Deutsche Bank'ın CEEMEA 2026 ikinci yarı görünüm raporuna göre Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımlar (FDI), son 20 yılın ardından ilk kez negatife döndü. Banka bu tabloyu, Türk lirasının yüksek reel faiz sayesinde son yıllarda önemli ölçüde değer kazanmasına bağlıyor; güçlenen lira tüketim ithalatını artırırken yabancı sermayenin Türkiye'ye girişini caydırıyor.

Doğrudan yabancı yatırım neden negatife döndü

Deutsche Bank'a göre bu dönüşün temel nedeni, TL'nin yüksek reel faiz sayesinde son yıllarda önemli ölçüde değer kazanması. Güçlü lira, ithal tüketim mallarını ucuzlatarak cari dengeyi zorlarken, yabancı yatırımcılar için Türkiye'deki üretim ve satın alma maliyetlerini görece pahalılaştırdı; bu da doğrudan yatırım iştahını azalttı. Buna karşın raporda, turizm gelirleri ile altın fiyatlarındaki gerilemenin kısa vadede lirayı destekleyebileceği de vurgulanıyor.

Deutsche Bank'ın kur ve faiz beklentisi

Deutsche Bank, TCMB'nin politika faizini mevcut yüzde 37 seviyesinden üçüncü çeyrek sonunda yüzde 36'ya, yıl sonunda yüzde 35'e ve 2027 sonunda yüzde 31'e indireceğini öngörüyor. Dolar/TL için yıl sonu tahmini 51, 2027 sonu tahmini ise 65; euro/TL'de 2026 sonu beklentisi 63,8 olarak açıklandı. Güncel kurun 6 Temmuz itibarıyla yaklaşık 46,84 TL olduğu düşünüldüğünde, bankanın yıl sonu senaryosu döviz piyasasındaki fiyatlamaya göre yaklaşık yüzde 9'luk ek bir yükselişe işaret ediyor.

Büyüme ve enflasyon tahminleri

Raporda Türkiye ekonomisi için 2026 büyüme tahmini yüzde 3, ortalama enflasyon tahmini ise yüzde 30,5 olarak paylaşıldı. Cari açığın GSYH'ye oranının yüzde 2,9, bütçe açığının ise yüzde 3,5 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Avrupa'da doğal gazın referans fiyatı megavatsaat başına 46,11 euroya çıkınca bu tutar, Türk lirasında yaklaşık 2.473 TL'ye karşılık geliyor. Türkiye'nin doğal gaz ithalatının önemli bir kısmı, TTF gibi Avrupa referans fiyatlarına endeksli sözleşmelerle yapıldığından bu artış, hem BOTAŞ'ın ithalat maliyetini hem de doğal gaz santrallerinin üretim girdisini yukarı çekiyor; nihai etki elektrik ve doğal gaz tarifelerine kademeli olarak yansıyabiliyor.

Doğal gaz zammı elektrik faturasına nasıl yansır

Türkiye'nin doğal gaz ithalatının bir bölümü, TTF gibi Avrupa borsalarındaki referans fiyatlara endeksli uzun dönemli sözleşmelerle yapılıyor. Bu yapı nedeniyle Avrupa'daki ani fiyat hareketleri, BOTAŞ'ın ithalat maliyetine gecikmeli ama doğrudan yansıyor; nihai etki, elektrik üretiminde doğal gaz kullanan santrallerin girdi maliyeti üzerinden tüketici tarifelerine ulaşıyor. Bu tür enerji piyasasındaki fiyat hareketliliği, ithalatçı ülkelerde kur ve emtia riskini aynı anda taşıdığı için yakından izlenmesi gereken bir başlık.

Avrupa gaz fiyatı ile TL karşılığı arasındaki fark

Aynı fiyat hareketi, güncel kurla Türk lirasına çevrildiğinde şu görünümü veriyor:

Depolama açığı riski büyütüyor

Gas Infrastructure Europe verilerine göre Avrupa'daki yer altı doğal gaz depolarının doluluğu yüzde 43,1 seviyesinde bulunuyor; bu oran geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 51,4'lük seviyenin altında kalıyor. Depolama açığının kış sezonu öncesinde kapanmaması, tedarik güvenliği kaygısını canlı tutuyor ve bu da fiyatların gerilemesini zorlaştırıyor; Norveç'teki bakım kaynaklı arz kesintisi de aynı yönde etkili oluyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Şam ziyareti sırasında kentte patlamaların duyulması, Orta Doğu'daki jeopolitik riski yeniden gündeme taşıdı. Bir güvenlik kaynağına göre patlamalar Macron'un konakladığı otelin yakınında meydana geldi; hedef ve olası can kaybına ilişkin resmi açıklama yapılmadı. Buna karşın Borsa İstanbul'da satış baskısı görülmedi: BIST 100 endeksi 7 Temmuz'da gün içinde yüzde 0,62 yükselişle 14.514,64 puana çıktı. Asıl soru, gerilimin kalıcı hale gelmesi durumunda ortaya çıkabilecek etki.

Jeopolitik risk BIST'i hangi kanallardan etkiler

Orta Doğu kaynaklı bir gerilim, Türkiye piyasalarına genellikle dört kanaldan yansır. Birincisi risk primi: ülkenin borçlanma maliyetini yansıtan CDS priminin yükselmesi, yabancı yatırımcı algısını zayıflatır. İkincisi kur; risk iştahı azaldığında TL değer kaybına açık hale gelir. Üçüncüsü petrol, çünkü Türkiye net enerji ithalatçısıdır ve olası bir fiyat sıçraması cari dengeyi baskılar. Dördüncüsü ise yabancı sermaye akışı ve Borsa İstanbul'daki işlem hacminin yönü. Şam'daki gelişme bu kanalların dördünü de aynı anda gündemde tutuyor.

