İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yaş sebze ve meyve piyasasındaki fiyat oluşumuna ilişkin yürüttüğü soruşturmada, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturma kapsamında 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldığını açıkladı.

Gürlek'in açıklamasına göre soruşturma; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütülüyor.

Tedarik zincirindeki kayıtlar da inceleniyor

Açıklamada soruşturmanın üreticiden markete uzanan fiyat oluşumunu incelemeye aldığı belirtildi. Operasyonun odağındaki 41 şirket, yaş sebze ve meyve hallerinin büyük dağıtıcıları arasında gösterildi. Yetkili makamların açıklamasında şirketlerin adları paylaşılmadı.

Martta HKS kayıtlarında usulsüzlük tespit edilmişti

Ticaret Bakanlığı, 30 Mart'ta yayımladığı denetim açıklamasında, bazı hal işletmelerinin Hal Kayıt Sistemi'ne gerçeğe aykırı düşük fiyat girişi yaptığını ve çifte fatura düzenlendiğini bildirmişti. Bakanlık, bu uygulamaların vergi kaybına ve perakende fiyatlarının şişmesine yol açtığını açıklamıştı.

Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu da 3 Nisan'da 183 işletmeye 96,6 milyon TL, 7 Nisan'da ise 60 işletmeye 42,3 milyon TL idari para cezası uygulanmasına karar verdi. 8 Nisan'da açıklanan kararlar zincir marketler ile sebze-meyve toptan ticareti yapan işletmeleri kapsıyordu.

Mart ve nisan ayındaki idari denetimler, sebze-meyve tedarik zincirinde fiyat ve kayıt uygulamalarının daha önce de inceleme konusu olduğunu gösteriyor. Ancak açıklanan bilgiler, o denetimlerde işlem gören işletmeler ile 15 Eylül'deki adli soruşturmada yer alan 41 firmanın aynı olduğunu ortaya koymuyor.

BİST’te satış ağırlıklı seyir haftanın ikinci işlem gününün açılışında da devam etti. BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 15,86 puan ve yüzde 0,11 azalarak 14.219,98 puana indi. Pazartesi günü yüzde 1,5’in üzerinde gerileyen endeks, salı gününe de negatif başlangıç yaptı.

Küresel piyasalarda Orta Doğu’da devam eden gerilim, tahvil piyasalarındaki satış baskısı ve yapay zeka şirketlerine ilişkin belirsizliklerin öne çıktığı negatif görünüm sürerken, yurt içi hisse piyasasında da satış baskısı öne çıktı.

BIST 100, geçen hafta yüzde 3’ün üzerinde değer kazanmasının ardından yeni haftaya satışlarla başlamıştı. Pazartesi seansındaki yüzde 1,5’i aşan gerilemenin ardından salı açılışındaki düşüş, negatif seyrin ikinci işlem gününe taşındığını gösterdi.

Bilişim endeksi yüzde 2,22 geriledi

Ana endeksteki sınırlı düşüşe karşın sektörler arasında farklılaşma görüldü. Bankacılık endeksi açılışta yüzde 0,11, holding endeksi ise yüzde 0,06 değer kazandı.

Sektör endeksleri içinde en güçlü performansı yüzde 0,41 yükselen orman, kağıt ve basım gösterdi. En sert düşüş ise yüzde 2,22 ile bilişim endeksinde kaydedildi.

BIST 100’de destek ve direnç seviyeleri

Analistlerin teknik değerlendirmelerinde BIST 100 için 14.100 ve 14.000 puan destek seviyeleri olarak izleniyor. Yukarı yönlü hareketlerde ise 14.400 ve 14.500 puan direnç seviyeleri olarak öne çıkıyor.

Salı günkü açılış seviyesi olan 14.219,98 puan, ilk destek olarak belirtilen 14.100 puanın üzerinde, ilk direnç seviyesi olan 14.400 puanın altında bulunuyor.

Motor Aşin Otomotiv Bilgisayar Sanayi ve Ticaret A.Ş., paylarının halka arzı için Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) başvurdu. Başvuru izahnamesine göre toplam 186.798.000 adet B Grubu pay halka arz edilecek. Halka arzın 122.250.000 adedi sermaye artırımı, 64.548.000 adedi ise ortak satışı yoluyla gerçekleştirilecek.

Sermaye artırımı paylarının toplam halka arz içindeki payı %65,45. Sermaye artışıyla şirketin çıkarılmış sermayesi 733,5 milyon TL’den 855,75 milyon TL’ye yükselecek. Ortak satışı kapsamında Saim Aşçı 40.019.760, Ramazan Aşçı 12.909.600, Mecit Aşçı 8.391.240 ve Bedreddin Aşçı 3.227.400 adet pay satacak.

Başvuru dokümanında ek pay satışı planlanmıyor. Halka arzda konsorsiyum liderliğini İntegral Yatırım yapacak.

Talep toplama üç iş günü sürecek

Satışın sabit fiyatla talep toplama ve en iyi gayret aracılığı yöntemiyle yapılması planlanıyor. Talep toplama süresi üç iş günü olarak belirlenirken, halka arz fiyatı ile yatırımcı gruplarına ayrılacak tahsisat oranları başvuru dokümanında henüz açıklanmadı.

Yurt içi bireysel yatırımcılara eşit dağıtım uygulanacak. “Yüksek Talepte Bulunacak Yatırımcılar” grubunda oransal dağıtım öngörülüyor. Yurt içi kurumsal yatırımcılar da ayrı bir tahsisat grubu olarak tanımlanırken, halka arz için oluşturulacak konsorsiyumun liderliğini İntegral Yatırım üstlenecek.

Net gelirin yarısı ticari yatırımlara ayrılacak

Şirket, sermaye artırımıyla elde edeceği net halka arz gelirinin %50’sini ticari satın almalar ve operasyonel verimlilik yatırımlarında kullanmayı planlıyor. Fonun %20’si lojistik altyapısı ve pazarlamaya, %10’u özel markalı ürün portföyüne, %20’si finansal yapının güçlendirilmesine ayrılacak. Ortak satışından şirkete gelir sağlanmayacak.

Başvuru izahnamesinde şirketin kısa ve uzun vadeli toplam finansal borçlanmaları 31 Aralık 2025 itibarıyla 2,446 milyar TL, 31 Mart 2026 itibarıyla 2,165 milyar TL olarak yer aldı. Finansal borçlanmalar bu dönemde %11,49 azalırken, halka arz gelirinin beşte birinin finansal yapının güçlendirilmesine yönlendirilmesi planlandı.

