Başvuruyu yönetim kurulu başkanı ve ana ortak yaptı

Şirketten Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan açıklamaya göre dava, yönetim kurulu başkanı Mehmet Berat Battal ile şirkette yüzde 5,17 paya ve yüzde 12,66 oy hakkına sahip Battal Holding A.Ş. tarafından açıldı. Mahkeme, 2026/477 Esas numaralı dava sonucunda geçici mühlete hükmetti.

Şirket, başvurunun gerekçesini finansal sıkışıklığa bağladı. Açıklamada, kredi temininde yaşanan zorluklar, yüksek faiz ortamı, nakit akışındaki bozulma ve artan finansman maliyetleri başlıca nedenler arasında sayıldı. 14 Mayıs 2026'da başlayan ve KAP bildiriminin yapıldığı tarihte henüz kapatılamayan kredi gecikme kayıtlarının bulunduğu, ayrıca 20 Mayıs 2026 itibarıyla düzeltilememiş karşılıksız çek kayıtları olduğu belirtildi.

Dönem kârına rağmen geçmiş yıl zararı baskısı

Açıklamada dikkat çeken bir ayrıntı, şirketin 2026 ilk çeyrek sonunda dönem kârı elde etmiş olmasına karşın 2025 yıl sonunda yüksek bir dönem zararı oluşmasıydı. Türk İlaç, mayıs ayında yaptığı bir başka KAP bildiriminde de 2025 faaliyetleri sonucunda dağıtılacak dönem kârı bulunmadığını, oluşan zararın geçmiş yıl zararları hesabında izleneceğini açıklamıştı. Kısa vadede yoğunlaşan yüksek tutarlı çek ödeme yükümlülüğü ile banka kredilerinin kısa vade ağırlıklı yapısı da tablonun zorlaşmasında etkili oldu.

Şirket, başvurunun mal varlığını ve üretim bütünlüğünü korumak, alacaklılar tarafından başlatılması muhtemel haciz işlemleri nedeniyle üretim ve kamu hizmetinin aksamasını önlemek amacıyla yapıldığını vurguladı. Kararın ardından şirketin olağan faaliyetlerine devam edeceği, başta bankalar olmak üzere alacaklılarla borçların yeniden yapılandırılması için görüşmelerin yürütüleceği bildirildi.

Türk İlaç ve Serum, açıklamasını konkordato sürecindeki gelişmeleri mevzuat kapsamında kamuoyuyla paylaşmayı sürdüreceğini belirterek tamamladı.

Talep borsa dışında toplanacak

Halka arzın yapısına ilişkin paylaşılan bilgilere göre satış, sabit fiyatla ve borsa dışında talep toplama yöntemiyle gerçekleştirilecek. Bireysel yatırımcılara dağıtım eşit pay esasına göre yapılacak. Tahsisat oranları ise henüz belirlenmedi. Süreçte ek satış öngörülmezken, işlemlerde fiyat istikrarı uygulamasının devreye alınması planlanıyor. Halka arza Bulls Yatırım liderliğinde kurulacak bir konsorsiyum aracılık edecek.

İzmir merkezli üretici Avrupa'da güçlü

CMS Grubu, otomotiv üreticilerine (OEM) yönelik alüminyum alaşımlı jant üretimine 1980 yılında başladı. Merkezi İzmir'de bulunan grubun ilk fabrikası Pınarbaşı Tesisi, 32 bin 175 metrekarelik alanıyla yılda yaklaşık 2,5 milyon adet jant üretebiliyor. 2003'te faaliyete geçen Çiğli fabrikası da benzer kapasiteye sahip. Şirket 2022'de Çiğli'de yıllık 2,5 milyon adet kapasiteli ikinci üretim tesisini devreye aldı.

Grubun satış kollarından CMS GmbH, 1997'de Almanya'nın Frankfurt kentinde kuruldu. Şirket, Avrupa'daki alüminyum jant yenileme pazarının (AFM) öne çıkan oyuncuları arasında yer alıyor. CMS, 2000 yılından bu yana farklı alanlarda aldığı ödül ve belgeleri kurumsal başarısının göstergesi olarak öne çıkarıyor.

Halka arzın takvimi ve fiyat aralığı, SPK onay sürecinin tamamlanmasının ardından netlik kazanacak. Yatırımcılar, izahnamenin yayımlanmasıyla birlikte tahsisat oranları ve birim pay fiyatına ilişkin ayrıntılara ulaşabilecek.

Hangi hissede ne değişti

Borsa İstanbul'un duyurusuna göre en dikkat çeken hareket Flap Kongre Toplantı Hizmetleri'nde (FLAP) yaşandı. Hissenin fiili dolaşım oranı yüzde 100'e çıkarıldı; yani şirketin tüm payları endeks hesaplamalarında dolaşımda kabul edilecek. Odine Teknoloji'nin (ODINE) oranı yüzde 43, Işıklar Enerji Yapı Holding'in (IEYHO) oranı ise yüzde 33 olarak belirlendi. Türkiye Sigorta (TURSG) ve Zeray GMYO (ZERGY) için yeni oran yüzde 24 düzeyinde sabitlendi.

Beş hisse için de geçerlilik tarihi aynı: 3 Haziran 2026. Bu tarihten itibaren endeks ağırlıkları yeni oranlar üzerinden hesaplanacak.

Fiili dolaşım oranı neden önemli

FDPO, bir şirketin halka açık paylarından gerçekten borsada alınıp satılabilen kısmını ifade eder. Endekslerde hisselerin ağırlığı bu orana göre belirlendiğinden, oranın yükselmesi ilgili payın endeks içindeki ağırlığını artırır. Ağırlığın değişmesi, endeksi takip eden yatırım fonları ve borsa yatırım fonlarının (ETF) portföylerinde pozisyon ayarlamasına yol açabilir.

Flap'ın oranının yüzde 100'e çıkması, hissenin BIST endekslerindeki ağırlığını yukarı çekecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Buna karşın Türkiye Sigorta ve Zeray GMYO için belirlenen yüzde 24'lük oran, bu paylarda dolaşımdaki kısmın görece sınırlı kaldığını gösteriyor.

Yeni oranlar üzerinden hesaplama

Borsa İstanbul, periyodik olarak şirketlerin fiili dolaşım verilerini gözden geçiriyor ve endeks hesaplamalarında kullanılan oranları buna göre revize ediyor. Bu tür güncellemeler, pay devirleri, bedelli sermaye artırımları, ortaklık yapısındaki değişiklikler ya da kilitli payların çözülmesi gibi nedenlerle gündeme gelebiliyor.

Yatırımcılar açısından kritik nokta, 3 Haziran itibarıyla endeks ağırlıklarının yeni tabloya göre şekilleneceği. Endeks bazlı fonlarda yeniden dengeleme ihtimali, söz konusu hisselerde işlem hacmini etkileyebilir. Piyasada ilk tepkilerin işlem gününün açılışında netleşmesi bekleniyor.

Yasal Uyarı: Bu haberde yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Havalimanı yönetimi, söz konusu saatlerde uçuşu bulunan yolculardan havalimanına gelmemelerini istedi. Açıklamada hava trafiğinin saat 21.00'den sonra yeniden başlamasının öngörüldüğü, güncel bilgilerin hava yolu şirketlerince duyurulacağı belirtildi.

Charleroi'de aynı gün ikinci grev

İptaller yalnızca Brüksel'le sınırlı kalmadı. Charleroi Havalimanı'nın açıklamasına göre, sabah 06.30-09.30 saatlerinde çok sayıda uçuşun iptaline yol açan ilk Skeyes grevinin ardından gün içinde yeni bir grev başladı ve operasyonlar durdu.