Piyasaların ilk tepkisi ne oldu

Şimdilik tablo, panik değil sağlam bir görünüm çiziyor. BIST 100 açılıştaki sınırlı geri çekilmenin ardından gün içinde yüzde 0,62 yükselerek 14.514,64 puana çıktı. İlginç olan, jeopolitik başlıklara en duyarlı varlık olan petrolün bu gerilimden bağımsız biçimde dört ayın en düşük bölgesine yakın seyretmesi: Brent, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin normalleşmesi ve OPEC+ arz artışı beklentileriyle 7 Temmuz'da 73 doları hafif aşarak işlem gördü. Bu, gerilimin fiyatlara henüz kalıcı bir risk primi eklemediğini gösteriyor.

Yatırımcı bundan sonra neye dikkat etmeli

Kritik eşik, gerilimin tek seferlik bir olay mı yoksa tırmanışın başlangıcı mı olduğu. Macron'un Şam sonrası Ankara'daki NATO Zirvesi'ne geçmesi, diplomasi trafiğini de yoğunlaştırıyor; zirveden çıkacak mesajlar Türkiye'nin risk primi açısından belirleyici olabilir. Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği ve olası yeni bir güvenlik olayı, petrol üzerinden dolaylı ama hızlı bir etki yaratabilir. Yatırımcı için doğru çerçeve, tek bir başlığa göre pozisyon almak değil, bu kanalların birlikte nasıl hareket ettiğini izlemek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu'nun (TEFAS) işleyişini kökten değiştiren düzenleme için düğmeye basıldı. Yeni sistemle takas süreçleri sadeleşecek, operasyonel riskler azalacak ve teminat yapısı güçlenecek. Düzenlemenin merkezinde, mevcut işlem ve fonlama limitlerinin yerini alacak tek bir TEFAS limiti ile buna bağlı iki kademeli teminat kuralı bulunuyor: limit içindeki fon alımlarında yüzde 25, limiti aşan işlemlerde ise yüzde 100 teminat.

Fon alımında ne kadar teminat gerekecek

Sabah'ın haberine göre yeni sistemde fon alım emirlerinde önce üyenin kullanılabilir TEFAS limiti kontrol edilecek. Limit dahilindeki emirlerde yalnızca belirlenen teminat oranı, yani yüzde 25 yeterli olacak. Limit aşılırsa aşan kısmın tamamı için yüzde 100 teminat gerekecek. Yeterli teminat bulunmayan emirler sisteme alınsa bile işleme başlamayacak; emir ancak teminat tamamlandığında aktif hale gelecek. Fon piyasasını yakından ilgilendiren bu düzenlemeyle ilgili gelişmeler, hem platform üyelerini hem de fon yatırımcılarını etkileyecek nitelikte.

Eski limitler kalkıyor, TEFAS limiti geliyor

Yeni yapının temel farkı, her fonun nakit akışının birbirinden ayrışması. Böylece hangi fonun hangi nakit hareketini oluşturduğu net biçimde izlenebilecek. Bu geçişle birlikte işlem limiti, fonlama limiti ve otomatik kredi uygulamaları kalkıyor; hepsinin yerini tek bir TEFAS limiti alıyor.

Temerrüt halinde ne olacak

Düzenleme, temerrüt durumları için de yaptırım öngörüyor. Bir ay içinde üç farklı iş gününde temerrüde düşülmesi halinde, temerrüt fon dağıtım kuruluşu (FDK) kaynaklıysa ilgili üye 5 iş günü boyunca fon alım emri gönderemeyecek. Temerrüt operatör kaynaklıysa ilgili fonun TEFAS üzerinden satışı durdurulabilecek ve durum Sermaye Piyasası Kurulu'na (SPK) bildirilecek.

Sık sorulan sorular

TEFAS limiti nedir?

TEFAS limiti, yeni sistemde eski işlem limiti, fonlama limiti ve otomatik kredi uygulamalarının yerini alan tek ve birleşik limittir. Üyenin fon alım kapasitesi bu tek limit üzerinden takip edilir.

Limiti aşmadan işlem yaparsam daha az mı teminat öderim?

Evet. TEFAS limiti içinde kalan fon alımlarında yüzde 25 teminat yeterli oluyor. Yalnızca limitin aşıldığı kısım için aşan tutarın tamamına yüzde 100 teminat uygulanıyor.

Teminatım yetersizse emrim ne olur?

Emir sisteme alınsa bile teminat tamamlanana kadar işleme başlamaz. Teminat tamamlandığı anda emir aktif hale gelir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Geçen haftayı yüzde 1 kazançla kapatan BIST 100, yeni haftanın ikinci gününde yönünü değiştirdi. Endeks, Pazartesi günkü sınırlı yükselişin ardından Salı sabahı satış baskısıyla açıldı ve önceki kapanışa göre yüzde 0,12 değer kaybederek 14.407,91 puana geriledi. Yatırımcıların dikkati, bugün başlayan NATO Zirvesi ile Orta Doğu'daki jeopolitik gerilime çevrilmiş durumda.

Piyasanın bugünkü gündeminde ne var

Küresel piyasalar, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin hedef alınmasının ardından Orta Doğu'da yeniden tırmanabilecek gerilim endişesiyle karışık bir seyir izliyor. Yurt içinde ise odak noktası bugün başlayan NATO Zirvesi. Analistlere göre zirveden çıkacak olumlu diplomatik mesajlar, Türkiye'nin risk primini düşürerek yabancı yatırımcı algısını güçlendirebilir ve Borsa İstanbul'daki seyri TL varlıklarla birlikte destekleyebilir. Gün içinde yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ABD dış ticaret dengesi takip edilecek.

Sektör endeksleri nasıl bir tablo çizdi

Açılışta sektör endekslerinde görünüm karışıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,27 değer kaybederken holding endeksi yüzde 0,1 hafif primli seyretti. Sektörler arasında en çok kazandıran yüzde 0,59 ile spor, en çok gerileyen ise yüzde 0,38 ile bilişim oldu. Aşağıdaki ısı tablosu, açılıştaki yön ve şiddeti tek bakışta özetliyor.

