağı önceden teyit edilmeli.

Stopaj ve mevduat güvencesi

Net kazancı belirleyen ikinci unsur vergi. Mevduat faizi gelirinden 6 aya kadar vadelerde yüzde 10 stopaj kesiliyor; bu nedenle hesap yapılırken brüt değil, ele geçen net oran esas alınmalı. Bir başka kritik nokta güvence sınırı: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu kapsamında kişi başına ve banka başına 950 bin liraya kadar mevduat sigortalı. Yani 1 milyon lirasını tek bir bankada tutan biri için 50 bin lira bu güvencenin dışında kalıyor.

Banka banka güncel tablo

Aşağıdaki tablo, temmuz ortasında bankaların 32 günlük mevduatta öne çıkan oranlarını ve 1 milyon liranın stopaj sonrası aylık net getirisini gösteriyor. Oranlar günlük değişebildiği ve çoğu yeni müşteriye özel olduğu için işlem öncesinde ilgili bankadan teyit alınması önemli.

Hoş geldin faizi nedir?

Bankaların yeni müşteri kazanmak için sunduğu, standart orandan yüksek ve genellikle kısa süreli, ilk kez hesap açanlara özel kampanya faizidir. Vade sonunda oran standart seviyeye dönebilir.

Mevduat faizinden ne kadar vergi kesilir?

Türk lirası mevduatta stopaj oranı vadeye göre değişir; 6 aya kadar vadelerde yüzde 10 uygulanır. Bu nedenle kazanç hesaplanırken brüt değil net oran dikkate alınmalıdır.

1 milyon liranın tamamı mevduat sigortası kapsamında mı?

Hayır. TMSF güvencesi kişi başına ve banka başına 950 bin lirayla sınırlıdır; bu tutarın üzerindeki kısım aynı bankada sigorta kapsamı dışında kalır.

Vade dolmadan para çekilirse ne olur?

Vadeli hesapta vade dolmadan para çekilmesi durumunda faiz getirisi genellikle azalır ya da hiç ödenmez; bu yüzden vade, nakit ihtiyacına göre seçilmelidir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Çinli elektrikli araç üreticisi BYD, 2025'te yaklaşık 4,6 milyon araç satarak dünyanın altıncı büyük otomobil üreticisi konumuna yükseldi, ancak aynı yıl 11 milyonu aşan satışıyla liderliğini koruyan Toyota'nın yarısına bile ulaşamadı. Buna karşın şirketin kurucusu ve CEO'su Wang Chuanfu, beş yıl içinde Toyota'yı geçerek satış adedinde dünyanın en büyüğü olmayı hedeflediklerini duyurdu. BYD bu iddiayı, ABD pazarına hiç girmeden, tümüyle Avrupa ve gelişmekte olan pazarlardaki organik büyümeyle taşıyacağını söylüyor.

Şirketin büyüme planı küresel otomotiv sektöründe alışılmadık bir bahse dayanıyor: dünyanın en büyük tek pazarına erişmeden zirveye oynamak. BYD geçen yıl yaklaşık 4,6 milyon yeni nesil araç sattı; bu rakam onu Ford'un önüne taşısa da Toyota'nın çok gerisinde bıraktı.

ABD olmadan küresel liderlik iddiası

ABD, Çin üretimi elektrikli araçlara uyguladığı yüksek gümrük vergileri ve Çin yazılımlarına dönük kısıtlamalar nedeniyle BYD'ye binek otomobil satışını fiilen kapatmış durumda. Şirket ülkede yalnızca Kaliforniya'daki tesisinde ağır ticari araç üretiyor. Financial Times'a konuşan Uluslararası Operasyonlar Başkanı Stella Li, hedefe herhangi bir satın alma olmadan, şirketin kendi ürün gamı ve küresel yatırımlarıyla ulaşacaklarını belirtti. Li ayrıca geçen yıl Fransız üretici Renault'nun, BYD'nin ortaklık girişimini geri çevirdiğini hatırlattı.

Toyota ile arasındaki ölçek farkı

Hedefin büyüklüğü rakamlarda görülüyor. BYD 2025'te yaklaşık 4,6 milyon yeni nesil araç, yani elektrikli ve şarj edilebilir hibrit sattı. Toyota ise Lexus, Daihatsu ve Hino markalarıyla birlikte 11 milyonun üzerinde araçla zirvedeki yerini korudu. Financial Times iki şirketi daha dar bir çerçeveyle 4,5 milyona 10,5 milyon olarak karşılaştırdı; hangi ölçek esas alınırsa alınsın BYD'nin kapatması gereken mesafe iki kattan fazla.