Fiyat istikrarı işlemleri planlanıyor

Başvuru dokümanında halka arz sonrasında fiyat istikrarı sağlayıcı işlemler yapılmasının planlandığı belirtildi. Bu işlemlerin ayrıntıları halka arz fiyatı ve satış takvimiyle birlikte kesinleşecek bilgiler arasında yer alıyor.

Motor Aşin’in kurumsal tarihçesine göre şirketin temelleri 1971’de Elazığ’da Aşin Ticaret adıyla atıldı; şirket 1981’de bugünkü Motor Aşin adını aldı. Şirket, otomotiv satış sonrası pazarında binek, hafif ticari ve ağır vasıta yedek parçaları alanında faaliyet gösteriyor.

ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi 14 Eylül’de yüzde 5 eşiğini aşarak yüzde 5,0142’ye kadar yükseldi. Ekim 2023’ten bu yana ilk kez görülen bu seviyenin ardından getiri 15 Eylül sabahında yüzde 4,99 civarına çekildi; piyasanın odağında petrol fiyatları, enflasyon görünümü ve Fed’in 16 Eylül’de açıklayacağı faiz kararı bulunuyor.

Petrol kaynaklı enflasyon endişeleri ile yüksek kamu ve şirket tahvil arzı 2026’daki getiri yükselişinin başlıca piyasa baskıları arasında yer aldı. Yükselen enerji fiyatları, Fed’in faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği veya yeniden artırabileceği beklentisini güçlendirirken, yoğun tahvil arzı da uzun vadeli getiriler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.

Yüzde 5 seviyesi borçlanma maliyetleri için kritik

Yüksek 10 yıllık getiri konut, otomobil, tüketici, şirket ve yerel yönetim borçlanma maliyetlerine yansıyabilecek bir referans faiz niteliğinde. Getirinin yüzde 5 çevresinde kalıcılaşması, güvenli tahvillerin hisse senetlerine göre göreli cazibesini artırabilir ve finansman koşullarını sıkılaştırabilir.

Fed’in 15-16 Eylül toplantısı öncesinde piyasa fiyatlaması faiz artırımına doğru kaydı. 15 Eylül sabahındaki piyasa verilerinde dolar güçlenirken 10 yıllık getiri yüzde 4,9895 düzeyinde işlem gördü; yatırımcılar petrol kaynaklı fiyat baskısının para politikası görünümüne ne ölçüde yansıyacağını izliyor.

2023 zirvesine bir baz puandan az kaldı

23 Ekim 2023’te 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi yüzde 5,021 ile Temmuz 2007’den sonraki en yüksek düzeye çıkmıştı. 14 Eylül 2026 zirvesi, 23 Ekim 2023 zirvesinin -0,68 baz puan altında kaldı. Endeks24’ün 1 Eylül tarihli haberinde aynı vadedeki getiri yüzde 4,79 olarak kaydedilmişti; iki haftadan kısa sürede gösterge getiri belirgin biçimde yükseldi.

2026’daki yüzde 5 üzeri zirve, 2023’teki aynı eşikle ve 1 Eylül 2026’daki Endeks24 kaydıyla karşılaştırıldı.

Standard Bank G-10 Strateji Başkanı Steven Barrow, paylaşılan kaynak metinde 10 yıllık getiri için yıl sonu tahminini yüzde 5,2’ye yükseltti ve 2027’nin ilk çeyreğinde yüzde 5,3 seviyesini öngördü. Bu tahmin gerçekleşmiş bir piyasa seviyesi değil; uzun vadeli faizlerin yüksek kalacağı yönündeki stratejist görüşünü yansıtıyor.

Motorin fiyatı, küresel petrol ve dizel piyasasındaki yükselişin etkisiyle 100 TL eşiğine yaklaştı. 15 Eylül’de litre başına yaklaşık 6,6 TL’lik artışın ardından fiyat İstanbul Avrupa Yakası’nda 95,60 TL’ye, Ankara’da 96,75 TL’ye ve İzmir’de 97,02 TL’ye çıktı.

Brent petrol 15 Eylül sabahı arz kesintisi kaygılarıyla yaklaşık 107 dolar seviyesinde işlem gördü. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattındaki kesinti ve Hürmüz Boğazı çevresindeki düşük sevkiyat, ham petrol ve rafine ürün piyasasında arz endişelerini artırdı.

İzmir’de motorin 97 TL’yi aştı

15 Eylül fiyatlarında motorin İstanbul Avrupa Yakası’nda 95,60 TL, Anadolu Yakası’nda 95,46 TL, Ankara’da 96,75 TL ve İzmir’de 97,02 TL seviyesinde. Dağıtım şirketi, ilçe ve istasyona göre küçük farklılıklar görülebildiği için 100 TL eşiği tüm Türkiye için tek ve eş zamanlı bir fiyat değil.

İstanbul Avrupa Yakası’nda motorin 12 Eylül’de 89,01 TL iken 15 Eylül’de 95,60 TL’ye çıktı. İstanbul Avrupa Yakası’nda motorin üç günde yaklaşık yüzde 7,40 yükseldi. Endeks24’ün 14 Ağustos haberinde aynı bölgede motorin 79,68 TL seviyesindeydi; son bir aylık hareket fiyatların ulaştığı yeni eşiği gösteriyor.

100 TL eşiğinde petrol ve kur izlenecek

Motorinin 100 TL eşiğini aşıp aşmayacağı petrol ve dizel ürün fiyatlarının yanı sıra döviz kuru, rafinaj ve dağıtım maliyetlerinin seyrine bağlı olacak. Arz tarafındaki yeni kesintiler veya petrol fiyatındaki ek yükselişler, pompa fiyatları üzerindeki baskının sürmesine neden olabilir.

Ons altın 15 Eylül sabahında 4.299,99 dolar çevresinde işlem görerek önceki güne göre yüzde 0,02 yükseldi. Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon kaygısını güçlendirmesi, Fed’de faiz artışı beklentisini ve ABD tahvil getirilerini yukarı taşıdı; bu görünüm faiz getirisi olmayan altının yükseliş alanını daralttı. Altın son bir ayda yüzde 2,63 gerilerken yıllık bazda yüzde 16,47 yukarıda.

