Metgün Enerji Yatırımları AŞ'nin 20-22 Temmuz 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen halka arzında 135 milyon 579 bin adet payın tamamı 20 TL sabit fiyatla satıldı. Halka arz büyüklüğü 2 milyar 711 milyon 580 bin TL'ye ulaştı. Açıklanan sonuçlara göre 400 milyon 358 bin 312 adet pay için gelen filtrelenmemiş talep, arz edilen miktarın 2,95 katına denk geldi. Toplam 993 bin 906 başvurudan 961 bin 387'sine dağıtım yapılırken, en yüksek talep çarpanı tahsisatın 5,2 katıyla yurt içi kurumsal yatırımcılarda görüldü. Payların yüzde 60'ı yurt içi bireysel yatırımcılara ayrıldı.

Sermaye Piyasası Kurulunun onayladığı yapıda şirket sermayesi 544 milyon 421 bin TL'den 635 milyon TL'ye çıkarıldı. Sermaye artırımı kapsamında 90 milyon 579 bin yeni pay, mevcut ortak Metin Güneş'e ait 45 milyon payla birlikte satışa sunuldu. Endeks24'ün pay adedi ile 20 TL satış fiyatını çarparak yaptığı hesap, halka arz büyüklüğünün 1 milyar 811 milyon 580 bin TL'sinin sermaye artırımı, 900 milyon TL'sinin ortak satışı kaynaklı olduğunu gösteriyor.

Konsorsiyum lideri talep toplama öncesinde, ortak satıştan sağlanacak kaynağın tamamının şirkete aktarılmasının planlandığını açıklamıştı. Söz konusu plan ve halka arz sonrası uygulanması öngörülen beş günlük alım programı, halka arzın finansman ve işlem başlangıcı tarafındaki iki ayrı düzenlemesini oluşturuyor.

Kurumsal yatırımcı talebi 5,2 kata çıktı

Yatırımcı grupları arasında en yüksek talep çarpanı yurt içi kurumsal yatırımcılarda kaydedildi. Bu gruptan 210 milyon 615 bin 775 adet pay için talep gelirken 40 milyon 673 bin 700 adet pay dağıtıldı. Hesaplanan talep çarpanı 5,18 kat oldu. Yurt dışı kurumsal yatırımcılarda ise 31 milyon 4 bin 632 adet talebe karşılık 9 milyon 490 bin 530 adet pay dağıtıldı ve talep tahsisatın yaklaşık 3,3 katına ulaştı.

Bireysel yatırımcıda ortalama 84,6 pay

Yurt içi bireysel yatırımcı tahsisatına 993 bin 482 başvuru yapıldı. Bu başvuruların 960 bin 994'üne toplam 81 milyon 347 bin 400 adet pay dağıtıldı. Endeks24 hesabına göre dağıtılan payların talebi karşılanan bireysel yatırımcı sayısına bölünmesi, yatırımcı başına ortalama 84,6 paya işaret ediyor. Eşit dağıtımda hesap bazındaki sonuçların 84 veya 85 pay arasında farklılaşması mümkün.

Grup çalışanları için alınan 286 başvurunun 277'sine 4 milyon 67 bin 370 adet pay dağıtıldı. Yurt içi kurumsal yatırımcılarda 123 başvurunun 108'i, yurt dışı kurumsal yatırımcılarda ise 15 başvurunun 8'i karşılandı. Toplam dağıtım 135 milyon 579 bin adet payla halka arz edilen miktarın tamamına ulaştı.

Renault Group, 2026’nın ilk yarısında dünya genelinde yaklaşık 1,17 milyon otomobil ve hafif ticari araç sattı. Hacim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,4 gerilerken marka bazındaki ayrışmada Dacia belirleyici oldu. Renault markası yüzde 2,6, Alpine yüzde 69,1 büyüdü; Dacia satışları yüzde 8,1 düşerek 327 bin 77 adede indi.

Endeks24’ün Renault Group’un açıkladığı satış adetleri ve yıllık değişim oranlarından yaptığı yaklaşık hesaba göre Dacia’daki kayıp 28,8 bin araca ulaştı. Renault ve Alpine markalarının toplam artışı ise yaklaşık 24,5 bin araçta kaldı. Yuvarlanmış oranlarla yapılan hesap, grubun toplam satışındaki sınırlı düşüşün nedenini marka bazında görünür kılıyor.

Dacia’daki kayıp diğer markaların artışını aştı

Grup satışları ilk çeyrekte yüzde 3,3 gerilemiş, Reuters bu sonucu Dacia’daki lojistik sorunlarla ilişkilendirmişti. Dacia’nın ikinci çeyrek satışları 181 bin 729 adetle geçen yılın aynı dönemine göre yalnızca yüzde 0,3 azalırken ilk çeyreğe kıyasla toparlanma görüldü. Buna rağmen ilk yarıdaki kayıp tamamen telafi edilemedi.

Renault Group’un resmî satış açıklamasına göre Dacia’nın sipariş hacmi haziran sonunda 2025 düzeyini korudu. Şirket, Sandero’nun Avrupa’da tüm satış kanallarında en çok satılan otomobil olmayı sürdürdüğünü bildirdi.

Avrupa’da Renault büyüdü, Dacia geriledi

Renault Group’un Avrupa’daki otomobil ve hafif ticari araç satışları 821 bin 92 adetle yüzde 1,3 azaldı. Renault markası elektrikli R5 modelinin katkısıyla yüzde 2,6 büyüyerek 528 bin 849 araca çıktı. Dacia yüzde 8,7 düşüşle 284 bin 21 araçta kalırken Alpine yüzde 67,6 artışla 8 bin 222 satışa ulaştı.

Renault 5 E-Tech, Avrupa’da B segmentinin en çok satılan elektrikli modeli oldu. Dacia tarafında mevcut elektrikli ürün gamının Çin’den ithal edilen Spring ile sınırlı kalması rekabet baskısını artırırken şirket, Avrupa’da üretilecek yeni nesil Spring’i yıl sonundan önce ürün gamına eklemeyi planlıyor. Çinli üreticilerin fiyat rekabeti ve elektrikli ürün çeşitliliği, Avrupa otomotiv pazarındaki rekabetin ana belirleyicileri arasında kalmayı sürdürüyor.

Grup, Fransa başta olmak üzere düşük marjlı kısa süreli kiralama satışlarını azaltarak bireysel müşterilere yönelmeyi sürdürüyor. Beş büyük Avrupa pazarında perakende müşterilerin payı yüzde 60’a yükselirken elektrikli ve hibrit araçların grup satışlarındaki payı yüzde 52’ye çıktı. Renault marka araçların üçte ikisi elektrifikasyonlu güç aktarma sistemine sahipken Dacia’da bu oran yüzde 30,8 oldu.

Reuters’ın aktardığı takvime göre Renault Group, 2026’nın ilk yarısına ilişkin ayrıntılı finansal sonuçlarını 30 Temmuz’da açıklayacak. Satış hacmindeki sınırlı gerilemenin gelir, fiyatlama ve faaliyet marjına etkisi bu sonuçlarla netleşecek.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) işbirliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi, hanelerin gelecek 12 aya ilişkin maddi durum beklentisinin Temmuz 2026'da güçlendiğini gösterdi. İlgili alt endeks hazirandaki 89,5 seviyesinden yüzde 2 artışla 91,4'e yükseldi. Aynı dönemde tüketici güven endeksi yüzde 2,2 artarak 89,8 oldu. Verinin içindeki belirgin ayrışma, geleceğe ilişkin maddi durum beklentisinin mevcut maddi durum endeksinin 16,9 puan üzerinde kalması ve dayanıklı tüketim harcama düşüncesinin yüzde 0,8 gerilemesi oldu.

Manşet tüketici güven endeksi 89,8 ile Mayıs 2023'ten sonraki en yüksek seviyesine çıktı. TÜİK metodolojisinde 0-200 aralığında hesaplanan endekste 100'ün altı kötümser bölgeyi ifade ediyor. Dolayısıyla temmuz verisi toparlanmanın sürdüğünü gösterse de genel güven seviyesi iyimserlik eşiğinin altında kaldı.

Beklenti ile mevcut durum arasındaki makas daraldı

Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi hazirandaki 72,3 seviyesinden yüzde 3 artışla 74,5'e yükseldi. Endeks24'ün TÜİK alt endeksleri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre gelecek beklentisi ile mevcut durum arasındaki fark haziranda 17,2 puanken temmuzda 16,9 puana indi. Makas bir ayda 0,3 puan daraldı.

Şubat 2026 verisinde izlenen güven toparlanmasının ilk adımı, temmuzda hem manşet endeks hem de hanelerin gelecek beklentisi tarafında daha yüksek seviyelere taşındı. Bununla birlikte mevcut maddi durum göstergesinin 74,5'te kalması, hanelerin bugünkü koşullara ilişkin değerlendirmesi ile gelecek beklentisi arasındaki farkın korunduğunu gösterdi.