BIST 100'de hangi seviyeler izleniyor

Analistler, bugün başlayacak NATO Zirvesi'nden gelecek haber akışının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olabileceğini vurguladı. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde aşağı yönde 14.300 ve 14.200 puan, yukarı yönde ise 14.500 ve 14.600 puan izlenecek başlıca seviyeler olarak öne çıkıyor. Endeksin bu bant içindeki hareketi, gün içindeki haber akışına duyarlı bir seyir izleyebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da 6 Temmuz seansı kapandığında, Bank of America'nın takas hareketleri bankacılık ve sanayi tarafında toplanırken satış ağırlığı havacılık ve savunmada belirginleşti. Endeks24'ün BIST takas verisi üzerinde yaptığı tarama, kurumun en çok Türk Hava Yolları'nda net 2,57 milyar lira alım, Aselsan'da net 1,69 milyar lira satım yaptığını 6 Temmuz seansı itibarıyla ortaya koydu. Bunlar tek bir kurumun kesinleşmemiş takas hareketleridir; piyasanın genel yönünü değil, o kurumun o seanstaki tercihini gösterir.

Bank of America dün en çok hangi hisseleri aldı

Kurumun alım tarafında açık ara lider Türk Hava Yolları (THYAO) oldu; Endeks24'ün BIST takas taramasına göre kurum 6 Temmuz seansında bu hissede net 2,57 milyar liralık alım gerçekleştirdi. Onu Ereğli Demir Çelik (470 milyon lira) ve Sabancı Holding (313 milyon lira) izledi. Alım listesinin geri kalanında İş Bankası ve Garanti gibi banka hisseleri ile enerji ve demir çelik isimleri ağırlıktaydı. Bu tablo, kurumun Borsa İstanbul'daki takas hareketlerinde bankacılık ve sanayiye yöneldiğini gösteriyor.

Satış tarafında ne öne çıktı

Satış tarafında ağırlık tek bir isimde toplandı: Aselsan (ASELS), 6 Temmuz seansında kurumun net 1,69 milyar lira satış yaptığı hisse oldu ve satış listesinin diğer tüm isimlerini açık farkla geride bıraktı. Onu Ford Otosan (329 milyon lira) ve Yapı Kredi (281 milyon lira) izledi. Otomotiv (FROTO, TOASO), enerji (TUPRS) ve savunma sanayii kalemleri satış listesinde öne çıkan başlıklar oldu.

Bu tablo neyi anlatıyor, neyi anlatmıyor

Takas verisi, bir kurumun belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını gösterir; ancak tek kurumun yönelimi piyasanın yönü için bağlayıcı bir sinyal değildir. Bank of America'nın THYAO'da alım, ASELS'te satım yapması, bu hisseler için genel bir yön işareti sayılamaz. Geçmiş takas hareketi gelecekteki fiyatı garanti etmez ve aynı paya birden fazla göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar. Rakamlar gün sonu kesinleşmemiş takas verisinden okunmuştur; nihai netleşme takas mutabakatıyla ortaya çıkar.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Motorin kullanan sürücüler her depo dolumunda cebinden biraz daha fazla para çıkaracak. Akaryakıt ürünlerinden motorinin litre fiyatına 1 lira 33 kuruşluk zam yansıdı ve İstanbul Avrupa yakasında pompa fiyatı 66,02 liraya çıktı. Zammın etkisi tekil bir dolumda küçük görünse de, düzenli araç kullanan bir hane için ay sonunda hissedilir bir farka dönüşüyor.

Zam bir depo dolumunu ne kadar pahalılaştırıyor

Litre başına 1,33 liralık artış tek başına küçük görünebilir, ancak depo hacmiyle çarpıldığında büyüyor. Orta sınıf bir dizel binek aracın 55 litrelik deposu göz önüne alındığında, tek bir tam dolum artık yaklaşık 3.631 liraya mal oluyor; zam öncesine göre yaklaşık 73 lira daha fazla. Aynı hesap 70 litrelik daha büyük bir depo için depo başına yaklaşık 93 liralık ek maliyet anlamına geliyor. Enerji fiyatlarındaki bu hareketlilik, özellikle yakıtı yoğun kullanan sürücüleri doğrudan etkiliyor.

Aylık yakıt bütçesine etkisi ne olacak

Asıl fark aylık kullanımda ortaya çıkıyor. Ayda 1.500 kilometre yol yapan ve 100 kilometrede ortalama 6 litre yakan bir dizel araç, ayda yaklaşık 90 litre motorin tüketiyor. Litre başına 1,33 liralık zam, bu sürücüye ayda yaklaşık 120 lira ek maliyet bindiriyor. Kullanımı daha yoğun, ayda 3.000 kilometre yapan bir sürücüde aynı fark yaklaşık 240 liraya çıkıyor. Global piyasalardaki dalgalanmalar, döviz kurundaki hareketlilik ve peş peşe gelen vergi ayarlamaları, pompa fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Kaldıraçlı pozisyonla Bitcoin alan yatırımcılar için son 24 saat pahalıya patladı. Kripto para birimi Salı günü 63.136 dolara geriledi; Pazartesi kısa süreliğine test ettiği 64.529 doların üzerini koruyamadı. Düşüşün arkasında art arda gelen tasfiye dalgaları ve Fed'in Çarşamba açıklanacak Haziran toplantı tutanakları öncesi temkinli piyasa havası var.

Bitcoin'i son 24 saatte ne düşürdü

Hareketin kökeni hafta başına dayanıyor. Pazartesi sabahı Strategy'nin (eski adıyla MicroStrategy) ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) yaptığı bir dosyalama, şirketin temettü ödemelerini finanse etmek için 3.588 BTC (yaklaşık 216 milyon dolar) sattığını ortaya koydu ve Bitcoin'i 64 bin dolar civarından 62 bin dolar seviyesine geriletti. Dosyalama, Strategy'nin elinde piyasaya ek arz baskısı yapabilecek 1,3 milyar dolarlık ek satış yetkisinin hâlâ bulunduğunu da gösterdi; bu detay, kripto piyasasındaki son dalgalanma karşısında yatırımcıları temkinli bıraktı.