Altın, önceki 4.299,09 dolarlık değere göre yüzde 0,02 yükseldi. Günlük hareket sınırlı kalırken fiyat beş haftanın düşük seviyelerine yakın seyrini koruyor.

Faiz artışı beklentisi altını sınırlıyor

Piyasa fiyatlamasında Fed’in 16 Eylül’de 25 baz puanlık faiz artışına gitme olasılığı yaklaşık yüzde 92-93’e yükseldi. Aynı dönemde ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5 çevresine çıktı. Getirilerin yükselmesi, kupon veya faiz geliri üretmeyen altının tahvil karşısındaki göreli cazibesini azaltıyor.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun ağustos enflasyon verilerine göre tüketici fiyatları aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,4 arttı. Enerji endeksi aynı ay yüzde 2,1 yükselirken benzin fiyatlarındaki yüzde 3,9’luk artış aylık manşet enflasyona belirgin katkı yaptı. Enerji maliyetlerindeki artışın sürmesi, Fed’in enflasyonla mücadelede daha sıkı kalabileceği beklentisini destekliyor.

Fed’in önceki kararında üç üye artış istedi

Fed, 29 Temmuz toplantısında politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Karar 9’a karşı 3 oyla alınırken üç üye 25 baz puanlık faiz artışından yana oy kullandı. Bu ayrışma, eylül toplantısı öncesinde sıkılaşma ihtimalinin tamamen masadan kalkmadığını göstermişti.

Endeks24’ün 14 Eylül tarihli altın haberinde ons altın 4.336,41 dolar düzeyindeydi. Güncel 4.299,99 dolarlık seviye, Fed toplantısı yaklaşırken faiz ve tahvil getirisi baskısının fiyatlamada etkisini koruduğunu gösteriyor.

Fed kararı yön için belirleyici olacak

Kısa vadede ana eşik Fed’in 16 Eylül’de açıklayacağı faiz kararı ve sonrasında verilecek politika mesajları olacak. Beklentiden daha sıkı bir patika dolar ve tahvil getirilerini destekleyerek altını baskılayabilir; daha yumuşak bir yönlendirme ise faiz baskısını hafifletebilir.

Haberde kullanılan 4.299,99 dolar/ons seviyesi, tezgâh üstü piyasa ve fark sözleşmesi işlemlerinden türetilen anlık piyasa referansıdır; resmi bir sabitleme veya borsa uzlaşma fiyatı değildir.

Brent petrol 15 Eylül sabahında 107,262 dolar/varile yükselerek önceki güne göre yüzde 1,50 değer kazandı. Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattının saldırıların ardından devre dışı kalması, Hürmüz Boğazı'na alternatif arz kanalını daraltarak küresel sevkiyat riskini büyüttü. Fiyat son bir ayda yüzde 18,04, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56,66 yukarıda.

Brent, önceki 105,68 dolarlık değere göre yüzde 1,50 yükseldi. Piyasa fiyatlamasında yalnız bölgesel gerilim değil, petrolün fiziksel olarak Körfez dışına taşınabileceği alternatif güzergâhların kullanılabilirliği belirleyici hale geldi.

Alternatif ihracat hattı devre dışı

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, Doğu-Batı petrol boru hattının 10 Eylül'de Riyad ve Medine bölgelerinde birden fazla saldırının ardından ihtiyati olarak durdurulduğunu açıkladı. Yetkililer hattın güvenliğinin ve teknik durumunun incelendiğini, yeni gelişmelerin ayrıca duyurulacağını bildirdi.

Kesinti fiyat açısından doğrudan bir arz kanalı oluşturuyor. Doğu-Batı hattı, Suudi ham petrolünü Basra Körfezi kıyısından Kızıldeniz'deki Yanbu terminaline taşıyarak Hürmüz Boğazı'nı baypas edebiliyor. Hürmüz geçişleri zaten düşük seyrederken bu alternatif kapasitenin kullanılamaması, piyasaya ulaşabilecek petrol hacmine ilişkin belirsizliği artırıyor ve Brent üzerindeki risk primini destekliyor.

Hürmüz akışı 2025 sonuna göre sert düştü

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol ve petrol sıvıları 2025'in dördüncü çeyreğinde günlük 21,6 milyon varilken 2026'nın ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile geriledi. Bu düşüş, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz'e uzanan boru hattının neden kritik bir alternatif haline geldiğini gösteriyor.

Endeks24'ün 14 Eylül tarihli Brent haberinde fiyat 106,81 dolar/varil seviyesindeydi. Son kotasyonun 107,262 dolara çıkması, boru hattındaki kesinti ve Hürmüz belirsizliği sürerken arz riskinin fiyatlamada etkisini koruduğunu gösteriyor.

Piyasanın izleyeceği iki başlık

Kısa vadede fiyat yönü açısından iki gelişme öne çıkıyor: Doğu-Batı hattında operasyonların ne zaman yeniden başlayacağı ve Hürmüz'deki gemi trafiğinin ne ölçüde toparlanacağı. Bu kanallardan birinde kalıcı normalleşme, arz risk primini azaltabilir; yeni kesintiler ise ters yönde baskı yaratabilir.

Haberde kullanılan 107,262 dolar/varil seviyesi, Brent'i izleyen tezgâh üstü ve fark sözleşmesi işlemlerinden türetilen anlık piyasa referansıdır; resmi ICE uzlaşma fiyatı değildir.

Demir cevheri vadeli işlemleri, artan küresel sevkiyatlar ve Çin’de çelik talebine ilişkin zayıf görünümün baskısıyla üç haftanın en düşük seviyesine indi. Dalian piyasasını izleyen fiyat göstergesi 15 Eylül’de kur dönüşümüyle yaklaşık 105,5 dolar/tona gerilerken, piyasa verileri arz tarafındaki genişlemenin sürdüğüne işaret etti.

Arz artışı fiyat baskısını güçlendirdi

13 Eylül’de sona eren haftada küresel demir cevheri sevkiyatları 1,59 milyon ton artarak 35,17 milyon tona çıktı. Aynı dönemde yüksek kok fiyatlarının çelik üreticilerinin kâr marjlarını sıkıştırması, bazı tesislerde bakım ve üretim kısıntılarını gündeme getirerek demir cevheri talebini sınırlayan bir başka unsur oldu.

Güncel vadeli fiyat kur dönüşümüyle yaklaşık 105,50 dolar/tona karşılık geliyor. Bir önceki gün aynı gösterge yaklaşık 105,6 dolar/ton düzeyindeydi. Fiyat serisi son bir ayda sınırlı yükseliş göstermesine karşın yıllık bazda belirgin düşüşünü koruyor.