Harcama eğilimi iyileşmeye eşlik etmedi

Gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi yüzde 5,2 artışla 88,3'e çıkarak alt göstergeler içindeki en güçlü aylık yükselişi kaydetti. Buna karşılık dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi yüzde 0,8 azalarak 105,1'e geriledi.

İç talepteki yavaşlama ikinci çeyrekte belirginleşirken sanayi üretimindeki direnç ve net ihracatın pozitif katkısı, BBVA Research'ün Türkiye için 2026 büyüme tahminini yüzde 3'te tutmasını destekledi. Kurumun 22 Temmuz 2026 tarihli değerlendirmesine göre ekonomi yılın ilk yarısında yıllık yaklaşık yüzde 2,5 büyüdü. Haziran verilerinin yüzde 40'ına dayanan aylık GSYH göstergesi ise yıllık yüzde 2,3 büyümeye, çeyreklik bazda yüzde 0,5 ile yüzde 1 arasında artışa işaret ediyor. Temel senaryo, enerji fiyatlarının kademeli normalleşmesi ve ihtiyatlı politika bileşiminin sürmesine dayanıyor.

Sanayi üretimi ikinci çeyrekte dirençli kaldı

BBVA Research, Orta Doğu'daki çatışmaların ekonomik faaliyet üzerindeki baskısına rağmen sanayi üretiminin 2026'nın ikinci çeyreğinde görece dirençli seyrettiğini bildirdi. Hizmet faaliyetleri genel olarak yatay kalırken inşaat sektöründeki zayıflama devam etti.

Haziran ayına ilişkin öncü göstergeler, bölgede barış anlaşmasına yönelik beklentilerin güçlenmesiyle şirketlerin geleceğe dönük değerlendirmelerinde iyileşmeye işaret etti. Kurum, buna karşın büyüme kompozisyonundaki dengelenmenin iç talepteki yavaşlamayla sürdüğünü belirtti.

İç talep zayıflarken net ihracat öne çıktı

Perakende satışlardaki belirgin yavaşlama, hizmet üretimindeki durgunluk ve özel tüketim malları ithalatındaki çeyreklik daralma, tüketimde ivme kaybının temel göstergeleri olarak sıralandı. Geçici faktörlerin etkisiyle ihracat toparlanırken zayıflayan iç talep ithalatı aşağı çekti. Bu bileşimin net ihracatın ikinci çeyrek büyümesine pozitif katkı sağlamasına yol açması bekleniyor.

Enerji fiyatları büyüme görünümündeki ana risk

Talep koşullarının dezenflasyona daha fazla destek vermeye başladığı değerlendirilse de jeopolitik riskler, enflasyondaki katılık, yüksek beklentiler ve enerji fiyatlarındaki oynaklık görünüm üzerindeki belirsizliği koruyor. Enerji fiyatlarındaki sert bir yükseliş, dış dengeyi ve büyümeyi aynı anda baskılayabilecek temel aşağı yönlü risk olarak gösterildi.

BBVA Research bu çerçevede ekonomik faaliyete yönelik mali desteğin sınırlı kalmasını, para politikasındaki gevşeme döngüsünün ise kademeli ilerlemesini bekliyor. Kuruma göre büyümeyi destekleme ihtiyacı ile finansal istikrarı koruma hedefi arasındaki denge, enerji maliyetlerinin seyrine bağlı kalacak.

Tahmin hazirandaki aşağı yönlü revizyonun ardından korundu

BBVA Research, haziran ayındaki Türkiye Ekonomik Görünüm raporunda 2026 büyüme tahminini yüzde 4'ten yüzde 3'e indirmişti. Temmuz değerlendirmesi, ilk yarıdaki yaklaşık yüzde 2,5'lik büyüme öngörüsüne karşın tam yıl beklentisinde yeni bir değişikliğe gidilmediğini gösterdi.

Kurumların yıl ortası projeksiyonları büyümede yüzde 3 çevresinde kümeleniyor. Endeks24'te yayımlanan Fitch'in son Türkiye değerlendirmesinde 2026 için yüzde 2,8 büyüme öngörülmüştü. BBVA Research'ün tahmini bu seviyenin 0,2 puan üzerinde bulunuyor.

Kaynak: BBVA Research değerlendirmesi, 22 Temmuz 2026. Haziran tahmin değişikliği BBVA Research'ün 16 Haziran 2026 tarihli Türkiye Ekonomik Görünüm raporundan alınmıştır.

Bank of America (BofA), 22 Temmuz 2026 seansında İdeal Data'nın 1 Gün kurum işlem ekranına göre net alımda Aselsan (ASELS), Türk Altın İşletmeleri (TRALT) ve Türkiye İş Bankası C (ISCTR) hisselerinde yoğunlaştı. ASELS'teki net alım 818,6 milyon TL, TRALT'ta 582,8 milyon TL, ISCTR'de 467,4 milyon TL oldu. Gösterilen ilk 10 alımın toplamı 3,12 milyar TL'ye, ilk 10 satışın toplamı 1,83 milyar TL'ye ulaştı. İki liste arasındaki 1,29 milyar TL'lik fark alım yönünde oluştu.

Alım listesinde ASELS açık ara ilk sırada

İlk üç sıradaki ASELS, TRALT ve ISCTR'de net alım 1,87 milyar TL'ye ulaştı. Üç hisse, gösterilen ilk 10 alımın yüzde 59,9'unu oluşturdu. ASELS tek başına 818,6 milyon TL ile listenin yüzde 26,2'sini taşıdı. TUPRS 310,5 milyon TL ile dördüncü sırada yer alırken GARAN, SASA, ORZAX, TERA, OZATD ve KCHOL alım listesini tamamladı.

Satışta AKSEN, THYAO ve KTLEV öne çıktı

Satış listesinin ilk sırasında 389,6 milyon TL ile AKSEN bulunurken THYAO 366,3 milyon TL, KTLEV 324,4 milyon TL net satışla izledi. İlk üç satışın toplamı 1,08 milyar TL oldu ve gösterilen ilk 10 satışın yüzde 58,9'una karşılık geldi. EFOR, KRDMD, GUNDG, BIGEN, TAVHL, EREGL ve BIMAS listenin diğer sıralarında yer aldı.

Endeks24'ün 16 Temmuz işlemlerine ilişkin alım ve satış dengesi incelemesinde ilk 10 satış, ilk 10 alımı 659,3 milyon TL aşmıştı. 22 Temmuz verisinde yön tersine döndü ve iki listenin farkı alım tarafında 1,29 milyar TL oldu. Aynı kapsam kullanıldığında liste dengesi yaklaşık 1,94 milyar TL alım yönüne kaydı.

Kurum dağılımındaki hareket, emirlerin hangi aracı kurum üzerinden geçtiğini gösterir. İlk 10 listesinden hesaplanan fark, BofA üzerinden gerçekleşen bütün seans işlemlerinin kesin neti, nihai yatırımcının kimliği veya pozisyonun takasta kalıcılaştığı anlamına gelmez. Tek seanslık dağılım, sonraki günlerde tersine dönebilecek bir işlem kesitidir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

ABD ordusunun 21 Temmuz Salı günü İslam Devrim Muhafızları Kolordusu hedeflerine yönelik saldırıda B-1B Lancer uzun menzilli bombardıman uçağı kullandığı bildirildi, ancak ABD Merkez Komutanlığı aynı gün yayımladığı açıklamada platformu ve vurulan kesin hedefleri açıklamadı. Axios'a konuşan ABD'li yetkililere göre görev, İran ile çatışmaların yeniden başlamasından sonraki ilk B-1 uçuşu oldu. Birleşik Krallık'taki bir hava üssünden başlayan görev, uçağın yüksek mühimmat kapasitesi nedeniyle Washington'ın hava harekâtını daha ağır ve geniş bir safhaya taşıdığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi. Görevin önceki saldırılardan daha etkili olup olmadığı ise bilinmiyor.

CENTCOM'un 21 Temmuz açıklamasında İran'daki askeri operasyon merkezlerinin, deniz kabiliyetlerinin, uçak hangarlarının, insansız hava aracı depolarının ve askeri lojistik altyapının hedef alındığı belirtildi. Komutanlık, saldırıların Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik tehdidi azaltmayı amaçladığını duyurdu. Buna karşın açıklamada B-1'e, kullanılan mühimmata veya bombardıman uçağının hedef listesine yer verilmedi.

B-1'in taşıdığı yük tırmanma işaretini güçlendirdi

ABD Hava Kuvvetlerinin resmi teknik verilerine göre B-1B, 75 bin libreye ulaşan mühimmat taşıma kapasitesine ve deniz seviyesinde Mach 1,2 hıza sahip. Uçak, göreve göre 24 adet 2.000 librelik bomba veya 24 adet AGM-158A havadan karaya seyir füzesi taşıyabiliyor. Bu kapasite, B-1'in tek sortide geniş bir hedef setine veya derinlikteki hedeflere karşı yüksek hacimli saldırı düzenleyebilmesini sağlıyor. Ancak teknik kapasite, salı günkü görevde hangi mühimmatın kullanıldığını göstermiyor.