Pazartesi akşamı vadeli işlem talebi geri dönünce fiyat toparlandı, ancak Salı günü bu toparlanmayı sürdürme girişimi taze bir momentum kazanamadı. Fiyat yükselirken kalabalık uzun taraf baskı altına girdi ve zorunlu satışlar geri çekilmeyi hızlandırdı.

Teknik görünümde hangi sinyaller öne çıkıyor

Endeks24'ün kripto piyasaları için taradığı teknik veriler, Bitcoin'in kısa vadeli ortalamanın üzerinde ama orta ve uzun vadeli ortalamaların belirgin biçimde altında seyrettiğini gösteriyor. 20 günlük ortalama 61.848 dolar, 50 günlük ortalama 66.204 dolar, 200 günlük ortalama ise 74.483 dolar seviyesinde bulunuyor; güncel fiyat bu son iki eşiğin altında kalmaya devam ediyor. RSI(14) 52 civarında nötr bölgede dururken MACD histogramının pozitife dönmesi, aşağı yönlü momentumun hız kaybettiğine işaret ediyor; ancak bu, tek başına yön değişimi anlamına gelmiyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Petrol fiyatları salı günü sınırlı yükseldi. Brent ham petrol vadeli işlemleri yüzde 0,5 artışla varil başına 72,37 dolara, ABD tipi WTI ise yüzde 0,4 artışla 68,85 dolara çıktı. Yatırımcılar Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin azalmasının ötesine bakarak arz artışlarına ve talep görünümüne odaklandı; bu da kazançları sınırladı. Suudi Aramco ise ağustos ayı resmi satış fiyatında son 20 yılı aşkın sürenin en büyük indirimini yaptı.

Petrol fiyatları neden sınırlı yükseldi

Fiyatlar pazartesi günü İran savaşı öncesi seviyelere yakın kapanış yapmıştı. KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, arzda toparlanmaya yönelik adımların kısa vadeli risk primini azalttığını, ancak ABD-İran ilişkilerinin istikrarsız seyri nedeniyle piyasanın mevcut ateşkese fazla güvenmediğini belirtti. Waterer'a göre petrol piyasasındaki gelişmeler artık büyük ölçüde olumlu arz haberlerini fiyatlamış durumda; bir sonraki hareket fiziki gerçekliğin iyimser manşetlerle örtüşüp örtüşmeyeceğine bağlı olacak.

Hürmüz Boğazı'nda gerilim sürüyor

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü ABD'nin İran ile ya anlaşmaya varacağını ya da "işi bitireceğini" söyleyerek askeri müdahale tehdidini yineledi. Axios'un iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, pazartesi gecesi İran Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere en az iki füze ateşledi; gemiler ciddi hasar aldı ancak can kaybı yaşanmadı. ANZ analistleri, boğazdaki tanker geçişlerinin tek haneli seviyelerde kaldığını ve kalıcı bir toparlanma görünmediğini belirtti.

OPEC+ ve Suudi Arabistan arzı artırıyor

OPEC+ üyeleri pazar günü ağustostan itibaren üretim hedeflerini günlük 188 bin varil daha artırma kararı aldı. Birleşik Arap Emirlikleri, haziranda ham petrol üretimini günlük 3,8 milyon varilin üzerine çıkararak Nisan 2020'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Suudi Aramco ise Asya'ya yönelik amiral gemisi Arap Light için ağustos fiyatını Umman/Dubai ortalamasının 1,50 dolar altına çekti; bu, önceki aya göre 11 dolarlık bir indirime karşılık geliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

AB, 1 Temmuz'dan itibaren 150 avronun altındaki e-ticaret gönderilerinde uzun süredir uygulanan gümrük muafiyetini kaldırarak kalem başına 3 avroluk yeni bir vergi getirdi. Türkiye ise bu değişiklikten muaf kalmayı başardı: Ticaret Bakanlığı, AB'ye ihraç edilen ve kıymeti 150 avroyu aşmayan gönderiler için elektronik A.TR dolaşım belgesi düzenleyen yeni bir sistemi hızlı kargo firmaları ve posta idaresinin kullanımına sundu.

AB'nin gümrük muafiyeti neden kalktı

AB Konseyi, 11 Şubat 2026'da üçüncü ülkelerden gelen düşük değerli e-ticaret gönderilerine yönelik uzun süredir uygulanan "de minimis" muafiyetini kaldırma kararını onayladı. Buna göre 1 Temmuz 2026'dan itibaren, kıymeti 150 avroyu aşmayan gönderilerde gümrük koduna göre kalem başına 3 avroluk geçici bir vergi uygulanmaya başlandı; düzenleme Temmuz 2028'e kadar geçerli olacak. AB ile ticaret ilişkilerindeki güncel gelişmeler arasında bu adım, sınır ötesi e-ticaretin hızlı büyümesine karşı AB'nin idari ve rekabet önlemlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Türkiye e-ihracatçılar için ne değişiyor

Ticaret Bakanlığı, Gümrük Birliği'nin yasal çerçevesini korumak amacıyla yürüttüğü müzakereler sonucunda, Türkiye'de serbest dolaşımda bulunan ve A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde gönderilen ürünlerin, AB'nin H1 gümrük beyannamesi kapsamında kolaylaştırılmış usulle tercihli rejimden yararlanmaya devam edebileceğini duyurdu. Bu kapsamda, kıymeti 150 avroyu aşmayan e-ticaret gönderileri için kolaylaştırılmış A.TR belgesinin BGB veri alanları üzerinden otomatik oluşturulmasını sağlayan bir sistem devreye alındı; sistemi yalnızca Bakanlıktan operatör yetkisi almış hızlı kargo firmaları ile posta idaresi kullanabiliyor.

Sistemden nasıl faydalanılır

Sık sorulan sorular

A.TR belgesini kimler düzenleyebilir?

Yalnızca Ticaret Bakanlığından operatör yetkisi alan hızlı kargo firmaları ve posta idaresi bu belgeyi elektronik olarak düzenleyebiliyor.