Çin emlak piyasası çelik talebini sınırlıyor

Çin Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre Ocak-Ağustos döneminde gayrimenkul geliştirme yatırımları yıllık bazda yüzde 19,9 geriledi. Aynı dönemde yeni konut başlangıçları yüzde 24,8, yeni ticari konut satış alanı ise yüzde 12,1 azaldı. Bu tablo, inşaat bağlantılı çelik tüketimindeki zayıflığın üçüncü çeyrekte de sürdüğüne işaret ediyor.

Ağustos verilerinde de konut fiyatlarındaki toparlanma geniş tabana yayılmadı. Resmî fiyat istatistiklerinde birinci kademe şehirlerde yeni konut fiyatları aylık yüzde 0,1 yükselirken, ikinci kademe şehirlerde yüzde 0,1 ve üçüncü kademe şehirlerde yüzde 0,2 düştü. Yıllık bazda üç şehir grubunda da düşüş sürdü.

Tatil öncesi stok yenileme kısa vadeli destek olabilir

Çelik fabrikalarının ekim başındaki Ulusal Gün tatilleri öncesinde hammadde stoklarını artırması, kısa vadede demir cevheri talebine destek sağlayabilir. Ancak arzın yüksek seyretmesi, çelik marjlarındaki baskı ve emlak bağlantılı talebin zayıf kalması, fiyatlar üzerindeki temel baskının sürdüğünü gösteriyor.

BIST 100 hisselerinde 14 Eylül seansını izleyen para akışı verileri iki büyük hissede ters yönlü bir tablo ortaya koydu. TUPRS 482,6 milyon TL ile net para girişinde ilk sıraya yerleşirken, ASELS’te net para çıkışı 1,44 milyar TL’ye ulaştı; hisseler günü sırasıyla yüzde 0,54 yükseliş ve yüzde 5,40 düşüşle tamamladı.

A1 Capital’ın 15 Eylül tarihli Analitik Bülteni’ndeki sıralamada TUPRS’ı 299,5 milyon TL ile SASA ve 256,3 milyon TL ile AKBNK izledi. Net çıkış tarafında ASELS’in ardından KTLEV’de 217,9 milyon TL, SISE’de 89,8 milyon TL ve EREGL’de 70,5 milyon TL çıkış kaydedildi.

ASELS’te çıkış bir önceki seriye göre hızlandı

Endeks24’ün 14 Eylül tarihli aynı metrik serisinde ASELS 519,1 milyon TL net çıkışla listenin ikinci sırasındaydı. 15 Eylül bültenindeki 1,44 milyar TL’lik çıkış, bir önceki bültendeki tutarın yaklaşık yüzde 177 üzerine çıktı.

Teknik görünüm tablosunda ASELS 372,50 TL son fiyatla 5 günlük 391,40 TL ve 22 günlük 392,97 TL basit ortalamalarının altında kaldı. TUPRS ise 415,75 TL ile 5 günlük 410,95 TL ve 22 günlük 393,49 TL ortalamalarının üzerinde yer aldı.

Bültende BIST 100 endeksi 14.235,83 puan, yabancı takas oranı yüzde 32,96 ve yabancıların toplam takas adedine oranı yüzde 15,97 olarak verildi. Hisse bazlı net para akışı tablosu, seçili hisselerdeki günlük dağılımı gösteriyor; tek başına yatırımcı kimliği, kalıcı pozisyonlanma veya sonraki fiyat yönü hakkında kesin sonuç vermiyor.

Ekim vadeli BIST 30 kontratında yeni işlem günü, yüksek petrol fiyatları ve ABD tahvil faizlerindeki yükselişin küresel risk iştahını sınırladığı bir ortamda başlıyor. A1 Capital’in 15 Eylül tarihli teknik bülteninde kontratın son işlem günü 17.549’dan kapandığı, 17.490-17.200 bölgesinin kısa vadeli destek alanı olduğu belirtildi.

Brent petrol salı sabahı 106,93 dolara yükselirken ABD 10 yıllık tahvil faizi pazartesi günü yüzde 5,01’e çıktı. Petrol tarafında Orta Doğu’daki arz ve güvenlik endişeleri öne çıkarken, uzun vadeli tahvil getirisindeki yükseliş riskli varlıklar açısından daha yüksek iskonto oranı baskısı yaratıyor.

17.490 seviyesi kısa vadeli yön için öne çıkıyor

A1 Capital’e göre 17.490-17.200 bölgesi kısa vadede ana destek alanı. Kontratın 17.490 üzerinde kalıcılık sağlaması halinde 17.850 ilk direnç, 17.985 ikinci direnç olarak izleniyor. Yukarı hareketin devamında 18.160 seviyesi gündeme gelebilir; satış baskısının derinleşmesi halinde ise 17.110 alt destek konumunda.

Bültendeki gösterge tablosunda Stokastik, RSI, MFI ve momentum aşağı yönü, MACD ise yukarı yönü işaret ediyor. Bu ayrışma, tek bir göstergeden yön çıkarımı yerine fiyatın destek ve direnç bölgeleriyle birlikte izlenmesini gerektiriyor.

Fed kararı öncesi faiz beklentileri izleniyor

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) resmî takvimine göre Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) 15-16 Eylül’de toplanıyor. A1 Capital, son ABD enflasyon verileri sonrasında 25 baz puanlık faiz artışı beklentisinin güçlendiğini ve karar öncesi dolar ile tahvil faizlerindeki hareketliliğin VİOP tarafında oynaklığı yüksek tutabileceğini değerlendiriyor.

Fed, 29 Temmuz toplantısında politika faizi hedef aralığını yüzde 3,50-3,75’te sabit tutmuştu. Karara karşı oy kullanan üç üye 25 baz puanlık artış istemişti. Bu ayrışma, eylül toplantısı öncesinde enflasyon ve enerji fiyatlarına duyarlılığı artıran önceki politika bağlamını oluşturuyor.

Endeks24’ün 14 Eylül tarihli piyasa haberinde de petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon ve faiz baskısını yeniden öne çıkardığı, tahvil getirilerindeki artışın küresel varlık fiyatlamalarında belirleyici olduğu aktarılmıştı.