Saat 14.15'ten itibaren gidiş ve geliş yönlü bütün uçuşların iptal edildiği bildirildi. Charleroi yönetimi, yolculardan para iadesi veya yeniden rezervasyon için doğrudan hava yolu şirketleriyle iletişime geçmelerini istedi. Saat 21.00'den sonra uçuşu olanlara ise seferlerinin durumunu havayolunun internet sitesinden kontrol etmeleri tavsiye edildi.

Grevin arkasındaki neden: dijital merkeze geçiş

Kontrolörlerin tepkisinin merkezinde, Liege ve Charleroi havalimanlarının kontrolünün gelecek yıldan itibaren Namur'daki yeni dijital merkeze taşınması süreci yer alıyor.

Çalışanlar, yeni sistemin devreye girmesiyle çalışma koşulları, personel sayısı, eğitim ve iş yükü gibi başlıklarda doğabilecek sorunları protesto ediyor. Gün içinde iki ayrı dalga halinde gelen grevler, geçişe yönelik rahatsızlığın derinleştiğini gösteriyor.

Söz konusu mahkeme kararı, alındığı dönemde piyasalarda kayıplara yol açmış, Merkez Bankası Türk lirasındaki değer kaybını sınırlamak için döviz satışına gitmek zorunda kalmıştı. Renaud-Basso, bu tablo karşısında merkez bankalarının konumuna dikkat çekti: "Bir merkez bankası her zaman tetikte olmalı ve bir merkez bankasının işi mevcut koşullarda, özellikle de Türkiye'de en zor işlerden biri."

Büyüme aşağı, enflasyon yukarı revize edilecek

EBRD Başkanı, bankanın çarşamba günü açıklayacağı ekonomik görünüm raporunda büyüme tahminlerini aşağı, enflasyon beklentilerini ise yukarı yönlü güncelleyeceğini duyurdu. Yeni rakamlara ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Bankanın elindeki son tahminler şubat ayına ait. EBRD o dönemde, faaliyet gösterdiği 41 ülke için 2026 büyüme beklentisini yüzde 3,6, 2027 beklentisini ise yüzde 3,7 olarak açıklamıştı. Çarşamba günkü revizyonla bu çerçevenin aşağı çekilmesi bekleniyor.

Renaud-Basso, tahmindeki yön değişikliğinin arkasında üst üste gelen küresel şokların olduğunu anlattı. COVID-19 salgınıyla başlayan, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle derinleşen sürecin, EBRD'nin özel sektöre yatırım yaptığı ülkelerde borç yükünü artırdığını belirtti. Artan borca ek olarak İran'daki savaş kaynaklı enerji fiyatı artışı ve gübre piyasasında baş gösterebilecek arz sorunları, gıda fiyatları ve enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturma ihtimali taşıyor.

Çok pahalıya mal olabilecek genel önlemlerden kaçınılmalı

Riga'da yapılacak yıllık toplantı öncesinde konuşan Renaud-Basso, enerji ve diğer ürünlerin arzındaki darboğazı aşmaya çalışan gelişmekte olan ülkelere de uyarıda bulundu. Bu ülkelerin devreye soktuğu destek programlarının geçici ve hedef odaklı olması gerektiğini söyledi.

"Birçok ülkede mali hareket alanı daraldı" diyen Renaud-Basso, atılacak adımların seçici olması gerektiğini vurguladı: "Çok hedef odaklı olmalı, en çok etkilenen insanlara odaklanmalı... ve çok pahalıya mal olabilecek genel önlemlerden kaçınılmalı."

EBRD, nisan ayında İran savaşının etkilerinden zarar gören ülkelere 5 milyar euro kaynak aktaracağını açıklamıştı. Banka, bölgedeki ekonomik baskıların seyrine göre yeni adımlar gündeme gelebileceği sinyalini de veriyor.

Gelişme, son dönemde yeniden hareketlenen halka arz piyasasında dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle üretim gücü yüksek ve ihracat odaklı şirketlere yönelik yatırımcı ilgisinin sürdüğü bir dönemde SAMET’in sürece dahil olması piyasaların odağına yerleşti.

Şirketin ölçeği dikkat çeken başlıkların başında geliyor. SAMET, 60.770 metrekarelik üretim tesislerinde 1.175’ten fazla çalışanıyla faaliyet gösteriyor. Üretim süreçlerinde kullanılan ileri teknoloji altyapısı şirketin yüksek kapasiteyle çalışmasına imkan sağlıyor.

Asıl kritik unsur ise şirketin ürün geliştirme kabiliyetinde ortaya çıkıyor. SAMET, Avrupa ve Türkiye’deki tasarım ekipleriyle farklı pazarların ihtiyaçlarına yönelik ürünler geliştiriyor. Bu yapı şirketin yalnızca üretim gücüyle değil, katma değerli ürün geliştirme kapasitesiyle de öne çıkmasını sağlıyor.

6.750’yi aşan ürün portföyü

SAMET, beş farklı ürün grubunda 6.750’nin üzerinde ürün geliştiriyor. Menteşe sistemleri, çekmece rayları, kaldırma mekanizmaları ve sürgü sistemlerini kapsayan geniş ürün gamı şirketin gelir kaynaklarını çeşitlendiriyor.

Bu çeşitlilik, tek bir ürün grubuna bağımlılığı azaltırken farklı coğrafyalardaki talep değişimlerine karşı daha esnek bir yapı oluşturuyor. Özellikle ihracat pazarlarında ürün çeşitliliğinin rekabet avantajı yarattığı değerlendiriliyor.

Şirket bünyesindeki Ar-Ge Enstitüsü de büyüme stratejisinin merkezinde yer alıyor. Yönetimin inovasyon odaklı üretim yaklaşımı, yüksek katma değerli ürünlerin geliştirilmesini destekleyen temel unsurlar arasında bulunuyor.

Taslak izahname yatırımcıların radarına girdi

Taslak izahnamenin yayımlanmasıyla birlikte yatırımcıların odağı şirketin finansal performansına çevrildi. Gelir yapısı, kârlılık göstergeleri, ihracat gelirlerinin toplam satışlar içindeki payı ve halka arz gelirlerinin kullanım alanları yakından takip edilecek başlıklar arasında yer alıyor.

Piyasanın odaklandığı diğer kritik konu ise halka arzın büyüklüğü ve değerleme çerçevesi olacak. Nihai izahnameyle birlikte açıklanacak detayların yatırımcı talebinin şekillenmesinde belirleyici rol oynayacağı değerlendiriliyor.

Üretim şirketlerine ilgi sürüyor

Borsa İstanbul’da son dönemde yatırımcıların üretim, ihracat ve teknoloji odaklı şirketlere ilgisinin devam ettiği gözlemleniyor. SAMET’in güçlü üretim altyapısı, yaygın ürün portföyü ve Ar-Ge yatırımlarıyla bu temanın öne çıkan örneklerinden biri olabileceği değerlendiriliyor.

Halka arz sürecinin sonraki aşamalarında SPK onayı, nihai izahname, halka arz büyüklüğü ve talep toplama takvimi yatırımcıların yakından izleyeceği gelişmeler arasında yer alacak.

Prim artışı maaşları doğrudan vuracak

BILD gazetesinin hesaplamalarına göre artış çalışanların cebinden net biçimde çıkacak. Brüt 3.500 euro maaş alan bir işçi yılda fazladan 273 euro, 4.500 euro alan bir çalışan ise 351 euro kaybedecek. Uzmanlara göre yükseliş burada durmayacak; prim oranının 2040'a kadar yüzde 21,1'i aşması bekleniyor.

