Anthropic'in en gelişmiş modeli Claude Fable 5, ABD ihracat kontrollerinin kaldırılmasının ardından 1 Temmuz'da dünya genelinde yeniden erişime açıldı. Şirketin kimlik doğrulama politikası ise 8 Temmuz'da yürürlüğe giriyor; ancak bu şart herkese değil, hesabı olası politika ihlali nedeniyle işaretlenmiş küçük bir tüketici hesabı grubuna, erişimi tümden kaybetmemek için sunulan bir itiraz yolu olarak uygulanıyor. Türkiye'ye ya da yalnızca Türk kullanıcılara özel bir kimlik dayatması söz konusu değil; kapsam küresel ve işaret temelli.

Kimlik doğrulama kimi kapsıyor

Anthropic'in güncellediği gizlilik politikası 8 Temmuz'da yürürlüğe giriyor. Şirket sözcüsü Thariq Shihipar'ın TechCrunch'a açıklamasına göre şart, hesabı olası politika ihlali nedeniyle işaretlenmiş ama yasaklanmamış küçük bir kullanıcı grubuna uygulanıyor ve erişimi kaybetmek yerine itiraz imkânı sunuyor. Kontrol yalnızca tüketici planlarını (Free, Pro, Max) kapsıyor; Team, Enterprise ve geliştirici platformu bunun dışında.

Doğrulamayı Anthropic doğrudan yürütmüyor; süreci finansal hizmetlerde yaygın kullanılan kimlik doğrulama şirketi Persona işletiyor. Kullanıcıdan resmi bir kimlik belgesi (pasaport, ehliyet ya da ulusal kimlik kartı) ile canlı selfie isteniyor, selfieden eşleştirme için bir yüz geometrisi şablonu üretiliyor. Anthropic bu verinin model eğitiminde kullanılmadığını, Persona'da tutulduğunu ve pazarlama için paylaşılmadığını belirtiyor. Sözcü Shihipar ayrıca kimlik doğrulama politikasının Fable ya da Mythos dağıtımıyla ilgisiz olduğunu söyledi.

Fable 5 neden kapanmış, nasıl döndü

Kapanmanın nedeni bir jailbreak'ti: Amazon araştırmacıları, Fable 5'in güvenlik korumalarını aşarak modele yazılım açıklarını tespit ettiren, bir vakada da açığı istismar eden kod ürettiren bir yöntem buldu. İhracat emri dünya genelinde her yabancı uyruklu için geçerli olduğu ve Anthropic her kullanıcının uyruğunu gerçek zamanlı doğrulayamadığı için, şirket iki modeli de tüm kullanıcılara kapatmıştı.

Dönüşle birlikte Anthropic, rapordaki tekniği yakalamak için yeniden eğitilmiş bir güvenlik sınıflandırıcısı devreye aldı; şirket bu yöntemi denemelerin yüzde 99'undan fazlasında engellediğini, işaretlenen isteklerin bildirimle birlikte daha zayıf Claude Opus 4.8 modeline yönlendirildiğini belirtiyor. Erişim koşulları planlara göre değişiyor: Pro, Max, Team ve seçili Enterprise planlarında Fable 5, 7 Temmuz'a kadar haftalık kullanım limitinin yüzde 50'sine kadar dahil; sonrasında kullanım kredisine geçiyor. AWS, Google Cloud ve Microsoft Foundry erişimi ise sonraki günlerde açılacak. Mythos 5 ise yalnızca Project Glasswing kapsamındaki sınırlı erişimde kalıyor.

Türk kullanıcı için ne anlama geliyor

Fable 5, Türkiye dahil dünya genelinde erişilebilir durumda. Kimlik doğrulaması ise Türkiye'ye özel değil; işaretli tüketici hesaplarına küresel olarak uygulanıyor ve yalnızca Free, Pro, Max planlarını kapsıyor, Enterprise ile API muaf. Anthropic bu politikanın Fable dağıtımıyla bağlantılı olmadığını vurguluyor. Tek belirsizlik, sızan uygulama dizelerinin doğrulamanın tüketici planlarında Fable kredi tahsisiyle bağlantılı olabileceğini düşündürmesi; ancak bu teyitli değil ve şirketin resmi beyanıyla çelişiyor. İzlenecek nokta, 8 Temmuz sonrasında doğrulama isteminin hangi durumlarda ekrana geldiği olacak.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun onayladığı Şa-Ra Enerji ve Saat ve Saat halka arzlarında yatırımcının ilk sorusu, hesaba kaç lot gireceği. Kesin yanıt şimdilik yok, çünkü kişi başı lot iki değişkene bağlı: bireysel yatırımcıya ayrılacak pay oranı ve talepte bulunacak kişi sayısı. İlki talep öncesinde yayımlanan satış duyurusunda, ikincisi talep toplama bitince belli olacak. Yine de onaylanan arz büyüklükleri ve sabit fiyatlar, geçmiş arzlara dayalı bir tahmin aralığı kurmaya elveriyor.

Kişi başı lot neye bağlı

Her iki arzda da dağıtımın bireysele eşit yöntemle yapılması bekleniyor; kesin yöntem ve tahsisat oranları satış duyurusuyla netleşecek. Bu yöntemde bireysel yatırımcıya ayrılan pay havuzu, talepte bulunan kişi sayısına bölünüyor ve herkes aynı sayıda lot alıyor; ne kadar talep ettiğiniz sonucu değiştirmiyor. Belirleyici olan kaç kişinin yarıştığı. 2025 ve 2026'daki benzer arzlarda bireysel katılım çoğunlukla 350 bin ile 800 bin kişi arasında seyretti. Bireysel havuzun büyüklüğü ise izahnamede sabit olmadığından, aşağıdaki tablo havuza yüzde 40 pay ayrıldığı varsayımıyla hesaplandı.

Fiyat tabloyu nasıl etkiliyor

Kişi başı lot kadar önemli olan, o lotların kaç liraya mal olacağı. Şa-Ra'nın 70 liralık, Saat ve Saat'in 56 liralık sabit fiyatı, aynı sayıda lot için farklı tutarlar anlamına geliyor. Orta senaryoda, yani yaklaşık 500 bin katılımcıda, Şa-Ra'da yaklaşık 71 lot için 4.970 lira, Saat ve Saat'te yaklaşık 54 lot için 3.024 lira bağlanıyor. Geçmiş arzlarda fiyat yükseldikçe kişi başı lot geriliyor: 45 liralık Dof Robotik'te yaklaşık 52, 125 liralık Gülermak'ta 27 lot dağıtılmış; 796 binden fazla yatırımcının katıldığı Best Brands'te kişi başı en fazla 71 lot verilmişti. Bu örnekler yalnızca eğilim için referanstır.

Kesin rakam neden şimdi verilemez

Buradaki lot sayıları tahmindir, kesin dağıtım değil. İki değişken de henüz kesinleşmedi: bireysel tahsisat oranı satış duyurusuyla, katılımcı sayısı ise talep toplama bitince belli olacak. Tahsisat oranının varsayılandan düşük ya da yüksek çıkması, tablodaki tüm rakamları aynı yönde değiştirir. Ayrıca fazla talep gelmesi halinde Saat ve Saat'te ek pay satışı havuzu bir miktar büyütebilir. Kesin dağıtım sonuçları, her iki arzda da talep toplama tamamlandıktan sonra Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden açıklanacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Sermaye Piyasası Kurulu, saat ve aksesuar perakendecisi Saat ve Saat Sanayi ve Ticaret'in halka arzını onayladı. Kurulun 1 Temmuz 2026 tarihli bülteninde yer alan onaya göre 1 lira nominal değerli paylar 56,00 lira sabit fiyattan satışa sunulacak. Halka arz; 40.166.973 lira nominal değerli sermaye artırımı ile üç ortağın 26.777.982 lira nominal değerli pay satışından, toplam 66.944.955 lira nominal büyüklüğünde; fazla talep gelmesi halinde 13.388.991 lira nominal değerli ek pay satışı da yapılabilecek. Satışa Garanti Yatırım ve Halk Yatırım liderliğindeki konsorsiyum aracılık edecek.