Washington, yılın önceki bölümündeki Epic Fury Operasyonu sırasında da B-1'leri füze üsleri, komuta merkezleri, silah depoları ve hava savunma sistemlerine karşı kullanmıştı. Yeni görevdeki fark, bombardıman uçağının 12 günlük yeniden tırmanma döneminde ilk kez devreye girmesi oldu. Bu nedenle askeri mesaj, tek bir hedefin imhasından çok ABD'nin saldırı ölçeğini büyütme ve daha ağır platformları yeniden kullanma iradesi üzerinden okunuyor.

Hürmüz'deki baskı Kızıldeniz'e taşındı

B-1 görevi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki tutumunda belirgin bir değişiklik yaratmış görünmüyor. Axios'un aktardığına göre bazı ABD savunma yetkilileri İran'ın boğaz çevresindeki askeri kapasitesinin büyük ölçüde aşındığını savunurken, diğer yetkililer Tahran'ın gemilere saldırma imkanını koruduğunu belirtiyor. Endeks24'ün 21 Temmuz tarihli Hürmüz trafiğindeki sert düşüşü inceleyen haberinde, ticari geçişlerin savaş öncesi seviyelerin çok altında kaldığı aktarılmıştı.

Gerilim 22 Temmuz'da Kızıldeniz'e de sıçradı. Reuters'a göre İran'a yakın Husiler iki Suudi petrol tankerini hedef aldıklarını duyurdu; Suudi kaynaklar Encelia adlı tankerde yangın çıktığını doğrularken Layla'ya yönelik saldırı teyit edilmedi. Beş tanker Bab el-Mandeb Boğazı'ndan kaçınmak için rota değiştirdi, üç tanker ise bir gün önce geri döndü. Hürmüz ile Bab el-Mandeb'in aynı anda baskı altında kalması, petrol taşımacılığında navlun, sigorta ve teslim süresi riskini büyütüyor.

Diplomasi sürüyor, altyapı tehdidi masada

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz'de gemilere yönelik yeni saldırıları halinde köprü ve elektrik santrallerini vurmakla tehdit etti. Reuters'ın aktardığı açıklama, operasyonun askeri hedeflerden altyapıya doğru genişleyebileceği endişesini artırdı. İran ise Körfez'deki ABD müttefiklerine ait enerji ve ekonomik altyapıyı hedef alabileceği karşılığını verdi.

Askeri baskı artarken Katar arabuluculuğundaki temaslar kesilmedi. Axios'a göre Katarlı yetkililer, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve çatışmaların durdurulması için ABD, İran ve Ummanlı yetkililerle görüşüyor. Bölgesel bir kaynak, İran yönetiminin son öneriyi kabul etmediğini bildirdi. B-1'in yeniden sahaya sürülmesi, diplomasi devam ederken Washington'ın askeri seçeneği daraltmak yerine genişlettiğini gösteren en somut işaretlerden biri oldu.

Borsa İstanbul’da Haziran 2023 ile Haziran 2026 arasında BIST 100 Endeksi’nde kesintisiz yer alan 84 payın yalnızca 19’u tüketici enflasyonunu aşabildi. Dünya yazarı Ufuk Korcan’ın 23 Temmuz 2026’da yayımlanan fiyat performansı çalışmasına göre 65 pay üç yıllık enflasyonun altında kaldı, 16 pay ise dönem başındaki fiyatının da gerisine indi. Endeks24 hesabı, BIST 100’ün yüzde 147’lik nominal artışının enflasyondan arındırıldığında yaklaşık yüzde 19,3 kayba karşılık geldiğini gösteriyor.

Üç yıllık enflasyon zincirleme yüzde 206 oldu

Türkiye İstatistik Kurumu verilerinde hazirandan hazirana yıllık TÜFE artışı 2024’te yüzde 71,60, 2025’te yüzde 35,05 ve 2026’da yüzde 32,11 olarak açıklandı. Bu oranların zincirlenmesi, üç yıllık birikimli artışı yüzde 206,16’ya taşıyor. Son halka olan Haziran 2026 TÜFE bülteni, yıllık artışı yüzde 32,11 olarak kayda geçirdi.

Ufuk Korcan’ın çalışması, aynı üç yıllık dönemde BIST 100’ün yüzde 147 yükseldiğini ve kesintisiz biçimde endekste kalan 84 payın performansını karşılaştırıyor. Çalışmada 31 pay endeksi geçerken 53 pay endeksin altında kaldı.

84 hissenin yüzde 77,4’ü enflasyonun altında

Dağılım, nominal olarak yükselen her payın yatırımcının alım gücünü korumadığını ortaya koyuyor. 49 pay fiyat artışı sağladı ancak yüzde 206’lık eşiğe ulaşamadı. Endeks24’ün 2025 tarihli bir yıllık incelemesinde de BIST 100 paylarının yüzde 77’sinin enflasyonun altında kaldığı görülmüştü.

BIST 100 reel olarak yüzde 19,3 geriledi

Karşılaştırma fiyat endeksi ve pay fiyatı performansına dayanıyor. Borsa İstanbul, BIST 100 için fiyat ve getiri sürümlerini ayrı yayımlıyor; nakit temettüler fiyat endeksinde toplam getiri endeksindeki gibi hesaba katılmıyor. Bu nedenle sonuç, temettülerin dahil edildiği bir portföy toplam getirisi olarak değil, fiyat performansı ve alım gücü kıyası olarak okunmalı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye’de bölgesel ve sektörel asgari ücret modelinin değerlendirildiğine ilişkin 20 Temmuz 2026 tarihli haberler, ücret politikasında yeni bir tartışma başlattı. Kamuya açık ayrıntılı bir resmî taslak bulunmadığı için ücret bölgelerinin nasıl çizileceği, hangi sektörlerin ayrışacağı ve mevcut ulusal tabanın korunup korunmayacağı henüz bilinmiyor. Ancak Türkiye’nin ücret yapısı, modelin yalnız yaşam maliyeti farkıyla değerlendirilemeyeceğini gösteriyor. Düşük ücret bölgelerinin kalıcılaşması, işyerlerinin kâğıt üzerinde taşınması, sektör kodları üzerinden kaçınma, sosyal güvenlik prim tabanının zayıflaması ve kıdem ücretlerinin daha da sıkışması başlıca riskler arasında.

Farklı fiyat düzeyleri farklı ücret ihtiyacını gösterebilir. Aynı veri, düşük maliyetli illerde daha düşük bir yasal tabanı tek başına haklı çıkarmaz.

Takvim.com.tr’nin 20 Temmuz tarihli haberinde, farklı sektörlerin maliyet yapıları ile iller arasındaki ekonomik farkların dikkate alınacağı bir model üzerinde değerlendirme yürütüldüğü, buna karşın henüz kesinleşmiş bir karar bulunmadığı belirtildi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kamuya açık sayfalarında ise 2026 yılı için geçerli ulusal net asgari ücret 28.075,50 TL, brüt ücret 33.030 TL olarak yer alıyor.

Tartışmanın geçmişi yeni değil. Endeks24’ün 2024’teki bölgesel ücret tartışmasında aktardığı görüşler de yaşam maliyeti farkı ile çalışan hakları arasındaki gerilimin uzun süredir çözülemediğini gösteriyordu. Yeni aşamada belirleyici konu, farklılaştırmanın hangi sorunu çözeceği ve maliyetin kim tarafından taşınacağı olacak.

Bölgesel asgari ücretin temel riskleri neler

İlk risk, düşük ücretli bölgelerin geçici bir destek alanı olmaktan çıkıp kalıcı düşük ücret coğrafyasına dönüşmesidir. Bir ilde yasal tabanın daha aşağıda belirlenmesi, yeni yatırımı çekebilir. Aynı karar, nitelikli işgücünün daha yüksek ücretli bölgelere yönelmesini hızlandırarak düşük ücretli ilin verimlilik ve beceri açığını büyütebilir. Böylece bölgesel kalkınma amacıyla kurulan tarife, gelişmişlik farkını ücretler üzerinden yeniden üretebilir.

İkinci risk, işyeri adresi ile fiilî çalışma yerinin ayrışmasıdır. Üretim, lojistik, inşaat, çağrı merkezi, platform işi ve uzaktan çalışmada işveren merkezi, şube, alt işveren ve çalışanın ikamet ettiği il farklı olabilir. Ücretin hangi adrese göre belirleneceği net değilse şirketler daha düşük tarifeli bölgelerde bordrolama yapmaya yönelebilir. Denetimin işyeri kaydıyla sınırlı kalması, kâğıt üzerindeki adres değişikliklerini ve alt işveren zincirlerini teşvik edebilir.

Üçüncü risk, aynı işi yapan çalışanlar arasındaki ücret farkının kurumsallaşmasıdır. İl sınırının iki tarafında çalışan, benzer verimlilik ve sorumluluk taşıyan işçiler farklı yasal tabanlara bağlandığında adalet algısı zedelenir. Büyükşehirlerin kendi içinde de kira ve ulaşım maliyetleri sert biçimde değiştiği için il bazlı tek tarife, bölge içindeki pahalı ilçeleri korumayabilir.

