Borsa İstanbul, fiyat ve miktar hareketlerinde aşırılık görülen paylarda devreye giren Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi kapsamında üç hissede yeni kısıtlamalara gitti. Kamuyu Aydınlatma Platformu'na iletilen kararla iki payda açığa satış ve kredili işlem kapısı kapanırken, bir başka pay emir tarafında sıkılaştırmaya tabi tutuldu.

Hangi paylar hangi tedbire tabi

Düzenleme, Gentaş Kimya Sanayi ve Ticaret Pazarlama ile Selçuk Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi paylarını kapsıyor. Her iki hisse, 17 Haziran 2026 seans başından 16 Temmuz 2026 seans sonuna kadar açığa satışa ve kredili işlemlere konu edilemeyecek. Aynı dönemde Sekuro Plastik Ambalaj payları ise emir paketi tedbiriyle işlem görecek.

Emir paketi tedbiri ne içeriyor

Sekuro Plastik payları için uygulanan emir paketi tedbiri üç ayrı kısıtlamayı bir arada getiriyor. Bunlar piyasa emri ve piyasadan limite emir girişinin kısıtlanması, emir iptalinin yanı sıra emir miktar azaltımı ve emir fiyat kötüleştirmesinin yasaklanması, bir de emir toplama bilgi yayınının sınırlandırılması olarak sıralanıyor. Uygulama, kısa vadeli ve hızlı emir hareketlerinin fiyat üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlıyor.

VBTS hangi durumda devreye giriyor

Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi, Sermaye Piyasası Kurulu kararına dayanılarak uygulanıyor ve bir payda belirlenen eşiklerin üzerinde fiyat ya da işlem hareketi görüldüğünde devreye giriyor. Sistem aşamalı bir yapıya sahip; hareketin sürmesi halinde brüt takastan tek fiyat işlem yöntemine kadar uzanan daha sıkı tedbirler eklenebiliyor. Borsa, bu araçların aşırı fiyat ve miktar hareketlerinin yarattığı riski sınırlamak ve yatırımcıyı korumak için kullanıldığını belirtiyor.

Mevcut kararla getirilen kısıtlamalar, belirtilen sürenin sonunda yapılacak değerlendirmeye bağlı olarak kalkabilecek ya da yeni aşamalarla genişletilebilecek. Yatırımcılar açısından bu dönemde söz konusu paylarda açığa pozisyon almak ve kredili alım yapmak mümkün olmayacak; Sekuro Plastik'te ise emir girişi ve değişikliğinde ek kurallar geçerli olacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Kuzey Amerika'da süren futbol şölenine, sahadaki rakiplerden çok hava damgasını vurabilir. İklim bilimi kuruluşu World Weather Attribution'ın analizi, turnuvanın 104 karşılaşmasından dörtte birinin oyuncuların ve taraftarların sağlığını tehdit eden sıcak koşullarda geçebileceğini ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre yüksek sıcaklığın yüksek nemle birleşmesi, sıcak stresi riskini belirgin biçimde artırıyor. Uluslararası oyuncular birliği FIFPRO, ıslak hazne küre sıcaklığının (WBGT) kritik eşiği aşması durumunda maçlarda serinleme molalarını zorunlu tutuyor. ABD, Kanada ve Meksika'daki 16 şehirde oynanan turnuvada statların büyük bölümü bu sınırı zorlayabilir.

On altı statın on dördü risk altında

Kuzeydeki ve kıyıdaki şehirlerde koşullar daha ılımlı seyrederken, Texas gibi güney eyaletleri ile Meksika'da sıcaklık düzenli olarak 30 derecenin üzerine çıkabiliyor. Reuters'ın Climate Monitor verisine göre İngiltere'nin 17 Haziran'da Dallas'ta çıkacağı maçta sıcaklığın tarihsel ortalamanın en az 7,6 derece üzerinde olması bekleniyor. Yalnızca üç statta klima bulunması, açık alandaki on binlerce taraftarı da riske sokuyor.

Tehlike yalnızca sahada değil

Aşırı sıcak yalnızca sahadaki oyuncuları ilgilendirmiyor. Son 11 yıl, kayıtlardaki en sıcak yıllar oldu; geçen yıl 1.200'den fazla şehir tüm zamanların en yüksek sıcaklığını gördü. Irak'ın Basra kentinde termometre 53,9 dereceyi, Yeni Delhi'de 49,9 dereceyi buldu. Aşırı sıcakların dünya genelinde yılda 500 binden fazla ölüme katkıda bulunduğu belirtiliyor.

The Nature Conservancy'den Robert McDonald, bu boğucu sıcağın büyük bölümünü kentsel ısı adası etkisine bağlıyor: yollar, binalar ve kaldırımlar gün boyu emdikleri ısıyı gece yeniden salıyor. World Resources Institute'tan Eric Mackres ise şehirlerde "maruziyet eşitsizliği" bulunduğunu, düşük gelirli mahallelerin daha az yeşil alan ve ısıyı hapseden yapılarla en büyük riski taşıdığını vurguluyor.