Artışın gerekçesi sistemin gelir-gider dengesinde aranıyor. Daha az çalışanın daha çok emekliyi finanse ettiği bir yapıda, kasayı ayakta tutmanın yolu ya primleri yükseltmekten ya da çalışma süresini uzatmaktan geçiyor. Hükümet şimdilik her iki kaldıracı da masada tutuyor.

Emeklilik yaşı için 70 senaryosu

Mali yükü hafifletmek üzere kurulan özel emeklilik komisyonundan sızan plan, ülkede "mezarda emeklilik" tartışmasını yeniden alevlendirdi. Sosyal Demokratlar (SPD) ve Hristiyan Demokratlar (CDU) ortaklığında yürütülen çalışmada, kademeli olarak 67'ye çıkarılan yasal emeklilik yaşının daha da yukarı çekilmesi savunuluyor.

Sızan takvime göre emeklilik yaşı 2040'ların başında 68'e, 2050'lerin başında 69'a, 2060'ların başında ise nihai hedef olan 70'e yükseltilecek. Bu değişiklikten en çok, halen iş hayatının ortasındaki 1990 ve sonrası doğumlu kuşaklar etkilenecek. DIW ve ifo gibi ekonomi enstitüleri sistemin batmaması için başka çare görünmediğini belirtirken, sendikalar planı çalışanları cezalandırmak ve emekli maaşlarını sessizce kısmak olarak değerlendiriyor.

Erken emekliliğin bedeli ömür boyu sürüyor

Sistemden erken çıkmak isteyenlerin önündeki engeller de büyüyor. Almanya'da 35 yıl prim ödeyen biri 63 yaşında erken emekli olabiliyor; ancak erken emekli olunan her ay için bağlanan maaştan ömür boyu yüzde 0,3 kesinti yapılıyor. Yasal sınırından dört yıl önce emekli olmak isteyen bir çalışanın maaşı bu durumda kalıcı olarak yüzde 14,4 azalıyor.

Krizin kökeninde demografi var

Almanya'nın emeklilik modeli, çalışanların ödediği primlerle mevcut emeklilerin maaşının karşılanması esasına dayanıyor. Ne var ki demografik tablo bu dengeyi zorluyor. 1950 ve 1960'larda doğan kalabalık "baby boomer" kuşağı hızla emekliye ayrılırken, arkadan gelen genç nüfus aynı yükü taşımaya yetmiyor. 1991'de dört çalışana bir emekli düşerken, 2030'da yalnızca 1,5 çalışanın bir emekliyi finanse etmesi bekleniyor.

Tablo çalışanlar açısından üç başlıkta özetleniyor: daha yüksek prim, daha geç emeklilik ve buna karşın daha düşük maaş. "Hedef 70 yaş" tartışmasının önümüzdeki dönemde daha da sertleşmesi bekleniyor.

Rekor yılın ardından sert iniş

Tablo bir yıl önce çok farklıydı. Konut, arsa, tarla, iş yeri ve ticari taşınmazı kapsayan satışlar 2025'e hızlı giriş yapmış, yıl genelinde yüzde 8,7 artışla 3,3 milyonu aşarak rekor kırmıştı. Bu yıl ise satışlar daha ilk aylarda ivme kaybetti.

Aylık dağılıma bakıldığında yılın en hareketli dönemi nisan oldu; bu ayda 234 bin 468 taşınmaz satıldı. Ocakta 204 bin 884, şubatta 222 bin 842, martta 200 bin 529 satış gerçekleşti. Mayıs ise 167 bin 48 işlemle dönemin en düşük ayı olarak kayda geçti. Bu gerilemede 9 günlük Kurban Bayramı tatilinin tapu dairelerindeki işlem temposunu yavaşlatması etkili oldu.

Beş yıllık karşılaştırma da düşüşü doğruluyor. Geçen yıl aynı dönemde 1 milyon 196 bin 100 satış yapılmıştı. Daha geriye gidildiğinde 2024'te 1 milyon 58 bin 840, 2023'te 1 milyon 161 bin 159, 2022'de 1 milyon 207 bin 785 işlem görülmüştü. Bu yılki rakam, yalnızca 918 bin 918 satışın yapıldığı 2021'in üzerinde kaldı.

Harç gelirleri yüzde 69,5 arttı

Satış adedi düşse de tapu dairelerindeki toplam iş yükü yüksek seyretti. Ocak-mayıs döneminde 7 milyon 786 bin 716 işlem gerçekleştirildi. Bunun 1 milyon 30 bine yakını satış, 507 binden fazlası ipotek, yaklaşık 163 bini intikal işlemiydi. Düzeltme 67 bine yakın, kamulaştırma 35,4 bin, ayırma 22 bin, bağış 16,1 bin, birleştirme 12,2 bin, taksim ise 9,1 bin işlemle takip etti. Diğer işlemler 5,9 milyona yaklaştı.

Satışlardaki azalma, devletin tapu gelirine yansımadı. Aynı dönemde elde edilen harç geliri yüzde 69,5 artışla 87 milyar 112 milyon 415 bin liraya çıktı. Bu tutarın 82,7 milyar lirası doğrudan satış işlemlerinden sağlandı. Adet düşerken gelirin artması, taşınmaz değerlerindeki ve harç matrahlarındaki yükselişe işaret ediyor.

Düşüşün ana kaynağı binek araç tarafı oldu. Otomobil satışları mayısta yıllık bazda yüzde 23,19 daralarak 65 bin 386 adede indi. Hafif ticari araç pazarı ise yüzde 20,13 gerileyerek 18 bin 56 adet olarak gerçekleşti.

Uzun vadeli ortalamalar tabloyu yumuşatıyor

Mayıs rakamları yıllık karşılaştırmada sert görünse de, daha geniş bir pencereden bakıldığında resim farklılaşıyor. Toplam pazar, son beş yılın mayıs ortalamasının yüzde 5,1 altında kaldı. Bu kıyasta otomobilde gerileme yüzde 6, hafif ticari araçta yüzde 1,7 düzeyinde.

Buna karşın on yıllık ortalama dikkate alındığında pazar hâlâ pozitif bölgede. Otomobil ve hafif ticari araç toplamı, son on yılın mayıs ortalamasının yüzde 10,3 üzerinde seyrediyor. Otomobilde bu fark yüzde 9,6, hafif ticari araçta yüzde 12,8'e çıkıyor. Yani son yılların yüksek satış temposuyla karşılaştırınca daralma belirginleşirken, daha uzun dönemli eğilim güçlü bir tabana işaret ediyor.

Beş aylık satış 450 bini geçti

Ocak-mayıs döneminde toplam pazar 453 bin 138 adede ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,40'lık bir gerilemeye karşılık geliyor.

İki segment arasındaki ayrışma yılın ilk beş ayında da sürdü. Otomobil satışları bu dönemde yüzde 9,65 azalarak 356 bin 256 adede inerken, hafif ticari araç tarafı yüzde 1,94 artışla 96 bin 882 adede yükseldi. Ticari araç talebinin görece dirençli kalması, binek araçtaki düşüşün toplam pazara yansımasını kısmen sınırladı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde harekete geçti. Çalışma, sahte yatırım gruplarıyla işlenen dolandırıcılık suçunun önüne geçilmesi ve şüphelilerin yakalanması amacıyla yürütüldü.