Halka arzın yapısı nasıl

Saat ve Saat'in çıkarılmış sermayesi, halka arz kapsamındaki sermaye artırımıyla 620.222.018 liradan 660.388.991 liraya yükseliyor. Halka arz edilen 66.944.955 lira nominal değerli payın 40.166.973 lirası bu sermaye artırımından; 26.777.982 lirası ise üç mevcut ortağın, Ramazan Kaya 11.506.638 lira, Hamza Kaya 11.506.638 lira ve Nurullah Dönmez 3.764.706 lira nominal değerli payını satışından oluşuyor. Böylece arzın yaklaşık yüzde 60'ı şirkete taze kaynak olarak girerken, yüzde 40'ı satan ortaklara yönelik. Fazla talep gelmesi halinde aynı ortaklardan 13.388.991 lira nominal değerli ek pay satışı devreye girebilecek; bu durumda toplam büyüklük 80.333.946 lota çıkacak. Sabit fiyat 56,00 lira olduğundan arzın büyüklüğü yaklaşık 3,75 milyar lira, ek satış dahil ise yaklaşık 4,5 milyar lira olacak. Halka açıklık oranı yaklaşık yüzde 10,14, ek satış dahil yaklaşık yüzde 12,16 düzeyinde.

Saat ve Saat ne iş yapıyor

1994'te kurulan Saat ve Saat, saat ve aksesuar sektöründe dünyaca tanınmış markaların Türkiye distribütörlüğünü yürütüyor. Şirket, Türkiye genelinde 154 mağaza ve 781 toptan satış noktasının yanı sıra e-ticaret kanallarıyla da satış yapıyor. Kendi markalarını da geliştiren şirketin turizm, tekstil ve kırtasiye gibi alanlarda yatırımları bulunuyor. Şirketin merkezi İstanbul'da.

Halka arz geliri nereye gidecek

Taslak izahnameye göre halka arz gelirinin yüzde 40 ila 50'si finansal borçların kapatılmasında, yüzde 30 ila 40'ı işletme sermayesi ihtiyacında, yüzde 10 ila 30'u ise yurt içi ve yurt dışı mağaza açılışları ve yenilemelerinde kullanılacak. Gelirin ağırlıklı bölümünün borç azaltımına ayrılması, arzın büyüme yatırımından çok bilanço güçlendirmeye yöneldiğini gösteriyor. Şirketin finansallarında 2023 yılı hasılatı 5,8 milyar lira, brüt kârı 3,6 milyar lira düzeyindeydi; 2024'ün ilk çeyreğinde hasılat 1,5 milyar lira, brüt kâr 804,4 milyon lira olarak kaydedildi.

Yatırımcı için kritik ayrıntılar

Paylar sabit fiyatla, 56,00 liradan satışa sunulacak; talep toplama tarihleri ise tasarruf sahiplerine satış duyurusuyla açıklanacak. Fazla talep gelmesi halinde ek pay satışı yoluyla arz büyüklüğü artırılabilecek. Dağıtımın bireysel yatırımcıya eşit dağıtım yöntemiyle yapılması, ihraççı ve ortaklar için birer yıllık pay satmama taahhüdü bulunması öngörülüyor. Piyasa uzmanları, halka arzlara katılım öncesinde şirketin izahnamesindeki risk faktörlerinin ve finansal tabloların incelenmesini öneriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Sermaye Piyasası Kurulu, enerji iletim ve dağıtım altyapısı alanında faaliyet gösteren Şa-Ra Enerji İnşaat Ticaret ve Sanayi'nin halka arzını onayladı. Kurulun 1 Temmuz 2026 tarihli bülteninde yer alan onaya göre 1 lira nominal değerli paylar 70,00 lira sabit fiyattan satışa sunulacak. Halka arz; 44.500.000 lira nominal değerli sermaye artırımı ile iki ortağın 44.500.000 lira nominal değerli pay satışından, toplam 89.000.000 lira nominal büyüklüğünde. Satışa Tera Yatırım Menkul Değerler liderliğindeki konsorsiyum aracılık edecek.

Halka arzın yapısı nasıl

Şa-Ra Enerji'nin çıkarılmış sermayesi, halka arz kapsamındaki sermaye artırımıyla 400.000.000 liradan 444.500.000 liraya yükseliyor. Halka arz edilen toplam 89.000.000 lira nominal değerli payın 44.500.000 lirası bu sermaye artırımından, 44.500.000 lirası ise iki mevcut ortağın, Şadi Türk 35.600.000 lira ve Hilkat Mor 8.900.000 lira nominal değerli payını satışından oluşuyor. Böylece arzın yarısı şirkete taze kaynak olarak girerken, yarısı satan ortaklara yönelik. Halka açıklık oranı yaklaşık yüzde 20,02 düzeyinde. Sabit fiyat yöntemiyle 1 lira nominal değerli pay 70,00 liradan satışa sunulacağı için halka arzın toplam büyüklüğü yaklaşık 6,23 milyar liraya ulaşıyor.

Şa-Ra Enerji ne iş yapıyor

Ankara merkezli Şa-Ra Enerji, elektrik iletim ve dağıtım altyapısı üzerine kurulu bir şirket. Enerji nakil hatları, kafes ve monopol direkler, şalt ve trafo merkezleri ile telekomünikasyon direkleri gibi altyapı bileşenlerini üretiyor; ayrıca iletken, izolatör ve galvanizli çelik konstrüksiyon imalatı yapıyor. Şirket, santrallerden üretilen elektriğin dağıtım hatlarına taşınmasını sağlayan iletim hattı bileşenlerinin tümünü kendi bünyesinde üretebildiğini belirtiyor. Bunun yanında bina, yol, köprü ve baraj gibi alanlarda taahhüt işleri de yürütüyor.

Yatırımcı için kritik ayrıntılar

Sabit fiyatla talep toplama yönteminde payların fiyatı 70,00 lira olarak belirlendi; talep toplama tarihleri ise tasarruf sahiplerine satış duyurusuyla açıklanacak. Sermaye artırımından şirkete girecek kaynağın kullanım yerleri izahnamenin ilgili bölümünde ayrıntılı biçimde yer alıyor. Piyasa uzmanları, halka arzlara katılım öncesinde şirketin izahnamesindeki risk faktörlerinin ve finansal tabloların incelenmesini öneriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Aracı kurum Bulls Yatırım Menkul Değerler, paylarını Borsa İstanbul'da halka açmak için düğmeye bastı. Şirket, çıkarılmış sermayesini 350 milyon liradan 400 milyon liraya yükselterek ve mevcut ortaklarının bir bölüm payını satışa sunarak toplam 100 milyon adet B grubu payını halka arz etmek üzere Sermaye Piyasası Kurulu'na başvurdu. Satış, borsa dışında ve sabit fiyatla talep toplama yöntemiyle, bireysel yatırımcılara eşit dağıtım esasıyla planlanıyor.