2 katMcDonald'ın 9 bin kenti kapsayan çalışmasına göre ağaçlar olmasaydı şehirler bugün iki kat daha sıcak olurdu; yine de ağaçlandırma, 2050'ye dek beklenen artışın ancak yüzde 20'sini hafifletebiliyor.

Şehirler serinlemenin yolunu arıyor

Aşırı sıcağa karşı dünya genelinde onlarca girişim hayata geçti. Geçen kasımda Rio de Janeiro'daki Dünya Belediye Başkanları Zirvesi'nde başlatılan C40 Cool Cities Accelerator kapsamında 33 şehir acil eylem sözü verdi. Ahmedabad'ın 2013'ten bu yana uyguladığı erken uyarı planı ölümleri yüzde 27 azalttı, Medellin yeşil koridorlarla yerel sıcaklığı 2 dereceye kadar düşürdü. Austin binalarda klimayla 29,4 derecenin altını zorunlu kılarken, Barcelona gelecek yıl 50 derecelik bir sıcak hava dalgasının tam ölçekli simülasyonunu yapmaya hazırlanıyor.

Mackres'e göre en güçlü araç gölge: insanların hissettiği sıcaklığı 8 ila 15 derece düşürebiliyor. Dünya Kupası boyunca taraftarların büyük ekranlar etrafında toplandığı açık hava alanlarına kurulacak gölgelikler, turnuva bittikten sonra kent sakinleri için kalıcı bir mirasa dönüşebilir.

Petrol piyasasında günün yönünü jeopolitik bir yumuşama belirledi. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın savaşı sona erdireceği ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden trafiğe açacağı beklentisiyle sert satış baskısı altında kaldı. Varil fiyatı yüzde 4,28 değer kaybederek 79,61 dolara indi ve psikolojik 80 dolar eşiğinin altına geçti.

Barış mutabakatı fiyatları aşağı çekti

Brent petrol önceki günü 83,17 dolardan kapatmıştı. Bugünkü gerilemeyle birlikte varil fiyatı 4 Mart'tan bu yana görülen en düşük seviyeye indi. Aynı saatlerde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 76,96 dolara kadar çekildi. Düşüşün arkasında, ABD ile İran arasında imzalanan ve bölgedeki savaşı sona erdirmeyi amaçlayan mutabakata ilişkin iyimserlik bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran ile barış anlaşmasının tamamlandığını duyurdu. Trump'a göre Hürmüz Boğazı yeniden açılacak, 19 Haziran'da anlaşmanın imzalanmasının ardından boğazdaki mayınlar temizlenecek ve petrol akışı yeniden başlayacak. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de mutabakata varıldığını doğruladı.

Brent 80 doların altına geçti

Hürmüz Boğazı ve arz beklentisi

Hürmüz Boğazı, küresel ham petrol sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtiği kritik bir su yolu konumunda. Savaş süresince geçişlerin aksaması, fiyatları yukarı yönlü baskılayan unsurlardan biriydi. Boğazdaki trafiğin normalleşmesi ihtimali, piyasada arz tarafındaki endişeyi hızla geriletti.

15haftadır süren ABD/İsrail-İran savaşını sona erdiren mutabakat, petrol arzında normalleşme beklentisini güçlendirdi.

Piyasanın gözü imza tarihinde

Mutabakatın resmi imza tarihi olarak 19 Haziran işaret ediliyor. İran tarafı, mutabakat zaptının imzalanmasının ardından 60 günlük bir süreçte yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma gibi başlıkların müzakere edileceğini belirtti. Ancak anlaşmanın ayrıntılarının henüz netleşmemesi ve Hürmüz üzerinden arz akışının yeniden başlamasının beklenenden uzun sürebileceği yönündeki değerlendirmeler, fiyatlardaki düşüşün seyrini belirsiz kılıyor. Petrol piyasası önümüzdeki günlerde imza sürecini ve boğazdaki normalleşme takvimini yakından izleyecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'un son dönemdeki yükselişini kalıcı kılabilmesi, büyük ölçüde yabancı yatırımcının tavrına bağlanıyor. Bu hafta takvime giren iki uluslararası buluşma da tam bu nedenle yakın markaja alındı. Bank of America 22 Haziran'da Miami'de, BNP Paribas ise 24 Haziran'da Londra'da Türkiye temalı yatırımcı toplantıları düzenleyecek.

Şimşek Londra'daki masada olacak

BNP Paribas'ın Londra'daki toplantısına Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in de katılması bekleniyor. Piyasa kaynakları, her iki etkinliğe de yoğun ilgi gösterildiğini aktarıyor. Borsa İstanbul, petrol fiyatlarındaki gerileme, enflasyon beklentilerindeki iyileşme ve faiz indirimine yönelik beklentilerin yeniden güçlenmesiyle son haftalarda yükseliş kaydetti.

Piyasa uzmanları ise yükselişin kalıcı hale gelmesi için yabancı yatırımcı katılımının belirleyici olduğuna dikkat çekiyor. Önümüzdeki günlerde gerçekleştirilecek toplantıların Türkiye varlıklarına yönelik ilgiyi artırıp artırmayacağı bu açıdan kritik görülüyor.

