Türk firmalarının Mısır'daki yatırımları yaklaşık 4 milyar dolara ulaştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Mısır Milli Günü resepsiyonundaki konuşmasında, bu yatırımların 100 binden fazla istihdam oluşturduğunu belirtti. Bolat, iki ülke arasındaki ikili ticaret hacminin 2025'te 8 milyar dolara ulaştığını, hedefin ise yıllık 15 milyar dolar olduğunu vurguladı.

Türk yatırımı Mısır'da ne kadar

Bolat, karşılıklı yatırımların ekonomik ilişkilerin güçlü sütunlarından biri olduğunu belirtti. Türk firmalarının Mısır'daki yatırımlarının yaklaşık 4 milyar dolara ulaştığını tahmin ettiklerini ve bu yatırımların 100 binden fazla istihdam oluşturduğunu söyledi. Bakan ayrıca Mısır'ın, Türkiye'nin Afrika kıtasındaki en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürdüğünü kaydetti.

15 milyar dolar hedefine nasıl ulaşılacak

Bolat, hedefe ulaşmada iki ülke arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması'nın sağladığı zeminden daha etkin yararlanılmasının, teknik ve idari engellerin azaltılmasının ve firmalar arasındaki doğrudan temasların artırılmasının önemli olduğunu söyledi. Bakan, Yüksek Düzeyli Ticaret İstişare Mekanizması'nın üçüncü toplantısını bu yıl Türkiye'de düzenlemek için hazırlık yaptıklarını aktardı. Dış ticaret gündemindeki bu adım, enerji ve yenilenebilir enerji, savunma sanayisi, lojistik, tarım ve dijital teknolojiler gibi alanlarda ortak projelere de kapı aralıyor.

Bolat, Türkiye ile Mısır arasındaki işbirliğinin Afrika, Orta Doğu ve üçüncü ülke pazarlarına da uzanabileceğini, iki ülke arasındaki diyaloğun bölgesel istikrara katkı sağlayacağını değerlendirdi.

Bu haber, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın açıklamasında yer alan dış ticaret ve yatırım verilerinin aktarımıdır.

ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, New York'ta yaptığı konuşmada para politikası için uyarıda bulundu. Waller, bu hafta açıklanacak çekirdek enflasyon verisinin yine yüksek gelmesi durumunda, yakın vadede sıkılaştırmanın gündeme gelebileceğini belirtti. Reel ekonominin iyi durumda olduğunu, ancak enflasyon tarafında bir yol ayrımında bulunduklarını vurguladı.

Waller neden yol ayrımından söz ediyor

Waller'a göre ABD ekonomisinin reel tarafı güçlü: gümrük vergileri kaynaklı yüksek mal maliyetlerine ve Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı enerji fiyatı artışlarına rağmen hanehalkı ve işletme harcamaları dirençli seyrediyor, istihdam ise Fed'in hedefine yakın. Asıl belirsizlik enflasyon tarafında. Waller, çekirdek enflasyonun ocak ayında yükselişe geçtiğini, enerji ve emtia tedarikindeki aksaklıklarla bu artışın hızlandığını söyledi. Ona göre kritik soru, bu yükselişin süreceği mi yoksa yüzde 2 hedefe doğru bir dönüş mü başlayacağı.

Olası bir sıkılaştırma piyasaları nasıl etkiler

Waller, aşırı sıkılaştırmanın resesyon riskini doğurabileceğini, buna karşın 2021 ve 2022'deki gibi geç kalmanın da hata olacağını belirterek atılacak adımın gelecek verilere bağlı olduğunu söyledi. Fed'in olası bir sıkılaştırması, doların güçlenmesi kanalıyla gelişen piyasalara sermaye akışını, dolayısıyla Türk lirası ve Borsa İstanbul'daki fiyatlamaları da dolaylı olarak etkileyebilir; bu nedenle veri Türkiyeli yatırımcılar açısından da yakından izleniyor.

Waller, yarın açıklanacak enflasyon verilerinin para politikasının izleyeceği yolu belirlemek adına inceleyeceği verilerden biri olacağını, doğru adımın gelen verilere göre şekilleneceğini ifade etti.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

İmalat sanayicisi için finansmana erişimde yeni bir adım geliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine Toplantısı sonrası açıklamasında, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programının bütçesinin 750 milyar liraya çıkarıldığını ve 250 milyar liralık yeni bir finansman programının devreye alındığını, böylece imalat sanayi için toplam 1 trilyon liralık uygun koşullu kredinin önünün açıldığını duyurdu.

Kredi paketi neler içeriyor

Paket iki ayaktan oluşuyor. Kriterleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilecek YTAK programının bütçesi 750 milyar liraya genişletiliyor; program yalnızca yeni yatırımları değil, işletme sermayesi ihtiyacını da kapsıyor. İkinci ayakta ise 250 milyar liralık yeni bir finansman programı yer alıyor. Erdoğan'ın açıklamasına göre hükümet, program paydaşı bankaların sunduğu kredilerde 12 puanlık maliyeti üstleniyor; krediler 6 ay anapara ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli olacak.

Sanayici için ne değişecek

Uygulama, sanayicinin piyasa koşullarından daha düşük maliyetle finansmana ulaşmasını hedefliyor. 12 puanlık faiz desteği ve anapara ödemesiz dönem, özellikle nakit akışı ve işletme sermayesi baskısı altındaki üreticiye alan açabilir. Erdoğan, ekonomi gündemindeki bu adımın üretimin yavaşlamaması, sanayinin rekabet gücünün korunması ve ihracatın artırılması amacını taşıdığını belirtti.

Erdoğan, imalat sektörüne yönelik daha önce hayata geçirilen adımları da hatırlattı. Bunlar arasında kurumlar vergisi oranının imalatta yüzde 12,5'e indirilmesi, günlük 5 milyar liraya yükseltilen reeskont kredileri ve İstihdam Koruma Programı kapsamında istihdam başına aylık 3 bin 500 liralık destek yer alıyor. Erdoğan, bu programla yaklaşık 900 bin istihdamın korunduğunu ifade etti.

Bu haber, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasında yer alan ekonomik adımların aktarımıdır. Program kriterleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilecektir.

ABD Adalet Bakanlığı geçen ay onay verse de, Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyalet, Paramount'un (PSKY) Warner Bros. Discovery'yi (WBD) 110 milyar dolara satın almasını engellemek için dava açtı. Eyaletler, birleşmenin film dağıtımı ve kablolu televizyonda rekabeti azaltacağını, sinema salonları ile izleyicilere zarar vereceğini ileri sürüyor.