Sistem hangi gönderileri kapsıyor?

Kıymeti 150 avroyu aşmayan ve Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi kapsamındaki e-ticaret gönderileri sistemden yararlanabiliyor.

Kılavuza nereden ulaşılabilir?

İhracatçılar ve operatörler, iş akışları ile doğrulama bağlantılarını içeren kılavuza ticaret.gov.tr/duyurular adresinden ulaşabiliyor.

NATO'nun 36. Liderler Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde bugün Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde başlıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın da aralarında bulunduğu 32 müttefik lider, 7 ile 8 Temmuz'da savunma harcamalarını GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarma taahhüdünü ve Savunma Sanayi Forumu'nda duyurulacak on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmeleri masaya yatıracak.

NATO'nun yüzde 5 savunma hedefi ne anlama geliyor

Geçen yıl Lahey'de verilen taahhüt, müttefiklerin 2035'e kadar gayri safi yurtiçi hasılalarının yüzde 5'ini savunma ve savunmayla ilişkili alanlara ayırmasını öngörüyor. Bu oranın yüzde 3,5'i personel, teçhizat ve operasyonel kabiliyet gibi "temel savunma" harcamalarına, kalan yüzde 1,5'i ise siber güvenlik, kritik altyapı ve savunma sanayii tabanının güçlendirilmesine ayrılacak. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupalı müttefiklerin ve Kanada'nın 2025'te savunma yatırımlarını 139 milyar dolar artırdığını belirtti; Ankara'da bu ilerlemenin somut ve denetlenebilir planlarla teyit edilmesi bekleniyor.

Zirvede Ukrayna ve savunma sanayi gündemi

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının sürdüğü bir dönemde toplanan zirvede hava savunması başta olmak üzere Kiev'e desteğin sürdürülmesi öne çıkan başlıklardan biri; müttefiklerin 2026 için Ukrayna'ya yaklaşık 70 milyar avroluk askeri teçhizat, yardım ve eğitim taahhüdünde bulunması bekleniyor. Bugünkü Savunma Sanayi Forumu'nda duyurulacak yeni sözleşmeler, savunma sanayisindeki hareketliliği Türkiye özelinde de besleyecek unsurlardan. Rutte, Çin, Kuzey Kore ve İran'ı Rusya'nın işgal girişiminin başlıca destekçileri olarak nitelendirdi.

Erdoğan-Trump görüşmesinde F-35 ve CAATSA gündemde

Zirvenin en çok izlenecek teması, Trump'ın 17 yıl aradan sonra bir ABD başkanı sıfatıyla Türkiye'ye yaptığı ilk resmi ziyaret. Erdoğan ile Trump'ın bugün saat 15.00'te önce baş başa, ardından heyetler arası düzeyde görüşmesi planlanıyor. Görüşmenin ilk gündem maddesini savunma sanayii iş birliği oluşturuyor: CAATSA yaptırımlarının kaldırılması, Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi ve KAAN milli muharip uçağı için F110 motor tedariki masadaki başlıklar arasında. İkinci sırada iki ülke arasında 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi, üçüncü sırada ise enerji alanında iş birliği bulunuyor; dördüncü başlıkta Suriye, Gazze ve bölgesel gelişmeler ele alınacak.

Yatırımcı açısından dikkat çeken nokta, olası bir CAATSA çözümünün BIST'te işlem gören savunma sanayii hisselerine dolaylı yansıması. ASELS hâlihazırda 56,5 F/K çarpanıyla, sektör ortalamasının belirgin üzerinde bir seviyede işlem görüyor; bu da piyasanın zirveden çıkabilecek olumlu haber akışını bir ölçüde önden fiyatladığına işaret ediyor. Somut bir anlaşma metni açıklanmadan hisse hareketlerini yorumlamak spekülatif olur.

İki günlük zirve takvimi

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Avrupa'nın en büyük bankası HSBC, riskli özel kredi fonlarına verdiği bazı kredi limitlerini yenilemeyecek. Financial Times'ın haberine göre banka, mayıs ayında İngiliz mortgage kuruluşu Market Financial Solutions'ın çöküşüyle bağlantılı 400 milyon dolarlık zararın ardından riskini azaltma kararı aldı. Türkiye'den uluslararası özel kredi fonlarına yönelen yerli yatırımcılar için bu adım, sektördeki likidite ve şeffaflık risklerinin küçümsenmemesi gerektiğinin bir işareti.

Özel kredi piyasasındaki risk Türk yatırımcıyı nasıl etkiler

Özel kredi fonları, Türkiye'de de uluslararası özel bankacılık kanallarıyla bazı yüksek net değerli yatırımcılara sunuluyor. HSBC gibi büyük bir kurumun kredi musluğunu kısması, bu fonlardaki likidite sıkışıklığının ve kredi kalitesindeki bozulmanın giderek daha ciddiye alındığı anlamına geliyor. Doğrudan BIST'e yansıyan bir etki yok, ancak küresel bankacılık sektöründeki risk azaltma eğilimi yakından izlenmesi gereken bir gelişme.

HSBC'nin risk azaltma kararının arka planı

Banka, riski haklı çıkaracak düzeyde getiri sunmayan özel kredi fonlarına yeni kredi açmayı bırakıyor; bunun yerine daha düşük riskli fonlara odaklanacak. Karar, sektöre yönelik daha geniş bir güven sorgulamasının parçası.

Sektörde baskı sürüyor mu

1,5 ila 2 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştığı tahmin edilen küresel özel kredi piyasasında, yatırımcıların fonlardan çıkış talepleri artarken bu fonların dayandığı krediler likit değil. Bu uyumsuzluk, fon yöneticilerini zorluyor ve bankaların da temkinli davranmasına yol açıyor. HSBC, Reuters'ın mesai saatleri dışında yaptığı yorum talebine yanıt vermedi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Küresel savunma devleri deniz altındaki üstünlük yarışını hızlandırırken, ABD'li Lockheed Martin 6 Temmuz'da denizaltı ve anti denizaltı harbi teknolojileri geliştiren Ultra Maritime'ı 3,45 milyar dolara satın almak için kesin anlaşma imzaladı. Sonar, sonoboy ve torpido savunması pazarındaki bu hamle, Türkiye'nin yerli deniz platformları ve akustik sistem çalışmalarını da yakından ilgilendiriyor.

