Mevcut spekülasyonlar, babası Ali Hamaney’in her hafta düzenli olarak gerçekleştirdiği hitabetler ve görünür liderlik tarzıyla taban tabana zıt bir tablo oluşturuyor. İstihbarat kaynakları ve uluslararası raporlar, Mojtaba Hamaney’in babasının ve üst düzey komutanların öldürüldüğü saldırı dalgasında ciddi şekilde yaralandığını öne sürüyor. Bazı raporlarda liderin sesli konferanslar aracılığıyla toplantılara katıldığı belirtilse de, somut bir görsel kanıtın sunulamaması Tahran’daki karar alma mekanizmasının işlevselliğini sorgulatıyor.

Siyasi figürlerin manevra alanı ve liderlik kalkanı

Tahran’daki opak siyasi sistemde, Parlamento Başkanı Muhammed Bagher Ghalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi gibi isimler diplomatik süreçlerde ön plana çıkıyor. Uzmanlar, sistemin Mojtaba Hamaney’in ismini, müzakerecileri iç kamuoyundaki sertlik yanlısı grupların eleştirilerinden korumak için bir "kalkan" olarak kullandığını değerlendiriyor. Liderden geldiği iddia edilen onaylar, diplomatik geri adımların "dini otorite kararı" olarak sunulmasına olanak tanıyor.

İç çekişmeler ve Hürmüz Boğazı gerilimi

Liderlik ofisindeki belirsizlik, İran içindeki farklı kliklerin çatışmasını da beraberinde getiriyor. Dışişleri Bakanı Araghchi’nin Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere açma yönündeki açıklamaları, rejim destekçileri tarafından "teslimiyet" olarak nitelendirilerek sert eleştirilere maruz kaldı. Bu kafa karışıklığı, özellikle Washington ile yürütülen müzakerelerde İran heyetinin kırmızı çizgilerini belirleme noktasında stratejik bir zafiyet yaratıyor.

Beyaz Saray kaynakları, İran’ın sessiz kalmasının ana nedenini yeni Yüce Lider Mojtaba Hamaney yönetimindeki hiyerarşik kırılmalara bağlıyor. ABD istihbarat birimleri, İranlı müzakerecilerin uranyum zenginleştirme stokları ve nükleer kapasite konusunda net bir talimat alamadıklarını ve Tahran içerisinde bir fikir birliği oluşmadığını raporladı.

Hürmüz Boğazı'nda abluka devam ediyor

Ateşkesin uzatılmasına rağmen ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik baskısı değişmedi. İran tarafının müzakerelere başlamak için ön şart olarak sunduğu "ablukanın kaldırılması" talebi Trump tarafından sert bir şekilde reddedildi. Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, nihai bir anlaşma imzalanana kadar Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere tam olarak açılmayacağını vurgulayarak baskı politikasının süreceği sinyalini verdi.

Pakistan arabuluculuğunda diplomatik trafik

Diplomatik temasların merkezi haline gelen Pakistan’da, üst düzey arabulucu Mareşal Asim Munir ve Başbakan Şehbaz Şerif, tarafları masaya döndürmek için yoğun çaba sarf ediyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İslamabad temasları, İran kanadından gelecek olası bir yanıtı beklerken, Tahran yönetimi henüz somut bir adım atmış değil. İran Parlamentosu Başkanı Ghalibaf’ın danışmanı Mehdi Mohammadi ise ateşkesin uzatılmasını "şartların dikte edilmesi" olarak nitelendirerek askeri tepki ihtimalini masada tutmaya devam ediyor.

Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:

ANALİZ:

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesi, küresel enerji arz güvenliği üzerinde sistemik risk oluştururken Brent petrol fiyatlarındaki 95 dolar direncinin kalıcılaşmasına neden oluyor. Trump yönetiminin "ucu açık ateşkes" kararı, askeri maliyetlerden kaçınma isteği kadar, İran’ın iç dinamiklerindeki zayıflığı diplomatik bir kaldıraç olarak kullanma stratejisinin bir parçasıdır.