Başvuru, aracılık faaliyeti yürüten bir kurumun kendi paylarını halka açması yönüyle dikkat çekiyor. Halka arz, Bulls Yatırım liderliğinde kurulacak bir konsorsiyum eliyle yürütülecek. Şirketin paylaştığı çerçeveye göre işlemde ek satış bulunmuyor ve pay fiyatında istikrar sağlanması planlanıyor.

Halka arzın yapısı nasıl kurgulandı

Halka arz edilecek 100 milyon payın yarısı, sermayenin 350 milyon liradan 400 milyon liraya çıkarılmasıyla ihraç edilecek 50 milyon adet yeni paydan oluşuyor. Kalan 50 milyon adet ise mevcut ortakların elindeki payların satışından geliyor. Böylece işlem, şirkete taze kaynak girişi ile mevcut ortakların kısmi çıkışını aynı pakette birleştiriyor.

Payları kimler satışa sunuyor

Ortak satışının büyük bölümünü, 37 milyon 125 bin adet payla şirketin ana ortağı Bulls Yatırım Holding üstleniyor. Onu 4 milyon 375 bin adetle Mahir Can Ereren ve yine 4 milyon 375 bin adetle Sadık Murat Barışık izliyor. GMS Yatırım Holding ise 4 milyon 125 bin adet payı satışa sunuyor.

Talep toplama nasıl yapılacak

Şirketin paylaştığı çerçeveye göre satış, borsa dışında sabit fiyatla talep toplama yöntemiyle gerçekleştirilecek. Bireysel yatırımcılara eşit dağıtım uygulanması planlanıyor. Tahsisat oranları ise henüz belirlenmedi. İşlemde ek satış bulunmuyor ve halka arz sonrasında pay fiyatında istikrar sağlanması öngörülüyor.

Başvuru izahnamesinin Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylanmasının ardından halka arz fiyatı, talep toplama tarihleri ve tahsisat oranları netleşecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Şekerbank payları, 1 Temmuz seansını yüzde 8,49 yükselişle ve 16,87 lira kapanışla tamamladı; günlük işlem hacmi de piyasanın en yüksek yığılmaları arasına girdi. Endeks24'ün Borsa İstanbul verisi üzerinde yaptığı tarama, bu sert yükselişi açıklayan güncel bir şirket bildirimi bulunmadığını gösterdi. Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda gün içinde yer alan tek Şekerbank açıklaması, banka çalışanlarının bir vakfına ait pay alım satım bildirimiydi; bu da hareketin boyutunu tek başına açıklayacak nitelikte değil. Yükseliş ile hacim aynı anda öne çıkarken ortada doğrulayıcı bir haber yokken, yatırımcı için asıl soru fiyatın değil dikkatin nereye yönelmesi gerektiğidir.

Yükselişi açıklayan bir bildirim yok

Endeks24'ün KAP kayıtlarında yaptığı incelemeye göre, Şekerbank cephesinde 1 Temmuz'da yayımlanan tek bildirim, Şekerbank Personel Munzam Sosyal Güvenlik Yardım Sandığı Vakfı'nın Merkezi Kayıt Kuruluşu üzerinden ilettiği bir pay alım satım bildirimiydi. Bu tür bildirimler ilişkili tarafların işlemlerini kamuya duyurur; kuruluşun içeriği teyit ya da tekeffül ettiği anlamına gelmez ve tek başına yüzde 8,49'luk bir sıçramayı açıklamaz. Bankanın 2026'da açıklanmış bir bedelli ya da bedelsiz sermaye artırımı da bulunmuyor. Nakit temettü ise 8 Haziran'da dağıtılmıştı; üç haftayı aşkın süre önce gerçekleşen bu adımın günün hareketiyle bir ilgisi yok.

Teknik görünüm aşırı alım bölgesinde

Sert yükseliş, Şekerbank'ı teknik göstergelerde aşırı alım bölgesine taşıdı. 14 günlük Göreli Güç Endeksi (RSI) 74,4 seviyesine çıktı; 70'in üzeri genellikle aşırı alım olarak okunur ve kısa vadede geri çekilme olasılığının arttığına işaret eder. Hisse, 16,87 lirayla 20 günlük ortalaması olan 14,86 liranın belirgin biçimde üzerinde işlem görüyor. Bankacılık tarafında günün geneli bu kadar sert değildi; endeksteki diğer banka hisseleri çok daha ölçülü hareket etti. Bu da Şekerbank'taki yükselişin sektörel bir dalganın parçası değil, tekil bir hareket olduğunu düşündürüyor.

Yatırımcı neye dikkat etmeli

Bir hissede sert yükseliş ile olağandışı hacmin bir arada görülmesi, tek başına olumlu ya da olumsuz bir sinyal değildir. Ancak açıklayıcı bir gelişme yokken bu ikilinin öne çıkması, pay bazında yürütülen izleme ve tedbir mekanizmalarının da odağındaki anormal fiyat ve hacim hareketi tanımına girer. Piyasa uzmanları, böyle durumlarda yatırımcının önce hareketin arkasında somut bir neden olup olmadığını, ardından fiyatın şirketin temel görünümüyle ne kadar örtüştüğünü sorgulamasını öneriyor. Endeks24, küçük yatırımcıyı koruma önceliğiyle, bu tür hareketleri bir alım çağrısı olarak değil, dikkat ve doğrulama gerektiren bir durum olarak aktarıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul, günün ilk dakikalarındaki satış baskısını hızla geride bıraktı. BIST 100 endeksi, açılıştaki yüzde 0,08'lik kaybın ardından öğle saatlerinden itibaren güçlenen alımlarla yön değiştirdi ve kapanışta yüzde 1,62 değer kazanarak 14.350,60 puana çıktı. Endeksin bu performansı, bir önceki kapanışa göre 228 puanı aşan bir günlük kazanca işaret etti.

Endeks güne nasıl başladı, nasıl kapandı

BIST 100, bir önceki işlem gününü yüzde 0,43 düşüşle 14.121,83 puandan tamamlamıştı. Yeni güne de zayıf bir görünümle, yüzde 0,08 kayıpla 14.110,46 puandan başladı. Ancak günün ilk yarısında devreye giren alımlar tabloyu değiştirdi. Saat 13.00 itibarıyla yüzde 0,77 primle 14.231,13 puana çıkan endeks, öğleden sonra yükselişini hızlandırarak kapanışa taşıdı. Günün toplam işlem hacmi 192,8 milyar lira olarak gerçekleşti.

Sektörlerde kimya öne çıktı, turizm geriledi

Ana sektör endekslerinde görünüm ayrıştı. Bankacılık endeksi yüzde 0,40, holding endeksi yüzde 0,40 değer kazandı. Alt sektörler arasında günün en güçlü performansını yüzde 1,43 yükselişle kimya, petrol ve plastik grubu gösterdi. En fazla değer kaybeden sektör ise yüzde 1,42 gerilemeyle turizm oldu.

Küresel piyasalarda ne izleniyor

Endeksteki toparlanma, dış piyasalardaki karışık seyre rağmen gerçekleşti. Küresel piyasalar, ABD ile İran arasında sürdürülen görüşmeler ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine ilişkin belirsizlikler nedeniyle temkinli bir seyir izliyor. Tahran yönetiminin, boğazın tamamen açılmasını sağlayacak bir çerçeve konusunda taraflar arasında hala görüş ayrılığı bulunduğu gerekçesiyle bölgeye gelen ABD'li üst düzey elçilerle görüşmeyeceğine dair haber akışı, risk iştahını sınırladı.