Anlaşma küresel savunma dengesinde ne anlama geliyor

Ultra Maritime; sonar teknolojileri, sonoboylar, torpido savunma sistemleri, radar çözümleri ve otonom deniz algılama platformları gibi kritik görev sistemleri üretiyor. Şirketin uluslararası pazardaki varlığı ve ihraç edilebilir ürün portföyünün, Lockheed'in yeni nesil deniz platformlarındaki sonar çözümlerini tamamlaması bekleniyor. Kapanışın ardından şirket, Lockheed Martin'in Rotary and Mission Systems birimine katılacak. Anlaşma, 2026'da Ukrayna ve Orta Doğu'daki çatışmalar ile ABD'nin yükselen bütçesiyle hız kazanan savunma sanayiindeki konsolidasyon dalgasının son halkalarından biri.

Türkiye denizaltı savunmasında nerede duruyor

Türkiye son yıllarda deniz platformlarında yerlileşmeye ağırlık verdi. MİLGEM projesiyle geliştirilen Ada sınıfı korvetler ve İstanbul sınıfı fırkateynler, Reis sınıfı denizaltılar ve millî denizaltı hedefi MİLDEN, ülkenin deniz gücünde bağımsızlaşma iradesini yansıtıyor. Sonar ve akustik tarafında ise ASELSAN gibi yerli firmalar gemi ve denizaltılar için sensör sistemleri geliştiriyor. Ultra Maritime gibi uzman bir ismin küresel bir deve katılması, bu teknolojinin ne kadar stratejik görüldüğünü ve yerli kabiliyetin neden kritik olduğunu bir kez daha gösteriyor.

Bu satın alma yatırımcı için ne ifade ediyor

İşlem, Lockheed Martin'in yaklaşık 125,9 milyar dolarlık piyasa değerinin kabaca yüzde 2,7'sine denk geliyor; şirketin bilançosu için büyük ama taşınabilir bir adım. Helikopter programlarındaki olumsuz etkiler nedeniyle baskı gören Rotary and Mission Systems birimine ise uzmanlaşmış bir denizaltı portföyü güç katıyor. İşlem düzenleyici onaylara tabi ve tamamlanma takvimi açıklanmadı. Analistlere göre küresel savunma harcamalarındaki artış, ana yüklenicilerin niş yeteneklere yönelik satın almalarını sürdürecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Çip üreticisi Broadcom, 6 Temmuz'da ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) yaptığı bildirimle Apple ile teknoloji işbirliğini 2031 yılına kadar uzattığını duyurdu. İmzalanan yeni çok yıllı anlaşmalar, Broadcom'un Apple'ın birden fazla ürün neslinde kullanılacak özel tasarım ASIC çiplerini geliştirip tedarik etmesini kapsıyor. Anlaşmanın mali koşulları açıklanmadı.

Broadcom, Apple ile anlaşmayı neden uzattı

Anlaşma, Broadcom açısından on yılın sonuna kadar uzanan öngörülebilir bir gelir akışını güvenceye alıyor. Apple, uzun süredir şirketin en büyük müşterilerinden biri ve kilit tedarikçileri uzun vadeli sözleşmelerle bağlamak, Apple'ın tedarik zincirini istikrara kavuşturma stratejisinin bir parçası. Uzun vadeli bağlayıcı sözleşmeler, iki şirketin de ürün yol haritalarını daha rahat planlamasına imkân tanıyor. İki taraf 2023'te de ABD'de üretilen 5G radyo frekansı bileşenleri ve FBAR filtreleri için milyarlarca dolarlık bir anlaşmaya varmıştı. Haberin ardından Broadcom hissesi AVGO, ABD borsasında açılış öncesi işlemlerde yaklaşık yüzde 4 yükseldi; kimi kaynaklar primi yüzde 5'e yakın gösterdi.

Apple, Broadcom'un gelirinde ne kadar yer tutuyor

Analist tahminlerine göre Apple, Broadcom'un yıllık gelirinin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor. Tek bir müşteriye ait bu yüksek pay, anlaşmanın neden bu kadar önemli sayıldığını açıklıyor. Broadcom, çiplerin Apple'ın çok sayıda ürün neslinde yer alacağını bildirdi; ancak anlaşmanın büyüklüğüne dair bir rakam paylaşılmadı. Apple son yıllarda M serisi işlemciler ve kendi hücresel modemleri gibi çipleri şirket içine taşısa da kablosuz bağlantı ve radyo frekansı bileşenlerinde Broadcom'a bağımlı kalmayı sürdürüyor.

Broadcom yalnızca Apple'a mı bağlı

Şirketin geliri tek bir isme yaslanmıyor. Broadcom, veri merkezleri için özel yapay zeka çiplerinde Alphabet ve Meta gibi teknoloji devleriyle çalışıyor; yapay zeka donanımına yönelik talep, özel silikon işini büyüten ana etken. Yapay zeka odaklı bu talep, son dönemde Broadcom hissesine ilgiyi artıran temel etkenlerden biri olarak öne çıkıyor. Apple anlaşması bu tabloya istikrarlı ve uzun vadeli bir gelir ayağı eklerken, yatırımcıların tek müşteri bağımlılığına ilişkin endişesini de bir ölçüde dengeliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Diriteks Diriliş Tekstil (DIRIT) zaten Yakın İzleme Pazarı'nda işlem görüyor; ancak Borsa İstanbul'un uyarıları azalmak yerine arttı. Kurul, şirketi bu kez Kotasyon Yönergesi'nin 23. maddesinin üç ayrı bendi kapsamında uyardı: faaliyetlerin durması (c), finansal bozulma (d) ve kamuyu aydınlatmaya gereken hassasiyetin gösterilmemesi (a).