Yeni işlem gününde 17.490 üzerindeki tutunma, teknik görünüm açısından 17.850’ye doğru toparlanma alanını koruyabilir. Buna karşılık petrol ve tahvil faizlerindeki yükselişin sürmesiyle küresel risk iştahının zayıflaması halinde 17.200 ve 17.110 seviyelerine doğru baskı riski artabilir.

BIST 100'de pazartesi günü güçlenen satış baskısı, kısa vadeli teknik görünümde kritik desteği 14.150 puana taşıdı. Endeks önceki kapanışa göre 231,42 puan gerileyerek 14.235,83'ten kapandı. A1 Capital'in 15 Eylül tarihli bülteninde 14.150'nin üzerinde kalıcılık halinde 14.350 seviyesi ilk direnç olarak izleniyor.

Endeks 14 Eylül seansında 14.220,50 ile 14.355,46 puan arasında hareket etti ve günü yüzde 1,60 kayıpla tamamladı. Toplam işlem hacmi 155,67 milyar lira olurken bankacılık endeksi yüzde 0,85, holding endeksi yüzde 0,29 geriledi. BIST 100 kapsamındaki 18 hisse yükselirken 78 hisse değer kaybetti.

Sektör endekslerinde finansal kiralama-faktoring yüzde 2,73 ile en güçlü performansı gösterirken bilişim yüzde 4,04 düşüşle en zayıf sektör oldu. A1 Capital bültenindeki teknik gösterge tablosunda Stokastik, RSI, MFI, Momentum ve MACD'nin tamamı aşağı yönlü işaretlendi.

14.320 desteği bir günde aşağı kırıldı

Bir gün önce yayımlanan BIST 100 teknik görünümünde 14.320 seviyesi kritik destek, 14.150 ise bu seviyenin altındaki sonraki eşik olarak izleniyordu. Pazartesi kapanışının 14.320'nin altında gerçekleşmesinin ardından 15 Eylül bülteninde 14.150 seviyesi ilk kritik destek konumuna geçti.

A1 Capital, 14.150 desteğinin korunması halinde tepki alımlarında 14.350 seviyesinin ilk direnç olabileceğini belirtiyor. Bültendeki seviye tablosunda aşağıda 14.000 ve 13.895 destekleri, yukarıda ise 14.540 ve 14.650 dirençleri sıralanıyor.

Fed kararı öncesi küresel fiyatlama izlenecek

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) iki günlük Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısı 15 Eylül'de başlıyor ve faiz kararı 16 Eylül'de açıklanacak. Fed'in resmi takvimine göre toplantı aynı zamanda yeni ekonomik projeksiyonların yayımlanacağı toplantılardan biri. Bu nedenle küresel faizler, dolar ve risk iştahındaki değişimler BIST 100'ün kısa vadeli yönünde yakından izlenecek.

Teknik seviyeler analist değerlendirmesidir ve gerçekleşmiş fiyat garantisi taşımaz. Yeni seansta 14.150 çevresindeki fiyatlama, endeksin 14.350'ye doğru tepki üretip üretemeyeceği ya da 14.000 ve 13.895 desteklerine doğru baskının sürüp sürmeyeceği açısından öne çıkacak.

ABD doları, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon endişelerini artırması ve ABD tahvil faizlerini yukarı çekmesiyle iki haftanın zirvesine yakın seyretti. Dolar endeksi Asya işlemlerinde 99,55 civarında bulunurken, vadeli piyasalar Federal Rezerv’in (Fed) 16 Eylül’de politika faizini artırmasına yaklaşık yüzde 93 olasılık verdi.

Brent petrolün varil fiyatı 107 dolar civarına yükselirken ABD 10 yıllık tahvil faizi önceki seansta yüzde 5 eşiğini aştı; getiri daha sonra yüzde 4,9895 civarında işlem gördü. Petrol ve uzun vadeli faizlerdeki yükseliş, doların başlıca para birimleri karşısındaki talebini destekledi.

Euro dolar karşısında 1,1538, sterlin 1,3494 seviyesinde işlem gördü. Japon yeni de yedi ayın zirvesinden uzaklaşarak dolar karşısında yaklaşık yüzde 0,2 değer kaybıyla 154,72 seviyesine geriledi.

Fed kararında ileriye dönük mesajlar öne çıkacak

Fed’in 15-16 Eylül toplantısında 25 baz puanlık artış yaparak federal fonlama faizi hedef aralığını yüzde 3,75-4,00’e yükseltmesi bekleniyor. CME FedWatch fiyatlamasında artış olasılığının yaklaşık yüzde 93’e çıkması, kararın önemli bölümünün dolar fiyatına yansımış olabileceğine işaret ediyor.

Piyasanın odağı bu nedenle yalnızca faiz kararında değil, Fed’in ek sıkılaşmaya açık olup olmadığına ilişkin mesajlarda olacak. 14 Eylül’de yayımlanan ekonomist anketinde ekonomistlerin yüzde 85’i bu toplantıda 25 baz puanlık artış beklerken, katılımcıların çoğu Mart 2027 sonuna kadar en az bir artış daha öngördü.

Faiz artışı beklentisi, ağustos ayı ABD verilerinin ardından güçlendi. Tarım dışı istihdam ağustosta 162 bin artarak beklentileri aşarken işsizlik oranı yüzde 4,1’de kaldı. Tüketici fiyatları aynı ay aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,4 yükseldi; çekirdek enflasyon aylık yüzde 0,3 arttı.

Fed, 29 Temmuz 2026’daki toplantısında politika faizini değiştirmemişti. Bankanın son faiz artışı 26 Temmuz 2023’te 25 baz puanla yapılmış ve hedef aralık yüzde 5,25-5,50’ye çıkarılmıştı. Çarşamba günü beklenen artış gerçekleşirse, bu üç yılı aşkın sürenin ardından ilk faiz artırımı olacak.

ABD Başkanı Donald Trump ile OpenAI CEO’su Sam Altman’ın, Cumhuriyetçilerin Dallas’taki ulusal kongresi sırasında sahne arkasında özel bir görüşme yaptığı bildirildi. MS NOW’un konu hakkında bilgi sahibi üç kişiye dayandırdığı habere göre görüşme talebi Altman’dan geldi; görüşmede yapay zekanın hızla artan kapasitesi ele alındı.

Bu nedenle görüşmenin yapıldığı ve içeriğine ilişkin ayrıntılar, Beyaz Saray veya OpenAI tarafından kamuya açık biçimde teyit edilmiş değil.