Banka kimliği taklit edildi

Ekiplerin tespitine göre şüpheliler, banka kurumsal kimliğini kullanarak hareket etti. Yönetici ve yatırım uzmanlarına ait isim ile görselleri izinsiz kullanan zanlılar, dijital platformlarda sözde yatırım grupları oluşturdu. Bu gruplar ve paravan şirketler aracılığıyla haksız kazanç sağladıkları belirlendi.

İncelemelerde, şüphelilerin kişisel ve şirket hesaplarında 60 milyar lira işlem hacmi olduğu ortaya çıktı. Çalışmaların tamamlanmasının ardından İstanbul merkezli 27 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda 89 şüpheli gözaltına alındı.

4,6 milyar liralık varlığa el konuldu

Operasyon kapsamında, suçtan elde edildiği değerlendirilen 4 milyar 606 milyon lira değerinde 4 şirkete kayyım atandı. 15 akaryakıt istasyonu ile akaryakıt ve LPG dolum tesisi de kayyım yönetimine bırakıldı.

Soruşturmada ayrıca 1 taşınmaz, 11 araç, şirket ortaklık payları ile banka ve kripto varlık hesaplarına bloke tedbiri uygulandı. Zanlılara ait diğer taşınır ve taşınmaz mal varlıkları da tedbir kapsamına alındı. Şüpheliler, işlemleri için emniyete götürüldü.

Alım tarafında telekom ve bankalar öne çıktı

BofA'nın net alım listesinin zirvesinde 345,2 milyon liralık net işlemle Turkcell yer aldı. Onu 176 milyon lirayla Netaş (NETCD), 155,5 milyon lirayla Kardemir (KRDMD) izledi. Listede MIA Teknoloji, TSKB ve Yapı Kredi gibi farklı sektörlerden isimlerin bir arada bulunması, alımların belirli bir temaya değil, seçici bir sepete dağıldığını gösterdi.

Net alımda ilk 10 hisse şöyle sıralandı:

Satışta BİM ve sanayi hisseleri ağır bastı

Satış tarafında tablo daha keskindi. BofA, BİM'de 725,8 milyon liralık net satışla günün en büyük çıkışını yaptı. Listenin üst sıralarında Astor Enerji (ASTOR), Ereğli Demir Çelik (EREGL) ve Destek Finans Faktoring (DSTKF) gibi yüksek hacimli isimler vardı. Türk Hava Yolları, Aselsan ve Akbank'taki satışlar da dikkat çeken kalemler arasındaydı.

Net satışta ilk 10 hisse ise şu şekilde gerçekleşti:

Tablo ne anlatıyor?

Kurum bazlı işlem verileri, bir aracı kurumun belirli bir hissede günlük net pozisyon değişimini gösterir; tek başına o hissenin yönü için kesin sinyal sayılmaz. BofA gibi yabancı kurumların hareketleri, yabancı yatırımcı iştahının nabzını tutmak isteyen piyasa için takip edilen göstergelerden biri olmaya devam ediyor. Söz konusu rakamlar, kurum işlem ekranındaki anlık net TL verisine dayanıyor ve gün içinde güncellenebiliyor.

Yatırım Tavsiyesi Değildir: Bu haberde yer alan kurum işlem verileri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Aktarılan al-sat rakamları belirli bir aracı kurumun günlük net pozisyon değişimini yansıtır; tek başına alım veya satım sinyali olarak yorumlanmamalıdır. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve gerekirse lisanslı bir danışmanın görüşüne dayandırınız.

İki zirve arka arkaya geldi

ABD Başkanı Donald Trump, Rus lideri Vladimir Putin ile 15 Ağustos 2025'te Alaska'da bir araya geldi. Görüşmeden somut bir Ukrayna anlaşması çıkmasa da iki ülke arasındaki açık husumeti yumuşatan bir adım olarak kayıtlara geçti. Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile de 14-15 Mayıs 2026'da Pekin'de görüştü. İran savaşı nedeniyle bir aydan fazla ertelenen zirvede taraflar, resmi açıklamalara göre "stratejik istikrar" temelli yapıcı bir ilişki çerçevesi üzerinde uzlaştı. İki görüşme de büyük mutabakatlar üretmedi; ancak gözlemciler her ikisini de ABD'nin rakipleriyle çatışmadan masaya oturma stratejisinin işareti olarak okudu.

Analistlere göre denge değişiyor

Geçen yüzyılda küresel dengeyi büyük ölçüde ABD-Rusya ilişkisinin biçimlendirdiği hatırlatılıyor. Bu okumaya göre iki ülke, soğuk savaş söyleminin ötesinde, nüfuz alanlarını paylaşan birer aktör olarak hareket etti. Fransız düşünür Alexis de Tocqueville'in 1835 tarihli "Amerika'da Demokrasi" eserinde ABD ile Rusya'yı "kıtasal güçler" diye nitelemesi de bu çerçevede sık sık anılıyor.

Buna karşın aynı değerlendirmelerde tablonun değiştiği vurgulanıyor. SSCB'nin dağılmasının ardından sahaya dönen Rusya'nın etkisinin eskisi kadar kapsayıcı olmadığı; Karabağ, Libya, Suriye, Venezuela ve Küba'daki gelişmelerin Moskova'nın Ukrayna dışındaki belirleyiciliğinin sınırlı kaldığını gösterdiği belirtiliyor. Batı dışı kalkınmanın örnekleri gösterilen Türkiye ve Çin'in yükselişinin ise ABD-Rusya ikilisinin elindeki dengeyi zorladığı ifade ediliyor.

Hürmüz krizinde hesaplar yeniden kuruluyor

Ukrayna'nın ardından İran savaşı da bu dengenin sınandığı başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Değerlendirmelere göre ABD ve Rusya, Ukrayna'dakine benzer bir çözüm formülünü İran'da devreye sokmaya çalışırken Türkiye ve Çin gibi yeni aktörlerin ağırlığını hesaba katmak zorunda kalıyor. Bu tabloda Avrupa'nın karar verici değil ikincil bir konumda olduğu kaydediliyor. Atlantik'ten Pasifik'e, Hazar'dan Yemen'e uzanan hatta jeopolitik hesapların giderek Ankara ve Pekin merkezli yapıldığı; Hürmüz krizinin de bu kapsamda olduğu öne sürülüyor.

Öte yandan Çin'in son tahlilde Amerikan sistemi içinde hareket eden, Washington'la istikrar arayan bir aktör olduğuna dikkat çekiliyor. Pekin zirvesindeki "stratejik istikrar" mutabakatı da bu yorumu destekliyor. Bu nedenle, söz konusu analizlerde ABD-Rusya tekeline bağımsız biçimde meydan okuyabilecek aktör olarak öne çıkan ülke Türkiye olarak gösteriliyor.

Ateşkes ve düşen getiriler fiyatı destekledi

Yükselişin arkasında iki temel etken var. GoldSilver Central Genel Müdürü Brian Lan, İsrail ile Hizbullah arasındaki ateşkesin altın fiyatlarında sınırlı bir artışa yol açtığını belirtti. Lan, gerileyen Hazine getirilerinin de metali ayrıca desteklediğini ifade etti.

10 yıllık ABD gösterge tahvilinin getirisi düştü. Faiz getirisi olmayan külçe altını elde tutmanın fırsat maliyeti de böylece geriledi; bu durum genellikle altına yönelik talebi güçlendiriyor.

Jeopolitik tabloda çelişkili sinyaller

Lübnan, Pazartesi günü Hizbullah ile İsrail arasında kısmi bir ateşkes ilan etti. Binlerce kişinin öldüğü ve İran'ı daha geniş bir çatışmanın eşiğine getiren gerilimde, bu adım sınırlı bir yumuşama anlamına geliyor.