Eyaletler neyi iddia ediyor

Dava, birleşmenin Paramount'a ABD ekranlarında gösterilen filmlerin dağıtımında önemli bir pazar gücü vereceğini savunuyor. Başsavcılığa göre iki şirket sinema salonlarında en iyi vizyon tarihleri ve ekranlar için rekabet ediyor; bu rekabet ortadan kalkarsa salonlar ve izleyiciler daha yüksek fiyatlarla karşılaşabilir. Ücretli televizyon tarafında ise CNN, MTV, HGTV, Cartoon Network ve Nickelodeon gibi kanalların tek çatı altında toplanması endişe konusu ediliyor. Reuters'ın haberine göre eyaletler, iddialarını Paramount'un pazar payına dayandırıyor.

Anlaşma engellenebilir mi

Eyaletlerin iddiaları hakkında kararın aylar sürmesi bekleniyor; bu gecikme Paramount'a yüz milyonlarca dolarlık maliyet yükleyebilir. Eyaletler, yasal süreç tamamlanana kadar anlaşmanın kapanmasının ertelenmesini istedi, aksi halde kapanışı durduran bir mahkeme emri talep edeceklerini açıkladı. Paramount ise geçmişte bu tür davaların siyasi motivasyonlu olduğunu savunmuştu.

Eyaletlerin davada öne sürdüğü paylara göre birleşik şirket, ABD sinema dağıtımının ve temel kablo kanalları pazarının önemli bir bölümünü kontrol edecek:

Anlaşma; oyuncular, yazarlar ve sinema salonu sahipleri arasında da tepki çekmiş, birleşmenin daha az film üretimine yol açabileceği endişesi dile getirilmişti. Paramount ise anlaşmanın 6 milyar dolarlık tasarrufla daha fazla içerik üretmesine imkân vereceğini, birleşik stüdyoların yılda 30 film çıkaracağını savunuyor. Süreç, Türkiye dahil dünyada içerik tüketen izleyiciler ve küresel medya hisselerini izleyen yatırımcılar açısından da yakından takip ediliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul, üç pay için önleyici tedbir kararını Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) bildirdi. Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında Big Medya Teknoloji (BIGTK), Dünya Holding (DUNYH) ve İhlas Haber Ajansı (IHAAS) payları, 14 Temmuz 2026 seans başından 13 Ağustos 2026 seans sonuna kadar açığa satışa ve kredili işleme konu edilemeyecek.

Hangi hisseler tedbir kapsamında

Tedbir kararı üç şirketin paylarını kapsıyor: medya ve teknoloji alanından Big Medya Teknoloji, holding tarafında Dünya Holding ve haber ajansı İhlas Haber Ajansı. Üç pay için de uygulanan kısıtlama aynı: belirtilen dönem boyunca bu hisselerde açığa satış ve kredili işlem yapılamayacak.

Tedbir yatırımcıyı nasıl etkiliyor

VBTS, aşırı fiyat ve işlem hacmi hareketlerinde devreye giren kural bazlı bir önleyici mekanizmadır; bir suçlama ya da şirketlere yönelik olumsuz bir tespit anlamına gelmez. Uygulanan tedbir bu paylarda açığa satış ve kredili işlem yapılmasını engelliyor. Yatırımcılar hisseleri normal şekilde alıp satmayı sürdürebilir; kısıtlama yalnızca kaldıraçlı ve açığa satış işlemlerini kapsıyor. Borsadaki bu düzenleyici gelişme, yatırımcının pozisyon yönetiminde göz önünde bulundurması gereken bir çerçeve sunuyor.

Tedbir 14 Temmuz 2026 işlemlerinden 13 Ağustos 2026 seans sonuna kadar geçerli olacak. Bu tarihten sonra yeni bir karar alınmadıkça paylar üzerindeki kısıtlamalar kalkacak ve hisseler normal işlem koşullarına dönecek.

Sık sorulan sorular

VBTS nedir

Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi, paylardaki olağan dışı fiyat ve hacim hareketlerinde Borsa İstanbul'un devreye aldığı kural bazlı bir önleyici mekanizmadır. Amacı, aşırı oynaklık dönemlerinde yatırımcıyı korumaktır.

Bu hisseler alınıp satılabilir mi

Evet. Normal alım ve satım işlemleri devam eder. Tedbir yalnızca açığa satış ve kredili işlemleri kapsar.

Tedbir ne zaman kalkacak

Kısıtlamalar 13 Ağustos 2026 seans sonunda sona erecek; yeni bir tedbir kararı alınmazsa paylar normal işlem koşullarına döner.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul metal ana sanayi grubunda ilk aylık dönemin iki lideri farklı isimler oldu. Endeks24'ün aylık taraması, en yüksek getiriyi yaklaşık yüzde 52,65 ile Koç Metalurji'nin (KOCMT), en yüksek işlem hacmini ise yaklaşık 120,76 milyar TL ile Ereğli Demir Çelik'in (EREGL) gördüğünü ortaya koydu. Getiri ve likidite tabloları bu dönemde ayrıştı.

Metal ana sanayide tablo nasıl şekillendi

Getiri sıralamasında Koç Metalurji'yi çift haneli kazançlarla Çelik Halat (CELHA, yaklaşık yüzde 25), İzmir Demir Çelik (IZMDC, yaklaşık yüzde 22) ve Kardemir B (KRDMB, yaklaşık yüzde 21) izledi. Panelsan, Özyaşar, Ereğli, Blume, Demisaş ve BMS Birleşik Metal ise tek haneli getirilerle listenin alt sıralarında kaldı. Demir çelik hisselerindeki bu ayrışma içinde getiri farkı belirgindi.

Getiride lider neden hacimde lider değil

Yüksek getiri ile yüksek işlem hacmi her zaman aynı hissede buluşmaz. Koç Metalurji gibi görece küçük ölçekli bir payda sınırlı sayıda işlemle sert fiyat hareketi oluşabilirken, Ereğli Demir Çelik gibi büyük ölçekli bir hissede günlük el değiştiren tutar çok daha yüksek olur ama fiyat aynı hızla yükselmez. Bu nedenle getiri lideri ile hacim lideri farklı isimler olabiliyor.

Yine de fiyat hareketini hacmin desteklemesi önemli: Koç Metalurji yaklaşık 11,83 milyar TL, Kardemir B ise yaklaşık 11,04 milyar TL hacimle yükselişine görece güçlü katılım gördü. Kısa sürede yüzde 50'yi aşan getirinin ardından kâr realizasyonu olasılığı da göz önünde bulundurulmalı.