Görüşme güvenlik tartışmasının ortasında geldi

Altman, 12 Eylül’de yapay zekanın insanlık için ağır riskler yaratabileceğine ilişkin kaygıların kabul edilemez düzeyde olduğunu söyleyerek OpenAI’nin 2026’da halka arz olmayacağını açıkladı. Açıklama, sektörde gelişmiş modeller için daha güçlü güvenlik önlemleri ve kamu denetimi çağrılarının arttığı döneme denk geldi.

Trump ise 14 Eylül’de yapay zeka güvenliğine ilişkin alarmı küçümseyerek ABD’nin sektörü denetlemek için mevcut araçlara sahip olduğunu savundu. Böylece bildirilen Trump-Altman görüşmesi, iki ismin yapay zekanın gücü konusunda doğrudan temas kurduğu ancak güvenlik risklerinin nasıl yönetileceği konusunda Washington’da görüş ayrılıklarının belirginleştiği bir döneme yerleşti.

Trump yönetimi düzenleme yükünü azaltmayı hedefliyor

Trump’ın 23 Ocak 2025’te imzaladığı başkanlık kararnamesi, ABD’nin küresel yapay zeka liderliğini sürdürmesini temel politika hedefi olarak belirledi ve inovasyonun önünde görülen federal engellerin kaldırılmasını istedi. Yönetim, Aralık 2025’te de eyalet bazlı farklı düzenlemelerin şirketler için maliyet ve uyum yükü oluşturduğunu savunarak asgari düzeyde külfetli ulusal çerçeve hedefini yineledi.

Ağustos 2026’daki yapay zeka güvenliği tartışmasında, OpenAI ve Anthropic modellerinin güvenlik testlerinde gerçek sistemlere yetkisiz erişim sağlaması Washington’daki denetim tartışmasını sertleştirmişti. O gelişme, Trump yönetiminin gönüllü test yaklaşımına hem Cumhuriyetçi hem Demokrat isimlerden eleştiri gelmesine yol açmıştı.

Trump ile Altman arasındaki temas yeni değil

Trump ile Altman arasındaki ilişki 2025’te de kamuya açık temaslarla gündeme geldi. Altman, Trump’ın göreve başlama fonuna kişisel olarak 1 milyon dolar bağış yapacağını açıklamış; 21 Ocak 2025’te de Trump’ın Beyaz Saray’da duyurduğu Stargate yapay zeka altyapı girişiminin tanıtımında yer almıştı.

Bildirilen özel görüşme, OpenAI’nin güvenlik risklerini öne çıkardığı ve Trump yönetiminin düzenleme yükünü sınırlı tutmak istediği bir dönemde gerçekleşmiş görünüyor. Görüşmenin somut bir politika veya düzenleme kararına yol açıp açmadığına ilişkin kamuya açık bilgi bulunmuyor.

ABD Hazine Bakanlığı, Rusya’nın büyük finans kuruluşlarından VTB Bank’a İran bağlantılı yeni bir yaptırım uyguladı. Bankanın yaptırım altındaki İranlı finans kuruluşlarıyla muhabir bankacılık ilişkileri kurduğunu ve İran’ın finans sektörü içinde faaliyet gösterdiğini belirten Bakanlık, VTB’yi E.O. 13902 kapsamında ayrıca yaptırım listesine aldı.

Hazine Bakanlığına göre VTB son üç yılda yaptırım altındaki İranlı finans kuruluşlarıyla muhabirlik ilişkileri kurdu, Ocak 2025’te Tahran’daki varlığını artırmaya yönelik adımlar attı ve İran ile Rusya arasındaki ticareti büyütmek için ruble-rial hesaplarına dayalı bir ödeme sistemi geliştirdi.

Bakanlık ayrıca VTB’nin dondurulmuş İran varlıklarının milyarlarca dolarlık bölümünü taşımaya yönelik adımlar attığını bildirdi. Açıklamada bu işlemler, İran’ın yaptırımları aşma kanallarına finansal destek sağlandığı iddiasının temel unsurları arasında gösterildi.

VTB’nin yaptırım geçmişi 2022’ye uzanıyor

VTB, Rusya’nın Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinin başladığı 24 Şubat 2022’de E.O. 14024 kapsamında tam bloke yaptırımına alınmıştı. ABD Hazine Bakanlığı o tarihte VTB’yi Rusya’nın ikinci büyük finans kuruluşu olarak tanımlamış ve ABD yetki alanındaki mal varlığı ile çıkarlarının bloke edildiğini açıklamıştı.

Yeni karar, Washington’ın 24 Ağustos’ta başlattığı Operation Economic Outcast kapsamında yürütülen yaptırım sürecinin parçası. Program, İran’ın yaptırımları aşmak için kullandığı finansal ağları ve üçüncü ülkelerdeki kolaylaştırıcıları hedefliyor; Hazine Bakanlığı yabancı finans kuruluşlarının İran bağlantılı işlemlerde ikincil yaptırım riskiyle karşılaşabileceği uyarısını yineledi.

Yaptırım süreci 10 Eylül’de Türkiye dahil dört ülkedeki ağlara yönelik yaptırımlarla da genişlemişti. VTB kararı, İran’la işlem yapan yabancı bankalara yönelik baskının doğrudan büyük bir Rus finans kuruluşuna taşındığını gösteriyor.

Yeni yaptırımın sonucu ne olacak

VTB zaten ABD yaptırımları nedeniyle bloke statüsündeydi. İran yaptırım yetkisi altında getirilen yeni tanımlama ise bankayla belirli işlemleri sürdüren yabancı finans kuruluşlarının ek ikincil yaptırım riskiyle karşılaşabileceği anlamına geliyor. Hazine Bakanlığı, bu kuruluşlara VTB ile ilişkilerini kesmeleri çağrısında bulundu.

BİST, Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi kapsamında Çitlekçi Mağazacılık Gıda (CITAS), Çates Elektrik Üretim (CATES) ve Selçuk Ecza Deposu (SELEC) paylarına açığa satış ve kredili işlem yasağı getirdi. Tedbirler 15 Eylül 2026 seans başında başlayacak ve 14 Ekim 2026 seans sonunda sona erecek.

BİST'in Kamuyu Aydınlatma Platformu'na ilettiği açıklamaya göre üç pay, tedbir dönemi boyunca açığa satış işlemlerine ve kredili alımlara konu edilemeyecek. Uygulama, payların işlem gördüğü pazara ilişkin diğer kurallardan ayrı olarak VBTS kapsamında yürütülecek.