Planın merkezinde Avrupa var. Yüksek kâr marjı sunan bu pazarda BYD'nin yükselişi hız kazandı; mayısta AB, EFTA ve İngiltere genelinde araç kayıtları bir yıl öncesine göre yüzde 137 artarak ilk kez Tesla'yı geçti. Şirket böylece Ford, Tesla ve Nissan gibi köklü markaların önüne geçerken, Avrupalı üreticiler üzerinde maliyet düşürme baskısı oluşturdu.

Avrupa, şarj ağı ve premium atağı

BYD, Avrupa'daki büyümesini yalnızca satışla sınırlamıyor. Şirket 2027'ye kadar yaklaşık 2 milyar avroluk yatırımla kıta genelinde 3.000 hızlı şarj istasyonu kurmayı planlıyor; yeni geliştirdiği şarj teknolojisiyle premium marka Denza'nın modellerinin beş dakikada yüzde 70 doluluğa ulaşabileceğini açıkladı. Üst segmentteki iddiasını büyüten şirket, geçen hafta İngiltere'de başlangıç fiyatı 142.900 sterlin olan elektrikli Denza Z süper otomobilini tanıttı ve Porsche gibi üreticilerle rekabet etmeyi hedefliyor. Stella Li, uygun bir fırsat çıkması halinde premium bir Avrupa markasını satın almaya açık olduklarını, ancak şu an masada belirli bir hedef bulunmadığını söyledi.

Bu iddialı tablo, iç pazardaki zayıflıkla birlikte okunuyor. Artan rekabet ve elektrikli araç teşviklerinin azaltılması nedeniyle BYD'nin bu yılın ilk yarısındaki toplam satışı yüzde 15,7 geriledi. Ancak düşüş tek başına yanıltıcı: yurt içi satışlar yaklaşık yüzde 40 çökerken yurt dışı satışlar yüzde 70'in üzerinde arttı ve haziranda Çin'in toplam otomobil ihracatı tarihinde ilk kez aylık 1 milyon adedi aştı. Operasyonel ivmeye karşın BYD'nin Hong Kong'da işlem gören hisseleri haziran sonunda 52 haftanın en düşük seviyelerine geriledi ve yıl başından bu yana dörtte bire yakın değer yitirdi; yatırımcılar büyümenin kâr marjına yansıyıp yansımayacağını sorguluyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türk müteahhitlik sektörü, 1972'den bu yana 138 ülkede 566,1 milyar dolarlık toplam iş üstlenerek uluslararası müteahhitlikte dünyanın en büyük ikinci gücü konumuna ulaştı. Sektör bu yılın ilk yarısında ise 27 ülkede 2,7 milyar dolarlık 57 yeni proje aldı.

ENR listesinde Çin'in ardından ikinci

Uluslararası inşaat dergisi ENR'nin 2025 yılı En Büyük 250 Uluslararası Müteahhitlik Firması listesinde 45 Türk firması yer aldı ve Türkiye, 76 firmayla ilk sıradaki Çin'in ardından firma sayısında dünya ikincisi oldu. Uluslararası proje gelirine göre yapılan sıralamada ise Türk müteahhitlik sektörü Hollanda, İsveç ve Almanya'nın önünde dünya dokuzuncusu olarak kayda geçti. Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre listedeki 250 firmanın 2024 uluslararası proje büyüklüğü 501,2 milyar dolara ulaşırken, Türk firmalarının bu toplamdaki payı yüzde 4,2 oldu; 127,4 milyar dolarla Çin firmaları zirvedeki yerini korudu.

İlk yarıda ivme kaybı belirginleşti

Sektörün yurt dışında üstlendiği yıllık proje tutarı 2021'de 32 milyar dolarla zirve yapmış, salgının etkisiyle 2022'de 20 milyar dolara gerilemiş, ardından 2023 ve 2024'te sırasıyla 28,8 ve 29,9 milyar dolara yükselmişti. Geçen yıl bu tutar 25,7 milyar dolara, proje sayısı da 321'e indi. Ortalama proje bedeli ise 2025'te 80,2 milyon dolarla en yüksek seviyesine ulaşmışken, bu yıl üstlenilen projelerde 47,7 milyon dolara geriledi; firmalar hem daha az hem de daha küçük ölçekli işler üstleniyor.

Projelerin yüzde 42,7'si BDT bölgesinde

Bugüne kadar üstlenilen projelerin bölgesel dağılımında Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) yüzde 42,7 payla ilk sırada yer aldı. BDT'yi yüzde 25,4 ile Orta Doğu, yüzde 18,5 ile Afrika izledi; Avrupa'nın payı yüzde 10,4, Asya'nın payı ise yüzde 2,6 oldu. Sektörün en çok iş üstlendiği alanların başında kara yolu, tünel ve köprü projeleri gelirken; bunu konut ve rezidans projeleri, enerji santralleri, demir yolu projeleri ve ticaret merkezleri izledi.