Para piyasalarında ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu yıl faiz artırımına gideceği yönündeki fiyatlamalar da küresel risk iştahını baskılayan başlıklar arasında yer alıyor. Yatırımcılar, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın açıklamalarını ve ABD'de ADP özel sektör istihdam verisini takip ediyor. Piyasa beklentisine göre, yaklaşan bilanço döneminde şirketlerin güçlü sonuçlar açıklaması, jeopolitik gerginlik ve faiz endişesinden kaynaklanan satış baskısını bir miktar dengeleyebilir.

Analistler hangi seviyeleri takip ediyor

Teknik görünüme ilişkin değerlendirmelerde, BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puan direnç, 14.100 ve 14.000 puan ise destek bölgesi olarak öne çıkıyor. Analistler, önde gelen merkez bankası başkanlarının açıklamalarının ve ABD istihdam verisinin kısa vadede piyasa yönü açısından belirleyici olabileceğini belirtiyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türk devletlerinin ortaklaşa kurduğu ilk uluslararası finans kuruluşu Türk Yatırım Fonu (TYF), Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile birlikte Kazakistan'da küçük ve orta boy işletmelerin finansmanını genişletme kararı aldı. Fon'un açıklamasına göre EBRD'den sağlanan 10 milyon dolarlık kaynak, ülkenin önde gelen mikrofinans kuruluşlarından KMF Bank aracılığıyla kadın girişimciler ve kırsal işletmeler başta olmak üzere KOBİ'lerin finansmana erişimini artırmak için kullanılacak. Böylece Türk devletleri arasındaki ticaret ve yatırım bağlarının güçlendirilmesi, özel sektörün geliştirilmesi hedefleniyor.

Kaynak KMF Bank üzerinden kullandırılacak

Programın merkezinde, KOBİ finansmanına erişimin genişletilmesi yer alıyor. TYF'nin EBRD ile yürüttüğü çalışma kapsamında sağlanan kaynak, Kazakistan'da doğrudan işletmelere değil, yerel mikrofinans kuruluşu KMF Bank aracılığıyla dağıtılacak. Böylece finansmana ulaşmakta güçlük çeken küçük ölçekli işletmelerin, özellikle kadın girişimcilerin ve kırsal kesimdeki üreticilerin krediye erişimi kolaylaştırılacak.

Fon açısından bu adım, Kazakistan'da finansman kısıtıyla karşılaşan işletmelere ulaşmayı, yeni istihdam alanları oluşturmayı ve kapsayıcı büyümeyi desteklemeyi amaçlıyor. Kaynağın kadın girişimcilere ve kırsal işletmelere yönlendirilecek olması, programın yalnızca sermaye aktarımı değil, ekonomik katılımı genişletme hedefi taşıdığını gösteriyor.

Türk devletlerinin ortak finans kuruluşu

TYF, Türk Devletleri Teşkilatı üyelerinin ortaklaşa kurduğu ilk ve ana finans kuruluşu olarak öne çıkıyor. Merkezi İstanbul'da bulunan fon, Türk Devletleri Teşkilatı verilerine göre 600 milyon dolar yetkili sermayeye sahip. Fonun temel amacı, üye ülkeler arasındaki ticari ve ekonomik iş birliğini derinleştirmek, üretim kapasitesini genişletmek ve ortak kalkınma projelerini finanse etmek olarak tanımlanıyor.

EBRD proje hazırlığına da destek verdi

Program kapsamında EBRD, yalnızca kaynak tarafında değil, projenin hazırlık ve yapılandırma sürecinde de rol üstlendi; bu aşamada teknik katkı sağladı. EBRD ile KMF arasındaki iş birliği yeni de değil. EBRD'nin açıklamalarına göre KMF, bankanın 2005'ten bu yana müşterisi konumunda ve kurum, Kazakistan'daki kadın girişimcilere yönelik "İş Dünyasında Kadın" programı çerçevesinde uzun süredir finansman ve danışmanlık sağlıyor. TYF'nin devreye girmesi, bu zeminin üzerine Türk devletleri kaynaklı yeni bir katman ekliyor.

Fonun bu yatırımı, Türk devletleri arasında ticaret ve yatırım akışlarının güçlendirilmesi hedefiyle de örtüşüyor. Kaynağın özel sektöre ve küçük ölçekli işletmelere yönlendirilmesiyle, bölgedeki ekonomik entegrasyonun tabana yayılması bekleniyor.

SpaceX'in 12 Haziran'da tamamlanan ve tarihin en büyük halka arzı olarak kayda geçen işleminde, halka arza aracılık eden 23 kurumdan yalnızca biri hiç pay alamadı: Güney Kore'nin en büyük aracı kurumu Mirae Asset Securities. Bloomberg'in özel haberine göre, kurumun Kore'li yatırımcılardan topladığı 1,1 milyar doları aşan talep, süreçte yaşanan bir iletişim karışıklığı yüzünden emir defterine hiç girmedi. Mirae Asset ise iddiayı reddederek tüm abonelik emirlerini lider kuruluşların talimatına uygun ilettiğini açıkladı. Olay, çok milyar dolarlık işlemlerde sıradan bir yanlış anlaşılmanın bile ne denli büyük sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.

Ön talep mi, bağlayıcı emir mi

Bloomberg'in aktardığına göre şirket içinde "Project Apex" adıyla yürütülen süreçte sorun, yatırımcı talebinin nasıl bildirileceği konusundaki bir yanlış anlamadan kaynaklandı. Halka arzı yöneten bankalar mayıs ortasında aracı kurumlardan yatırımcı ilgisini ölçmek için bir ön bilgi istedi; bu aşamada iletilenler resmi sipariş değil, yalnızca ilgi göstergesiydi. Bağlayıcı emirler ise haziranda ayrı bir çağrının ardından girilecekti. Habere göre Mirae, mayıstaki ön talebi kesinleşmiş emir sanarak ikinci aşamada yeni emir göndermedi; bankalar da kurumun sipariş vermediği sonucuna vardı ve şirkete tek pay tahsis edilmedi.

Mirae Asset hatayı reddetti

Mirae Asset, konuya ilişkin açıklamasında Bloomberg haberini olgusal olarak yanlış ve itibar zedeleyici olarak nitelendirdi. Kurum, 5-10 Haziran arasında yürütülen tahsisli satış sürecinde Kore'li yatırımcılardan 1,14 milyar dolarlık abonelik emri topladığını ve bunu lider kuruluşların belirlediği prosedüre uygun ilettiğini bildirdi. Mirae, nihai tahsis yetkisinin lider aracı kurumlarda olduğunu kabul ettiğini, ancak emirlerin kendi iletişim hatası yüzünden iletilmediği yönündeki iddiaları kabul edemeyeceğini vurguladı. Öte yandan kurum yönetimi, 15 Haziran'da müşterilerine gönderdiği mesajda SpaceX arzına büyük beklentiyle katılan yatırımcılara bu sonucu bildirmekten duyduğu üzüntüyü dile getirmişti. Güney Kore Finansal Denetim Servisi de olaya ilişkin bir inceleme yürütüyor.

Tarih benzer hatalarla dolu

Milyar dolarlık kayıplara yol açan operasyonel ve iletişim hataları finans tarihinde yeni değil. Bir tuşa yanlış basılması, hatalı bir talimat ya da bir yazılım kusuru, dev kurumları bile ağır sonuçlarla karşı karşıya bıraktı. Aşağıdaki kronoloji, son yirmi yılın en çok konuşulan benzer vakalarını bir araya getiriyor.