İlk aylık dönemde metal ana sanayide performans farkı belirginleşti; lider hisseler getiride güçlü ayrışırken likidite büyük ölçekli isimlerde toplandı. Tablo kısa vadeli bir görünümdür ve yüksek getirili paylarda oynaklık riski göz ardı edilmemelidir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da sanayi şirketleri son üç ayda sert biçimde ayrıştı. Endeks24'ün üç aylık getiri taraması, Özata Denizcilik (OZATD) hissesinin yaklaşık yüzde 698 getiriyle listenin açık ara lideri olduğunu, üretim, ambalaj, enerji ve gıda gruplarından sekiz hissenin ise üç haneli getiriye ulaştığını ortaya koydu. Yükselişlere güçlü işlem hacmi eşlik etti.

Hangi sanayi grupları öne çıktı

Yükselişin öncüsü denizcilik tarafında Özata Denizcilik oldu. Onu matbaacılıkta Prizma Press Matbaacılık (PRZMA, yaklaşık yüzde 404) ve ambalajda Kartonsan (KARTN, yaklaşık yüzde 171) izledi. Gıda sanayisinde Efor Çay (EFOR), DMR Unlu Mamuller (DMRGD) ve Gündoğdu Gıda (GUNDG); enerji ve metal tarafında ise Europower Enerji (EUPWR), Çelik Halat (CELHA), Kardemir (KRDMB) ve Ulusoy Elektrik (ULUSE) listede yer aldı.

İşlem hacmi tarafında tablo farklı bir isim öne çıkarıyor: yaklaşık 152,1 milyar TL ile Europower, en yüksek getiriye sahip OZATD'nin (yaklaşık 41,9 milyar TL) üzerinde el değiştirdi. Efor Çay ise yaklaşık 103,7 milyar TL hacimle listenin en çok işlem gören gıda hissesi oldu. Güçlü hacim, Borsa İstanbul'daki yükselişlerin geniş yatırımcı katılımıyla gerçekleştiğine işaret ediyor.

Bu hisselerde yatırımcı neye dikkat etmeli

Kısa sürede birkaç kat değerlenen hisselerde volatilite de belirgin biçimde artıyor. Bu getirileri doğrulayan güncel bir KAP açıklaması bulunmadığında, sert yükselişlerin ne kadarının kalıcı olduğu belirsizliğini koruyor. Yatırımcının teknik görünümü, şirket finansallarını ve haber akışını birlikte değerlendirmesi, tek başına geçmiş getiriye dayanmaması önem taşıyor.

Üç aylık performans, orta vadede yatırımcı ilgisinin yoğunlaştığı sanayi şirketlerini gösteriyor. Ancak yüksek getirili hisselerde geri çekilme riski de aynı ölçüde artabilir; tablo bir alım listesi değil, dikkatle izlenmesi gereken bir ayrışmanın fotoğrafıdır.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Tera Yatırım Bankası, 12 milyar TL tavana kadar kira sertifikası (sukuk) ihraç etme kararı aldı. Karar, Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) 13 Temmuz 2026'da bildirildi. İhraç, banka iştiraki Tera Varlık Kiralama A.Ş. (TERA VKŞ) aracılığıyla, halka arz edilmeksizin tahsisli olarak ve nitelikli yatırımcılara satılmak üzere yurt içinde gerçekleştirilecek.

Karara göre ihraç, SPK'nın Kira Sertifikaları Tebliği (III-61.1) çerçevesinde, ihraç belgesinin onaylandığı SPK karar tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanacak. Sertifikalar, bir yılı aşmayan çeşitli vadelerde ve yönetim sözleşmesine dayalı olarak tertipler halinde çıkarılacak. Yönetim kurulu; satış yöntemi, vade, getiri oranı ve ihraç zamanı gibi esasların belirlenmesi için imza yetkililerini görevlendirdi.

Kira sertifikası nasıl bir araç

Kira sertifikası, faizsiz finansman ilkelerine göre yapılandırılan ve sukuk olarak da bilinen bir menkul kıymettir. Klasik tahvilden farkı, getirinin faiz yerine bir varlığın ya da hakkın kiralanması veya yönetiminden doğan gelire dayanmasıdır. Tera Yatırım'ın ihracında bu yapı TERA VKŞ üzerinden kurulacak; bankanın varlıkları ve hakları, sertifika ihracı amacıyla varlık kiralama şirketi lehine yönetilecek.

İhraç halka arz edilmeksizin yapılacağı için sertifikalar yalnızca tahsisli olarak belirli yatırımcılara ve nitelikli yatırımcılara satılacak. Bu, bireysel küçük yatırımcının ihraca doğrudan katılımının söz konusu olmadığı anlamına geliyor.

Bankalar neden bu araca yöneliyor

Kira sertifikaları, banka ve finans kuruluşları için mevduat ve tahvil dışında alternatif bir fonlama kanalı sunuyor. Faizsiz finansmana ilgi duyan yatırımcı tabanına erişim ve fonlama kaynaklarını çeşitlendirme isteği, son yıllarda Türkiye'de sukuk ihraçlarını yaygınlaştıran başlıca etkenler arasında yer alıyor.

İhraç sürecinde TERA VKŞ, Tera Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş. ve diğer danışmanlarla görüşmeler yapılacak; SPK, Merkezi Kayıt Kuruluşu, Borsa İstanbul ve Takasbank nezdinde gerekli başvurular tamamlanacak. Sertifikaların fiyatlaması ve dağıtım esasları ise ihraç zamanına yakın netleşecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'nin mayıs ayı cari işlemler hesabı 1 milyar 459 milyon dolar açık verdi, ancak asıl resim alt kalemlerde. Altın ve enerji çıkarıldığında hesap tersine dönüyor: TCMB verilerine göre çekirdek cari denge mayısta 3 milyar 626 milyon dolar fazla verdi. Yani açığı yaratan, ekonominin üretim gücü değil enerji ve altın ithalatı.

Cari işlemler dengesi, bir ülkenin dış dünyayla ekonomik alışverişinin net fotoğrafını verir. Mayısta manşet rakam, 1 milyar dolarlık piyasa beklentisinin üzerinde ve 1,46 milyar dolar açık geldi. Ancak ekonomi gündemine damga vuran bu veri tek satırdan ibaret değil; açığın kaynağı, dengenin sürdürülebilirliği açısından manşetten daha belirleyici.

Cari açığın ne kadarı enerjiden kaynaklanıyor

TCMB'nin mayıs verilerinde manşet cari denge 1,46 milyar dolar açık verirken, altın ve enerji hariç tutulduğunda hesap 3,63 milyar dolar fazlaya geçiyor. İki rakam arasındaki, 5 milyar doları aşan fark, açığın büyük ölçüde enerji ve altın ithalatından doğduğunu gösteriyor. Ekonominin çekirdek dış ticareti mayısta fazla üretti; dengeyi bozan kalem dışarıdan alınan enerji.