Diriteks hangi seviyede işlem görüyor

DIRIT, 6 Temmuz kapanışında 23,26 TL'den işlem gördü. Bu seviye, son bir yılın 40,08 TL'lik zirvesine göre yüzde 42 geride ve 19,13 TL'lik dibe yakın. 247,7 milyon TL piyasa değeriyle küçük ölçekli pay, düşük hacmin fiyat oynaklığını artırdığı bir zeminde bulunuyor.

Neden üç bent kapsamında uyarıldı

Uyarının üç dayanağı var. (c) bendi, bir ortaklığın geçerli kabul edilebilecek durumlar dışında faaliyetlerini bir yıldan uzun süre durdurmuş olmasına; (d) bendi, faaliyetleri sürdüremeyecek ölçüde finansal bozulmaya işaret eder. Bu ikisi Yakın İzleme Pazarı'ndaki diğer paylarda da görülen gerekçeler. DIRIT'i ayıran ise üçüncü dayanak: (a) bendi, şirketin kamuyu aydınlatma yükümlülüklerine gereken hassasiyeti göstermediğini bildiriyor. Benzer gerekçelerle kısa süre önce Casa Emtia da (CASA) uyarılmıştı; iki örnek de Yakın İzleme Pazarı'nda finansal ve faaliyet riskinin biriktiğine işaret ediyor.

Kamuyu aydınlatma uyarısı neyi değiştiriyor

Kamuyu aydınlatma, halka açık şirketlerin yatırımcıyı etkileyebilecek gelişmeleri zamanında ve eksiksiz duyurma yükümlülüğü. (a) bendi kapsamındaki uyarı, DIRIT'in bu yükümlülükte gereken hassasiyeti göstermediğine işaret ediyor. Finansal ve faaliyet sorunlarına şeffaflık eksikliğinin eklenmesi, yatırımcının şirketi sağlıklı biçimde izlemesini zorlaştırdığı için ayrıca önemli.

Uyarıların çok bentli olması, tablonun kısa sürede düzelmesinin güç olduğunu düşündürüyor. Yatırımcı açısından izlenmesi gereken başlıklar finansal tabloların zamanında açıklanması, KAP bildirimlerindeki düzen ve şirketin borsaya vereceği yanıt. Bu başlıklarda iyileşme sağlanmazsa payın pazar statüsü yeniden gündeme gelebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul, Yakın İzleme Pazarı'nda işlem gören Casa Emtia Petrol Kimyevi ve Türevleri (CASA) paylarını bir kez daha uyardı. Kurul, kararını Kotasyon Yönergesi'nin 23. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentlerine dayandırdı. Bu bentler faaliyetlerin uzun süre durması ve finansal yapının ciddi biçimde bozulmasıyla ilgili; ikisi de payın ileride kottan çıkarılabileceği hâllere işaret ediyor.

CASA neden yeniden uyarıldı

Uyarının dayanağı iki ayrı gerekçe. İlki (c) bendi: bir ortaklığın, geçerli kabul edilebilecek durumlar dışındaki nedenlerle faaliyetlerini bir yıldan uzun süre durdurmuş olması. İkincisi (d) bendi: ortaklığın faaliyetlerini devam ettiremeyecek seviyede finansal durumunun bozulmuş olması. Borsa İstanbul'daki güncel gelişmeler arasında bu tür kararlar, payın kırılgan bir zeminde işlem gördüğünün resmi işareti sayılıyor.

Yakın İzleme Pazarı, belirli riskleri taşıyan ya da özel durumları bulunan payların işlem esaslarının farklılaştığı bir pazar. "Tekrar" ifadesi burada kritik: Casa Emtia aynı kapsamda daha önce de uyarılmıştı ve kararın yinelenmesi, şirketin durumu gidermek için verilen süre içinde tabloyu düzeltemediğini gösteriyor. Yönerge, borsaya kottan çıkarma kararından önce ortaklığa süre tanıma ve pazar değiştirme gibi ara adımlar da tanıyor.

Pay 52 hafta bandının neresinde

CASA, 6 Temmuz seansını 82,40 TL'den ve önceki kapanışa göre yüzde 3,71 primle tamamladı; gün içi işlem aralığı 79,45 ile 82,40 TL arasında gerçekleşti. Buna karşın pay, son bir yılın 140,70 TL'lik zirvesine göre hâlâ yüzde 41 geride ve son bir ayda yüzde 2,14 değer kaybetti. 403,76 milyon TL piyasa değeri ve 15.785 lotluk düşük hacimle işlem gören hissede günlük prim, uyarının işaret ettiği yapısal finansal riski ortadan kaldırmıyor.

Bundan sonra ne olabilir

Uyarının yinelenmesi tek başına kottan çıkarma anlamına gelmiyor; ancak süreç bu yönde ilerliyor. Yatırımcı açısından izlenmesi gereken başlıklar finansal tabloların zamanında ve düzeltilmiş biçimde açıklanması, faaliyetlere dair somut adımlar ve şirketin borsaya vereceği yanıt. Bu başlıklarda iyileşme sağlanmazsa payın pazar statüsü ve işlem görebilirliği yeniden gündeme gelebilir.

Bir şirket borsadan nasıl çıkarılır

Kotasyon Yönergesi, kottan çıkarmayı ani bir karar değil kademeli bir süreç olarak tanımlar. Borsa İstanbul yönetim kurulu önce ortaklığı uyarır, gerekirse süre tanır, payları Yakın İzleme Pazarı'na alır ve ancak bu adımlardan sonuç alınamazsa sürekli kottan çıkarma gündeme gelir. CASA şu an bu merdivenin ilk basamaklarında; hem uyarı hem de Yakın İzleme statüsü birlikte işliyor. Aynı pazarda işlem gören Diriteks de (DIRIT) benzer bir uyarı almıştı, bu kez kamuyu aydınlatma boyutu da eklenerek.