Mirae, Elon Musk'ın şirketlerine erken dönemde yaptığı yatırımlar sayesinde SpaceX arzına katılabilen sınırlı sayıdaki yabancı aracı kurumdan biriydi ve güçlü bir talep tabanına sahipti. Bu avantajlara karşın kurum, tarihin en büyük halka arzında elini boş çevirdi; olayın nedeni ise tarafların birbirini yalanladığı bir tartışmaya dönüştü.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'de milyonlarca emekli, memur ve sosyal yardım alan vatandaşın temmuz ayı maaş artışı tek bir veriye kaldı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 3 Temmuz Cuma günü saat 10.00'da açıklayacağı haziran enflasyonu, yılın ilk yarısındaki toplam fiyat artışını kesinleştirerek zam oranlarını nihai hale getirecek. İlk beş aylık veriler üzerinden SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 16,61, memur ve memur emeklileri için yüzde 12,41'lik artış şimdiden garantilendi; haziran rakamı bu oranların üzerine eklenecek.

Emekli zammında beş aylık taban belli

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıkları, yılın ilk altı ayında oluşan enflasyon oranında artırılıyor. TÜİK'in açıkladığı ocak mayıs dönemi kümülatif enflasyonu yüzde 16,61 olduğu için bu oran, emeklilerin temmuz zammında garantilenmiş taban durumunda. Haziran enflasyonunun eklenmesiyle nihai oran cuma günü belli olacak.

Memur maaşında formül nasıl işliyor

Memur ve memur emeklilerinin zammı, toplu sözleşme hükümleri ile enflasyon farkının birleşmesiyle hesaplanıyor. Kamu görevlileri yılın ikinci yarısı için yüzde 7'lik toplu sözleşme zammına sahip; ilk beş ayda enflasyonun belirlenen barajı aşması sonucu yüzde 5,05'lik fark oluştu. İkisi birlikte beş aylık artışı yüzde 12,41'e taşıdı. Haziran verisi bu farkı yukarı ya da aşağı çekerek oranı son haline getirecek.

Sosyal yardımlar da aynı katsayıya bağlı

Maaş katsayısındaki artış yalnızca kamu çalışanlarını ve emeklileri kapsamıyor. Memur maaş katsayısına endeksli hesaplanan engelli aylıkları, evde bakım maaşları ve 65 yaş aylığı da memur zammıyla aynı oranda yükselecek. Yaklaşık 2 milyon sosyal yardım alan vatandaşla birlikte toplamda 25 milyona yakın kişinin geliri, cuma günkü veriyle yeniden şekillenecek.

Gözler cuma günkü enflasyon rakamında

Ekonomistlerin katıldığı beklenti anketine göre haziran ayı aylık enflasyon tahmininin ortalaması yüzde 1,04 düzeyinde. Bu oranın gerçekleşmesi durumunda, mayısta yüzde 32,61 olan yıllık enflasyonun haziranda yüzde 32,17'ye gerilemesi bekleniyor. Piyasa beklentisine göre yıl sonu enflasyon tahmininin ortalaması ise yüzde 29 seviyesinde. Emekli ve memurun kesin zam oranları, TÜİK verisinin açıklanacağı cuma sabahı netleşecek.

İstanbul Ticaret Odası'nın açıkladığı haziran ayı fiyat verileri, kentte tüketici enflasyonundaki yavaşlamanın sürdüğünü ortaya koydu. Perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İTO İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi bir önceki aya göre yüzde 1,14, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 35,94 arttı. Haziranda 12 ana harcama grubunun 9'unda fiyatlar yükseldi, 2'sinde geriledi, birinde değişim olmadı.

Fiyatı en çok artan grup haberleşme

Aylık bazda en yüksek artış yüzde 4,28 ile haberleşme harcama grubunda görüldü. Bunu yüzde 4,20 ile alkollü içecekler ve tütün, yüzde 3,14 ile ev eşyası, yüzde 2,37 ile konut, yüzde 1,66 ile çeşitli mal ve hizmetler izledi. Hane bütçesinde ağırlıklı bir yer tutan gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki artış ise yüzde 0,65 ile sınırlı kaldı; lokanta ve oteller yüzde 1,25, sağlık yüzde 0,75, eğlence ve kültür yüzde 0,12 arttı.

Yalnızca iki kalemde düşüş

Haziranda fiyatı gerileyen tek iki harcama grubu, yüzde 2,21 ile giyim ve ayakkabı ile yüzde 0,95 ile ulaştırma oldu. Eğitim harcama grubunda ise bir önceki aya göre değişim gözlenmedi.

Toptan fiyatlarda yıllık artış daha düşük

Toptan fiyat hareketlerini yansıtan Toptan Eşya Fiyatları İndeksi haziranda aylık yüzde 3 arttı, yıllık artış yüzde 24,65 oldu. Böylece toptandaki yıllık artış, perakendedeki yüzde 35,94'lük yıllık artışın belirgin biçimde altında kaldı. Toptanda aylık bazda en yüksek yükseliş yüzde 8,18 ile işlenmemiş maddeler grubunda gerçekleşti; yakacak ve enerji maddeleri yüzde 3,23, gıda maddeleri yüzde 2,85, inşaat malzemeleri yüzde 0,79, madenler yüzde 0,51, kimyevi maddeler yüzde 0,14 arttı. Mensucat grubunda değişim olmadı.

Gözler 3 Temmuz'daki TÜİK verisinde

İTO'nun İstanbul için açıkladığı veriler, Türkiye geneli enflasyon rakamlarından birkaç gün önce gelen bölgesel bir gösterge niteliği taşıyor. Türkiye İstatistik Kurumu, haziran ayı Türkiye geneli Tüketici Fiyat Endeksi verilerini 3 Temmuz Perşembe günü açıklayacak.

Enerji ve teknoloji alanında faaliyet gösteren Beta Enerji ve Teknoloji A.Ş.'nin payları, bugün "BETAE.E" koduyla Borsa İstanbul Yıldız Pazar'da işlem görmeye başladı. Endeks24'ün BIST verisi üzerinde yaptığı izleme, payın 40 liralık halka arz fiyatının yüzde 10 üzerinde, 44,00 liralık tavan seviyesinde açıldığını ve saat 11.57 sularında bu seviyede alıcılı kaldığını, yaklaşık değerle ortaya koydu. Halka arz kapsamında yatırımcılara sunulan paylar, sürekli işlem yöntemiyle alım satıma açıldı.

İlk işlem gününde tavan açılış

Pay, seansın ilk dakikalarında 40 liralık referans fiyata göre uygulanan yüzde 10'luk fiyat marjının üst sınırına, yani 44,00 liraya ulaştı. Endeks24'ün connector üzerinden aldığı veriye göre BETAE, saat 11.57 sularında bu tavan seviyesinde işlem gördü; gün içi değerler kesinleşmemiş, yaklaşık rakamlardır ve resmi kapanış BIST gün sonu teyidiyle netleşecek. Halka arz kapsamında sunulan 60 milyon 750 bin liralık nominal değerli paylar, güne yoğun alıcı ilgisiyle başladı.

Halka arz hangi koşullarda tamamlandı

Beta Enerji ve Teknoloji, paylarını 23, 24 ve 25 Haziran 2026 tarihlerinde 40 lira sabit fiyatla halka arz etmişti. Toplam 60,75 milyon lotluk arzın büyüklüğü yaklaşık 2,43 milyar liraya ulaşırken, şirketin halka açıklık oranı yüzde 15 olarak belirlendi. Süreç, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası ve Ziraat Yatırım liderliğinde, Yatırım Finansman'ın eş liderliğinde oluşturulan geniş bir aracı kurum konsorsiyumuyla yürütüldü. Arz edilen payların yarısı yurt içi bireysel yatırımcılara tahsis edildi.