Buna karşın diplomasi cephesinden gelen haberler birbiriyle çelişti. İran devlet medyası, Tahran'ın ABD ile yürüttüğü dolaylı müzakereleri durdurduğunu ve ateşkesi sona erdirebileceğini duyurdu. ABD tarafında ise Başkan Donald Trump, İran'la görüşmelerin "hızlı bir tempoda" sürdüğünü söyledi. Bu belirsizlik, güvenli liman varlığı olarak altına ilgiyi canlı tutuyor.

Piyasanın gözü istihdam verisi ve Fed'de

Yatırımcıların radarında bu hafta açıklanacak ABD tarım dışı istihdam ve işgücü raporları var. Orta Doğu kaynaklı enflasyon endişeleri sürerken, bu veriler işgücü piyasasının dayanıklılığına ilişkin yön verecek.

Federal Rezerv yetkililerinin açıklamaları da öne çıkıyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ile Fed Valisi Michael Barr'ın konuşmaları, para politikasının izleyeceği rota açısından mercek altında olacak.

Teknik tarafta uzmanlar kritik seviyelere işaret ediyor. Tastylive'ın küresel makro başkanı Ilya Spivak, yukarı yönde asıl direncin 4.900 dolar dolayında bulunduğunu söyledi. Spivak, altının 5.000 dolar seviyesini güvenle yeniden tutması halinde, metalin uzun vadeli yükseliş dinamiğine geri döndüğünün anlaşılacağını belirtti.

Diğer değerli metaller de günü artıda geçirdi. Spot gümüş yüzde 0,9 yükselişle ons başına 75,49 dolara, platin yüzde 1,3 artışla 1.947,95 dolara, paladyum ise yüzde 0,3 yükselişle 1.366,37 dolara çıktı.

Yasal uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan fiyat ve veriler haberin hazırlandığı andaki piyasa koşullarını yansıtır; sonradan değişebilir. Altın, döviz ve diğer varlıklara ilişkin yatırım kararlarınızı vermeden önce kendi araştırmanızı yapmanız ve bir yetkili yatırım danışmanına başvurmanız önerilir. Endeks24, aktarılan bilgilere dayanılarak alınan kararlardan doğabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz.

Yatırımcılar, Nisan başında ilan edilen ABD-İran ateşkesinin kısa sürede çökmesini hatırlayarak, çatışmayı sonlandırmaya dönük her ilerleme haberini ölçülü karşıladı. Bu nedenle Pazartesi günkü Lübnan duyurusunun ardından gelen dolar kazançları büyük ölçüde geri verildi.

Dolar endeksi kademeli olarak yükseldi

Para birimini altı büyük rakibine karşı ölçen dolar endeksi 99,19'a yükseldi. Lübnan'daki ateşkes bir miktar gerilim düşüşüne işaret etse de, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrol akışlarını tehdit eden daha geniş bölgesel çatışmanın gölgesinde etkisi sınırlı kaldı. Euro 1,1633 dolara çıkarken, sterlin hafif bir artışla 1,3457 dolar seviyesine ulaştı.

Doların asıl çıkışı 28 Şubat'ta başlayan çatışmanın ilk günlerine dayanıyor. Güvenli liman talebi ve ABD ekonomisinin enerji kaynaklı enflasyona görece sınırlı maruziyeti para birimini desteklemişti. Ancak çatışmanın seyrindeki belirsizlik, bu kazançların bir bölümünün erimesine yol açtı.

Sony Financial Group kıdemli analisti Kumiko Ishikawa, tablonun kırılganlığına dikkat çekti. Ishikawa, İran ile ABD arasında somut bir anlaşma yapılana dek durumun istikrarsız kalmasının muhtemel olduğunu belirterek, piyasaların manşetlere bağlı ve gergin seyredebileceğini söyledi. Analist, yalnızca artan ilerleme raporlarının tek başına geniş bir rahatlama hissi yaratmasının zor olduğunu ekledi.

Yen 160 sınırına yaklaştı

Japon yeni dolar karşısında 159,71 seviyesinde hafif geriledi. Piyasaların müdahale eşiği olarak gördüğü 160 seviyesine bu denli yaklaşılması, Tokyo'dan gelecek adımlara ilişkin beklentiyi canlandırdı. Maliye Bakanı Satsuki Katayama Salı günü, yetkililerin döviz piyasasında gerektiğinde müdahaleye hazır olduğunu söyledi; son kur hareketleri hakkında ise yorum yapmaktan kaçındı.

Mizuho Menkul Kıymetler baş döviz stratejisti Masafumi Yamamoto, dolar/yen paritesinin 160'ın üzerine çıkması halinde 30 Nisan'daki zirvenin aşılma riskinin belirgin biçimde artacağını belirtti. Yamamoto'ya göre bu durum, daha sert sözlü uyarıları ve yenilenmiş bir faiz kontrolü ya da fiili müdahale ihtimalini güçlendirecek.

Yatırımcılar ayrıca Çarşamba günü Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda'nın yapacağı konuşmaya odaklandı. Konuşmadan, bankanın önümüzdeki hafta faiz artırımına devam edip etmeyeceğine dair sinyaller bekleniyor.

Gözler ABD istihdam verisinde

Haftanın kritik başlığı ise Cuma günkü ABD aylık istihdam raporu. Öncesinde ABD Çalışma Bakanlığı'nın iş ilanları verisi ve euro bölgesinin Mayıs tüketici fiyat endeksi açıklanacak. Reuters anketine katılan ekonomistler, Mayıs ayında 85 bin kişilik istihdam artışı ve işsizlik oranında yüzde 4,3 seviyesinde değişiklik olmamasını bekliyor.

İran savaşı öncesinde faiz indirimi beklenirken, artan enerji fiyatları ve enflasyon baskısı tabloyu tersine çevirdi. Piyasalar artık Fed'in bir sonraki adımının faiz artırımı olacağına yöneliyor.

Diğer para birimlerinde Avustralya doları yüzde 0,03 düşüşle 0,7156 dolara geriledi, Yeni Zelanda doları yüzde 0,02 artışla 0,593 dolara çıktı. Kripto tarafında Bitcoin yüzde 0,63 değer kaybederek 70.921 dolara, Ethereum yüzde 0,03 düşüşle 2.002 dolara indi.

Yasal Uyarı : Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Döviz, kripto ve diğer piyasa fiyatları yüksek oynaklık gösterebilir; yatırım kararlarınızı vermeden önce kendi araştırmanızı yapmanız ve gerekirse lisanslı bir finansal danışmana başvurmanız önerilir. Endeks24, paylaşılan veriler doğrultusunda oluşabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz.

Reuters'a konuşan yatırımcılar, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerine dair belirsizliğin petrol piyasasını dalgalı tuttuğunu, Hindistan borsasından süregelen çıkışların ise rupi üzerindeki yükü artırdığını söyledi.

Merkez bankası müdahalesi sert kaybı önledi

Portföy çıkışlarının devam etmesine ve Brent petrolün varil başına 100 dolar civarında seyretmesine karşın, rupi son seanslarda dikkat çekici bir değer kaybından kaçındı. Yatırımcılar bunu, döviz piyasasındaki güçlü merkez bankası müdahalelerine bağlıyor.

Borsa verilerine göre yabancı yatırımcılar son iki işlem seansında yaklaşık 2,5 milyar dolar değerinde Hint hissesi sattı. İran savaşının şubat ayı sonunda başlamasından bu yana toplam çıkış yaklaşık 25 milyar dolara ulaştı. NSDL verileri, denizaşırı yatırımcıların 29 Mayıs'ta net 2.301,2 milyon dolarlık hisse, 78,5 milyon dolarlık da tahvil sattığını gösteriyor.