Dördüncü risk, asgari ücretin referans ücret niteliğinin güçlenmesidir. Türkiye’de birçok işletme yalnız başlangıç ücretini değil, kıdemli çalışanların zam oranlarını da asgari ücret etrafında belirliyor. Bölgesel ve sektörel birden fazla taban oluşması, kıdem, beceri ve sorumluluk basamaklarının her tarife içinde yeniden sıkışmasına yol açabilir. Böyle bir sistem, asgari ücretle çalışanların sayısını azaltmak yerine daha karmaşık bir asgari ücret haritası üretebilir.

Fiyat farkı tek başına yeterli ölçüt değil

TÜİK’in bölgesel fiyat düzeyi verileri, İstanbul ile TRC3 bölgesi arasında belirgin bir maliyet farkı bulunduğunu ortaya koyuyor. Ancak bölgesel ortalama, aynı şehirdeki konut, ulaşım ve hane yapısı farklarını görünmez kılabilir. Ücret tarifesi tek bir endekse bağlanırsa düşük endeksli bölgenin pahalı ilçelerinde yaşayan çalışanlar yetersiz korunabilir; yüksek endeksli bölgelerdeki küçük işletmeler ise maliyet baskısını tek başına üstlenebilir.

Yaşam maliyeti hesabının hangi sepete, hangi döneme ve hangi hane tipine göre yapılacağı da ücretin kendisi kadar önemlidir. Kira fiyatlarının hızlı değiştiği bir ekonomide yıllık bölgesel endeks, ücret kararı alındığında eski kalabilir. Sık güncelleme ise işletmelerin maliyet öngörüsünü ve bordro sistemlerini zorlaştırır. Uluslararası Çalışma Örgütünün ücret politikası rehberleri de çok sayıda tarifenin iletişim, uygulama ve denetim kapasitesini ağırlaştırabileceğine dikkat çekiyor.

Sektörel tarife yeni kaçınma alanları açabilir

Sektörel asgari ücret, faaliyet kodu net olan tek işkolunda yönetilebilir görünse de karma faaliyet yürüten işletmelerde sınıflandırma sorunu doğurur. Aynı şirket bünyesinde üretim, satış, yazılım, lojistik ve idari hizmet çalışanları bulunabilir. Ücretin şirketin ana faaliyet koduna mı, çalışanın mesleğine mi, çalıştığı birime mi bağlanacağı açık değilse daha düşük tarifeli kodlara geçiş ve dış kaynak kullanımı artabilir.

Tarife farkları sosyal güvenlik prim matrahını ve gelecekteki emekli aylıklarını da etkileyebilir. Düşük ücretli bölge veya sektörde yasal tabanın aşağı çekilmesi, kısa vadede işveren maliyetini azaltırken prim gelirlerini ve çalışanların uzun vadeli sosyal korumasını zayıflatabilir. Bu nedenle yalnız istihdam sayısına odaklanan bir değerlendirme, ücretin verimlilik, kıdem ve sosyal güvenlik boyutunu eksik bırakır.

Daha güvenli model ulusal tabanı korumak

Riskleri sınırlayan en savunulabilir yapı, ulusal asgari ücretin altında yeni tarifeler oluşturmak yerine ulusal tabanı koruyup pahalı bölgeler ve yüksek beceri gerektiren sektörler için yukarı yönlü ek tabanlar kurmaktır. Bölgesel yaşam maliyeti farkı konut ve ulaşım destekleriyle, işletme maliyeti farkı ise hedefli prim veya vergi teşvikleriyle karşılanabilir. Sektörel ücret basamakları toplu iş sözleşmeleri, meslek tarifeleri ve kıdeme bağlı ücret düzenleri üzerinden geliştirilebilir.

Böyle bir yaklaşım, düşük gelirli bölgelerde çalışanların yasal ücretini aşağı çekmeden İstanbul gibi pahalı merkezlerdeki alım gücü sorununu hedefler. Aynı zamanda ücret farklılaştırmasını işveren adresinden çok çalışanın fiilî işi, becerisi ve yaşam maliyetiyle ilişkilendirir.

Türkiye’nin asıl ücret politikası hedefi, kaç farklı asgari ücret tarifesi kurulacağından önce asgari ücretin ortalama ücrete dönüşmesini engellemek olmalı. Ücret basamakları kıdem, beceri ve verimlilikle yükselmediği sürece bölgesel model yalnız mevcut sıkışmayı coğrafi sınırlara bölebilir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın temmuz İktisadi Yönelim Anketi, imalat sanayinde iç ve dış talep beklentilerinin belirgin biçimde ayrıştığını gösterdi. 1-14 Temmuz arasında 1.985 iş yerinden alınan yanıtlara göre mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi 0,8 puan düşerek 101,2 oldu. Gelecek üç ay için ihracat siparişi beklentisinin denge değeri aylık 3,4 puan yükselirken iç piyasa siparişi beklentisi 8,4 puan geriledi. Endeks24 hesabıyla iki kalem arasındaki ayrışma 11,8 puana ulaştı. Aynı dönemde kapasite kullanım oranı 0,5 puan düşüşle yüzde 73,8’e indi.

İhracat ile iç sipariş beklentisi ayrıştı

Gelecek üç aya ilişkin ihracat siparişi beklentisindeki aylık iyileşme, iç piyasa sipariş beklentisindeki sert gerilemeyle aynı ankette yan yana geldi. Üretim hacmi beklentisinin denge değeri 0,1 puan, toplam istihdam beklentisi 2,4 puan artarken toplam sipariş beklentisi 1,5 puan düştü. Son üç aya ilişkin değerlendirmelerde de ihracat siparişlerinde artış bildirenler lehine seyir güçlenirken iç piyasa siparişlerinde azalış bildirenler lehine görünüm kuvvetlendi.

Veri, gerçekleşmiş ihracat hacmini değil, firma yöneticilerinin sipariş beklentisini ölçüyor. Anket ayrışmanın nedenini doğrudan açıklamasa da iç talebe ilişkin zayıf değerlendirmeler ile dış sipariş beklentisindeki güçlenmenin birlikte görülmesi, üreticilerin sipariş tabanını dış pazarlarda genişletmeye çalıştığına işaret ediyor. Ayrıntılar TCMB’nin temmuz raporunda yer aldı.

Güven 100 eşiğinin üzerinde kaldı

Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi temmuzda 0,8 puan azalarak 101,2’ye geriledi. Mevsimsellikten arındırılmamış endeks de 1,3 puan düşüşle 102,2 oldu. Her iki gösterge 100 eşiğinin üzerinde kalırken, aylık hareket sanayi yöneticilerinin genel görünümde daha temkinli bir konuma geçtiğini gösterdi.

Gelecek üç aydaki ihracat siparişi, toplam istihdam ve üretim hacmi ile mevcut mamul mal stokuna ilişkin değerlendirmeler endeksi yukarı yönlü etkiledi. Sabit sermaye yatırım harcaması, mevcut toplam siparişler, son üç aydaki toplam siparişler ve genel gidişat değerlendirmeleri ise güveni aşağı çekti. Endeks24’ün nisan ayındaki güven kaybını ele alan haberinde gösterge 100 eşiğinin altına inmişti.

Kapasite kullanımında yatırım malları geriledi

İmalat sanayinde mevsimsellikten arındırılmış kapasite kullanım oranı hazirandaki yüzde 74,3 seviyesinden temmuzda yüzde 73,8’e düştü. Arındırılmamış oran da 0,6 puan azalarak yüzde 73,9 oldu. Mal gruplarında en sert aylık kayıp yatırım mallarında görüldü. Oran 2,2 puan düşüşle yüzde 71,2’ye indi.

Alt sektörlerde motorlu kara taşıtları ile makine ve ekipman yüzde 68,5 kapasite kullanımıyla sanayi ortalamasının altında kaldı. Deri sektöründe oran yüzde 58,7’ye inerken en yüksek seviyeler yüzde 84,6 ile ağaç ürünlerinde, yüzde 83,9 ile kağıtta ve yüzde 83,8 ile tütünde kaydedildi.

Maliyet ve fiyat beklentileri yavaşladı

Firmaların son üç ayda birim maliyet artışı bildirenler ile gelecek üç ayda maliyet artışı bekleyenler lehine olan seyri hazirana göre zayıfladı. Satış fiyatı artış beklentisinde de gerileme görüldü. Gelecek 12 aylık dönem sonu yıllık ÜFE beklentisi 0,2 puan azalarak yüzde 31,3’e indi.

Ankete katılan iş yerlerinin yüzde 56,9’u üretimi kısıtlayan bir faktör bulunmadığını bildirdi. Talep yetersizliğini en önemli kısıt olarak gösterenlerin oranı yüzde 12,7 oldu. İstihdam beklentisindeki güçlenmeye karşın sabit sermaye yatırım harcamasına ilişkin artış beklentisinin zayıflaması, firmaların kısa vadeli üretimi korurken uzun vadeli yatırım kararlarında daha ihtiyatlı kaldığını ortaya koydu. Anket sonuçları katılımcıların değerlendirmelerini yansıtıyor, TCMB’nin tahmini niteliğini taşımıyor.