Açıklanan sonuçlara göre halka arza 1 milyon 143 bini aşkın yatırımcı başvurdu; dağıtım 1 milyon 124 binden fazla yatırımcının hesabına yansıdı. Yüksek başvurulu bireysel yatırımcı tahsisatında talep 88,6 kata ulaşarak arzın en yoğun ilgi gören dilimi oldu.

Beta Enerji hangi alanda faaliyet gösteriyor

Şirket, Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi'ndeki tesislerinde güç, yağlı ve kuru tip transformatörler ile özel sargılı transformatör üretiminde faaliyet gösteriyor. 178 bin metrekareyi aşan üretim alanına sahip şirket, orta gerilim anahtarlama ekipmanları ve beton köşk üretimine de yönelmiş durumda. BETAE payları, Katılım Finans İlkeleri Bilgi Formu doğrultusunda Katılım Endeksine (XKTUM) uygun olarak işlem görecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Yabancı kurumların Borsa İstanbul'daki günlük yönelimi, küçük yatırımcının en yakından izlediği verilerden biri. Endeks24'ün BIST takas verisi üzerinde yaptığı inceleme, Bank of America'nın 30 Haziran seansında DSTKF, KTLEV, ISCTR, MANAS ve ENERY paylarında net alım tarafında öne çıktığını gösterdi. Kurum aynı seansta ASELS, KCHOL, THYAO ve AKBNK gibi endeksin ağır toplarında net satış yönünde hareket etti. Bu rakamlar tek bir kurumun takas hareketleridir; piyasanın genelini değil, yalnızca o kurumun o günkü tercihini yansıtır.

Alım tarafında hangi hisseler öne çıktı

Endeks24'ün takas taramasına göre kurumun net alım listesinin zirvesinde DSTKF yer aldı; bu payı KTLEV, ISCTR, MANAS ve ENERY izledi. Tabloda öne çıkan isimlerin önemli bir bölümü, endeksin amiral gemilerinden çok görece küçük ve orta ölçekli paylardan oluşuyor.

Satış tarafında endeksin ağır topları vardı

Kurumun net satış tarafında tablo tersine döndü. ASELS, 1,34 milyar liralık net satışla listenin açık ara ilk sırasında yer aldı; bu tutar, ikinci sıradaki KCHOL'ün yaklaşık 2,3 katı büyüklüğünde. THYAO, AKBNK ve TTKOM da satış tarafında öne çıkan diğer isimler oldu.

Endeks24'ün bu inceleme kapsamındaki bir gözlemi, kurumun satış tarafında endeksin en büyük paylarını azaltırken alım tarafında daha küçük ölçekli isimlere yönelmesi yönünde bir ayrışmaya işaret ediyor. Ancak bu, tek seanslık bir okuma olduğundan kalıcı bir strateji değişikliği olarak yorumlanamaz; yalnızca o günün takas fotoğrafıdır.

Bu takas verisi nasıl okunmalı

Tek bir kurumun bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığı, o payın yönü için bağlayıcı bir sinyal değildir. Bank of America gibi büyük bir aktörün hareketi dahi endeksin tümünü temsil etmez; kurum piyasanın tek oyuncusu değil, çok sayıda aktörden biridir. Aynı paya birden fazla göstergenin ya da kurumun aynı anda işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar. Bu, bir alım çağrısı değil, dikkat edilmesi gereken bir uyarıdır.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren 7587 sayılı torba yasa, ticari araç sahiplerini yakından ilgilendiren bir vergi düzenlemesi getirdi. Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen geçici maddeyle, ticari kazancı gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait plakalarını satmalarından doğan kazançlar gelir vergisinden istisna tutuldu. Böylece bu plakaların devrinde uzun süredir tartışılan yüksek vergi yükü, gerçek usul mükellefleri için de ortadan kalktı.

Kimler kapsama giriyor

Düzenlemenin kilit noktası, istisnanın gerçek usulde vergilendirilen mükelleflere genişletilmesi. Taksi, dolmuş, minibüs ve servis plakalarının satışından doğan kazançlar 2018'den bu yana gelir vergisinden istisnaydı; ancak bu istisna değer artışı kazancı kapsamında düzenlendiği için, plaka satışı ticari kazanç sayılan gerçek usul mükellefleri fiilen kapsam dışında kalıyordu. Özellikle büyükşehirlerde yüksek değerli plakaya sahip bu grup, satış anında ciddi bir vergi maliyetiyle karşılaşıyordu. Yeni geçici madde tam da bu boşluğu kapatıyor.

Taksicilere hasılat esaslı usul hakkı

Yasa, taksiyle yolcu taşımacılığı yapanlara ayrı bir imkan daha tanıyor. Hasılatının tamamını taksi mali cihazıyla, yani taksimetreyle belgeleyen taksiciler, talep etmeleri halinde en fazla üç yıl süreyle hasılat esaslı kazanç usulünden yararlanabilecek. Bu usulde vergi, dönem sonunda hesaplanan gerçek kâr yerine, belirlenen bir oran üzerinden doğrudan hasılat üzerinden bulunuyor; bu da kayıt ve beyan yükünü hafifleten bir seçenek anlamına geliyor.

Piyasada ne değişebilir

Sektördeki beklenti, resmi devir işlemlerinin hızlanması ve ilan piyasasında plaka arzının bir miktar artması yönünde. Yüksek vergi maliyeti yüzünden ertelenen ya da gayriresmi yürütülen devirlerin bir bölümünün kayda girmesi, orta vadede plaka fiyatlarında dengelenmeye kapı aralayabilir. Bunlar piyasa beklentisi düzeyindeki değerlendirmelerdir; fiili sonuç, her ilde arz ve talep koşullarına göre farklılaşacaktır.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Resmî Gazete'de bugün yayımlanan düzenlemeyle ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payı 50 ile 100 lira arasına yükseldi. Birinci basamakta, yani aile hekimi muayenesinde ücret alınmaya devam edilmiyor. Aynı hizmetten çoğu Avrupa ülkesinde hastadan doğrudan ücret alınmıyor ya da yalnızca sembolik bir tutar isteniyor; bu tabloda Türkiye, katılım payını yükselterek bu ülkelerin izlediği yönün tersine geçiyor.

Kim ne kadar ödeyecek

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun Sağlık Uygulama Tebliği'nde yaptığı değişiklik bugün yürürlüğe girdi. Yeni tarifeye göre aile sağlığı merkezlerindeki muayene ücretsiz. İkinci basamak resmi kuruluşlarda 50 lira, Sağlık Bakanlığı'na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ile üçüncü basamak devlet ve devlet üniversite hastanelerinde 90 lira, vakıf üniversite hastaneleri ve özel hastanelerde 100 lira alınacak. Tebliğdeki bir süre sınırı da 5 günden 30 güne çıkarıldı.

Aile hekimi sevkinde yarı fiyat

Düzenleme, hastayı önce aile hekimine yönlendiren bir teşvik de getirdi. Sağlık Bakanlığı'nca sözleşme imzalanmış ya da yetkilendirilmiş aile hekiminden sevkle üst basamağa giden hastalar, belirlenen payı yüzde 50 indirimli ödeyecek. Böylece doğrudan hastaneye başvuran ile aile hekiminden sevk alan arasında iki katına varan bir fark oluşuyor.