Yıllık cari açık ne durumda

Yıllıklandırılmış cari açık mayıs itibarıyla yaklaşık 37,3 milyar dolar. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 74,4 milyar dolara ulaşırken, hizmetler dengesi 62,5 milyar dolar fazlayla bu açığı büyük ölçüde dengeliyor. Piyasa beklentisine göre yaz sezonunda turizm ve taşımacılık gelirlerinin artması, hizmet fazlasını daha da destekleyecek.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede kazanımların kalıcı hale getirilmesi için yüksek katma değerli üretimi ve ihracatı artıran, enerjide dışa bağımlılığı azaltan yapısal dönüşüm adımlarının süreceğini belirtti. Mayıs verisi de tam bu noktaya işaret ediyor: dengeyi bozan kalem enerji olduğu sürece, cari açığın seyri büyük ölçüde enerji faturasına bağlı kalacak.

Borsa İstanbul'da 15 Temmuz Çarşamba günü seans düzenlenmeyecek, ancak tatilin etkisi tek günle sınırlı kalmıyor. 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü, pay piyasasında takas takvimini de kaydırdı: 13 Temmuz Pazartesi işlemlerinin takası 16 Temmuz Perşembe, 14 Temmuz Salı işlemlerinin takası ise 17 Temmuz Cuma günü tamamlanacak.

Değişikliğin nedeni, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü'nün resmi tatil olması. Bu tarihte Borsa İstanbul'da seans açılmadığı için pay piyasasındaki takas işlemleri bir iş günü ileriye kayıyor. Borsa İstanbul'daki işlem düzenine ilişkin bu düzenleme yalnızca takas gününü etkiliyor; alım satım emirleri seansın açık olduğu günlerde her zamanki gibi işlem görüyor.

15 Temmuz'da borsa açık mı

Hayır. Borsa İstanbul'da 15 Temmuz Çarşamba günü seans düzenlenmeyecek ve bu tarihte pay alım satımı yapılamayacak. 14 Temmuz Salı günkü normal seansın ardından piyasa, ilk kez 16 Temmuz Perşembe günü yeniden açılacak. Kapanış yalnızca resmi tatile denk geldiği için tek günle sınırlı.

Takas tarihleri neden değişti

Pay piyasasında bir işlemin takası, işlem tarihinden iki iş günü sonra (T+2) tamamlanır. 15 Temmuz'un tatil olması bu sayımı kaydırıyor: normalde 15 Temmuz'a denk gelecek takaslar, o gün seans ve takas yapılmadığı için 16 Temmuz'a; bir sonraki işlem gününün takasları ise 17 Temmuz'a taşınıyor.

VİOP tarafında ne değişiyor

Değişiklik yalnızca pay piyasasıyla sınırlı değil. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) endeks ve pay vadeli kontratlarda 15 Temmuz'da takas ve fiziki teslimat işlemleri gerçekleştirilmeyecek. Bu işlemler de tatilin ardından ilk iş gününe ötelenecek.

Sık sorulan sorular

15 Temmuz'da borsada işlem yapabilir miyim?

Hayır, 15 Temmuz Çarşamba günü Borsa İstanbul'da seans açılmıyor. En yakın işlem günü 16 Temmuz Perşembe.

Bugün aldığım hissenin takası ne zaman tamamlanır?

13 Temmuz Pazartesi işlemlerinin takası 16 Temmuz Perşembe, 14 Temmuz Salı işlemlerinin takası ise 17 Temmuz Cuma günü gerçekleşecek.

VİOP pozisyonlarım için bir işlem yapmam gerekir mi?

15 Temmuz'da VİOP'ta takas ve fiziki teslimat yapılmıyor; bu işlemler tatil sonrası ilk iş gününe kayıyor. Takvim otomatik olarak ötelendiği için ek bir aksiyon gerekmiyor.

Analist tahminleri, S&P 500 şirketlerinin ikinci çeyrek kârının bir yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 23 artacağına işaret ediyor. Morgan Stanley stratejistleri, salı günü büyük bankaların sonuçlarıyla başlayacak bilanço sezonunda güçlü kârların ABD borsalarındaki yükselişi yalnızca teknolojiyle sınırlı bırakmayıp daha geniş sektörlere taşımasını bekliyor.

Öngörünün gerçekleşmesi, büyük ekonomik durgunlukların ardından yaşanan toparlanma dönemleri dışarıda bırakıldığında son yılların en güçlü kâr büyümelerinden biri anlamına gelecek. Küresel borsalardaki bu görünüm, gelişen piyasalara yönelik risk iştahının seyri açısından Türkiye dahil yatırımcı tarafında da yakından izleniyor.

Bilanço sezonu borsaları neden geniş tabana yayacak

Morgan Stanley'nin değerlendirmesine göre, S&P Composite 1500 Endeksi'ndeki medyan şirketlerin hisse başına kârı yüzde 10'un üzerinde arttı; bu, salgın sonrası toparlanmadan bu yana en güçlü seviyelerden biri. Analistler, ekonomik büyümeye duyarlı tüketici isteğe bağlı ürünler ve ulaştırma sektörlerinde kâr beklentilerini yukarı çekerek yükselişin geniş bir tabana yayılacağını öngörüyor.

Morgan Asset hangi varlıklara ağırlık veriyor

Morgan Asset Management, yılın üçüncü çeyreğine yönelik çoklu varlık stratejisinde risk almayı sürdürüyor. Kurum; ABD, Japonya ve gelişmekte olan ülke hisseleriyle ABD yüksek getirili tahvillerini ön plana çıkarırken, Avrupa hisselerinde nötr kalıyor ve Avrupa tahvillerinde uzun pozisyonunu koruyor. Gerekçe, Avrupa ekonomisindeki büyümeye ilişkin aşağı yönlü risklerin sürmesi.

İki kurumun görünümü de risk iştahının canlı kaldığına işaret ediyor. Ancak bu beklentiler, bilanço sonuçlarının açıklanmaya başlamasıyla önümüzdeki haftalarda test edilecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun mayıs ayı verileri iki yönlü bir tablo ortaya koydu. Perakende ticaret satış hacmi bir yıl öncesine göre yüzde 13,7 yükselirken, toptan ticaret aynı dönemde yüzde 7,8 geriledi. Bu ayrışma nedeniyle genel ticaret satış hacmi yıllık bazda yüzde 1,4 düştü; aylık bazda ise tablo yüzde 0,7 artıda kaldı.

Kurumun açıkladığı endeksler, iç ticarette tüketici tarafının canlı, ara halkaların ise zayıf seyrettiğini ortaya koyuyor. Aylık ve yıllık okumaların birbirinden ayrıştığı bu görünüm, ekonomi gündemindeki son verilerin tek yönlü değerlendirilmemesi gerektiğini gösteriyor.