Sık sorulan sorular

Payı kottan çıkarılan şirketteki hisselerim yok mu olur?

Hayır. Kottan çıkarma pay sahipliğinizi sona erdirmez, ortaklıktaki payınız devam eder. Ancak hisse borsada işlem görmediği için alım satım ve sağlıklı fiyat oluşumu ciddi biçimde güçleşir.

Yakın İzleme Pazarı'nda hisse alıp satabilir miyim?

Evet, işlem yapılabilir. Ancak bu pazarda işlem yöntemi ve esasları standart pazarlardan farklıdır ve likidite genellikle daha düşüktür; bu da fiyat oynaklığını artırabilir.

Kottan çıkan bir şirket borsaya geri dönebilir mi?

Mümkün. Çıkarma nedenleri ortadan kalkar ve şirket gerekli şartları yeniden sağlarsa payları tekrar kota alınabilir. Bu otomatik değildir, başvuru ve Borsa İstanbul değerlendirmesi gerekir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna savaşını bitirmeye "çok yaklaştıklarını" söylüyor; ama aynı açıklamada savaşın sahadaki yüzünü, insansız hava araçlarını "öldürme makineleri" sözleriyle anlatıyor. Trump, yarın Ankara'da başlayacak NATO Zirvesi'nde Rusya ile Ukrayna arasında bir anlaşmayı hedeflediğini belirtti.

Trump, değerlendirmesini Beyaz Saray'da basın mensuplarının sorularını yanıtlarken yaptı. Yarın başlayacak ve 7-8 Temmuz'da Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde toplanacak NATO Zirvesi'ndeki diplomasi trafiğinde Ukrayna dosyasının öne çıkması bekleniyor.

Trump Ukrayna savaşı için ne söyledi

Trump, savaşın gidişatına ilişkin soruya "NATO'ya gideceğiz, konuyu görüşeceğiz ve sanırım bunu başaracağız" yanıtını verdi. ABD Başkanı, hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in hem de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in savaşın sona ermesini istediğini öne sürdü ve iki liderin de anlaşmaya açık olduğunu savundu.

Trump İran ve Hürmüz için ne dedi

İran'la süren görüşmelere değinen Trump, sürecin "iyi gittiğini" söyledi ve "Öyle ya da böyle kazanacağız; ya bir anlaşma yapacağız ya da işi bitireceğiz" ifadesini kullandı. ABD Başkanı, İran'ın "asla nükleer silaha sahip olamayacağını" savunarak, Tahran'dan tavizler elde ettiklerini ve zenginleştirilmiş malzemeyi teslim alacaklarını ileri sürdü. Trump ayrıca Hürmüz Boğazı'nı "büyük bir para makinesi" olarak nitelendirdi.

5 Temmuz akşamı, Ukrayna'nın Mıkolayiv bölgesindeki bir SOCAR akaryakıt istasyonu insansız hava aracı saldırısına uğradı. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, olayın ardından Rusya'nın Bakü Büyükelçisi Mihail Yevdokimov'u bakanlığa çağırarak diplomatik nota verdiğini duyurdu. Bakanlık, bunun Ukrayna'da SOCAR tesislerini hedef alan ilk saldırı olmadığını da vurguladı.

SOCAR, Azerbaycan'ın devlet petrol şirketi ve Ukrayna'da akaryakıt ile enerji dağıtım altyapısına sahip. Bakanlığın açıklamasına göre süregelen savaş, şirketin bu ülkedeki tesislerini tekrar tekrar etkiliyor.

Azerbaycan Rusya'ya neden nota verdi

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, Mıkolayiv'deki saldırı nedeniyle Büyükelçi Yevdokimov'a itirazını iletti ve olayla ilgili diplomatik notasını takdim etti. Görüşmede, Viyana Sözleşmeleri uyarınca diplomatik ve konsolosluk temsilciliklerinin korunmasına ilişkin yükümlülüklere titizlikle uyulmasının önemine dikkat çekildi.

Azerbaycan Rusya'dan ne talep etti

Bakanlık, görüşmede Rusya'dan üç konuda adım atılmasını istedi. Talepler, olayların aydınlatılması ve sivil tesisler ile diplomatik temsilciliklerin korunması ekseninde toplanıyor.

Türk lirası haziranda dolar ve euro karşısında değer kaybederken, liranın enflasyondan arındırılmış değerini ölçen reel efektif döviz kuru düşmeyi sürdürdü. TCMB'nin haziran verisine göre TÜFE bazlı endeks 105,70'ten 104,90'a geriledi; ancak Yİ-ÜFE bazlı endeks ters yönde, 100,98 seviyesine yükseldi. Aynı gösterge iki ölçüde iki farklı sinyal veriyor.

Reel efektif döviz kuru, liranın ticaret yaptığı ülkelerin para birimlerine karşı enflasyondan arındırılmış değerini gösteriyor. Nisanda son altı yılın en yükseğine çıkan endeks, o tepeden bu yana geriliyor. Haziranda döviz sepetindeki hareket ve dünya enflasyonu endeksi aşağı çekerken, Türkiye'deki enflasyon yukarı yönlü baskı yaptı.

Reel efektif döviz kuru haziranda ne oldu

TCMB verisine göre TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru haziranda bir önceki aya kıyasla 0,80 puan azalarak 104,90'a indi. Endeks mayısta 105,70 seviyesindeydi. Böylece nisanda son altı yılın zirvesine çıkan gösterge, gerilemesini ikinci ayda da sürdürdü.

İki endeks neden ters yönde hareket etti

TCMB, haziranda ABD dolarının Türk lirası karşısında ortalama yüzde 1,81, euronun ise yüzde 0,42 değer kazandığını bildirdi. Aynı ay TÜFE aylık yüzde 0,99, Yİ-ÜFE ise yüzde 1,80 arttı. Merkez Bankası'na göre yurt içi enflasyondaki artış endeksi yukarı iterken, dünya enflasyon sepeti ve nominal kur sepetindeki değişim endeksi aşağı çekti.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.