Yabancı cephesinde tablo

Verilere göre yabancı yatırımcıların Borsa İstanbul'daki hisse stoku yaklaşık 3 trilyon lira seviyesinde bulunuyor; borsadaki payları ise yüzde 33 düzeyinde. İran-İsrail geriliminin başladığı dönemden bu yana yabancı yatırımcılar 3,2 milyar dolarlık satış yaparken 1,6 milyar dolarlık alım gerçekleştirdi. Böylece net çıkış 1 milyar 549 milyon dolara ulaştı.

NATO zirvesi ve enflasyon ek destek sayılıyor

Borsa çevrelerinde öne çıkan bir diğer başlık, 7-8 Temmuz'da Ankara'da yapılacak NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi. ABD Başkanı Donald Trump'ın da katılacağı zirve, Türkiye'nin jeopolitik ağırlığına işaret eden bir siyasi destek olarak değerlendiriliyor. Düşen petrol fiyatları ve gerileyen gıda fiyatlarıyla enflasyon tarafındaki iyimserlik de bu beklentiyi besliyor.

Piyasa beklentisine göre, haziranın kalanında belirgin bir hareket görülmese bile temmuzun ilk haftasından itibaren borsanın hem enflasyon görünümünü hem de zirvenin getireceği siyasi atmosferi fiyatlamaya başlaması öngörülüyor. Yatırımcılar, toplantıların ardından yabancıların yeniden alıma geçip geçmeyeceğini yakından izleyecek.

Hürmüz Boğazı'nın hemen kıyısında, transponderlarını kapatıp ışıklarını söndüren tankerler gece karanlığında önceden belirlenmiş buluşma noktalarına süzülüyor. Reuters'ın gemi takip verileri ve uydu görüntülerine dayanan incelemesine göre bu sessiz trafiğin arkasında, Körfez petrolünü dünya piyasalarına ulaştırmayı amaçlayan ve operasyonu bilen kaynakların doğrudan ABD ordusuna bağladığı gizli bir gemiden gemiye aktarma ağı yer alıyor.

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırıları başlatmasının ardından Tahran, küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmıştı. Bu adım, tarihte görülmüş en büyük küresel enerji arz kesintilerinden birini yaratarak dünya genelinde enflasyonu körükledi. Reuters'a konuşan kaynaklara göre Washington, kesintinin etrafından dolaşmak için İran'ın yıllardır yaptırımları aşarken başvurduğu aktarma yönteminin bir benzerini devreye aldı.

İki gizli aktarma noktası

Operasyonu bilen 11 kişinin aktardığına göre transferler iki noktada yoğunlaşıyor: biri Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait Fujairah açıkları, diğeri Umman'ın Sohar limanı açıkları. Reuters'ın incelediği veriler, ağın Mayıs başında devreye girdiğini ve bugüne kadar en az 92 geminin transferlere dahil olduğunu gösteriyor. 11 Haziran tarihli uydu görüntülerinde ise iki noktada eş zamanlı olarak 17 çift geminin petrol aktardığı tespit edildi.

Şaşırtmalı kalkışlar, sönük ışıklar

Kaynaklara göre tankerlerin boğaza ulaşmadan önce bir buluşma noktasında toplanması, ardından aralarında yaklaşık 3.000 ila 4.000 metre mesafe kalacak şekilde şaşırtmalı biçimde yola çıkması gerekiyor. Gemiler bu sırada transponderlarını kapatıp ışıklarını söndürüyor. Bir dizi güzergah noktası, belirlenen tankerlerin ilerleyişinin uzaktan izlenmesine olanak tanıyor. Kaynaklardan biri, "Amerikalıların sizi her an izlediği" apaçık ortada diyor.

Boğazı geçen tankerler, İran'ın kendi denetim alanı ilan ettiği bölgenin hemen ötesinde çok büyük ham petrol taşıyıcısı sınıfındaki alıcı gemilerin yanına yanaşıyor. Aktarım 24 ila 40 saat arasında tamamlanıyor; boşalan tankerler boğazdan geri dönerken yüklenen taşıyıcılar yoluna devam ediyor.

Operasyonun alım tarafına uluslararası tanker operatörleri egemen. Yunanistan merkezli Dynacom Tankers Management'ın kurucusu Procopiou, 1 Haziran'da Atina'daki bir konferansta Yunanistan'ın antik çağlardan bu yana abluka kırma geleneği olduğunu söyleyerek petrolü boğazdan taşımak için yöntem aradıklarını ima etti.

20milyon varil, savaş öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan her gün geçiyordu. Açık deniz ağıyla Mayıs başından bu yana aktarılan tahmini hacim ise toplam 90 milyon varilde kaldı.