SELEC daha önce de VBTS tedbirine girmişti

SELEC paylarında 17 Haziran'da başlayan önceki VBTS kısıtlamasında açığa satış ve kredili işlem yasağı uygulanmıştı. KAP'ın 23 Haziran tarihli duyurusuna göre SELEC için brüt takas 24 Haziran'da başladı; önceki açığa satış ve kredili işlem yasağı da brüt takas süresince devam etti.

KAP'taki önceki BİST duyurusunda, VBTS tedbirlerinin payın pazar veya platform kurallarından bağımsız değerlendirildiği ve başka düzenlemelerle getirilen işlem esaslarının süresinden ayrı olarak kendi bitiş tarihine kadar uygulandığı belirtilmişti.

BIST 100 endeksi yeni haftanın ilk seansında satış baskısıyla geriledi. Endeks günü yüzde 1,60 kayıpla 14.235,83 puanda tamamlarken toplam işlem hacmi 155,67 milyar TL oldu. Gün içinde 14.220,50 puana kadar çekilen endeks, geçen haftaki güçlü yükselişin ardından haftaya negatif başladı.

BIST 100 açılışta önceki kapanışa göre yüzde 0,88 düşüşle 14.339,28 puana indi. Satışlar günün ilk yarısında hızlandı ve endeks saat 13.00 itibarıyla yüzde 1,56 kayıpla 14.241,06 puana geriledi. İlk yarı işlem hacmi 67,1 milyar TL olarak kaydedildi.

Geçen haftaki kazancın bir bölümü geri verildi

BIST 100, geçen haftayı yüzde 3,25 yükselişle 14.467,25 puanda tamamlamıştı. Endeks 4 Eylül’deki 14.012,42 puanlık kapanıştan 11 Eylül’e kadar 454,83 puan yükselmişti. BIST 100, 4 Eylül kapanışına göre 14 Eylül kapanışında yüzde 1,59 yukarıda kaldı.

Endeks gün içinde 14.220 puana kadar geriledi

Endeks gün içinde en yüksek 14.355,469 puanı, en düşük 14.220,50 puanı gördü. Kapanış günün dip seviyesine yakın gerçekleşti. İlk yarıda bankacılık endeksi yüzde 0,64, holding endeksi yüzde 0,55 gerilerken sektör endeksleri arasında en fazla kayıp yüzde 2,95 ile bilişimde görüldü.

Matriks Haber’in Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerinden yaptığı hesaplamaya göre toplam rezervlerin 11 Eylül ile sona eren haftada 183,8 milyar dolar civarına gerilediği tahmin edildi. Hesaplama kesinleşirse rezervlerdeki düşüş üçüncü haftaya taşınacak; TCMB’nin yayımladığı son resmî veri ise 4 Eylül haftasında toplam rezervlerin 184,247 milyar dolar olduğunu gösteriyor.

TCMB’nin 4 Eylül haftasına ilişkin resmî verisine göre toplam rezervler 188,198 milyar dolardan 184,247 milyar dolara indi. Aynı haftada brüt döviz rezervleri 70,406 milyar dolar, altın rezervleri 113,841 milyar dolar oldu.

Matriks Haber’in TCMB verilerinden yaptığı 11 Eylül haftası hesabındaki 183,8 milyar dolarlık seviye gerçekleşirse, son resmî veriye göre Haftalık değişim -0,447 milyar dolar, yani yaklaşık 447 milyon dolar. Bu rakam henüz TCMB tarafından yayımlanmış bir gerçekleşme değil; dolayısıyla 11 Eylül seviyesi tahmin statüsünde.

Rezervler haziran dibinden sonra toparlanmıştı

Toplam rezervler 30 Ocak 2026 haftasında yaklaşık 218,2 milyar dolarla yılın zirvesine çıkarken, 26 Haziran’da 149,205 milyar dolara kadar geriledi. Temmuz ve ağustosta yeniden yükselen rezervler 21 Ağustos’ta 188,449 milyar dolara ulaştı; 28 Ağustos’ta 188,198 milyar dolara ve 4 Eylül’de 184,247 milyar dolara indi.

Endeks24’ün 28 Ağustos haftasına ilişkin rezerv analizinde toplam rezervlerdeki sınırlı düşüşün, altın rezervlerindeki artışın döviz rezervlerindeki kaybı büyük ölçüde dengelemesiyle oluştuğu görülmüştü. Sonraki 4 Eylül haftasında ise toplam rezervlerdeki gerileme yaklaşık 4 milyar dolara ulaştı.

11 Eylül için hesaplanan 183,8 milyar dolarlık seviye doğrulanırsa toplam rezervler 30 Ocak’taki yaklaşık 218,2 milyar dolarlık zirvenin yaklaşık 34,4 milyar dolar altında kalacak. TCMB sitesinde 14 Eylül itibarıyla yayımlanmış son haftalık rezerv verisi 4 Eylül dönemine ait.

Akaryakıt piyasasında 16 Eylül Çarşamba günü için yeni zam ihtimali gündeme geldi. Endeks24’e iletilen sektör hesaplamasında, kapanış değerlerinin mevcut seviyelerde kalması halinde benzinde toplam 4,22 TL’lik fiyatlama etkisi oluşabileceği, bunun 3,18 TL’sinin pompa satış fiyatına yansıyabileceği değerlendiriliyor.

Aynı hesaplamada motorin için litre başına 2,86 TL zam oluşturacak eşiğe ulaşıldığı belirtildi. Tutarlar kesinleşmiş tarife niteliğinde değil; gün içindeki fiyat ve kur hareketleri nedeniyle kapanışa kadar her iki yönde değişebilecek beklenti seviyelerini gösteriyor. 16 Eylül için benzin ve motorinde konuşulan güncel zam eşikleri aynı birimde karşılaştırılıyor ve kapanış koşuluna bağlanıyor.

Kapanış verisi belirleyici olacak

Brent petrol 14 Eylül’de 107 doların üzerine çıktı ve küresel petrol piyasasında oynaklık yükseldi. Türkiye’de akaryakıt fiyatlamasında petrol fiyatı ve döviz kuru başta olmak üzere rafinaj ve diğer maliyetler de etkili oluyor; bu nedenle gün içi hareketler nihai pompa değişikliğini etkileyebiliyor.