İstanbul Sanayi Odası’nın 2025 yılı İSO 500 ve İSO İkinci 500 sonuçlarından EKONOMİM tarafından oluşturulan konsolide İSO 1000 tablosu, Türk sanayisinde yüksek teknoloji payının son beş yılda yükseldiğini ancak üretim yapısının ana omurgasının değişmediğini gösterdi. 2021-2025 döneminde yüksek teknolojili sanayilerin brüt katma değerden aldığı pay yüzde 5,67’den yüzde 7,24’e çıkarken, düşük ve orta-düşük teknoloji gruplarının birleşik payı yüzde 66,64’ten yalnızca yüzde 66,26’ya geriledi. Toplam brüt katma değer nominal olarak 571,65 milyar liradan 3 trilyon 873,98 milyar liraya yükseldi.

Konsolide veride yüksek teknoloji grubunun ürettiği katma değer 32,39 milyar liradan 280,39 milyar liraya çıkarak nominal olarak 8,6 katına ulaştı. Yüksek teknoloji payındaki artış olumlu bir yön değişimine işaret etse de beş yıllık nominal büyüklükler yüksek enflasyon ve sektör fiyatları nedeniyle tek başına reel verimlilik ya da kalıcı teknolojik dönüşüm göstergesi olarak okunamıyor. Yapısal tabloyu daha açık biçimde, teknoloji gruplarının toplam içindeki payları ve bu payların zaman içindeki yönü ortaya koyuyor.

Orta-yüksek teknoloji 2023 zirvesinden uzaklaştı

Otomotiv, kimya, makine ve elektrikli teçhizat gibi ihracatın omurgasındaki sektörleri kapsayan orta-yüksek teknoloji grubu, 2023’te yüzde 29,91 ile ulaştığı zirvenin ardından 2024’te yüzde 26,71’e, 2025’te yüzde 26,51’e geriledi. İki yıllık kayıp 3,40 puana ulaştı. İSO’nun ayrı araştırmaları da 2025 bileşimini doğruluyor. İSO 500’de yüksek teknoloji payı yüzde 7,6’ya, İSO İkinci 500’de yüzde 4,9’a yükselirken, her iki grupta da düşük ve orta-düşük teknoloji ağırlığı sürdü.

Sanayi üretimindeki son dönem ayrışması da benzer bir yapıya işaret ediyor. Endeks24’ün daha önce aktardığı yüksek teknoloji üretimindeki ayrışma, teknoloji yoğun segmentlerdeki artışın genel imalat tabanına aynı ölçüde yayılmadığını göstermişti.

Gıda zirveye çıktı, ana metal sert geriledi

Sektörel sıralamada beş yıl içinde belirgin bir bayrak değişimi yaşandı. Gıda ürünleri imalatı, 2021’de yüzde 8,64 pay ve 49,38 milyar liralık katma değerle beşinci sıradayken 2025’te yüzde 12,47 pay ve 483,2 milyar lirayla ilk sıraya yükseldi. Motorlu kara taşıtları yüzde 12,38 pay ve 479,8 milyar lirayla ikinci, kok kömürü ve rafine petrol ürünleri yüzde 12,09 pay ve 468,4 milyar lirayla üçüncü oldu.

Ana metal sanayisi 2021’de yüzde 17,36 ile açık ara liderken 2025’te yüzde 9,84’e geriledi ve 7,52 puanla en sert pay kaybını yaşadı. Kimyasallar ve kimyasal ürünlerde kayıp 4,63 puan, tekstil ürünlerinde 3,47 puan oldu. Buna karşılık rafine petrol 8,27 puanlık artışla beş yıllık dönemin en güçlü yükselişini kaydetti.

Nominal büyüme ile yapısal dönüşüm ayrıştı

İSO 1000’in toplam brüt katma değerindeki yaklaşık 6,8 katlık nominal artış, sektörlerin fiyatlama gücü ve enflasyon etkisiyle birlikte değerlendirilmek zorunda. Gıda ve rafine petrolün sıralamadaki yükselişi, katma değer pastasının yalnız teknoloji yatırımlarıyla değil, iç talep, enerji fiyatları ve sektör bazlı fiyat hareketleriyle de şekillendiğini gösteriyor. Bu nedenle 2025 tablosunun ana sonucu, yüksek teknoloji tarafında ilerleme kaydedilmesine karşın orta-yüksek teknolojideki gerilemenin ve geleneksel sanayilerin üçte ikilik ağırlığının devam etmesi oldu.

Petrol fiyatları, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının art arda 12. geceye uzaması ve Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’de Suudi petrol tankerlerini hedef aldığını açıklamasıyla 23 Temmuz Perşembe gününün erken işlemlerinde altı haftayı aşan dönemin en yüksek düzeyine çıktı. Piyasa, Hürmüz Boğazı ile Bab el-Mandeb’de eş zamanlı sevkiyat riski oluşmasını fiyatladı. İran Devrim Muhafızları Hürmüz’ün kendi kontrolünde ve tamamen kapalı olduğunu savunurken, Husilerin saldırılarına ilişkin bazı ayrıntıları Reuters bağımsız olarak doğrulayamadı.

Reuters’in 00.11 GMT, Türkiye saatiyle 03.11 kotasyonunda Brent ham petrol vadeli işlemleri yüzde 2 artışla varil başına 96,00 dolara, ABD West Texas Intermediate ham petrolü yüzde 1,7 yükselişle 88,27 dolara çıktı. Brent bir önceki seansı 94,07 dolardan tamamlamıştı. Rakamlar haberin yazım saatindeki anlık fiyat değil, 23 Temmuz’ın erken işlem referansıdır.

Endeks24’ün 14 Temmuz tarihli Hürmüz gerilimi haberinde Brent için verilen 84,80 dolarlık erken işlem seviyesi ile Reuters’in 23 Temmuz kotasyonu aynı bazda karşılaştırıldığında, dokuz günlük fiyat farkı yaklaşık yüzde 13,2’ye ulaşıyor. Kıyas, enerji piyasasının kısa sürede yalnız tek bir boğaz riskinden iki ayrı sevkiyat hattındaki eş zamanlı baskıya geçtiğini gösteriyor.

Hürmüz’de kontrol iddiası tansiyonu artırdı

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın güneyindeki mayınlı olduğunu belirttikleri rotadan geçmeye çalışan bir petrol tankerinin patlama sonrası alev aldığını, iki tankerin ise geri döndüğünü açıkladı. Kurum, ABD’nin bölgedeki eylemleri sürdüğü müddetçe boğazın tamamen kapalı olduğunu ve İran ile koordinasyon kurulmadan tanker geçişine izin verilmeyeceğini öne sürdü.

ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın boğazdaki gemilere ateş açtığı her olayda bir İran köprüsünün veya elektrik santralinin vurulacağını söyledi. Açıklama, deniz taşımacılığına yönelik tehdidin enerji altyapısına uzanabileceği beklentisini güçlendirdi. Piyasa açısından belirleyici unsur, açıklamaların ötesinde tanker trafiği ile fiili ihracat akışında kalıcı bir kesinti oluşup oluşmayacak.

Husiler Suudi tankerlerini hedef aldığını açıkladı

İran ile bağlantılı Husiler, Bab el-Mandeb’de Suudi petrolü taşıyan gemilere yönelik bir abluka ilan ettiklerini ve iki Suudi tankeri hedef alan askeri operasyon düzenlediklerini duyurdu. Deniz güvenliği raporları, grubun adını verdiği Suudi bayraklı Encelia tankerinin Kızıldeniz’de vurulduğunu bildirdi. Husilerin yaklaşık 10 gemiyi geri dönmeye zorladığı yönündeki açıklaması Reuters tarafından bağımsız biçimde teyit edilemedi.

Hürmüz ile Bab el-Mandeb’de aynı dönemde artan risk, Körfez çıkışlı petrolün yalnız üretim noktasında değil alternatif sevkiyat güzergahlarında da baskı görmesi anlamına geliyor. Fiyatlamadaki jeopolitik primin kalıcılığı, hasar bildirimleri, sigorta maliyetleri ve tanker geçiş verilerinde görülecek somut değişime bağlı olacak.

ABD stok artışı ralliyi sınırlayamadı

ABD Enerji Enformasyon İdaresinin 17 Temmuz ile biten haftaya ilişkin resmi petrol raporuna göre ticari ham petrol stokları Stratejik Petrol Rezervi hariç 2 milyon varil artarak 411,7 milyon varile çıktı. Stoklar yılın bu dönemi için beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 6 altında kaldı. Reuters anketindeki analistler 1,1 milyon varillik düşüş bekliyordu.