ABD katılımı yalanladı

Bir ABD savunma yetkilisi, Reuters'ın sorularına yanıt olarak Merkez Komutanlığı'na (CENTCOM) bağlı hiçbir kuvvetin açık deniz petrol transferi operasyonuna katılmadığını bildirdi. Beyaz Saray soruları CENTCOM'a yönlendirirken, İran hükümeti yorum taleplerine yanıt vermedi. Aralarında eski bir ABD'li yetkilinin de bulunduğu dört kaynak, 9 Haziran'da İran tarafından düşürülen ve ABD'nin karşılıklı hava saldırılarına yol açan Apache helikopterinin de operasyona dahil olduğunu öne sürdü. Reuters bu rolü doğrulayamadı; ancak helikopterin düşürüldüğü gün Sohar açıklarında altı çift tankerin kümelendiğini uydu görüntüleriyle saydığını belirtti. ABD'li yetkililer, helikopterdeki iki mürettebatın insansız bir tekne tarafından kurtarıldığını açıklamıştı.

Türkiye'de hane halkının birikim alışkanlıkları, paranın ne kadarının bankacılık sistemine girdiği sorusunu yeniden öne çıkardı. ING Türkiye'nin NielsenIQ iş birliğiyle yürüttüğü Türkiye'nin Tasarruf Eğilimleri Araştırması'nın 2026 yılı birinci çeyrek sonuçları, tasarruf sahiplerinin en sık başvurduğu iki aracın yastık altı altın ile döviz ve nakit olduğunu gösterdi. Tablo, birikimin önemli bölümünün kayıtlı yatırım ürünleri yerine fiziki biçimde saklandığına işaret ediyor.

Birikimin büyük bölümü kayıtlı sistemin dışında

Araştırmaya göre Türkiye'de tasarruf sahipliği oranı yüzde 51,3 seviyesinde gerçekleşti; başka bir deyişle her iki kişiden biri birikim yapmayı sürdürüyor. Tasarrufu olanların yüzde 84'ü bunu düzenli olarak yaptığını belirtirken, tasarrufu bulunmayanların yüzde 22'si yakın gelecekte birikime başlamayı planlıyor.

Tasarruf sahipleri ortalama iki farklı araç üzerinden birikim yapıyor. Bu araçlarda ilk sırayı yüzde 44 ile yastık altı altın ve değerli madenler alıyor; onu yüzde 40 ile yastık altı döviz ve lira nakit izliyor. Her iki seçeneğin de fiziki saklamaya dayanması, birikimin kayıtlı finansal ürünlere kıyasla sistem dışında daha yoğun tutulduğunu ortaya koyuyor.

Döviz ve nakit bir çeyrekte 8 puan arttı

Çeyreklik değişimde en dikkat çekici hareket döviz ve nakit tarafında yaşandı. Yastık altı döviz ve lira nakitte birikim yaptığını söyleyenlerin oranı önceki çeyreğe göre 8 puan artarak yüzde 40'a yükseldi. Bu yükseliş, fiziki döviz ve nakde yönelimin hız kazandığına işaret ediyor.

8puanlık çeyreklik artışla yastık altı döviz ve lira nakit, yüzde 40 payla tasarruf araçlarında ikinci sıraya yükseldi.

Birikim nedenleri arasında geleceğe yatırım yapma isteği yüzde 34 ile ilk sırada yer aldı; beklenmedik durumlara karşı güvence oluşturma ihtiyacı yüzde 23 ile onu izledi. Getiri beklentisinde uzun vade öne çıkıyor: tasarruf sahiplerinin yüzde 45'i uzun vadeli, yüzde 42'si orta vadeli, yüzde 13'ü kısa vadeli getiri bekliyor.

Tasarruf bilinci güçlü, çeşitlilik sınırlı

Katılımcıların yüzde 92'si bankacılık hizmetlerinden yararlanıyor; son bir ayda internet veya mobil bankacılık kullananların oranı yüzde 93'e ulaştı. Buna karşın yatırım ürünleri hakkında bilgi sahibi olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 37'de kaldı. Bu oran 25-34 yaş grubunda yüzde 45'e yükseliyor.

Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren ING Türkiye Özel Bankacılık ve Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Sezin Erken, Z kuşağına özel GNZ yatırım fonu, döviz menüsüne eklenen gümüş ve platin işlemleri ile alarm kurma ve emir bırakma özelliklerinin, kullanıcıların birikimlerini kayıtlı sistem içinde daha etkin yönetmesini desteklediğini aktardı.

Yedi lastik firmasının Rekabet Kurumu tarafından 3 milyar 633 milyon lira cezalandırılması, sektörde uzun süredir sorulan bir soruyu yeniden masaya taşıdı: Tüketici, fiyat uyumu içinde hareket eden firmalar nedeniyle olması gerekenden daha pahalıya lastik mi satın aldı?

Rekabet Kurumu'nun açıklamasına göre soruşturma üç ayrı ihlal ekseninde şekillendi. Brisa, Goodyear, Continental, Hankook, Michelin, Pirelli ve Prometeon arasında fiyat hareketlerine yönelik uyumlu eylem tespiti bunların başında geliyor. Bunun yanı sıra rakipler arasında işgücü piyasasına ilişkin rekabete hassas bilgi değişimi ve çalışan ayartmama uygulamaları, ayrıca üreticilerin bayilerinin yeniden satış fiyatlarını belirlemesi ve bölge ile müşteri kısıtlamaları da soruşturma kapsamına alındı.