Hürmüz riski fiyatlamaya giriyor

Brent ham petrol vadelileri salı günü erken işlemlerde önceki seansın keskin kazançlarının büyük bölümünü korudu; ardından varil başına 94,5 dolardan yüzde 0,5 geriledi. ABD Başkanı Donald Trump pazartesi günü İran'la görüşmelerin sürdüğünü söylerken, Tasnim haber ajansı Tahran'ın Washington ile dolaylı müzakereleri askıya aldığını duyurdu.

MUFG analistleri bir notta, Hürmüz Boğazı'na ilişkin senaryolarda rupiyi kırılgan gördüklerini belirterek USD/INR paritesinin 98,00 seviyelerine yönelebileceğini, çatışmanın uzaması ya da tırmanması halinde 100,00'ün bile gündeme gelebileceğini kaydetti.

Aynı kuruluş, Hindistan Merkez Bankası'nın (RBI) bu hafta faizi 25 baz puan artırmasını bekliyor. Ancak Reuters'ın anketine katılan ekonomistlerin çoğunluğu politika faizinin sabit tutulacağı görüşünde. Buna karşın bölgesel borsalar karışık seyrederken diğer Asya para birimlerindeki hareketler sınırlı kaldı; hisse vadelileri ise Hint piyasasının zayıf bir başlangıca hazırlandığına işaret etti.

Öne çıkan veriler arasında bir aylık teslim edilemeyen rupi vadelisinin 95,49, dolar endeksinin 99,19'a yükselmesi ve on yıllık ABD tahvil getirisinin yüzde 4,45 seviyesinde bulunması yer alıyor.

Podilsky bölgesinde çift dalga saldırı

Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko, kentin Podilsky bölgesindeki yüksek katlı binanın "çift vuruş" (double tap) olarak tabir edilen art arda iki saldırının ardından kısmen çöktüğünü söyledi. Klitschko'nun aktardığına göre düşen füze enkazı kentin farklı noktalarında yangınlara yol açtı; Podil'de bir mülkün bahçesi ile dokuz katlı bir apartmanın çatısı alev aldı. Obolon bölgesinde ise enkazın isabet ettiği araçlar yandı. Belediye başkanı, biri anaokuluna yakın olmak üzere açık alanlarda iki ayrı noktada daha yangın çıktığını bildirdi.

Kiev kent askeri yönetimi başkanı Tymur Tkaçenko, başkentte en az üç kişinin öldüğünün doğrulandığını duyurdu. Saldırılar sırasında elektrikler birkaç ilçede kesildi, binlerce kişi metro istasyonlarına ve sığınaklara akın etti.

Dnipro ve Harkiv'de can kayıpları

Doğudaki Dnipro kentine düzenlenen saldırıda dört kişi hayatını kaybetti. Bölge valisi Oleksandr Hanza, ölenler arasında 73 yaşında bir kadının da bulunduğunu, yaralı sayısının 16'ya yükseldiğini Telegram üzerinden açıkladı. Yaralıların hastaneye kaldırıldığı ve durumlarının orta seviyede olduğu belirtildi. Kentte iki katlı bir bina kısmen yıkılırken, dört katlı bir binadaki birkaç daire de hasar gördü.

Kuzeydoğudaki Harkiv'de ise valilik açıklamalarına göre Slobidsky bölgesinde sekiz kişi yaralandı; yaralılar arasında 11 yaşında bir kız çocuğunun bulunduğu bilgisi de paylaşıldı.

Uyarı önceden gelmişti

Zelenskiy, Pazartesi akşamı yaptığı video konuşmasında olası saldırıya ilişkin istihbarat uyarılarının yürürlükte olduğunu vurgulamıştı. "Rus saldırılarına ilişkin istihbarat uyarıları geçerliliğini koruyor. Büyük çaplı bir saldırı mümkün, bunu hazırladılar" ifadelerini kullanmıştı. Rusya geçen hafta Kiev'deki askeri tesislere yönelik "sistematik saldırılar" başlatacağını duyurmuş, yabancı diplomatları başkenti terk etmeye çağırmıştı.

Şubat 2022'de başlayan tam ölçekli işgalin üzerinden dört yılı aşkın süre geçti. Çatışmayı sona erdirme çabaları sınırlı ilerleme kaydederken, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin gündeminin Orta Doğu'daki çatışmalara kaydığı belirtiliyor. Rusya enerji altyapısını hedef alırken, Ukrayna da Rusya içindeki petrol tesislerine saldırılarını artırmış durumda; iki taraf da sivilleri hedef aldığını reddediyor.

Davayı Florida eyalet mahkemesine taşıyan Cumhuriyetçi Başsavcı James Uthmeier, ChatGPT'nin okul saldırganlarına bilgi sağladığını, kullanıcıları kendine zarar verme konusunda yönlendirdiğini ve genç kullanıcıları bağımlı hale getirdiğini savundu. Uthmeier, geçen yıl bir Tallahassee üniversitesinde gerçekleşen silahlı saldırıya ve farklı eyaletlerde yaşanan, ChatGPT'nin şiddete yönelen kişilere bilgi verdiği iddia edilen olaylara atıfta bulundu.

Altman neden kişisel olarak hedefte

Bir basın toplantısında konuşan Uthmeier, eyaletin Altman'ın adını davaya kişisel olarak eklediğini, çünkü Altman'ın platformdaki en zararlı bulduğu özelliklerin hayata geçirilmesinde "çok merkezi" bir rol oynadığını söyledi. "İnsanlar inciniyor, ebeveynler aldatılıyor ve bunun bedelini ödemeleri gerekiyor" ifadesini kullandı.

Başsavcıya göre dava, milyarlarca dolara varan tazminat talebinin yanı sıra, şirketi genç kullanıcılarla etkileşim biçimini değiştirmeye zorlayacak bir mahkeme emri de içeriyor. OpenAI sözcüsü, konuya ilişkin yorum talebine henüz yanıt vermedi.

Şirket savunmasını şöyle kuruyor

OpenAI, modellerini "anlamlı biçimde şiddeti mümkün kılabilecek" talepleri reddetmek üzere eğittiğini açıkladı. Şirket, konuşmaların "başkalarına yakın ve güvenilir bir zarar verme riski" gösterdiği durumlarda kolluk kuvvetlerini bilgilendirdiğini, sınırdaki vakaların değerlendirilmesinde ise ruh sağlığı uzmanlarından destek aldığını belirtti.

Uthmeier, Nisan ayında ChatGPT'nin Florida Eyalet Üniversitesi'ndeki 2025 saldırısındaki rolüne dair ceza soruşturması başlattığını duyurmuştu. Karar, savcıların şüpheli saldırgan ile program arasındaki sohbet günlüklerini incelemesinin ardından gelmişti.

Davalar art arda geliyor

Yapay zeka şirketleri son dönemde büyüyen bir dava dalgasıyla karşı karşıya. Davacılar, sohbet robotlarının kendine zarar verme, akıl hastalığı ve şiddete katkıda bulunan etkileşimleri engellemediğini ileri sürüyor. OpenAI, Florida Eyalet Üniversitesi'ndeki saldırıda hayatını kaybeden bir kişinin ailesi tarafından açılan davayla da uğraşıyor; bu davada saldırganın saldırıyı planlarken ChatGPT'den destek aldığı iddia ediliyor.