Ticaret satış hacmi mayısta ne kadar değişti

TÜİK verilerine göre ticaret satış hacmi, mayısta bir önceki aya göre yüzde 0,7 arttı. Aylık kazanımın en güçlü kalemi yüzde 2,9 ile motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti oldu; perakende ticaret yüzde 2,4 yükseldi, toptan ticaret ise yüzde 0,6 geriledi. Yıllık tarafta asıl hareket perakendede yaşandı.

Perakendedeki bu güç, genel ticaret hacminin yıllık düşüşünü sınırladı. Tüketici tarafındaki canlılık olmasaydı endeksin gerilemesi çok daha belirgin olacaktı.

Toptan ve perakende arasında makas açıldı

TÜİK verilerine göre yıllık bazda toptan ticaret satış hacmi yüzde 7,8 düştü. Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti yüzde 1,7 gerilerken, perakendedeki yüzde 13,7'lik yükseliş genel endeksi kısmen dengeledi. Dört ana kalemin yıllık değişimi tek tabloda toplandığında ayrışma netleşiyor:

Aylık okumada dört kalemin üçü artıda kalırken, yıllık okumada yalnızca perakende yukarıda kaldı. Bu ikili tablo, mayıs verisinin tek bir yöne indirgenmeden değerlendirilmesini gerektiriyor.

Zamlı temmuz maaşı için geri sayım başladı. SSK ve Bağ-Kur emeklisinin yüzde 17,76, memur ve memur emeklisinin yüzde 13,52 artışlı ödemeleri 15 Temmuz'da memurlarla açılıyor; SSK emeklisinde 17-26 Temmuz, Bağ-Kur emeklisinde 25-28 Temmuz arasında hesaplara geçiyor. Ödeme günü, tahsis numarasının son rakamına göre belirleniyor.

Haziran enflasyonunun yüzde 0,99 çıkmasıyla ocak-haziran dönemine ait altı aylık artış yüzde 17,76'ya ulaştı ve temmuz zammını doğrudan belirledi. Emekli maaşı düzenlemesindeki bu adım, en düşük aylığı yükselten kanun teklifiyle birlikte gündemde; teklif 14 Temmuz'da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülüyor.

Zamlı maaş kime hangi gün yatacak

Ödemeler kademeli ilerliyor. Maaşını her ayın 15'inde alan memurlar ve memur emeklileri zamlı aylıklarını 15 Temmuz'da alıyor. SSK (4A) emeklisinde ödeme 17-26 Temmuz arasında tahsis numarasının son rakamına göre yapılıyor; son rakamı 9 olanlar 17'sinde, 0 olanlar 26'sında hesabına ulaşıyor. Bağ-Kur (4B) emeklisinde ise ödemeler 25-28 Temmuz arasında, tahsis numarasının son iki hanesine göre gerçekleşiyor.

SSK emeklisinin tam günü, tahsis numarasının son rakamına bakılarak bulunuyor. Aşağıdaki takvim, 17-26 Temmuz aralığında hangi rakamın hangi gün ödeneceğini gösteriyor.

En düşük emekli maaşı ne kadar oldu

En düşük emekli aylığının 20.000 liradan 23.552 liraya çıkarılması öngörülüyor. TBMM'ye sunulan teklifin yasalaşması hâlinde, kök maaşı ve ek ödemesi bu tutarın altında kalan yaklaşık 5,1 milyon emeklinin aylığı 23.552 liraya tamamlanacak. Oran kesin olsa da tabana ilişkin düzenleme Meclis onayına ve Resmi Gazete'de yayımına bağlı.

Burada sık karşılaşılan bir soru öne çıkıyor: zam yapıldığı hâlde ele geçen maaşın değişmemesi. Zam kök maaşa uygulanıyor; ancak ödeme taban aylığa tamamlandığından, kök maaşı düşük emeklide artış bu eşikte sabitlenebiliyor. Bu nedenle taban aylıkta olan emekliler için belirleyici olan, kök maaşa gelen orandan çok taban tutarın kendisi oluyor.

Memur ve memur emeklisi ne kadar zam aldı

Memur ve memur emeklisinin artışı, yüzde 7'lik toplu sözleşme zammı ile enflasyon farkının birleşmesiyle yüzde 13,52 olarak belirlendi. Lise mezunu en düşük memur maaşı 59.896 liradan yüzde 13,52 artışla 67.994 liraya, 1.000 liralık seyyanen zamla 68.994 liraya çıktı. Üniversite mezunu bir memurun 62.403 liralık aylığı 71.839 liraya yükseldi. En düşük memur emeklisi aylığı ise 26.889 liradan, zam ve 1.000 liralık seyyanen artışla 31.524 liraya ulaştı.

Sık sorulan sorular

Zamlı maaş ilk hangi gün yatıyor?

Memur ve memur emeklileri zamlı maaşlarını 15 Temmuz'da alıyor. SSK emeklisinde ödeme 17 Temmuz'da, tahsis numarasının son rakamı 9 olanlarla başlıyor.

En düşük emekli maaşı kesinleşti mi?

Zam oranı yüzde 17,76 kesin. En düşük aylığın 23.552 liraya çıkarılması ise TBMM'deki teklife bağlı; yasalaşıp Resmi Gazete'de yayımlanınca yürürlüğe giriyor.

Zam yapıldığı hâlde maaşım neden değişmedi?

Kök maaşı taban aylığın altında kalan emeklide ödeme taban tutara tamamlanıyor. Bu nedenle zam kök maaşa yansısa da ele geçen tutar eşikte sabit kalabiliyor.

Bağ-Kur emeklisi ne zaman alıyor?

Bağ-Kur (4B) emeklisine ödemeler 25-28 Temmuz arasında, tahsis numarasının son iki hanesine göre yapılıyor. Son iki hanesi 9, 7 ve 5 olanlar 25'inde alıyor.

Resmî Gazete'de yayımlanan üç Cumhurbaşkanı Kararı ve 22 tebliğle Türkiye'nin ithalat rejimi kökten değişti. Düzenlemeyle 82 sanayi ürününe ilave gümrük vergisi getirilirken 42 üründe ek mali yükümlülük kaldırıldı, 97 üründe gümrük vergisine esas referans fiyat yükseltildi. Ticaret Bakanlığı kararın yerli üretimi korumak, haksız rekabeti önlemek ve cari açığı azaltmak için alındığını duyurdu.