Ceza sıralaması: Brisa tek başına 1 milyar liranın üzerinde

Uyumlu eylem, firmaların birbirinden bağımsız değil koordineli biçimde fiyat belirlemesi anlamına gelir. Rekabet hukuku literatüründe bu tür davranışlar, tüketiciye yönelik dolaylı bir fiyat artışı etkisi yaratması bakımından açık anlaşmalarla eşdeğer kabul edilir. Farklı markaların fiyat listelerinin benzer dönemlerde, benzer oranlarda hareket etmesi, soruşturmanın temel bulguları arasında yer aldı.

Tüketici daha mı fazla ödedi?

Uyumlu eylemin tüketici üzerindeki etkisi, rekabet ekonomisinin tartışmalı konularından biri olmaya devam ediyor. Teorik çerçevede koordineli fiyat hareketleri, rekabetin tam işlediği bir piyasaya kıyasla yapay fiyat tabanı oluşturur; bu da tüketicinin ödeyeceği fiyatın "doğal" rekabetçi dengeden yukarıda seyretmesi anlamına gelir. Ancak bu farkın büyüklüğünü somutlaştırmak, sektöre özgü maliyet dinamiklerini, hammadde fiyatlarını ve talep koşullarını birlikte değerlendirmeyi gerektiriyor.

Avrupa'daki emsal davalarda, lastik sektörü dahil, kartel soruşturmaları zaman zaman tüketici tazminat davalarına zemin hazırladı. Türk hukukunda da 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 57. maddesi, ihlalden zarar gören taraflara tazminat yolu açıyor. Kurul kararının kesinleşmesi, bu kapının aralanması anlamına geliyor.

Bundan sonra ne değişecek?

Rekabet Kurumu, para cezasının yanı sıra sektörü yapısal olarak dönüştürecek davranışsal yaptırımlar da getirdi. Bayilere gönderilen fiyat listelerinin bundan böyle filigranlı olması zorunlu hale getirildi; bu düzenleme, listenin kime gönderildiğini izlenebilir kılıyor ve toplu paylaşımın önünü kapatıyor. Firmalar ayrıca bayilerin sisteme yalnızca bireysel kullanıcı hesaplarıyla erişmesini sağlamakla yükümlü. Tüm bu tedbirlerin üç ay içinde hayata geçirilmesi ve belgelenmesi gerekiyor.

3ay içinde firmaların filigranlı fiyat listesi, bireysel bayi hesabı ve toplu duyuru yasağı düzenlemelerini belgelemesi zorunlu.

Fiyatlar üzerindeki olası aşağı yönlü baskı ise sektörün rekabetçi dinamiklerine bağlı. Uyumun bozulması tek başına fiyat düşüşünü garanti etmez; ancak maliyet geçirgenliğini ve fiyatlama şeffaflığını artırabilir. Bunun tüketiciye ne ölçüde yansıyacağı, söz konusu düzenlemelerin ne kadar etkin uygulandığıyla doğrudan ilişkili.

Türk otomotiv sanayisinde son dönemin en belirgin eğilimi, yeni markaların ülkeye girişinden çok, uzun yıllardır üretim yapan firmaların yatırımlarını derinleştirmesi oldu. Bu tablonun merkezinde, otuz yılı aşkın süredir Bursa'da faaliyet gösteren Oyak-Renault yer alıyor. Fransız grup, peş peşe aldığı model kararlarıyla fabrikayı yalnızca iç pazara üreten bir tesis olmaktan çıkarıp küresel ihracat ağının kritik bir halkasına dönüştürüyor.

Bursa kısa sürede yeni model üssüne dönüştü

Renault ve Oyak'ın 2023 yılı sonunda duyurduğu 400 milyon euroluk yatırım kararı, Bursa fabrikasında art arda yeni modellerin banttan inmesiyle somutlaştı. Önce Duster üretimi Bursa'ya alındı, ardından yeni nesil Clio için hazırlıklar tamamlandı. Sırada, grubun küresel büyüme stratejisinin en önemli ürünlerinden gösterilen C-SUV modeli Boreal var. Yıl sonuna doğru Dacia tarafında yeni bir üretim adımı da planlanıyor. Bu kararlarla tesis, Renault'nun Avrupa dışındaki büyümesinin merkez üslerinden biri konumuna geldi.

Boreal 50'den fazla ülkeye ihraç edilecek

Bursa'da üretilecek Boreal'in yalnızca Türkiye'ye değil, Doğu Avrupa'dan Orta Doğu ve Akdeniz havzasına kadar 50'den fazla ülkeye gönderilmesi planlanıyor. Modelin Latin Amerika pazarına yönelik üretimi ise Brezilya'da yapılacak. Bursa'da üretilen modellerin en az yüzde 40 yerlilik oranına ulaşması, hem yerli yan sanayiye katkı sağlıyor hem de maliyet tarafında avantaj yaratıyor.