Benzer bir dava Nisan ayında Kanada'dan geldi. Ülkenin en ölümcül toplu saldırılarından birinde yakınlarını kaybeden aileler, OpenAI ve Altman'a karşı topluca dava açtı. Aileler, şirketin saldırgandan sekiz ay önce kişinin ChatGPT üzerinde plan yaptığını bildiğini, ancak polisi uyarmadığını öne sürüyor.

Krizin tetikleyicisi, ABD-İsrail ile İran arasında 2026 başında patlak veren savaş. Küresel ham petrolün yaklaşık beşte biri Hürmüz'den geçiyordu; boğazın kapanması arzda eşi görülmemiş bir aksaklık yarattı. Rafineriler bu açığı kapatmak için ABD varillerine yöneldi.

Asya zorunluluktan, Avrupa hesaptan alıyor

Mayıs alımlarında iki farklı motivasyon öne çıktı. Asya, ihraç edilen varilin 2,45 milyon varilini çekerek üst üste ikinci ay en büyük alıcı oldu. Avrupa ise 2,4 milyon varille hemen arkada konumlandı.

Japonya'nın talebi ayrı bir kırılmaya işaret etti. Orta Doğu'ya bağımlı ülke, ABD ithalatını ayda %32 artırarak 808 bin varille rekor kırdı. Analistlere göre Asya'nın hamlesi zorunluluktan, Avrupa'nın alımı ise düşük transatlantik navlun ve uygun nakliye ekonomisinden besleniyor.

WTI'nin Brent'e iskontosu kritik eşikte

ABD petrolünü cazip kılan asıl unsur fiyat farkıydı. WTI, martta Brent'e karşı varil başına 20,69 dolara kadar genişleyen iskontoyla işlem gördü; bu, 13 yılın en geniş aralığı oldu. Nisanda ortalama iskonto eksi 8,86 dolara ulaştı.

Geniş iskonto, yabancı alıcı için ABD varilini taşıma maliyetine rağmen ekonomik hale getirdi. Pazartesi günü fark eksi 6 dolar civarına daraldı.

İhracat haziranda zayıfa ayarlanıyor

Asıl yön değişimi burada başlıyor. ABD ve İran'ın ateşkesi 60 gün uzatma ve Hürmüz'den geçişi yeniden açma yönünde ön mutabakata vardığı haberleri, Brent'i mayısta yaklaşık %15–17 geriletti. Barış beklentisi tedarik endişelerini hafifletti, iskonto daraldı.

Bu da ihracatı yavaşlatıyor. Danışmanlık firmalarının tahminine göre ihracat haziranda günde yaklaşık 4,9 milyon varile, temmuzda 4,6 milyon varile inecek. Bir gemi kiralama analistine göre haziran düşüşü 1 milyon varili aşabilir.

Türkiye'nin denklemi: maliyet ve arz güvenliği

Türkiye'nin transatlantik alıcı listesine girmesi tesadüf değil. Net enerji ithalatçısı olan ülke için Orta Doğu rotasının kapanması, alternatif kaynak arayışını zorunlu kıldı. İtalya'nın 335 bin varillik rekor ithalatı, Avrupa kıyısındaki bu yönelimin boyutunu gösteriyor.

Maliyet tarafında tablo karışık. Brent, 7 Nisan'da 138 dolarla zirve yaptıktan sonra geri çekildi; EIA mayıs-haziran ortalamasını 106 dolar, 2027 ortalamasını ise 79 dolar olarak öngörüyor. Yüksek seyir, enerji faturası ve cari denge üzerinde baskı oluşturuyor.

Piyasa etkisi

Petroldeki gevşeme TL varlıklarına nefes aldırabilir; ancak etkinin kalıcılığı ateşkesin uygulanmasına bağlı. Analistler, akışların toparlanmasının yavaş olacağını; mayınların temizlenmesi, hasarlı altyapının onarılması ve durdurulan üretimin yeniden başlatılması gerektiğini değerlendiriyor. Piyasalarda kırılganlığın sürdüğü gözleniyor. USD/TRY 45,90 civarında işlem görüyor.

Brent patikası ve rafinaj marjı senaryoları, Türkiye için asıl baskının yönünü netleştiriyor.

ANALİZ:

Türkiye'nin petrol denklemi tek değişkenli değil. Ülke ham petrolde neredeyse tamamen dışa bağımlı; dolayısıyla Brent seviyesi doğrudan cari açığı, enflasyon patikasını ve TL üzerindeki dış baskıyı belirliyor. EIA, Orta Doğu üretimi arttıkça fiyatların gerileyeceğini; Brent'in 4Ç26'da ortalama 89 dolara, 2027'de 79 dolara ineceğini projekte ediyor.

Bu patika gerçekleşirse Türkiye için 2027 görece rahatlama yılı olur. Ancak 2. çeyrekte küresel stokların günde 8,5 milyon varil çekildiği bir ortamda fiyatın yapışkanlığı sürpriz değil. TCMB açısından ithal enflasyon riski hâlâ masada; petroldeki her kalıcı 10 dolarlık hareket, dezenflasyon takvimini ölçülebilir biçimde etkiliyor.

Sektörel karşılaştırma

Hürmüz krizinin asıl kazananı küresel rafinaj marjları oldu. Arz daralması ürün kraklarını genişletti; bu da rafineri operatörlerinin lehine işledi. Türkiye'de bu temaya en doğrudan maruz kalan halka açık aktör TUPRAS.

Geniş WTI-Brent iskontosu, ABD varili işleyebilen rafineriler için hammadde avantajı yarattı. Ateşkesle iskontonun daralması ise bu avantajı törpülüyor. Küresel emsallerde görülen marj zirvesinin, ateşkes kalıcılaşırsa normalleşmesi beklenebilir.

Projeksiyon seti (makro)

Gösterge	2025G	2026T	2027T	Not
Brent ort. (USD/varil)	~75–80	~100–106	~79–89	EIA patikası
ABD ham ihracatı (mn v/g)	~4,1	zirve 5,6 → 4,6	normalleşme	Mayıs rekoru
WTI-Brent spread (USD)	~ -4,85	-20,7 → -6	tarihsel banda dönüş	savaş öncesi ort.
Hürmüz akışı (mn v/g)	~20	fiilen durma	kademeli açılış	mayın/onarım riski

Açıklama: G = Gerçekleşen, T = Tahmin. Rakamlar EIA ve piyasa veri sağlayıcılarının projeksiyonlarına dayanır; kesinlik içermez.

Hedef fiyat notu: TUPRAS özelinde somut 12 aylık hedef fiyat bu analizde paylaşılmamıştır. Gerekçe metodolojiktir: güncel çeyrek finansalları, kapasite kullanımı ve normalize crack-spread varsayımları doğrulanmadan İNA bazlı bir hedef, yanıltıcı olur. Doğrulanmış girdiler hazır olduğunda hedef fiyat ayrı bir dosyada modellenebilir.

Senaryo analizi (üç yol)

Ana Senaryo (%55): Ateşkes adım adım uygulanır, Hürmüz 2-3 ay içinde kısmen açılır. Brent kademeli olarak 90'lı seviyelere geriler. ABD ihracatı normalleşir, rafinaj marjları zirveden iner. Türkiye için ılımlı rahatlama.

Olumlu Senaryo (%25): Kalıcı anlaşma hızlanır, boğaz beklenenden erken açılır. Brent 80'li seviyelere doğru sarkar. Cari açık ve enflasyon baskısı belirgin gevşer; TL varlıklarında barış temettüsü fiyatlanır.