Sanayide yerli üreticiye kısmi kalkan

Ekonomi gündemindeki düzenleme ağırlıklı olarak bitmiş sanayi ürünlerini hedef alıyor. Ek mali yükümlülük listesine vites kutusu, valfler, adi metalden kilitler, bakır boru ve oyuncak bebekten değirmen taşına kadar 82 yeni ürün eklendi. Buna karşın 42 üründe yükümlülük kaldırıldı; en dikkat çekeni makarna oldu. Otomobil üretiminde kullanılan kapı kilidi ile lityum iyon akü ithalatında da yıl sonuna kadar ilave gümrük vergisi alınmayacak.

Yerli üreticilerin başvurusuyla, gıda ambalajı ve tekstil elyafında kullanılan PET reçine ithalatına üç dönem halinde ton başına 110 ile 120 dolar arasında ek mali yükümlülük getirildi. Makine İhracatçıları Birliği verilerine göre 2026'nın ilk beş ayında Çin'den makine ithalatı yüzde 3,9 artışla 5,5 milyar dolara ulaştı.

Yeni gümrük vergileri hangi ürünleri kapsıyor

Düzenleme 82 sanayi ürününde ilave gümrük vergisini artırdı, 97 üründe ithalata esas referans fiyatı yükseltti ve 11 sanayi ürününe ilk kez referans fiyat getirdi. Akıllı saat, otomobil lastiği, seramik ve oyuncak gibi kalemlerde vergilendirme, ürünün gerçek ithal fiyatından bağımsız olarak yeni ve daha yüksek referans fiyatlar üzerinden yapılacak.

Referans fiyat uygulaması, düşük beyan edilen ithalat fiyatlarının önüne geçmeyi amaçlıyor. Örneğin akıllı saatlerde referans fiyat 200 dolardan 250 dolara, seramik ve mozaik ürünlerinde ise 700 ile 2.500 dolar bandından 1.000 ile 5.000 dolara çıkarıldı.

Tarımda ithalat yeniden fiyat kontrol aracı

Sanayinin aksine bazı tarım ürünlerinde gümrük vergisi, artan fiyatları frenlemek için aşağı çekildi. Semt pazarlarında fiyatı 50 lirayı aşan kuru soğanda gümrük vergisi yüzde 49,5'ten yüzde 5'e indirildi ve indirim 26 Ağustos'a kadar yürürlükte olacak. Kabuklu cevizde ton başına ek mali yükümlülük 451 dolardan 738 dolara, kabuksuz cevizde ise 1.158 dolardan 1.772 dolara yükseltildi.

Sık sorulan sorular

Kuru soğan ithalatında gümrük vergisi ne kadar oldu?

Kuru soğan ithalatındaki gümrük vergisi yüzde 49,5'ten yüzde 5'e indirildi. İndirimli oran 26 Ağustos 2026'ya kadar geçerli olacak.

Referans fiyat ne anlama geliyor?

Referans fiyat, ithal ürünün gerçek fiyatı ne olursa olsun gümrük vergisinin hesaplandığı asgari değerdir. Düşük beyan edilen ithalatı engellemek için kullanılır.

Makarna ithalatında ek vergi devam ediyor mu?

Hayır. Yeni düzenlemeyle makarnaya uygulanan ek mali yükümlülük tamamen kaldırıldı.

Hafta sonu ABD ile İran arasında yeniden alevlenen çatışma, yeni haftaya girilirken piyasaları dolara yöneltti. Doların altı para birimlik sepet karşısındaki gücünü ölçen endeks 101,13'e çıkarak 8 Temmuz'dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı; Brent petrol de varil başına yüzde 4,1 artışla 79,11 dolara sıçradı. Yükselen enerji fiyatları enflasyon endişesini büyütürken yatırımcılar güvenli liman arayışıyla dolara döndü.

Tahran, pazar günü Körfez'deki ABD tesislerini hedef aldığını ve hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nı ulaşıma yeniden kapattığını duyurdu. Enerji arzına dönük bu tedirginlik, döviz piyasasındaki hareketliliğin ana itici gücü oldu; ham petroldeki sıçrama doğrudan doları besledi.

Dolar neden yükseliyor

Doların yükselişinde iki etken öne çıkıyor. İlki, jeopolitik risk arttığında yatırımcıların yöneldiği güvenli liman talebi; ikincisi, petroldeki artışın körüklediği enflasyon beklentisiyle ABD Merkez Bankası'nın faizi daha uzun süre yüksek tutabileceği hesabı. Serbest piyasada dolar gün içinde yaklaşık 47,00 liradan işlem görürken, küresel sepet karşısındaki güç de haftaya yükselişle başladı.

Doların gücü tek bir para biriminde değil, geniş bir cephede hissedildi. Japon yeni dolar karşısında yüzde 0,2 gerilerken euro, sterlin ve Okyanusya para birimleri de değer kaybetti.

Fed faiz artışına mı yöneliyor

Petrol kaynaklı enflasyon riski, piyasanın Fed'e yönelik beklentisini sertleştirdi. CME Group'un FedWatch aracına göre merkez bankasının Aralık toplantısında iki veya daha fazla faiz artışına gitme olasılığı, Cuma günü yüzde 47,6 iken yüzde 50,9'a yükseldi. Bu hafta açıklanacak tüketici enflasyonu ve üretici fiyatları verileriyle Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Kongre'deki ifadesi, yön arayışında belirleyici olacak. IG piyasa analisti Tony Sycamore, enerji fiyatları buradan yükselmeyi sürdürürse faiz artışlarının öne çekilmesine dair endişelerin yeniden canlanabileceğini belirtti.

Para birimi cephesinde Japonya Merkez Bankası da gündemde. Konuya yakın kaynaklara göre banka, 2026 mali yılı büyüme tahminini yukarı yönlü güncelleyebilir; zayıf yen ve güçlü yapay zeka talebinden kaynaklanan maliyet baskısı, enflasyonun hedefi aşma riskini canlı tutuyor.

Türk yatırımcı için ne anlama geliyor

Enerji ithalatında dışa bağımlı Türkiye için petroldeki her sıçrama, ithal enflasyon kanalıyla maliyetlere doğrudan yansıyor. Güçlenen dolar ile pahalılaşan enerjinin birlikte hareketi, kur ve fiyat baskısını aynı anda besleyebilecek bir denklem oluşturuyor. Risk iştahındaki azalma kripto tarafına da yansıdı: bitcoin yüzde 2,1 düşüşle 62.790 dolara, ether yüzde 2,3 gerilemeyle 1.779 dolara indi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Hürmüz Boğazı'nın kapanma korkusu petrol fiyatlarını sertçe yukarı iterken, altın Pazartesi günü tersine döndü ve yüzde 1'in üzerinde değer kaybetti. Orta Doğu'daki tırmanışın körüklediği enflasyon endişesi, Fed'in faizi daha uzun süre yüksek tutacağı beklentisini canlandırdı; bu da getiri sağlamayan altını baskıladı. Ons altın yaklaşık yüzde 1,5 gerileyerek 4.059,11 dolara indi.