Rafineri girişlerinin hafiflemesi, ham petrol ihracatının azalması ve ithalatın artması stok birikimini destekledi. Normal koşullarda fiyatlar üzerinde baskı kurabilecek veri, iki kritik deniz geçidindeki arz güvenliği kaygısının gerisinde kaldı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Küresel döviz piyasalarında dolar, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasıyla güvenli liman talebinden destek bulurken Japon yeni yaklaşık 40 yılın en düşük bölgesinde kaldı. Reuters’ın 23 Temmuz 2026 tarihli 03.50 TSİ kaydında dolar endeksi yüzde 0,06 düşüşle 101,05 seviyesindeydi, dolar/yen paritesi ise 163,1 civarında işlem görüyordu. Yen, Salı günü 163,23 ile Aralık 1986’dan bu yana en zayıf düzeyini görmüştü.

Petrol ve tahvil faizleri doları destekledi

ABD ordusunun İran’a yönelik yeni saldırılar başlattığını açıklaması ve İran bağlantılı Husilerin iki Suudi petrol tankerini hedef aldığını öne sürmesi, enerji arzına ilişkin riskleri yeniden artırdı. Reuters’ın aynı sabah yayımladığı petrol haberinde Brent vadeli işlemleri 96 dolara kadar yükselerek altı haftanın zirvesini gördü. Döviz haberindeki daha erken fiyat kaydı ise 95,31 dolardı.

Enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon beklentileri üzerinden ABD faiz görünümünü de etkiledi. İki yıllık ABD Hazine tahvili getirisi Çarşamba günü 17 ayın en yüksek düzeyine çıktı. Piyasa, petrol kaynaklı maliyet baskısının Federal Rezerv’in faiz artışlarına devam etme olasılığını güçlendirebileceğini fiyatladı.

Commonwealth Bank of Australia döviz stratejisti Joseph Capurso, çatışmanın ilk aylarına kıyasla petrol ve gaz stoklarının daha düşük olduğuna işaret etti. Capurso’ya göre bu durum, gerilim uzadıkça arz açığı riskini ve yüksek enerji fiyatlarının ekonomik etkisini büyüterek dolara destek veriyor.

Yende 163 eşiği müdahale riskini büyüttü

Japonya Merkez Bankası yetkililerinin enflasyondaki yukarı yönlü risklere karşı daha hızlı faiz artışına açık olabileceğine ilişkin haberler, yende kalıcı bir toparlanma sağlayamadı. Japonya’nın faizlerinin ABD’ye göre düşük kalması ve enerji ithalatına bağımlı ekonominin yüksek petrol fiyatlarından olumsuz etkilenmesi, dolar/yen paritesindeki yukarı yönü korudu.

Japonya Maliye Bakanı, hükümetin gerektiğinde döviz piyasasında kararlı adım atmaya hazır olduğunu yineledi. Tokyo, dolar/yenin 160 seviyesini aştığı Nisan ve Mayıs aylarında yen alım operasyonları gerçekleştirmişti. Paritenin 163’ün üzerine çıkması, piyasada yeni bir müdahalenin zamanı ve yöntemine ilişkin belirsizliği artırdı.

ECB kararı euro için ikinci odak

Euro, Reuters’ın 03.50 TSİ kaydında yüzde 0,07 yükselişle 1,1418 dolardan işlem gördü. Avrupa Merkez Bankası’nın 23 Temmuz toplantısında faizleri değiştirmemesi beklenirken enerji fiyatlarındaki yeni sıçrama, Eylül toplantısı için ek faiz artışı ihtimalini gündemde tutuyor. ECB’nin resmi sayfasına göre mevduat faizi 17 Haziran’dan bu yana yüzde 2,25, ana refinansman faizi yüzde 2,40 ve marjinal borç verme faizi yüzde 2,65 düzeyinde bulunuyor. Karar takvimi ECB’nin para politikası sayfasında yayımlanıyor.

Doların yönü bakımından kısa vadeli denklem üç başlıkta yoğunlaşıyor: Orta Doğu’daki çatışmanın enerji akışına etkisi, ABD tahvil getirilerindeki seyir ve Japonya’nın yen için müdahale eşiği. Endeks24’te küresel döviz ve faiz görünümü başlığı altındaki gelişmeler, bu fiyatlama kanallarındaki değişimlerle birlikte izleniyor.

Washington ile Riyad arasında yıllardır süren müzakereler, 22 Temmuz 2026'da ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Salman'ın imzaladığı barışçıl nükleer işbirliği anlaşmasıyla sonuçlandı. ABD Enerji Bakanlığı, anlaşmayı onlarca yıl sürecek ve milyarlarca dolarlık bir ortaklık olarak tanımladı. 123 Anlaşması, Amerikan şirketlerinin Suudi Arabistan'ın sivil nükleer programına reaktör, ekipman ve teknik işbirliğiyle katılmasının hukuki çerçevesini kuracak. Metnin yürürlüğe girmesi için Kongre incelemesinin tamamlanması gerekiyor.

ABD Enerji Bakanlığının açıklaması, Chris Wright ile Abdulaziz bin Salman'ın barışçıl nükleer işbirliği anlaşmasını imzaladığını doğruladı. Bakanlık, ortaklığın Amerikan nükleer teknolojisinin Suudi Arabistan'daki enerji programına taşınmasını hedeflediğini belirtti ancak kamuya açık açıklamada zenginleştirme, yeniden işleme ve denetim maddelerinin ayrıntılarını yayımlamadı.

Anlaşmanın üç kritik sınırı

Suudi Arabistan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na taraf ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansıyla kapsamlı güvence anlaşması yürürlükte. Ek Protokol ise ajansa beyan edilen tesislerin ötesinde daha geniş bilgi, erişim ve doğrulama araçları sağlıyor. Yeni ikili anlaşmanın Ek Protokolü zorunlu tutmaması, Kongre'deki itirazların ana eksenlerinden biri olacak.

Washington'ın 2009'da Birleşik Arap Emirlikleri ile yaptığı anlaşmada Abu Dabi, uranyum zenginleştirme ve kullanılmış yakıtı yeniden işleme faaliyetlerinden vazgeçmişti. BAE'nin zenginleştirmeden yürüttüğü nükleer model, ABD'de “altın standart” olarak anılıyor. Suudi anlaşması aynı sınırlamayı taşımadığı için iki Körfez ülkesi arasında farklı bir nükleer işbirliği çerçevesi oluşuyor.

Kongre süreci belirleyici olacak

ABD Atom Enerjisi Yasası'nın 123. maddesi kapsamındaki anlaşmalar Kongre'de yaklaşık 90 oturum günü inceleniyor. Yasama organı ortak kararla anlaşmayı durdurabilir. Başkanın olası vetosunun aşılması için Temsilciler Meclisi ve Senato'da üçte iki çoğunluk gerekiyor. Bu eşik, itirazların siyasi baskı yaratmasına karşın anlaşmanın yasama yoluyla engellenmesini zorlaştırıyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington'ın nükleer silahların yayılması riskini artıracak bir anlaşma imzalamayacağını savundu. Demokrat Senatör Edward Markey ise anlaşmayı “sorumsuz ve tehlikeli” olarak nitelendirdi ve zenginleştirme, yeniden işleme ile Ek Protokol şartlarından vazgeçilmesinin Orta Doğu'da silahlanma riskini büyüteceğini ileri sürdü.

Riyad, sivil nükleer programı elektrik üretimini çeşitlendirmek, petrol ve doğal gazın iç tüketimdeki payını azaltmak ve enerji yoğun su arıtma kapasitesini desteklemek için istiyor. Washington açısından anlaşma, Amerikan şirketlerine büyük ölçekli reaktör ve yakıt çevrimi projelerinde avantaj sağlarken Suudi Arabistan'ın Çin veya Rusya teknolojisine yönelmesini sınırlama hedefi taşıyor.

Kaynaklar: ABD Enerji Bakanlığı, Reuters, Associated Press, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ve Senatör Edward Markey'in 22 Temmuz 2026 tarihli açıklaması.

Riyad’daki ABD Büyükelçiliği ve Irak’ın doğusundaki gizli bir tesis, mart ayında İran insansız hava araçlarının hedefi oldu. Reuters’ın 22 Temmuz 2026 tarihli haberine göre, ABD istihbarat analistleri saldırıların hassasiyeti nedeniyle Rusya’nın hedefleme bilgisi veya geliştirilmiş drone teknolojisi sağlayıp sağlamadığını araştırıyor. Konuya aşina dört kaynak, incelemenin sürdüğünü ve Rus katılımı konusunda henüz kesin sonuca varılmadığını belirtti. En az iki CIA tesisinin vurulduğu bildirilirken saldırıların tam kapsamı ve Moskova’nın olası rolü belirsizliğini koruyor.

Riyad saldırısında iki aşamalı drone taktiği

Körfez’deki istihbarat raporları hakkında bilgilendirilen iki Batılı yetkiliye göre Riyad saldırısında, İran’ın Shahed insansız hava araçlarının Rusya’da geliştirilmiş iki versiyonu kullanılmış olabilir. Yetkililer, ilk aracın büyükelçilik dış cephesinin hassas bir bölümünde açıklık oluşturduğunu, ikinci aracın bu açıklıktan içeri girerek patladığını anlattı. Saldırıda ölüm veya yaralanma bildirilmedi.