Yatırımın arkasındaki gerekçe

Renault Group Türkiye CEO'su Lionel Jaillet, kararın iki temel nedene dayandığını anlatıyor: büyüme potansiyeli yüksek bir pazar ve güçlü bir yan sanayi ekosistemi. Şirkete göre yerel üretim, hem maliyet avantajı hem de tedarik zincirine hızlı erişim sağlıyor. Bu yaklaşım, Renault'nun küresel ölçekte yürüttüğü geniş ürün atağının Türkiye ayağını oluşturuyor.

8Renault'nun Uluslararası Oyun Planı 2027 kapsamında küresel pazara sunacağı yeni model sayısı; bunların dördü Bursa'da üretiliyor.

Borsa İstanbul'da işlem gören paylar, momentum ve trend göstergelerini bir araya getiren teknik taramayla yeniden mercek altına alındı. Hesaplamada en yüksek puanı toplayan Aksa listenin tepesine otururken, bankacılıktan sanayiye uzanan 10 hisse al sinyali üreten göstergeleriyle yatırımcıların radarına girdi.

Tarama; CCI, RSI, momentum, stokastik, MACD ve hareketli ortalama göstergelerinin ürettiği sinyalleri tek bir puana indirgeyerek hisseleri büyükten küçüğe sıralıyor. Bu yöntemde 42,75 puana ulaşan Aksa, momentum, stokastik ve MACD'nin yanı sıra tüm hareketli ortalama göstergelerinde al sinyali üreterek farkı açtı.

Aksa göstergelerin çoğunda al tarafında

Anadolu Grubu Holding 33,75 puanla ikinci sırada konumlandı. Bu hissede RSI satış tarafına işaret etse de momentum ve hareketli ortalamalar dahil diğer göstergeler güçlü görünümünü korudu. Oyak Çimento ise 32,75 puanla sanayi tarafının teknik açıdan en güçlü adlarından biri olarak listenin üst basamaklarına yerleşti.

Bankalar ve holdingler listenin yarısını oluşturdu

Sıralamanın geri kalanında bankacılık ve holding hisseleri ağırlık kazandı. Şekerbank 32,75 puanla bankacılık tarafında öne çıkarken, hareketli ortalamaların tamamı al sinyalinde kaldı. Akbank, Garanti BBVA ve İş Bankası 29,25 puanlık eşit skorla listede yer aldı; bu hisselerde MACD ve hareketli ortalamalar al sinyalini sürdürdü. Sabancı Holding 29,75 puanla holding sektörünün öne çıkan adları arasında bulundu.

Sanayi ve dayanıklı tüketim tarafında ise Doğuş Otomotiv 30,25, Arçelik 29,50 puanla teknik göstergelerin büyük bölümünde pozitif görünüm sergiledi. Böylece liste, bankacılıktan otomotive ve çimentoya uzanan farklı sektörlere yayılan bir teknik güç tablosu ortaya koydu.

42,75puanla Aksa, teknik taramada en yüksek skoru toplayarak listenin zirvesine yerleşti.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Wall Street'in önde gelen yatırım bankaları, Ortadoğu kaynaklı arz endişesinin gevşeyeceği sinyaliyle petrol fiyat beklentilerini art arda aşağı çekti. ABD ile İran arasında imzalanan ve Hürmüz Boğazı'ndaki ticari akışın normale dönmesini öngören geçici mutabakat zaptı, Citi, Goldman Sachs ve Morgan Stanley'in Brent tahminlerinde belirgin indirimlere kapı araladı.

Bankaların ortak gerekçesi

Üç banka da, Ortadoğu'dan petrol arzının beklenenden daha hızlı toparlanacağı değerlendirmesiyle hareket etti. Bölgesel üretimin yeniden devreye girmesinin, fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı azaltacak bir unsur olarak öne çıktığı belirtildi. ABD Başkanı Donald Trump, mutabakat zaptının iki taraf arasında imzalandığını pazartesi günü doğruladı. Haberin ardından Brent vadelileri yüzde 4'ün üzerinde gerileyerek varil başına yaklaşık 83,23 dolara indi.

Citi'den 2027 için sert indirim

Citi, 2026'nın üçüncü çeyreği için ortalama Brent tahminini varil başına 75 dolar, dördüncü çeyrek tahminini ise 70 dolar olarak belirledi. Banka, 2027 yılı Brent beklentisini 80 dolardan 65 dolara çekti; bu adım, daha önce kötümser senaryosu olan seviyeyi temel senaryo hâline getirdi. Citi'nin yüzde 60 olasılık verdiği temel senaryoya göre mutabakat zaptı resmen imzalanacak ve boğazdaki akış temmuz ortası ile sonu arasında büyük ölçüde normale dönecek.

Goldman ve Morgan Stanley de aşağı yönde

Goldman Sachs, dördüncü çeyrek Brent tahminini 90 dolardan 80 dolara, 2027 ortalama beklentisini ise 80 dolardan 75 dolara indirdi. Banka, Körfez ihracatının normalleşmesine ilişkin varsayımını temmuz sonuna çekti. Morgan Stanley ise 15 Haziran tarihli notunda, fiziki işlemlere referans oluşturan Dated Brent için üçüncü çeyrek beklentisini 100 dolardan 90 dolara, dördüncü çeyrek beklentisini 15 dolarlık indirimle 80 dolara düşürdü. Banka, Ortadoğu üretiminin toparlanma takvimini bir ila iki hafta öne aldığını bildirdi.