Avrupa'da doktor muayenesi çoğunlukla ücretsiz

OECD ve Avrupa sağlık sistemi verilerine göre birçok ülke aynı hizmetten hastadan doğrudan ücret almıyor. İngiltere'de NHS kapsamında pratisyen muayenesi hizmet noktasında ücretsiz. İspanya'da kamu sisteminde pratisyen ve uzman muayenesi doğrudan ücret doğurmuyor. Almanya, muayene başına aldığı çeyreklik 10 avroluk katılım payını 2013 başında kaldırdı. Fransa'da ise muayene başına yaklaşık 1 avroluk sembolik bir katkı alınıyor, kalan tutar büyük ölçüde tamamlayıcı sigortayla karşılanıyor.

Kıyasta kur yanıltıcı olabiliyor

Karşılaştırmada döviz kuru tek başına yanıltıcı olabiliyor. 100 lira güncel kurla birkaç avroya denk geldiğinden, salt kur üzerinden yapılan kıyas Türkiye'yi ucuz gösteriyor. Sağlık ekonomisi çalışmalarında anlamlı ölçüt olarak ödemenin hane gelirine oranı ile sistemin modeli öne çıkıyor. Uzmanlar, katılım paylarının gereksiz başvuruyu azaltmayı amaçladığını, ancak düşük gelirli hanelerde sağlığa erişimi caydırabildiğini belirtiyor.

Batarya metallerinin fiyatı yeniden yükselişte. Lityum, kobalt ve nikel, 2024 ve 2025'teki dip seviyelerinden büyük ölçüde arz kısıtları nedeniyle toparlandı ve bu, elektrikli araç maliyetleri için doğrudan bir baskı unsuru. Ancak Türkiye'nin yerli otomobili TOGG için tablo, kullandığı batarya kimyası nedeniyle göründüğünden farklı. TOGG, uzun menzilli T10X ve T10F modellerinde 16 Haziran 2026 itibarıyla kobalt ve nikel içermeyen LFP (lityum demir fosfat) bataryaya geçti; bu da zammın iki önemli bileşenini araç maliyeti denkleminden büyük ölçüde çıkarıyor.

Batarya metallerini ne yukarı taşıdı

Reuters köşe yazarı Andy Home'un değerlendirmesine göre, batarya metallerindeki toparlanma büyük ölçüde arz tarafındaki kısıtlardan kaynaklandı. Dünyanın en büyük kobalt üreticisi Demokratik Kongo Cumhuriyeti geçen yılın Şubat ayından bu yana ihracatı sınırlıyor. Nikel tedarik zincirinde benzer ağırlığa sahip Endonezya kotalar uyguladı. Lityumda ise Çin'de devasa bir madenin askıya alınması fiyatları destekledi. Talep tarafında elektrikli araç satışları bölgeler arasında sert biçimde ayrışırken, şebeke ölçekli batarya depolama lityum talebini büyüten yeni bir unsur olarak öne çıktı.

TOGG hangi metale bağlı, hangisine değil

Elektrikli araçlarda yaygın iki batarya kimyası farklı metallere dayanır. NMC (nikel manganez kobalt) bataryalar, adından da anlaşılacağı gibi nikel ve kobalt içerir. LFP (lityum demir fosfat) bataryalar ise bu iki metali içermez; çekirdeğinde lityum, demir ve fosfat bulunur. Türk otomotiv basınının aktardığına göre TOGG, uzun menzilli T10X ve T10F modellerinde NMC'den LFP'ye geçişi tamamladı; yeni bataryalar TOGG ile Farasis ortaklığında kurulan Siro Energy tarafından üretiliyor. Geçişle birlikte batarya kapasitesi 88,5 kilovatsaatten 89,6 kilovatsaate yükseldi, resmi menzil değerleri korundu.

Bu kimyasal tercih, kobalt ve nikel fiyatlarındaki yükselişin TOGG'un batarya girdisi üzerindeki doğrudan etkisini büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Küresel eğilim de aynı yönde. Köşe yazısına göre LFP, otomotiv bataryalarında yüzde 50 paya ulaşarak ve şebeke depolamada öne geçerek bu kimya yarışının önde gideni konumunda.

Lityum tarafında hikaye bitmiyor

LFP'ye geçiş kobalt ve nikel maruziyetini kaldırsa da lityumu denklemde tutuyor; çünkü bu kimyanın çekirdeğinde lityum karbonat var. Köşe yazısına göre lityum karbonat fiyatları geçen yılın ortasından bu yana neredeyse üç katına çıkacak kadar toparlandı ve bu artışın alıcılar tarafından ne kadar tolere edileceği şimdiden test ediliyor. Project Blue analistleri, fiyatlar yükselmeye devam ederse bazı projelerde talep yıkımı riskinin büyüyeceği uyarısında bulunuyor. TOGG açısından bunun anlamı, kobalt ve nikelin aksine lityum fiyatının izlenmesi gereken tek batarya metali girdisi olarak öne çıkması. Yerli üretim ve Siro'nun tedarik zincirindeki konumu, bu maliyet baskısının araca yansımasında belirleyici olabilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Küresel piyasalarda dolar, güçlü bir yükseliş dalgasının içinde. ABD Hazine tahvili faizlerindeki sıçrama ve Federal Rezerv'in yakın zamanda faiz artırabileceği beklentisi doları desteklerken, Japon yeni Çarşamba günü dolar karşısında 1986'dan bu yana en zayıf seviyesine geriledi. Bu güçlü dolar ortamının Türkiye'deki en doğrudan yansıması kur üzerinden okunuyor: Endeks24'ün kur verisine göre dolar/TL 30 Haziran kapanışında 46,68 lira seviyesindeydi. Küresel dolar talebi arttıkça, ithalata ve dövizli borca bağlı kalemler için maliyet baskısı da gündemde kalıyor.

Küresel dolar neden güçleniyor

Doların küresel gücünün arkasında iki motor var. Birincisi, ABD Hazine tahvili faizlerindeki yükseliş. Reuters'ın aktardığı piyasa verilerine göre 10 yıllık tahvil faizi Salı seansında gün içinde 9 baz puana kadar çıktı ve seansı yaklaşık 4,8 baz puan artıda kapadı. İkincisi, Fed'in faiz artırımı beklentisi. CME FedWatch aracına göre yatırımcılar Fed'in Eylül'de faiz artırma ihtimalini şu anda yüzde 67 fiyatlıyor; bu oran bir ay önce yüzde 20,5 düzeyindeydi. Enflasyonun hedefin belirgin üzerinde kalması ve ABD verilerinin beklentileri aşması, faiz indirimi senaryosunu piyasa gözünde geriletti.

Güçlü dolar Türk lirasını nasıl etkiler

Küresel dolar talebinin arttığı dönemlerde, gelişmekte olan ülke para birimleri gibi Türk lirası da bu genel eğilimden etkilenir. Doların değer kazandığı bir ortamda ithalat faturası, dövizle fiyatlanan enerji ve emtia kalemleri ile dövizli borç servisi Türkiye açısından daha maliyetli hale gelebilir. Endeks24'ün kur verisine göre 30 Haziran kapanışında euro/TL 53,37, sterlin/TL 61,67, 100 Japon yeni ise 28,61 lira seviyesindeydi. Doların bir para sepeti karşısındaki gücünü ölçen dolar endeksi (DXY) ise Çarşamba günü yaklaşık 101,34 seviyesinde dengelendi.