Hedeflerden birinin Suudi Arabistan’daki CIA istasyonu olduğu, bu birimin Riyad’daki ABD Büyükelçiliği içinde bulunduğu aktarıldı. Ayrı bir tesisin Irak’ın doğusunda vurulduğu bildirildi. Kaynaklar, etkilenen diğer gizli noktaların sayısı ve konumu konusunda ayrıntı vermedi.

Rus desteği şüphesini besleyen bulgular

Batılı bir istihbarat teşkilatına ait iç notun, Rusya’nın bölgesel CIA tesislerinin hedeflenmesinde muhtemelen rol oynadığı sonucuna vardığı bildirildi. Buna karşın ABD istihbarat çevrelerinde ortak ve kesin bir değerlendirme oluşmuş değil. Kremlin, Rusya’nın İran’a Kometa-M sistemi sağladığı yönündeki mart tarihli haberi daha önce “sahte haber” olarak reddetmişti.

Mart saldırılarından temmuz soruşturmasına

Beyaz Saray yorum talebini CIA’ye yönlendirdi, CIA açıklama yapmadı. İran’ın Birleşmiş Milletler misyonu, Rusya Savunma Bakanlığı ve Suudi Arabistan hükümeti de Reuters’ın sorularına yanıt vermedi. İran ile ABD arasındaki çatışmanın Körfez güvenliği, hava sahası ve enerji koridorları üzerindeki etkileri Endeks24’ün küresel ekonomi ve gündem haberlerinde izleniyor.

Kesinlik notu: Rusya’nın CIA tesislerine yönelik saldırılara doğrudan katkısı doğrulanmış değil. Haber, devam eden istihbarat incelemesini ve kaynakların aktardığı olası göstergeleri birbirinden ayırır.

Tera Yatırım Bankası A.Ş. (Tera Bank), mobil bankacılık uygulamasını 21 Temmuz 2026'da kullanıma açtı. Bankanın resmi duyurusuna göre müşteriler uygulama üzerinden hesaplarını yönetebiliyor, para transferi yapabiliyor ve ihtiyaç kredisi kullanabiliyor. Uygulama, yeni müşteriler için kimlik kartı, NFC, canlılık testi ve görüntülü görüşmeyle uzaktan hesap açılışını da destekliyor. Uygulama Tera Bank'ın resmi internet sitesindeki yönlendirmeyle indirilebiliyor. Görüntülü görüşme hizmeti hafta içi 09.00-18.00 saatleri arasında sunuluyor. Banka, mobil kanala yeni özellikler ve finansal ürünler eklemeyi planladığını bildirdi.

Tera Bank Mobil sayfasında uygulamanın hesap yönetimi, para transferi ve ihtiyaç kredisi işlemlerine açıldığı belirtiliyor. Banka, yeni özelliklerin sonraki güncellemelerde ekleneceğini, uygulamanın resmi internet sitesindeki yönlendirme ve QR kod üzerinden indirilebildiğini bildiriyor.

Yeni müşteri edinim süreci de mobil kanala taşındı. NFC uyumlu telefonda kimlik kartı tarama, canlılık testi ve görüntülü görüşme adımlarının ardından hesabın açılması ve geçici şifreyle mobil bankacılığa başlanması öngörülüyor. Görüntülü görüşme hizmeti hafta içi 09.00-18.00 arasında sunuluyor.

Bankaların mobil kanalları şubesiz müşteri edinimi ve ürün dağıtımında daha merkezi bir konuma gelirken, sektördeki dijital müşteri kazanımı kampanyaları da rekabetin uygulamalar üzerinden yoğunlaştığını gösteriyor.

Tera Bank Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, X hesabından yaptığı paylaşımda uygulamanın hazır olduğunu açıkladı. Tezmen, yeni finansal ürünlerin düzenli aralıklarla uygulama üzerinden kullanıma sunulacağını belirterek müşterilerin uygulamayı indirebileceğini söyledi.

Bankanın duyurusunda sonraki ürünlerin türü ve takvimi paylaşılmadı. Mobil kanalın kapsamı, yeni ürün ve özelliklere ilişkin açıklamalarla netleşecek.

Rusya, Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırıları sonrasında Karadeniz’deki Novorossiysk Limanı’na gemi giriş ve çıkışlarını gece saatlerinde geçici olarak kısıtladı. Reuters’a konuşan üç tahıl sektörü kaynağına göre uygulama 00.00 ile 05.00 arasını kapsıyor. Talimatın sözlü iletildiği, nakliyecilere resmî belge gönderilmediği belirtildi. Liman kısıtlı saatlerin dışında normal çalışırken kaynaklar tahıl sevkiyatlarının henüz etkilenmediğini bildirdi. Rusya Ulaştırma Bakanlığı ile liman yönetimi yorum taleplerine yanıt vermedi.

Novorossiysk, yük hacmi bakımından Rusya’nın en büyük limanı ve ülkenin tahıl ihracatının yaklaşık üçte birini gerçekleştiriyor. Limandan tahılın yanı sıra petrol, metal ve konteyner yükleri de sevk ediliyor. Gece hareketlerinin durdurulması, günlük operasyon penceresinin beş saat daralması anlamına geliyor. Endeks24 hesabına göre bu süre günün yüzde 20,8’ine karşılık geliyor ancak aynı oranda yük kaybı oluştuğu sonucu çıkarılamıyor. Kaynakların aktardığına göre gündüz gemi hareketleri ve tahıl yüklemeleri sürüyor.

Kısıtlama Azak Denizi önlemlerinin ardından geldi

Novorossiysk kararı, Rusya’nın Azak Denizi’ndeki önceki kısıtlamalarının ardından devreye girdi. Azak Denizi ile Kerç Boğazı’ndaki trafik, Ukrayna’nın tankerler ve ticari gemilere yönelik saldırıları sonrasında temmuz ortasında sınırlandırılmıştı. Söz konusu güzergâh Rusya’nın tahıl ihracatının yaklaşık dörtte birini taşıyor.

Rus hükümetinin 21 Temmuz’da yayımlanan kararı, Azak Limanı ile Kerç Boğazı’ndaki Kavkaz Limanı’nda hava savunması bulunmayan bölgelerde gemilerin demirlemesini de yasakladı. Rusya Tarım Bakanlığı daha önce sevkiyatların gerekirse Karadeniz’deki derin su terminallerine veya Baltık limanlarına yönlendirilebileceğini açıklamıştı. Novorossiysk, Azak hattından kaydırılacak ihracat tahılı için başlıca alternatiflerden biri olarak görülüyor.

Buğday fiyatı sevkiyat kesilmeden yükseldi

Euronext’te eylül vadeli buğday kontratı gece kapanışına ilişkin haberlerin ardından yüzde 4,5 yükseldi. Fiyat tepkisi, Novorossiysk’te tahıl akışının durduğuna dair bir teyit bulunmadan gerçekleşti. Sevkiyatların sürdüğü bilgisi ile vadeli kontrattaki artış birlikte değerlendirildiğinde hareketin mevcut fiziksel kayıptan çok Karadeniz lojistiğinde büyüyebilecek kesinti riskini fiyatladığı görülüyor.

Sözlü talimatın resmî belgeye dönüşüp dönüşmeyeceği, gece kısıtlamasının ne kadar süreceği ve uygulamanın yükleme programlarında gecikme yaratıp yaratmayacağı henüz bilinmiyor. Liman yönetimi veya Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılacak açıklama, operasyonel etkinin ölçülmesi açısından belirleyici olacak. Karadeniz ticaretindeki güvenlik ve lojistik gelişmeleri küresel ekonomi gündemi içinde izlenmeye devam ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Porsche AG’nin mevcut küçülme programına yaklaşık 5 bin kişilik yeni istihdam kesintisi eklemeyi değerlendirdiği bildirildi. Manager Magazin’in isimsiz kaynaklara dayandırdığı haber, Alman spor otomobil üreticisinin denetim kurulunun 22 Temmuz 2026’da yeniden yapılandırma önlemlerini görüştüğü sırada yayımlandı. Bild gazetesi ise CEO Michael Leiters’in 2035’e kadar 5 bin ila 6 bin kişilik azaltım planladığını yazdı. Porsche sözcüsü iddialar hakkında yorum yapmadı. Bu nedenle sayıların kesinleşmiş şirket kararı değil, devam eden müzakerelere ilişkin medya iddiası olduğu önem taşıyor.

Porsche’nin doğrulanmış mevcut programı yaklaşık 3.900 kişilik azaltımı kapsıyor. Şirket, Mayıs 2025’te 2029’a kadar bu ölçekte küçülmeye gideceğini açıklamıştı. Haziran 2026’da Leiters, işçi temsilcileriyle yürütülen ikinci maliyet paketinde anlaşmayı fabrika tatilinden önce tamamlamak istediğini söylemiş, üretim kapasitesinin 2025’te satılan yaklaşık 280 bin aracın altına göre planlanacağını belirtmişti.