Modellemelerimiz, İran’ın uranyum stokları konusundaki belirsizliğin küresel risk primini yukarı yönlü tetiklediğini öne çıkarıyor. Özellikle 2026 yılının ikinci yarısı için öngörülen arz dengesi, Tahran’ın iç hiyerarşisini netleştirmesine ve ABD’nin 2018 öncesi anlaşmadan daha katı şartlar içeren yeni protokolleri kabul ettirmesine bağlı görünüyor. Mevcut tablo, kısa vadede askeri bir çatışma riskini azaltsa da ekonomik ablukanın yarattığı yapısal dirençlerin küresel ticaret rotalarında kalıcı değişimlere yol açabileceğini gösteriyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Washington-Tahran hattında ucu açık ateşkes ve enerji jeopolitiği

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Kredi kartı sayısı yıllık bazda yüzde 11 artışla 146,2 milyona yükselirken, banka kartı sayısı yüzde 8 artışla 214,7 milyon oldu. Ön ödemeli kart kategorisinde ise yüzde 13’lük bir daralma yaşanarak kart sayısı 97,9 milyona geriledi. Toplam ödeme hacminin 2 trilyon 218,8 milyar liralık büyük kısmı doğrudan kredi kartları üzerinden gerçekleştirildi.

Mağaza içi her 5 ödemeden 4'ü temassız yapıldı

Tüketicilerin ödeme alışkanlıklarındaki dönüşüm, Mart ayında temassız işlemlerdeki baskınlığını korudu. Mağaza içi gerçekleştirilen her 5 kartlı ödemeden 4’ü temassız olarak kayıtlara geçti. Temassız ödeme sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10 artarak 1 milyar 153,2 milyona çıkarken, bu işlemlerin parasal büyüklüğü 849,8 milyar liraya yükseldi.

İnternet üzerinden yapılan harcamalar 791 milyar lirayı aştı

Dijital kanallardan yapılan ödemelerdeki artış hızı, genel ortalamanın üzerinde seyretmeye devam ediyor. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin tutarı yıllık bazda yüzde 53 artışla 791,4 milyar liraya ulaştı. Bu rakam, Mart ayındaki toplam ödeme hacminin yüzde 31’inin internet kanalları üzerinden finanse edildiğini ortaya koydu. İnternet üzerinden gerçekleştirilen işlem adedi ise bir önceki yıla göre yüzde 11 yükselerek 257,2 milyona ulaştı.

BKM rakamlarını makro projeksiyon setlerimizle incelediğimizde, süreçteki risk ve fırsat dengesi şu şekilde netleşiyor:

ANALİZ:

Hanehalkı harcamalarının kompozisyonunda kredi kartı ağırlığının artması, likidite yönetiminin bireysel düzeyde daha kritik hale geldiğini gösteriyor. Özellikle banka kartı ödeme tutarındaki yüzde 60’lık artış, nakit akışının doğrudan mevduat hesapları üzerinden çevrilme eğilimini yansıtıyor. Ancak ön ödemeli kartlardaki yüzde 76’lık hacim daralması, tüketicilerin maliyet-fayda dengesinde "sadakat programı" ve "taksit" avantajı sunan geleneksel kredi kartlarına rücu ettiğinin en somut kanıtıdır.

2026 yılı dezenflasyon hedefleri doğrultusunda, ödeme hacmindeki yüzde 49’luk nominal büyümenin, yılın ikinci yarısında beklenen baz etkisiyle yüzde 38-42 bandına çekilmesini bekliyoruz. Perakende sektöründe temassız ödemenin yüzde 80'e ulaşması, operasyonel hızı artırarak kayıtlı ekonomiye geçişi hızlandıran yapısal bir direnç oluşturuyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Türkiye kartlı ödeme sistemleri ve harcama dinamikleri raporu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Piyasalarda Ateşkes Fiyatlaması

Açıklamanın ardından ABD hisse senedi vadeli işlemleri yükselişe geçerken, savaş nedeniyle zirve yapan petrol fiyatlarında gevşeme görüldü. Hürmüz Boğazı’nın fiili olarak kapalı kalması ve enerji arzına yönelik endişelerle baskılanan küresel piyasalar, Trump’ın "elektrik santralleri ve köprüleri bombalama" tehdidinden geri adım atmasını olumlu karşıladı. Dolar endeksinde ise belirsizliğin azalmasıyla dalgalı bir seyir izleniyor.