Savaş tırmandı ama altın neden düştü

Piyasa mantığı ilk bakışta ters görünüyor, çünkü jeopolitik risk arttığında altın genelde yükselir. Ancak bu kez zincir farklı işledi. Hürmüz'ün kapanma ihtimali petrolü yaklaşık yüzde 4 yukarı taşıdı, bu da enflasyon baskısını ve Fed'in faizi yüksek tutma ihtimalini güçlendirdi. Yüksek faiz ise getiri sağlamayan altını cazip olmaktan çıkarıyor. Aynı gün dolar ve ABD tahvil getirileri yükseldi, Asya borsaları geriledi; emtia piyasalarındaki sert satış bu tabloyla birlikte hızlandı.

Körfez gerginliği altını neden baskılıyor

Piyasa profesyonelleri, Körfez'deki her yeni gerilim dalgasının altın üzerinde çift yönlü bir etki yarattığını belirtiyor.

ABC Refinery'nin kurumsal piyasalar küresel başkanı Nicholas Frappell'e göre asıl soru orta vadede beliriyor. Frappell, Hürmüz Boğazı'nın etkisiz ya da kısmen kapalı kalması hâlinde ekonomik faaliyetin yavaşlayabileceğini, ortaya çıkacak talep yıkımının deflasyonist bir etki üreterek altına yeniden destek olabileceğini söylüyor. Kısa vadede baskı, orta vadede olası dönüş: tablo bu iki ihtimali birlikte barındırıyor.

Değerli metallerde satış nasıl yayıldı

Satış yalnızca altınla sınırlı kalmadı. Spot gümüş yüzde 2,9 düşüşle ons başına 58,14 dolara, platin yüzde 1,8 gerileyerek 1.598,48 dolara, paladyum yüzde 2,3 kayıpla 1.247,27 dolara indi. Ağustos teslimatlı ABD altın vadelileri de yüzde 1,1 düşüşle 4.067,10 dolara geriledi.

Gözler bu hafta Fed'de

Yatırımcıların ilgisi para politikasına çevrildi. Kevin Warsh'ın Fed başkanı olarak Kongre'deki ilk yarı yıllık sunumu ve Haziran TÜFE, ÜFE ile perakende satış verileri, enflasyon ve faiz görünümü için yakından izlenecek. Fed yetkilileri Michelle Bowman ve Christopher Waller'ın açıklamaları da gündemde. CME FedWatch aracına göre yatırımcılar Eylül'de bir Fed faiz artışına yüzde 72 ihtimal veriyor; bu oran geçen hafta yüzde 63 dolayındaydı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Deutsche Bank'ın masaya koyduğu son araştırma notu, doları on yıllardır taşıyan mantığın çatladığına işaret ediyor. Bankaya göre ABD tahvillerine yönelik talep zayıflarken teknoloji hisselerine ilgi güçleniyor; bu ayrışma, doların artık merkez bankalarının rezerv tercihiyle değil, küresel yatırımcının risk iştahıyla hareket ettiğini gösteriyor.

Dolar neden artık risk iştahına bağlı hareket ediyor

Deutsche Bank, ABD'nin dış finansman yapısında belirgin bir dönüşüm yaşandığını belirtiyor. Yatırımcıların ABD tahvillerine olan ilgisi azalırken, teknoloji şirketlerinin hisselerine yönelik talep artıyor. Bankanın çizdiği tablo, döviz piyasalarındaki dönüşümün doları klasik rezerv mantığından uzaklaştırdığına işaret ediyor.

Rezerv para statüsü, geleneksel olarak merkez bankalarının dolar cinsi varlıklara istikrarlı talebine dayanır. Bu talebin zayıflaması, doları daha oynak bir zemine taşıyor. Banka, dolar cinsi borçlanma araçlarına talepteki gerileme ile hisse yatırımlarındaki yükseliş arasındaki farkın tarihi seviyelere ulaştığını kaydediyor.

Tahvil ve hisse talebi neden ayrışıyor

Rapora göre bu ayrışmanın arkasında yalnızca getiri arayışı yok. Deutsche Bank, Amerikan piyasasında blockchain teknolojisi ve varlıkların tokenizasyonuna yönelik ilginin arttığını, bu dönüşümün ABD finansal varlıklarına erişimi kolaylaştırarak uluslararası sermaye akışını hızlandırabileceğini değerlendiriyor. Talebin tahvilden hisseye kayması, doların değerini geleneksel faiz ve büyüme göstergelerinden çok sermaye akışlarının yönüne bağlıyor. Banka, bu geçişin doları yapısal olarak daha kırılgan bir zemine taşıyabileceğini ima ediyor.

Asya para birimleri neden öne çıkıyor

Araştırma notunda, değerleme modellerine göre dünyanın en düşük değerli para birimlerinin büyük bölümünün Asya'da bulunduğu belirtiliyor. En ucuz on para biriminin altısı Asya ülkelerine ait ve bunların arasında büyük sanayi ekonomilerinin para birimleri de yer alıyor. Deutsche Bank, Çin'in bölgesel döviz piyasalarındaki etkisini sürdürmesini beklerken, Avrupa'da jeopolitik risklerin ağırlığının arttığını, Japonya'da ise yatırımcıların yeni ekonomi politikalarına yenin vereceği tepkiyi yakından izlediğini aktarıyor. Çin'in renminbiyi uluslararası sistemde daha etkin kılma adımlarının Batı piyasalarında henüz yeterince fiyatlanmadığı da raporun altını çizdiği noktalardan biri.

Banka, tüm bu yapısal değişimlerin yatırımcılar için yeni bir dönemin başlangıcına işaret ettiğini belirtiyor. Deutsche Bank'a göre doların performansı okunurken yalnızca geleneksel ekonomik göstergeler değil, küresel sermaye akışlarındaki dönüşüm de hesaba katılmalı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Amerika Birleşik Devletleri, 12 Temmuz Pazar günü Hürmüz Boğazı çevresinde İran'ın füze ve hava savunma sistemlerini ve Devrim Muhafızları'na (İDMO) ait küçük sürat teknelerini vurdu. Axios ve Reuters'ın üst düzey bir ABD yetkilisine dayandırdığı saldırılar, iki ülke arasında üç gecede 300'den fazla hedefin vurulduğu tırmanışın son halkası oldu. Dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazdaki gerilim, petrol fiyatındaki risk primini yeniden yükseltti.