Olumsuz Senaryo (%20): Ateşkes bozulur veya mayın temizliği uzar. İran "karanlık" sevkiyatlarla ihracatını sürdürürken arz kırılganlığı derinleşir, Brent yeniden 120+ dolara hızlanır. Türkiye'de ithal enflasyon ve cari açık baskısı sertleşir.

Risk ve fırsat dengesi

Riskler (izleniyor/değerlendiriliyor): Ateşkesin bozulma olasılığı izleniyor; mayın temizliği ve altyapı onarımının arz dönüşünü geciktirebileceği değerlendiriliyor; UAE'nin 1 Mayıs'ta OPEC'ten ayrılmasının yedek kapasiteyi daralttığı not ediliyor.

Fırsatlar (somut katalist + zaman ufku): Brent'in gerilemesi 6-12 ay ufkunda dezenflasyona destek verebilir; transatlantik tedarik çeşitliliği Türkiye'nin arz güvenliğini güçlendiren yapısal bir kazanım olabilir.

Kısa ve orta vadeli görünüm

Kısa vade (1-3 ay): Fiyatlamada baş değişken ateşkesin uygulanma hızı. İzleme listesi: Hürmüz'de tanker trafiği verisi, WTI-Brent iskontosunun seyri, EIA haftalık stok raporları ve TCMB'nin petrol kaynaklı enflasyon mesajları.

Orta vade (6-12 ay): Boğaz kalıcı açılırsa Brent'in EIA patikasına oturması ve Türkiye'nin enerji faturasının hafiflemesi öne çıkan senaryo. Rafinaj marjlarındaki normalleşme ile TUPRAS özelinde operasyonel performansın crack-spread'e duyarlılığı yakından izlenmeli.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Yükselişin arkasında, Orta Doğu'daki çatışma nedeniyle kapanan hava koridorları ve havayollarının on yılı aşkın süredir uzak durduğu Suriye semalarına yeniden yönelmesi var. Şam, on dört yıllık iç savaş boyunca uçuşa yasak bir bölgeydi; Cumhurbaşkanı Beşar Esad'ın 2024 sonunda devrilmesiyle bu durum sona erdi.

Rotaların yeniden çizilmesi

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki hava saldırılarıyla başlayan İran savaşı, havayollarını güzergâhlarını baştan hesaplamaya zorladı. Mart ayında Irak ve Körfez üzerindeki hava sahası kapatıldı. Flightradar24 ve AirNav verilerine göre nisanda sağlanan ateşkesin ardından Dubai ve Doha'dan Avrupa'ya giden uçuşların çoğu, Irak yerine Suriye'nin ortasından geçmeye başladı.

Tercih ekonomik bir zorunluluk da taşıyor. İran çatışmasının tetiklediği petrol fiyatı artışı karşısında havayolları, Suriye üzerinden uçarak hem seyahat süresini hem de yakıt maliyetini düşürüyor.

Şam için kazançlı dönüş

Trafikteki sıçrama, Suriye'nin yeni yönetimi açısından ciddi bir gelir kaynağına dönüşebilir. GACA bu yılın başında uçuş başına 499 dolarlık sabit bir ücret getirdi; bu tutar 430 dolarlık geçiş ücreti ile 69 dolarlık iletişim ücretine bölünüyor ve uçağın tipinden, boyutundan bağımsız olarak alınıyor. Reuters'in hesabına göre mayıs trafiği bu tarifeyle 5,9 milyon dolara kadar gelir üretebilirdi. GACA, gelir potansiyeli ve ücretler hakkında yorum yapmaktan kaçındı.

Esad döneminde tarife çok daha düşüktü: küçük uçaklar için 75 dolar, büyük uçaklar içinse ton başına 1 ila 1,25 dolar alınıyordu. Yeni düzenlemede ücretlerin tahsilatı Suriyeli acentelerin yanı sıra Lübnan merkezli bir uçuş planlama firmasına ve Uluslararası Uçuş Planlama Çözümleri'ne devredildi. İç hat uçuşları ile Suriye kayıtlı uçaklarda vergilerde yüzde 50 indirim uygulanıyor; devlet başkanları, resmî heyetler ve arama kurtarma uçaklarıysa tam muafiyet kapsamında.

Hâlâ yüksek riskli sınıfta

İyimser tabloya rağmen güvenlik soruları sürüyor. Havacılık risk izleme kuruluşu OPSGroup, Suriye hava sahasının hâlâ riskli kabul edildiğini ve hava trafik kontrolünün en temel kademesi olan "yalnızca prosedürel kontrol" ile işletildiğini belirtiyor. Avrupa'nın havacılık güvenliği ajansı da İran çatışması nedeniyle bölgeden kaçınılmasını öneriyor; bu yüzden artış büyük ölçüde Körfez taşıyıcılarıyla sınırlı kalıyor. Asya ve Kuzey Amerika havayolları bölgeden büyük ölçüde uzak duruyor ve trafik, savaş öncesi seviyelerin yarısının altında seyrediyor.

Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'na göre Suriye, geçen yıl Türkiye'den aldığı gelişmiş radar ve navigasyon sistemleriyle Şam Uluslararası Havalimanı altyapısını güçlendirdi. GACA Başkanı Ömer el-Hosari ise Reuters'e verdiği demeçte, trafikteki artışın havayollarının Suriye hava sahasını bölgesel ağda yeniden güvenilir bir rota olarak görmesi yönünde gerçek bir değişimin başlangıcını yansıttığını söyledi.

Katz: Önümüzde engel yok

Savunma Bakanı, sahadaki hareket serbestisinin tam olduğunu öne sürerek konuştu. "Şu anda Lübnan içinde herhangi bir kısıtlama yok ve önümüzde bir engel bulunmuyor. Denklem açık ve bunu biz oluşturduk." ifadelerini kullandı.

Beyrut'a saldırı düzenlenmeyeceğini söyleyen Katz, bunu bir şarta bağladı. Trump'ın kendisine, Hizbullah İsrail'e saldırmadığı sürece İsrail'in de Bekaa Vadisi ve Beyrut'a saldırmayacağını söylediğini aktardı. Buna karşın güney Lübnan'ın denklem dışında tutulduğunu vurguladı; Katz, Hizbullah'ı bölgeden çıkarmak için saldırılara devam edeceklerini iddia etti.

Trump'ın açıklamasıyla çelişki

Katz'ın sözleri, Trump'ın birkaç gün önce paylaştığı mutabakat iddiasıyla örtüşmüyor. ABD Başkanı, İsrail ve Hizbullah ile görüştüklerini, tarafların karşılıklı saldırmama konusunda anlaştığını duyurmuştu. İsrail tarafının güney Lübnan'ı bu çerçevenin dışında tutması, sahadaki gerilimin sürmesi anlamına geliyor.

Ne olmuştu?

Katz, daha önce Başbakan Binyamin Netanyahu ile birlikte İsrail ordusuna Beyrut'un güneyindeki Dahiye bölgesine hava saldırıları düzenleme talimatı verdiklerini açıklamıştı. İsrail basını ise Dahiye'ye yönelik saldırıların ABD'nin son anda devreye girmesiyle durdurulduğunu öne sürmüştü.

Gerilimin diplomatik ayağında da kopma yaşandı. İran, İsrail'in Lübnan'a saldırılarının sürmesi nedeniyle arabulucular aracılığıyla ABD ile yürüttüğü mesaj trafiğini durdurduğunu duyurmuştu. Katz'ın son açıklamaları, bölgedeki ateşkes beklentilerinin zayıfladığına işaret ediyor.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.