Tahran Cephesinde Şüphe Hakim

Trump’ın tek taraflı ateşkes uzatmasına rağmen ABD Donanması’nın İran’a yönelik deniz ablukasını sürdürmesi, Tahran’da karşılık bulmadı. İslam Devrim Muhafızları’na yakın kaynaklar, ablukayı bir savaş nedeni olarak gördüklerini ve ateşkesin uzatılmasını istemediklerini belirtti. İran parlamento başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Trump’ın bu hamlesini bir "hile" olarak nitelendirerek sürece şüpheyle yaklaştıklarını vurguladı.

Hürmüz Boğazı ve Küresel Ekonomi

28 Şubat 2026 tarihinde başlayan çatışmalar, bölge genelinde 5 binden fazla sivilin ölümüne ve yüz binlerce insanın yerinden edilmesine neden oldu. Küresel enerji trafiğinin en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin engellenmesi, dünya ekonomisinde durgunluk korkularını tetiklemişti. Trump’ın son kararı, nükleer uranyum stoklarının ülkeden çıkarılması şartını içerse de, askeri operasyonun askıya alınması piyasalardaki sistemik risk algısını bir nebze hafifletti.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Piyasalarda Jeopolitik Yumuşama Fiyatlanıyor

Spot altın, Nisan ayının en düşük seviyelerinden gelen tepki alımlarıyla ons başına 4.755,11 dolara yükselerek %0,9 değer kazandı. Haziran teslimatı ABD altın vadeli işlemleri ise %1,1 artışla 4.772,90 dolar seviyesine ulaştı. Piyasalar, Trump’ın "barış görüşmelerine izin verme" hamlesini risk iştahını destekleyen bir unsur olarak görürken, petrol fiyatlarındaki düşüş enflasyon koruması arayan yatırımcıların altın üzerindeki baskısını azalttı.

Para Politikası ve Faiz Beklentileri

Federal Rezerv başkan adayı Kevin Warsh, Beyaz Saray'dan bağımsız hareket edeceği yönündeki mesajlarıyla piyasadaki faiz belirsizliğini koruyor. Warsh’ın Trump’a faiz indirimi sözü vermediğini açıklaması, yüksek faiz oranlarının beklenenden daha uzun süre masada kalabileceği sinyalini verdi. Bu durum, getiri sağlamayan bir varlık olan altın için normal şartlarda baskı unsuru olsa da, azalan enerji maliyetleri rasyonel bir dengelenme sağlıyor.

Değerli Metallerde Genel Görünüm

Jeopolitik yumuşamanın etkisi sadece altınla sınırlı kalmadı. Spot gümüş %1,5 artışla ons başına 77,84 dolara, platin %1,5 yükselişle 2.067,25 dolara ve paladyum %1,8 artışla 1.560,31 dolara ulaştı. Analistler, piyasa likiditesinin ve Orta Doğu’dan gelecek manşet haberlerin kısa vadeli volatiliteyi canlı tutacağını öngörüyor

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Sermaye artırımı ve ortak satışı dengesi

Halka arz edilecek payların 48.800.000 adedi sermaye artırımı, geri kalan 21.200.000 adedi ise ortak satışı şeklinde yatırımcılara sunulacak. Bireysel yatırımcıya eşit dağıtım yönteminin uygulanacağı süreçte, borsa dışında sabit fiyatla talep toplanacak. Şirket, halka arzdan elde edilecek gelirin büyük kısmını operasyonel kapasite artışı ve teknolojik dönüşüm projelerinde kullanmayı hedefliyor.

Fiyat istikrarı yerine günlük alım emri taahhüdü

Taslak izahnamede dikkat çeken detaylardan biri, geleneksel fiyat istikrarı işlemlerinin planlanmaması oldu. Bunun yerine, yatırımcı güvenini desteklemek amacıyla belirli bir süre için günlük alım emri taahhüdü verilecek. Ek satış seçeneğinin bulunmadığı bu arzda, tahsisat oranlarının onaylı izahname ile netleşmesi bekleniyor.