Petrol fiyatları neden yükseliyor

Sorunun merkezinde Hürmüz Boğazı var. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'si bu dar su yolundan geçiyor ve buradaki her aksama, arzın kesilmesi endişesini büyütüyor. Brent petrolün varili, 10 Temmuz kapanışına yakın 76 dolar dolayındaydı ve haftayı yüzde 5'e yakın artışla tamamladı; enerji piyasasındaki bu dalgalanma doğrudan boğazdaki belirsizlikten besleniyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ticari geçişin sürdüğünü ve boğazın uluslararası su yolu olmayı koruduğunu vurguluyor. Buna karşın İDMO, 11 Temmuz'da boğazı ikinci bir duyuruya kadar kapalı ilan etti; İran'ın Basra Körfezi Boğaz Otoritesi ise geçişin şu an mümkün olmadığını açıkladı. Gemi takip verileri tanker trafiğinin normalin belirgin altında seyrettiğini gösterirken, Uluslararası Enerji Ajansı uzayan çatışmanın küresel petrol stoklarının yeniden inşasını geciktirebileceği uyarısını yaptı.

Bu tırmanış Türkiye'yi nasıl etkiler

Türkiye enerjide dışa bağımlı bir ülke ve ham petrolün neredeyse tamamını ithal ediyor. Petrol fiyatındaki her kalıcı yükseliş, ithalat faturasını ve cari açığı doğrudan büyütüyor; akaryakıttan üretim maliyetlerine uzanan zincir, enflasyonda düşüş patikasını zorlayan bir baskı unsuru hâline geliyor. Yüksek seyreden petrol, artan ithalat talebiyle kur üzerinde de dolaylı bir yük oluşturuyor.

Bu tabloda küçük yatırımcı için doğru soru hangi hissenin uçacağı değil, hangi kırılganlığın büyüdüğü. Akaryakıt maliyeti yüksek havayolları ile rafineri tarafı, tırmanışın etkisiyle birbirinden ayrışabilir; ancak yön, tek bir jeopolitik başlığa değil çatışmanın süresine bağlı. Piyasa şu an sınırlı bir çatışma senaryosu fiyatlıyor, fakat kapalı ilan edilen ama trafiği süren boğaz dengesi kırılgan kalmayı sürdürüyor.

Gerilimin seyri

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

İsrail 27 Ekim'de sandığa gidiyor. Ülkede bir hükümetin dört yıllık görev süresini tamamlaması nadir görülüyor; bu kez, 40 yılı aşkın sürede ilk kez bir kabine tam dönemini dolduruyor. Buna karşın Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon, 7 Ekim 2023 sonrasının ilk ulusal seçimine anketlerde risk altında giriyor.

27 Ekim'e nasıl gelindi

Seçim takvimi, mayıs ayında Knesset'in fesih sürecini gündeme almasıyla belirsizleşmişti. Koalisyon grup başkanı Ofir Katz pazar günü bir parlamento komitesine, yasayla belirlenen 27 Ekim tarihinin korunacağını bildirdi. Knesset'in 17 Temmuz'da feshedilmesi bekleniyor. Böylece hükümet, erken seçime gitmek yerine görev süresini sonuna kadar kullanmış olacak.

Netanyahu için tablo neden riskli

Netanyahu, 2022'de Likud, Şas, Birleşik Tevrat Yahudiliği, Dini Siyonizm ve Otzma Yehudit'ten oluşan koalisyonla iktidara dönmüştü; hükümetin kurulmasından bir yıldan kısa süre sonra gelen 7 Ekim 2023 saldırısı, güvenlik itibarını ciddi biçimde sarstı. Arka arkaya yayımlanan kamuoyu araştırmaları, milliyetçi ve dini partilerden oluşan koalisyonun seçimi kaybedebileceğine işaret ediyor; anketler, İran savaşının sonucundan dolayı birçok İsraillinin memnuniyetsiz olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte muhalefetin iktidara ulaşmak için hâlâ net bir yolu bulunmuyor ve siyasi dengeler sandığa kadar değişebilir. Netanyahu ise bugüne dek benzersiz bir siyasi hayatta kalma becerisi sergiledi.

Seçim bölge ve piyasalar için ne anlama geliyor

Sandık, yalnızca İsrail iç siyasetini değil bölgesel dengeleri de ilgilendiriyor. Seçim, İran'la yaşanan savaşın ve Gazze ile Lübnan'daki operasyonların gölgesinde yapılacak; sonucun, bölgedeki gerilimin seyri açısından belirleyici olabileceği değerlendiriliyor. Enerji piyasaları için ana kanal petrol: Ortadoğu kaynaklı her istikrarsızlık, arz fiilen kesilmese bile fiyatlarda risk primini besliyor. Net enerji ithalatçısı Türkiye açısından da bölgedeki siyasi belirsizlik, maliyet ve fiyat tarafında yakından izlenen bir başlık olmayı sürdürüyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Donald Trump'a pazar günü NBC'nin Meet the Press programında Hürmüz Boğazı soruldu; yanıtı tek kelimeydi: açık. ABD Başkanı, dünyanın en kritik petrol taşıma rotalarından birinin ticari trafiğe açık olduğunu söyledi. Ancak aynı boğazı İran, ikinci bir duyuruya kadar kapalı ilan etmiş durumda. İki taraf, geminin fiilen geçip geçemeyeceği konusunda karşı karşıya.

Trump ve CENTCOM ne diyor

Trump, boğazın kendi ifadesiyle "bizim açımızdan" açık olduğunu belirtti ve ABD'nin İran'ı son saldırılara sert biçimde yanıtladığını söyledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da Hürmüz'ün uluslararası bir su yolu olduğunu, İran'ın kontrolünde bulunmadığını ve ABD güçlerinin seyrüseferi açık tutmak için konuşlandığını açıkladı.

İran neden kapalı diyor

İran tarafında tablo farklı. Devrim Muhafızları, boğazı "yabancı müdahale" sona erene kadar tüm deniz araçlarına kapattığını duyurmuştu. Son günlerde ABD, İran'da yaklaşık 140 hedefi vurdu; İran, Körfez'deki ABD üslerine saldırdı ve ABD Hazinesi İran petrolünün satışına izin veren muafiyeti iptal etti. Bu karşılıklı saldırılar, boğazdaki seyrüsefer güvenliğine ilişkin endişeleri artırırken, iki ülke arasında savaşı bitirmeyi amaçlayan mutabakatın geleceğini de tartışmalı hale getiriyor.

Enerji piyasaları açısından mesele fiyatta düğümleniyor: boğazın fiilen açık kalıp kalmayacağı belirsizliği, arz kesilmese bile petrolde risk primini besliyor. Net enerji ithalatçısı Türkiye için de bu belirsizlik, maliyet ve fiyat tarafında yakından izlenen bir başlık.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.