Piyasa kalıcı çözümü tam fiyatlamadı

Citi'nin değerlendirmesine göre, boğazdaki petrol akışının orta vadede güvence altına alınması durumunda ham petrol fiyatlarının mevcut seviyelerin varil başına 10 ila 15 dolar altında oluşması gerekiyor. Banka, ABD'nin yeniden çatışmaya sınırlı isteğini ve İran'ın masada kalma eğilimini, yaz aylarında petrol fiyatlarının satılması yönündeki stratejisini destekleyen unsurlar olarak sıraladı.

10-15 $Citi'ye göre, Hürmüz akışını kalıcı kılan bir anlaşma tam fiyatlansaydı Brent'in bugünkü seviyesinin varil başına bu kadar altında işlem görmesi gerekirdi.

Net enerji ithalatçısı Türkiye açısından da petroldeki olası gevşeme, ithalat faturası ve enflasyon görünümü üzerinde izlenen başlıklardan biri olmayı sürdürüyor. Bankaların revize edilmiş tahminleri, arz tarafındaki normalleşmenin hızına bağlı olarak yıl sonuna kadar değişebilecek bir görünüme işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ücretli çalışan verileri, istihdamın artmaya devam ettiğini, ancak yeni işlerin büyük bölümünün üretkenliği görece düşük kollarda açıldığını ortaya koyuyor. Sanayi ve imalatta ücretli çalışan sayısı gerilerken; inşaat, ulaştırma ve konaklama istihdam büyümesini sırtlıyor. Bu da büyümenin niceliği kadar niteliğini de tartışmaya açıyor.

Büyüme hizmet kollarında toplandı

TÜİK'in en güncel verilerine göre sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı bir yılda yüzde 2 artarak 15 milyon 968 bin kişiye ulaştı. Artışı taşıyan kollar net biçimde hizmet ve inşaat tarafında yoğunlaştı. İnşaatta ücretli çalışan sayısı yıllık yüzde 6,8 yükselirken, ulaştırma ve depolamada yüzde 5,7, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 3,6, finans ve sigortada ise yüzde 3,5 artış kaydedildi. Ticaret kolunda da yüzde 2,9'luk yükseliş görüldü. Tabloyu birlikte okuduğunuzda, son bir yılın istihdam kazancının ağırlıkla emek yoğun ve döngüsel kollardan geldiği ortaya çıkıyor.

Sanayide ücretli çalışan eriyor

Tablonun diğer ucunda üretim kolları yer alıyor. Sanayide ücretli çalışan sayısı yıllık yüzde 2,4 gerilerken, imalatta düşüş yüzde 2,7'ye, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2'ye ulaştı. Yalnızca imalatta bir yılda yaklaşık 123 bin kişilik kayıp yaşandı ve sektördeki ücretli çalışan sayısı 4 milyon 449 bine indi. Toplam istihdam artarken üretim tarafının daralması, ekonominin istihdam ağırlık merkezinin fabrikadan hizmet kollarına kaydığını gösteriyor.

Verimlilik tartışması büyüyor

Verilerin en dikkat çekici satırlarından biri bilgi ve iletişim sektöründe. Milli gelir içindeki payı artan bu alanda ücretli çalışan sayısı yıllık yüzde 0,2 geriledi; sektör daha fazla katma değer üretirken istihdamı yatay seyretti. Bu da üretkenlik artışının, ek işgücü gerektirmeden büyümeyi mümkün kıldığına işaret ediyor. Ekonomistlere göre istihdam artışının görece düşük verimli kollarda toplanması, ücret ve üretkenlik açısından orta vadede kırılganlık yaratabilir. Piyasa beklentisine göre ise önümüzdeki dönemde tabloyu turizm sezonu ile inşaat ve faiz döngüsünün yönü belirleyecek.

Ortadoğu'da 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayıp kısa sürede bölgeye yayılan savaş, hava ulaşımından güvenlik algısına kadar pek çok kanaldan Türkiye turizmini baskı altına almıştı. ABD ile İran arasında geçen hafta duyurulan ve resmî imzası 19 Haziran'da İsviçre'de atılacak barış anlaşması, sektörde bu baskının çözülebileceği yönündeki beklentiyi öne çıkardı.

Savaş süresince Türkiye, füze saldırıları başta olmak üzere güvenlik riskleriyle gündeme geldi. Bu tablo, hem komşu ülkelerden gelen ziyaretçileri hem de ülkenin doğu ve güneydoğu bölgelerine gitmeyi düşünen turistleri tedirgin etti. Anlaşmanın duyurulmasıyla bu endişenin yerini temkinli bir iyimserliğe bırakabileceği konuşuluyor.