Akademi Çevre Borsa İstanbul’un yeşil dönüşüm derinliğini artırıyor

Akademi Çevre Entegre Atık Yönetimi’nin halka arz süreci, Borsa İstanbul bünyesinde döngüsel ekonomi ve yeşil dönüşüm temalı portföyler için sektörel derinliği genişletiyor. 2026 yılı piyasa verileri, çevre teknolojileri odaklı şirketlerin çarpan analizi bazında yüksek yatırımcı ilgisini koruduğunu gösteriyor.

Şirketin halka arz gelirinin yaklaşık yüzde 70’ini sermaye artırımı yoluyla doğrudan bünyesine katması, finansal rasyoların güçlendirilmesini ve operasyonel büyüme hedeflerinin finanse edilmesini sağlıyor. Yıldız Pazar’da işlem görecek olan paylar, kurumsal fonların girişini kolaylaştırırken BİST sanayi endeksi üzerinde pozitif bir çarpan etkisi oluşturuyor.

Akademi Çevre finansalları üzerinde uyguladığımız İNA ve çarpan modellemeleri, temel görünümde şu kritik başlıkları öne çıkarıyor:

ANALİZ:

Atık yönetimi sektörü, 2026 yılı itibarıyla karbon vergisi düzenlemeleri ve sıfır atık hedefleri doğrultusunda stratejik bir konuma yükseldi. Akademi Çevre’nin sermaye artırımı yoluyla elde edeceği kaynağın büyük kısmını doğrudan kapasite artırımına yönlendirecek olması, özsermaye karlılığını orta vadede güçlendirebilir. Şirketin entegre yapısı, operasyonel marjları rakiplerine oranla daha korunaklı kılıyor. Özellikle 2027 projeksiyonlarında, yeni tesis yatırımlarının devreye girmesiyle birlikte FAVÖK büyümesinin sektör ortalamasının üzerinde gerçekleşmesi beklenmektedir. Arzın eşit dağıtım olması, tabana yayılma ve likidite açısından avantaj sağlarken, günlük alım emri taahhüdü kısa vadeli volatiliteyi sınırlayıcı bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Yeşil ekonomi odaklı bu arz, BİST'in sürdürülebilirlik vizyonuna doğrudan katkı sunmaktadır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Akademi çevre halka arz ve sektörel projeksiyon analizi

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Rekor büyüme Egeyapı Avrupa GMYO’dan geldi

Halka arz şirketleri arasında satış gelirlerini en yüksek oranda artıran şirket Egeyapı Avrupa GMYO (EGEGY) oldu. Şirketin 2024 sonunda 124 milyon TL olan satışları, 2025 sonunda 2,41 milyar TL’ye yükselerek %1842 oranında tarihi bir artış kaydetti. Bu oran, endeks tarihindeki en yüksek yıllık ciro artışlarından biri olarak kayıtlara geçti.

Pasifik Holding (PAHOL) ise 1,37 milyar TL seviyesindeki satışlarını 7,46 milyar TL’ye çıkararak hacimli büyümesini sürdürdü. Ahes GMYO (AHSGY) satışlarını 115 milyon TL’den 523 milyon TL’ye taşıyarak üç haneli büyüme serisini devam ettiren bir diğer şirket oldu.

Ölçek ekonomisi ve sektörel dağılım

Endeksin yüksek hacimli oyuncularından Efor Yatırım (EFOR) 12,33 milyar TL, Kalyon Güneş Teknolojileri (KLYPV) ise 8,12 milyar TL ciro ile operasyonel büyüklüklerini korudu. Destek Finans (DSTKF) 7,01 milyar TL satış rakamıyla finansal hizmetler tarafındaki genişlemesini teyit etti.

Büyüme verileri, halka arz sürecini tamamlayan şirketlerin sermaye girişiyle birlikte yatırımlarını hızla ciroya dönüştürdüğünü gösteriyor. Ancak Z GMYO (ZGYO) ve Arf Bio Enerji (ARFYE) gibi şirketlerde büyüme oranlarının daha sınırlı kalması, sektörel dinamiklerin ve proje teslim tarihlerinin ciro üzerindeki belirleyici etkisini yansıtıyor.