Marj yüzde 14,1’den yüzde 1,1’e geriledi

Yeni kesinti iddiası, Porsche’nin kârlılığındaki sert bozulmanın ardından geldi. Şirketin 2025 satış geliri 36,27 milyar avroya inerken faaliyet kârı 413 milyon avroda kaldı. Faaliyet satış marjı 2024’teki yüzde 14,1 seviyesinden yüzde 1,1’e geriledi.

Porsche, 2025’teki yaklaşık 3,9 milyar avroluk olağanüstü giderin 2,4 milyar avrosunu ürün stratejisinin yeniden düzenlenmesi ve şirketin küçültülmesiyle ilişkilendirdi. Batarya faaliyetleri ile ABD tarifeleri de yaklaşık 700’er milyon avroluk yük oluşturdu. Çin’de lüks otomobil talebindeki zayıflık ve elektrikli araçlardaki fiyat rekabeti de şirketin 2026 görünümündeki başlıca riskler arasında yer aldı.

Yeniden yapılanma iştiraklere de yayıldı

Porsche yönetimi Mayıs 2026’da Cellforce Group, Porsche eBike Performance ve Cetitec faaliyetlerinin sonlandırılmasına karar verdi. Şirket, üç iştirakte 500’den fazla çalışanın planlanan kesintilerden etkileneceğini açıkladı. Bu sayıların mevcut 3.900 kişilik programla ne ölçüde çakıştığı açıklanmadığı için ayrı bir toplam hesabına dahil edilmedi.

Şirketin maliyet baskısı ve elektrikli araç stratejisindeki geri çekilme, Porsche’nin önceki yeniden yapılanma adımlarında da öne çıkmıştı. Yeni paketin çalışan temsilcileriyle müzakere edilmesi, nihai kesinti sayısı, takvim ve uygulanacak sosyal önlemler açısından belirleyici olacak.

Porsche’den resmi karar açıklaması gelmedi

Denetim kurulundaki görüşmeler sürerken Porsche, 5 bin ila 6 bin kişilik yeni azaltım haberlerini teyit etmedi. Bu aşamada kamuya açıklanmış kesin unsurlar, daha önce duyurulan yaklaşık 3.900 kişilik program ve üç iştirakte 500’den fazla çalışanı etkileyen kapanış kararlarıyla sınırlı bulunuyor. Yeni maliyet paketinin kapsamı, yönetim ile işçi temsilcileri arasında anlaşma sağlanmasının ardından netleşecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

OpenAI, Georgia’nın Effingham County bölgesinde geliştirdiği Project Camellia veri merkezi için Southern Company iştiraki Georgia Power ile 25 yıllık elektrik tedarik anlaşması imzaladı. 22 Temmuz 2026’da duyurulan sözleşme, tesise 3,2 gigawatt gücün 2028-2032 döneminde kademeli verilmesini öngörüyor. Şirket, yüksek talep dönemlerinde tüketimini 1.000 megavata kadar azaltmayı kabul ederken tesis için gereken altyapı ve elektrik hizmeti maliyetlerinin tamamını üstlenecek. Georgia Power, bu esnekliğin şebeke güvenilirliğini destekleyeceğini ve gelecekteki üretim yatırımı ihtiyacını sınırlayabileceğini bildirdi.

OpenAI’ın Project Camellia açıklamasına göre güç teslimatı tek seferde değil, dört yıllık bir devreye alma takvimine yayılacak. Effingham County’deki tesis, şirketin ABD’de büyüttüğü veri merkezi ağının yeni halkası olacak. Endeks24’ün daha önce aktardığı OpenAI’ın 30 gigawattlık altyapı hedefi, Georgia’daki projenin daha geniş kapasite planı içindeki yerini gösteriyor.

Yüksek talepte 1.000 MW tüketim azaltılabilecek

Anlaşmadaki 1.000 MW’lık unsur, tesisten şebekeye elektrik verilmesi değil, talep tarafı esnekliği anlamına geliyor. Georgia Power, sistemin zorlandığı belirli dönemlerde OpenAI tesisine sağlanan enerjiyi azaltabilecek. OpenAI da güç kullanımını 1.000 MW’a kadar düşürmeyi kabul etti. Şirket, bu taahhüdün tek bir tesise bağlı en büyük talep azaltım düzenlemelerinden biri olduğunu belirtti.

Altyapı maliyetlerini OpenAI üstlenecek

Georgia Power’ın açıklamasına göre OpenAI, tesis için gereken altyapı ve elektrik hizmeti maliyetlerinin tamamını ödeyecek. Şirket ayrıca uzun vadeli enerji sözleşmesi koşullarını ve mevcut müşterileri korumayı amaçlayan finansal güvence şartlarını karşılayacak. Georgia Kamu Hizmetleri Komisyonu kuralları uyarınca proje maliyetlerinin mevcut abonelere aktarılmaması hedefleniyor.

Elektrik şirketi, esnek tüketim düzenlemesinin gelecekte ihtiyaç duyulacak bazı yeni üretim yatırımlarını azaltabileceğini ve uzun vadede müşteri maliyetlerine katkı sağlayabileceğini savundu. Söz konusu değerlendirme Georgia Power’ın öngörüsüne dayanıyor; projenin gerçek maliyet etkisi, devreye alma takvimi ve şebeke koşulları ilerledikçe netleşecek.

Topluluk fonu ve Codex kredileri açıklandı

OpenAI, proje ömrü boyunca yerel önceliklere yönlendirilmek üzere 80 milyon dolarlık topluluk faydası sağlayacağını duyurdu. Kaynağın okullar, kamu güvenliği, sağlık hizmetleri, altyapı, iş gücü eğitimi, konut ve küçük işletmeler gibi alanlara ayrılması planlanıyor. Bu taahhüt, öngörülen vergi gelirlerinden ayrı tutulacak.

Şirket ayrıca Georgia’daki uygun üniversite, toplum koleji ve teknik okul öğrencilerine Codex kullanımı için 71 milyon dolara kadar kredi sunacak. Projenin binlerce inşaat ve kalıcı saha işi yaratması, eyalet ve yerel yönetimlere yüz milyonlarca dolar vergi geliri sağlaması bekleniyor. OpenAI, taahhütlerin bağımsız bir kuruluş tarafından her yıl denetlenerek kamuya açıklanacağını bildirdi.

Project Camellia henüz geliştirme sürecinin başında bulunuyor. OpenAI, altyapı, etaplama, tasarım, finansman ve işletme modeline ilişkin çalışmaların sürdüğünü belirterek nihai ayrıntıların ilerleyen dönemde paylaşılacağını kaydetti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, 22 Temmuz Çarşamba seansını yüzde 1,18 yükselişle 14.138,85 puandan tamamlayarak 14.200 direncinin 61,15 puan altında kaldı. Endeks gün içinde 14.143,66 puana kadar çıkarak söz konusu eşiğe 56,34 puan yaklaştı ancak aşamadı. 193,2 milyar liralık işlem hacminin eşlik ettiği kapanış, gün içi zirvenin yalnızca 4,81 puan altında gerçekleşti.

Kapanış gün içi zirveye yaklaştı

BIST 100 güne yüzde 0,26 artışla 14.010,38 puandan başladı. İlk yarıda kazanç yüzde 0,23 ile sınırlı kalırken endeks 14.006,59 puanda seyretti. Öğleden sonra alımların güçlenmesiyle hareket hızlandı ve 164,72 puanlık günlük artış kapanışa taşındı.

Kapanışın gün içi zirvenin 4,81 puan altında kalması, seans aralığının zirveye en yakın yüzde 2,3'lük bölümünde fiyatlama oluştuğunu gösterdi. Buna karşın 14.200 seviyesi geçilmediği için günün güçlü kapanışı henüz teknik kırılım olarak değerlendirilemiyor.

Endeksin kısa vadeli seyrinde önceki güçlü kapanışlar da izleniyor. 10 Temmuz kapanışındaki hisse dağılımı, 14.300 puan üzerindeki fiyatlamada piyasa genişliğinin nasıl şekillendiğine dair yakın dönem karşılaştırması sunuyor.

14.200 eşiğine 61 puan kaldı

Teknik değerlendirmelerde 14.200 ve 14.300 puan direnç, 14.000 ve 13.900 puan destek olarak izleniyor. Endeks24 hesabına göre ilk direnç kapanışın yüzde 0,43 üzerinde, ilk destek ise yüzde 0,98 altında bulunuyor. Bu dar mesafe, bir sonraki seansta 14.200 seviyesinin ilk yön testi olacağını gösteriyor.

14.200 üzerinde oluşabilecek bir kapanış, 14.300 puan bölgesini gündeme taşırken, 14.000 altındaki fiyatlama 13.900 desteğinin yeniden izlenmesine yol açabilir. Teknik seviyeler tek başına yön garantisi vermediği için işlem hacmi ve sektör katılımı kırılımın niteliği açısından birlikte takip edilmeli.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.