Savaş döneminde turist sayısı geriledi

Resmî turizm verilerinin tamamı henüz açıklanmış değil. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği'nin (TÜRSAB) nisan ayı rakamları ise tablonun yönünü gösteriyor: ülkeyi ziyaret eden yabancı sayısı, bir önceki yılın aynı ayına göre belirgin biçimde düştü. Mayıs ve haziran verileri yayımlandığında savaşın asıl ağırlığının daha net görülmesi bekleniyor.

Barış beklentiyi nasıl değiştiriyor

Sektör temsilcileri ve ekonomistler, bölgesel gerilimin inmesinin hem Ortadoğu kaynaklı ziyaretçi sayısında hem de batılı turistlerin Türkiye algısında olumlu etki yaratabileceğini düşünüyor. Petrol fiyatlarındaki sert düşüşün maliyet ve enflasyon baskısını hafifletmesi de sektörün rekabet koşulları açısından destekleyici bir zemin sunuyor.

Swissquote'tan kıdemli analist İpek Özkardeşkaya, barışın kalıcı olması durumunda turizme dair endişelerin dağılabileceğini belirtiyor. Ona göre bölgedeki istikrar, rezervasyon kararlarını erteleyen ziyaretçilerin yeniden harekete geçmesine kapı aralayabilir.

İran komşuluğu ve ekonomiye katkı

Türkiye'nin diğer büyük ekonomilerden bir farkı, İran'la komşu olması ve bölgedeki gelişmelerden doğrudan etkilenmesi. İran'da ve genel olarak Ortadoğu'da çatışmaların sona ermesinin, bu ülkelerden gelen turist sayısını artırabileceği değerlendiriliyor. Aynı zamanda dünyanın geri kalanından doğu ve güneydoğu illerine gitmekten çekinen ziyaretçilerin yavaş yavaş geri dönmesine olanak tanıyabileceği öngörülüyor.

Turizm gelirleri, Türkiye'de ekonomik büyümeye, Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerine ve Hazine'nin vergi gelirlerine katkı sağlıyor. Bu nedenle sezon öncesi toparlanma beklentisi yalnızca sektör için değil makro denge açısından da önem taşıyor. Yine de uzmanlar, barış kalıcı hâle gelene kadar risklerin tümüyle ortadan kalkmayacağı uyarısını yineliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına yol açan ABD-İsrail-İran çatışması, Cenevre'de imzalanan 60 günlük ateşkes çerçevesiyle resmen durdu; ancak petrol piyasaları bu ön anlaşmayı "yeterli" bulmadı. Brent ham petrol, Salı günü Asya seansında da gerilemeyi sürdürerek varil başına 82,92 dolara indi.

Pazartesi seansındaki yaklaşık yüzde 5'lik sert düşüşün ardından piyasalar, ön anlaşmanın ayrıntısındaki boşluklarla boğuşuyor. ABD Başkanı Donald Trump, bir mutabakat zaptı imzalandığını açıkladı; ancak tüm koşullar kamuoyuyla paylaşılmadı. Buna karşın İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeshkian da kalıcı bir ateşkesin "henüz şekillenmediğini" vurguladı.

İki aşamanın ikincisi fiyatlar için asıl sınav

DBS Bank enerji araştırmaları başkanı Suvro Sarkar, birinci aşamanın görece kolay olduğunu ve yalnızca zaman kazandırdığını söyledi. Piyasaların ise ikinci aşamayı izlemesi gerektiğini belirterek, Hürmüz'ün ve İran limanlarının eş zamanlı, net bir biçimde serbest bırakılması dışında her adımın fiyatlarda yeniden oynaklık anlamına geleceği uyarısında bulundu.

Morgan Stanley analistleri de arz toparlanmasının hızını netleştirdi: Hürmüz üzerinden tanker akışının yeniden başlaması birkaç haftayı bulacak. Banka, mevcut üretim kapasitesinin Eylül'e kadar yüzde 50'sinin, Aralık'a kadar yüzde 80'inin yeniden devreye gireceğini öngörüyor.

Talep tarafında da başlı başına bir baskı var

Arz belirsizliğinin ötesinde, fiziksel piyasalar birden fazla zayıflık sinyali veriyor. Çin'in ham petrol ithalatı Mayıs ayında sekiz yılın en düşük seviyesine geriledi; Suudi Arabistan'ın Çin'e yönelik ham petrol arzının Temmuz'da da rekor düşükte kalması bekleniyor. Morgan Stanley, yüksek ABD ihracatı ve düşük Çin ithalatının kısa vadede sona ermeyeceğini vurgulayarak bu iki unsurun fiyatların üzerindeki baskıyı koruduğunu belirtti.

Öte yandan İran'ın nükleer faaliyetini anlaşmaya kadar dondurduğuna ilişkin açıklama, jeopolitik risk primini kısmen törpülüyor. Ancak tüm ayrıntıların henüz açıklanmamış olması ve kalıcı ateşkesin belirsizliğini koruması, düşüşteki sertliği frenliyor. Piyasalar, Hürmüz'ün yeniden açılış takvimini netleştirecek adımları yakından izlemeyi sürdürüyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.