Endeks24’ün 3 Eylül’de yayımladığı akaryakıt zam takvimi haberinde de benzin ve motorin için ayrı günlere yayılan artış beklentileri aktarılmış, tutarların uygulama öncesinde değişebileceği vurgulanmıştı. Yeni hesaplama, aynı fiyatlama serisinde 16 Eylül için oluşan güncel eşikleri gösteriyor.

Motorinde vergi takvimi de fiyatlamayı etkiliyor

Motorinde kademeli ÖTV uygulamasında eylül ayı için litre başına 3 TL vergi öngörüldü. Ağustosta ÖTV’nin sıfırlanması pompa fiyatını yaklaşık 9 TL aşağı çekmişti. Bu vergi takvimi ile piyasadaki ürün fiyatı hareketleri ayrı kalemler olduğundan, yeni 2,86 TL’lik beklenti uygulanacak nihai pompa fiyatı kesinleşmeden gerçekleşmiş zam olarak değerlendirilmiyor.

UBS, ons altın için Aralık 2026’da 4.600 dolar, Mart 2027’de 5.000 dolar, Haziran 2027’de 5.200 dolar ve Eylül 2027’de 5.400 dolar öngörüyor. Banka kısa vadede yüksek reel faiz ve güçlü dolar baskısının sürebileceğini belirtirken, merkez bankası talebi ile portföy çeşitlendirmesini uzun vadeli görünümün destekleri arasında tutuyor.

UBS’nin 8 Eylül değerlendirmesinde altının iki haftada yüzde 5,5 gerilediği, bunun öncesinde ağustosun ilk üç haftasında yüzde 15 yükseldiği belirtildi. Banka, 2026 içinde Fed’den toplam 50 baz puanlık faiz artışı beklediğini ve bunun reel faizler ile dolar üzerinden kısa vadede altına baskı oluşturabileceğini kaydetti.

Tahmin patikası 2027'ye uzanıyor

UBS’nin çeyreklik patikasında 2026 sonu için 4.600 dolar, 2027’nin ilk çeyreği için 5.000 dolar ve ikinci çeyrek sonu için 5.200 dolar seviyesi korunuyor. Eylül 2027 için 5.400 dolarlık seviye, bankanın tahmin ufkunu üçüncü çeyrek sonuna taşıyor; bu değer gerçekleşmiş fiyat değil, piyasa tahmini niteliğinde.

5.400 dolar seviyesi UBS’nin ağustos ayındaki görünümünde de yer alıyordu. Endeks24’ün 24 Ağustos tarihli haberinde banka 21 Ağustos referansıyla ons altının 12 ay içinde 5.400 dolara çıkmasını bekliyordu. Bu nedenle son patika hedef seviyesinden çok, hedefin Eylül 2027 takvimine bağlanması bakımından yeni bilgi sağlıyor.

ETF talebi ve merkez bankaları destek sağlıyor

Dünya Altın Konseyi’nin Ağustos 2026 ETF verilerine göre küresel altın destekli fonlara ay boyunca 18 milyar dolar giriş oldu. Fonların altın varlığı 121 ton artarak 4.189 tonla rekor seviyeye, yönetilen varlık büyüklüğü ise yüzde 16 artışla 615 milyar dolara çıktı.

UBS ayrıca merkez bankası talebini uzun vadeli görünümün temel dayanaklarından biri olarak gösteriyor. Bankanın 8 Eylül notuna göre Çin Merkez Bankası ağustosta yaklaşık 20 ton altın aldı ve alım serisini 22 aya çıkardı. UBS, yıllık merkez bankası alımlarının 750-1.000 ton aralığında kalmasını bekliyor.

Goldman Sachs stratejistleri, Türkiye’de finansal koşulların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) bir haftalık repo ihaleleriyle fonlamaya yeniden başladığı ağustos sonundan bu yana gevşediğini bildirdi. Kurumun alternatif finansal koşullar endeksi, fonlama yapısındaki değişimin ardından 0,3 yüzde puanlık gevşemeye işaret etti.

Clemens Grafe ve Başak Edizgil’in değerlendirmesine göre gevşeme, bankaların yüzde 40’lık gecelik borç verme faizi yerine yüzde 37’lik politika faizi üzerinden fonlanabildiği dönemde belirginleşti. Goldman Sachs, finansal koşullardaki gevşemenin TCMB’nin eylül toplantısında faizleri değiştirmemesine rağmen sürdüğünü belirtti.

TCMB, 10 Eylül tarihli faiz kararında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faizini yüzde 37’de, gecelik borç verme faizini yüzde 40’ta ve gecelik borçlanma faizini yüzde 35,5’te sabit tuttu. Kurul, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceğini yineledi.

Repo ihalelerine dönüş fonlama maliyetini aşağı çekti

TCMB, 23 Ağustos tarihli likidite yönetimi duyurusunda 1 Mart’ta ara verilen bir haftalık repo ihalelerine yeniden başlanacağını açıklamıştı. Bu adım, fonlamanın yüzde 40’lık gecelik borç verme faizinden yüzde 37’lik politika faizine yaklaşmasını sağladı. Endeks24’ün 24 Ağustos’taki haberinde de repo dönüşünün kısa vadeli TL fonlama koşulları üzerindeki etkisi ele alınmıştı.

Goldman Sachs notunda, bankacılık sistemindeki likidite fazlasıyla birlikte TL mevduat faizlerinin de gerilediği belirtildi. Kurumun kullandığı seriye göre TL mevduat faizi 4 Eylül’de sona eren haftada yaklaşık yüzde 44’e indi ve politika faizinin yıllıklandırılmış bileşik karşılığıyla genel olarak uyumlu hale geldi.

Buna karşılık tüketici ve ticari kredi faizleri mevduat faizlerinin belirgin üzerinde kalmaya devam etti. Grafe ve Edizgil, kredi koşullarında da gevşeme işaretleri bulunduğunu; TL cinsi kredi büyümesi yavaşlarken toplam kredi genişlemesinin 2024 ortalarında görülen seviyelere yakın seyrettiğini kaydetti.

Marttan eylüle fonlama rejimi değişti

Fonlama yapısındaki değişim yıl içinde iki aşamalı ilerledi. TCMB, 1 Mart’ta haftalık repo ihalelerine ara verdi; 23 Ağustos’ta bu aracı yeniden devreye alma kararı aldı. Banka 10 Eylül toplantısında ise politika faizini yüzde 37’de tutarak fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun korunacağını vurguladı.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.