Yatırımcı bundan sonra neyi izliyor

Piyasanın odağında Perşembe günü açıklanacak ABD tarım dışı istihdam raporu var; güçlü bir istihdam verisi Fed'in şahin duruşunu ve dolayısıyla dolar talebini pekiştirebilir. Japonya tarafında ise yetkililerin zayıflayan yeni desteklemek için müdahale edip etmeyeceği izleniyor. Cuma günkü ABD resmi tatilinin düşük likidite ortamı, olası bir müdahalenin etkisini artırabileceği için kritik görülüyor. Türk yatırımcı açısından tablonun anlamı, küresel dolar yönünün yerel kur ve enflasyon beklentileri üzerindeki dolaylı etkisini yakından takip etmek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Petrol fiyatları Çarşamba günü, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek nihai anlaşmaya yönelik görüşmelerin tıkanmasıyla yükseldi. Uluslararası gösterge Brent, saat 07.39 itibarıyla yaklaşık yüzde 0,45 artışla varil başına 73,28 dolara, ABD Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yaklaşık yüzde 0,49 yükselişle 69,84 dolara çıktı. Yatırımcıları tedirgin eden, önemli bir üretim bölgesi olan Orta Doğu'da arz kesintilerinin uzayabileceği ihtimali. Fiyatlar gün içi ve yaklaşık değerlerdir; uluslararası piyasa verilerine dayanır.

Görüşmeler neden tıkandı

ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ve elçi Steve Witkoff, Beyaz Saray'ın üst düzey olarak nitelendirdiği görüşmeler için Salı günü Doha'ya gitti. Ancak İran ve ev sahibi Katar, temasların doğrudan İranlılarla değil arabulucular üzerinden yürütüleceğini açıkladı. Katar, Başbakan Şeyh Muhammed bin Abdulrahman el Sani'nin Witkoff ve Kushner ile görüşecek isimler arasında olduğunu bildirdi. Doğrudan masaya oturulamaması, kalıcı bir uzlaşının hâlâ uzak olduğu algısını güçlendirdi.

Petrol piyasası analiz şirketi Vanda Insights'ın kurucusu Vandana Hari, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılışının sürdüğünü, ancak sürecin parçalı ve öngörülemez olduğunu vurguladı. Reuters'a konuşan Hari'ye göre Washington ile Tahran arasında yeni bir uzlaşı sağlanmadığı sürece piyasa, kalıcı bir sükunet ortamı oluşana kadar temkinli kalmayı seçebilir.

Petrol tarihi bir çeyreklik kaybın ardından

Brent, bu yılın birinci ve ikinci çeyrekleri arasında varil başına yaklaşık 45 dolar gerileyerek 2008 küresel mali krizinden bu yana en büyük çeyreklik kaybını yaşadı. ABD ham petrolü ise yaklaşık 31 dolar düşerek, pandeminin küresel talebi çökerttiği 2020'den bu yana en sert çeyreklik kaybını kaydetti. Bu geri çekilme, Orta Doğu'daki çatışmayı sona erdirmeye yönelik ilerlemelerin ardından geldi ve savaşın tetiklediği keskin yükselişlerin büyük bölümünü geri aldı.

Reuters'ın Salı günü yayımladığı ankete göre analistler, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının uzun süreli arz kesintisi endişelerini hafifletmesiyle, İran savaşının başlamasından bu yana ilk kez 2026 petrol fiyatı tahminlerini aşağı çekti. Bu, art arda beş ay süren yukarı yönlü revizyonların ardından gelen ilk düşüş oldu.

Yatırımcı bugün neye bakıyor

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden geçiş ücreti almasının önüne geçileceğini söyledi ve boğazdan geçen petrol akışının savaş öncesi seviyelere döndüğünü öne sürdü. Kritik su yolunda tanker trafiği toparlanmaya başladı. Amerikan Petrol Enstitüsü'nün (API) Salı günü açıklanan verilerine atıfta bulunan piyasa kaynakları ise ABD ham petrol stoklarının 26 Haziran'da biten haftada 6,1 milyon varil azaldığını, benzin stoklarının da gerilediğini aktardı. ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) resmi stok verileri bugün saat 17.30'da açıklanacak; yatırımcılar arz tarafındaki bu sinyali yakından izleyecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Kripto para, ABD Başkanı Donald Trump'ın kişisel gelirinde artık en büyük kalem durumunda. Başkanın ABD Hükümet Etik Ofisi'ne (OGE) sunduğu ve 30 Haziran'da yayımlanan 2025 yıllık mali bildirimi, ailesinin kripto girişimi World Liberty Financial'ın token satışlarından bildirilen gelirin bir yıl önceki 57,35 milyon dolardan yaklaşık dokuz kat büyüyerek 520 milyon doları aştığını ortaya koydu. Reuters'ın 927 sayfalık belge üzerinde yaptığı incelemeye göre başkanın kripto kaynaklı toplam geliri 1,4 milyar doları geçti.

World Liberty token satışları neden öne çıkıyor

World Liberty Financial, Trump ile oğulları Eric Trump ve Donald Trump Jr.'ın 2024'te kurucu ortakları arasında yer aldığı bir kripto girişimi. Bildirime göre şirketten Trump şirketlerine akan tutar yaklaşık 800 milyon dolara ulaştı; bunun 520 milyon doları aşan kısmı token satışlarından, 250 milyon doları aşan kısmı ise şirketteki hisse satışlarından geldi. Bir yıl önceki bildirimde aynı token satışı kalemi 57,35 milyon dolar olarak beyan edilmişti; bu yılki sıçrama, kriptonun başkanın gelir tablosundaki ağırlığını gözler önüne seriyor.

Trump meme coini 635 milyon dolar getirdi

Başkan, kendi adını taşıyan Trump meme coininin satışından 635 milyon dolar daha gelir bildirdi. Bu token, Trump'ın ikinci dönemi için göreve başlamasından günler önce piyasaya sürülmüştü. Reuters, Trump ailesinin 2025'te Beyaz Saray'a dönüşünden bu yana kripto bağlantılı projelerden en az 2,3 milyar dolar kazandığını tahmin ediyor. Trump göreve geldikten sonra stablecoin'lere yönelik federal düzenlemelerden, SEC ve Adalet Bakanlığı'nın sektör üzerindeki denetimini gevşetmeye kadar, kripto sektörünün desteklediği adımları hayata geçirmeye başladı.

Beyaz Saray çıkar çatışması iddialarını reddediyor

Beyaz Saray sözcüsü Anna Kelly, Reuters'a yaptığı açıklamada başkanın ve ailesinin hiçbir zaman çıkar çatışmasına girmediğini savundu ve Trump'ın yürütme kararlarıyla ABD'yi dünyanın kripto başkenti yaptığını söyledi. The Trump Organization ise bildirimi şeffaflık kanıtı olarak nitelendirip yaklaşık 1.000 sayfalık raporun başkanlık tarihindeki en kapsamlı mali beyanlardan biri olduğunu belirtti. Federal etik ofisinin eski vekil başkanı Don Fox ise başkan ve yardımcısının çıkar çatışması yasalarından muaf tutulduğunu, bu nedenle reformlara her zamankinden çok ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Golf ve gayrimenkul geliri de arttı

Kripto başkanın açık ara en büyük gelir kaynağı olsa da geleneksel işleri para getirmeyi sürdürdü. Trump, golf ve tatil tesislerinden elde ettiği gelirin 2025'te yüzde 15 artarak 500 milyon doların biraz üzerine çıktığını bildirdi. Florida'daki Mar-a-Lago kulübünün geliri 50 milyon dolardan 77 milyon dolara yükseldi. Gayrimenkul kanadında ise artış daha sınırlı kaldı; çoğu mülkün 2025 geliri, on yıl önce bildirilen düzeyle aynı ya da altında seyretti.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.