Ticaret Bakanlığı, Libya, Irak ve Suudi Arabistan gibi pazarlarda ikili temaslarla sektörü desteklediğini, Ukrayna ve Suriye'nin yeniden imar sürecinde de Türk firmalarının aktif rol almasını hedeflediğini bildirdi. Yurt dışı müteahhitlik, ekonomi gündeminin öne çıkan başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Türkiye ile Birleşik Krallık arasında güvenlik ve savunma cephesinde imzalar hızla atılırken, iki ülkeyi ekonomik olarak birbirine bağlayan anlaşmanın güncellenmesi hâlâ müzakere masasında. Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkanı Vehbi Keleş, geçen hafta Ankara'daki NATO Zirvesi'nde imzalanan güvenlik ve savunma ortaklığının ardından, güncellenmiş Serbest Ticaret Anlaşması'nın (STA) da en kısa sürede tamamlanması çağrısında bulundu.

Siyasi güven ekonomik ortaklığa taşınıyor

Keleş, iki ülke arasında savunma, teknoloji, yatırım, dijital ekonomi ve ticaret alanlarında son dönemde eş zamanlı adımlar atıldığını, bunun ilişkileri yeni bir stratejik ortaklık seviyesine taşıdığını vurguladı. Ankara'daki NATO Zirvesi marjında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer arasında imzalanan Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Belgesi, iki NATO müttefikinin iş birliğini kurumsallaştıran son halka oldu. ATMB Başkanı'na göre siyasi zeminin güçlendiği bu dönem ekonomik kazanıma çevrilmeli; bu nedenle ticaret gündemindeki hareketlilik yakından izleniyor.

Güncellenmiş STA müzakerelerinin beşinci turu 15-23 Haziran'da Ankara'da yapıldı. Birleşik Krallık hükümetinin açıklamasına göre görüşmelerde dijital ticaret, telekomünikasyon, yatırım, hukuk hizmetleri ve mal piyasasına erişim başlıkları ele alındı; özellikle hukuk hizmetlerinde belirgin ilerleme kaydedildi. Keleş, beş turda 11 faslın tamamlandığını, hizmet ticareti, dijital ticaret, yatırımlar ve fikri mülkiyet alanlarındaki mesafenin yeni nesil ekonomik ilişkiler açısından önem taşıdığını belirtti.

İkili ticaret 28,4 milyar sterline yükseldi

Keleş, mevcut anlaşmanın ağırlıklı olarak mal ticaretini kapsadığını, oysa büyümenin hizmetler, dijital ekonomi ve teknoloji yatırımlarında olduğunu söyledi. ATMB Başkanı, İngiltere'nin yıllık ithalatının Nisan 2026 itibarıyla ilk kez bir trilyon dolar barajını aştığını da paylaştı. Resmi verilere göre ise ülkenin ithalatı 2026'nın ilk çeyreğinde tek başına yaklaşık 252 milyar sterlin düzeyindeydi; bu ölçek yıllık bazda uzun süredir bir trilyon doların üzerinde seyrediyor. Keleş'in aktardığına göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi 28,4 milyar sterline ulaşırken, 2026'nın ilk yarısında Türkiye'nin dış ticaret fazlası 4,46 milyar dolar oldu.

Çelikte büyüme, otomotivde rekabet baskısı

Keleş, ikili ticarette çelik, elektronik ve kimya sektörlerinde önemli büyüme yaşandığını, buna karşılık otomotiv ve hazır giyimde rekabet baskısının arttığını ifade etti. İngiltere'nin diğer ülkelerle imzaladığı yeni ticaret anlaşmalarının bu iki sektörde etkisini göstermeye başladığını kaydeden ATMB Başkanı, İngiltere pazarında mevcut konumu korumanın artık yeterli olmadığını, pazar payının büyütülmesi gerektiğini savundu.

Bunun için kamu kurumları, iş dünyası, ihracatçı birlikleri ve İngiltere'deki Türk iş insanları arasında daha güçlü bir koordinasyon kurulması gerektiğini vurgulayan Keleş, güncellenmiş STA'yı bu koordinasyonu ekonomik kazanıma çevirecek en kritik adım olarak nitelendirdi.

Yeni ortaklık dönemine giden yol

Birleşik Krallık tarafı, teknik müzakerelerin bu yıl sonuna doğru olgunlaşmasını, anlaşmanın ise ilerleyen dönemde tamamlanmasını hedefliyor. İki ülke, mevcut 28,4 milyar sterlinlik ticaret hacmini zamanla ikiye katlamayı amaçlıyor.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.