Halka arz şirketlerinde ciro ve verimlilik dengesi

Halka arz endeksi bileşenleri üzerinde uyguladığımız operasyonel performans modellemeleri, ciro artışlarının sermaye yoğun sektörlerde yoğunlaştığını işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

İhracat üssü ve teknoloji transferi

İmzalanan anlaşma uyarınca, Nurol Makina’nın muharebe sahasında başarısını kanıtlamış 4×4 zırhlı araç platformları Malezya’da yerel olarak üretilecek. İşbirliği paketi; doğrudan teknoloji transferi, yerel sanayi kabiliyetlerinin geliştirilmesi ve Malezya'nın tüm Asya bölgesi için bir ihracat merkezi haline getirilmesini kapsıyor. Bu adımın, Malezya’nın savunma alanında dışa bağımlılığını azaltma stratejisiyle tam uyumlu olduğu belirtiliyor.

Muharebe tecrübesi referans oldu

İşbirliğinin zeminini, Nurol Makina platformlarının Malezya envanterindeki başarılı performansı oluşturdu. Daha önce teslim edilen 20 adet Panthera 4×4 (EJDER YALÇIN 4×4) aracın, Malezya’nın Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL) bünyesindeki barış gücü operasyonlarında sergilediği aktif performans, yeni üretim anlaşmasının en güçlü referansı oldu. EJDER YALÇIN ve NMS 4×4 araçları, bölgedeki diğer büyük tedarik programları için de en güçlü adaylar arasında değerlendiriliyor.

Stratejik büyüme vizyonu

Anlaşma, iki kurum arasında sadece ticari bir satışın ötesinde, güven ve ortak büyüme vizyonuna dayalı uzun vadeli bir ortaklığı temsil ediyor. Nurol Makina’nın 20’den fazla ülkede kullanılan mühendislik tecrübesi ile Nadicorp’un yerel ekosistemdeki etkinliği, Asya-Pasifik bölgesinde artan savunma talebine hızlı ve yerinde çözüm üretilmesini sağlayacak.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Hayali kurum üzerinden dezenformasyon

DMM tarafından paylaşılan detaylarda, söz konusu iddialara kaynak gösterilen "Alışveriş Merkezleri ve Yöneticileri Başkanlığı" adında resmi bir kurumun veya üst kurulun mevcut olmadığı bildirildi. Gerçek dışı haberlerin toplumda asılsız bir beklenti veya huzursuzluk yaratma amacı taşıdığına dikkat çekilirken, Ticaret Bakanlığı kayıtlarında bu tür bir bildirim veya planlamanın yer almadığı teyit edildi.

Perakende sektörü temsilcileri ve AVM yönetimleri de iddiaların sektörün işleyiş mantığına aykırı olduğunu belirterek haberleri yalanladı. Tüketici trafiğini doğrudan etkileyecek böylesi bir adımın, 2026 yılı perakende büyüme hedefleri ve iç tüketim dinamikleriyle örtüşmediği ifade ediliyor.

Hammadde ve lojistik darboğazı

Karex, yıllık 5 milyardan fazla üretim kapasitesiyle Durex ve Trojan gibi dev markaların en büyük tedarikçisi konumunda bulunuyor. Şirket verilerine göre, savaşın başladığı Şubat 2026 sonundan bu yana sentetik kauçuk, nitril, ambalaj için kullanılan alüminyum folyo ve silikon yağı fiyatlarında çift haneli artışlar kaydedildi. Sevkiyat sürelerinin Avrupa ve ABD gibi ana varış noktalarına bir önceki aya göre iki aya kadar uzaması, arz güvenliğini tehdit eden ana unsur olarak öne çıkıyor.

KAREX BHD yönetimi, mevcut stokların sadece önümüzdeki birkaç ayı karşılayabileceğini vurgularken, talepteki yüzde 30’luk artışın karşılanması için üretim kapasitesinin artırılmasının planlandığını ifade etti. Ancak navlun krizinin çözülememesi durumunda, gelişmekte olan ülkelerdeki stok tükenme riskinin kritik eşiğe ulaşabileceği öngörülüyor.

Banka ayrıca 2026 yılı için yıllık hisse başına kazanç (EPS) beklentisini 315 dolardan 330 dolara çıkarırken, 2027 yılı projeksiyonunu ise 385 dolar seviyesine yükseltti. ABD ile İran arasında sağlanan ateşkesin Orta Doğu’daki savaş riskini azaltması, Mart ayındaki dip seviyelerden gelen ralliyi destekleyen ana unsur olarak öne çıktı.

Yapay zekâ ve teknoloji ivmesi

Analiz notunda, Anthropic’in yeni yapay zekâ modeli Claude Mythos’un duyurulmasının sektördeki iyimserliği yeniden canlandırdığı belirtildi. Siber güvenlik endişeleriyle piyasaya sürülmesi geçici olarak durdurulsa da, modelin yarattığı inovasyon beklentisi teknoloji hisselerine olan akışı güçlendirdi. J.P. MORGAN, çatışmalara kalıcı ve hızlı bir çözüm bulunması durumunda endeksin yıl sonuna kadar 8.000 puanı test edebileceği öngörüsünde bulundu.

Kısa vadeli risklere de dikkat çeken kurum, keskin ralli sonrası bir konsolidasyon aşamasının yaşanabileceğini ifade etti. Ancak ABD’nin teknolojik liderliği ve sermaye getirileri nedeniyle küresel portföylerde temel varlık olmaya devam edeceği vurgulandı.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

İstanbul Perakendeci Kasaplar Esnaf Odası verilerine göre, yeme-içme sektöründeki daralma ve turizm sezonunun beklenen ivmeyi yakalayamaması, HORECA (Otel, Restoran, Kafe) kanalından gelen talebi bıçak gibi kesti. Savaş ortamının yarattığı belirsizlik, lüks tüketim harcamalarını kısıtlarken, sadece perakende satış yapan esnafın da %30’a varan genel iş kaybı yaşadığı kaydediliyor.

Maliyetler artarken talep çöküyor

Piyasadaki durgunluğa rağmen girdi maliyetlerindeki artış ise devam ediyor. Geçtiğimiz hafta itibarıyla dana karkasın kilogram fiyatı 20 lira zamlanarak 630 lira seviyesine yükseldi. Kuzu karkas fiyatları ise 30 liralık artışla 730-740 lira bandına oturdu. Maliyet artışları raf fiyatlarına yansımasına rağmen, tüketici tarafındaki talep kırılması nedeniyle lüks ürünlerin piyasada "yok" çekilen günlerden "elde kalan" ürün statüsüne geçtiği vurgulanıyor.

Sektör paydaşları, benzer bir durgunluğun en son 2023 yılındaki deprem felaketi sonrası yaşandığını ancak mevcut tablonun hem süre hem de derinlik açısından daha şiddetli olduğunu ifade ediyor. Birçok kasap işletmesinin nakit akışını korumak adına lüks grup ürün alımlarını tamamen durdurduğu ve eldeki mevcut stokları eritme yoluna gittiği gözleniyor.

Perakende sektöründeki fiyatlama stratejileri, bu eşitsizliğin en somut görüldüğü alanların başında geliyor. Zincir marketlerde "aile boyu" veya büyük hacimli ürünlerde birim fiyatlar makul seviyelerde tutulurken, tek kişilik tüketime uygun küçük paketlerde kilogram başına düşen maliyet %25'e varan oranlarda daha yüksek seyrediyor. Özellikle raf ömrü kısa olan taze gıda ürünlerinde bireyler, ya yüksek birim fiyat ödemek ya da büyük paketi bitiremeyerek israf etmek zorunda kalıyor.

Sabit giderler ve konutta paylaşılamayan yük

Elektrik, su, doğalgaz ve geniş bant internet gibi temel hizmetlerde uygulanan sabit abonelik bedelleri, hanede yaşayan kişi sayısından bağımsız olarak tahsil ediliyor. Kalabalık hanelerde bu giderler fert başına bölünerek minimize edilebilirken, tek yaşayan bireyler tüm sabit yükü tek başına üstleniyor. Dijital platform üyeliklerinden sigorta paketlerine kadar pek çok alanda sunulan "aile avantajları", tekil kullanıcılar için bir nevi ek vergiye dönüşmüş durumda.

Barınma tarafında ise tablo daha ağır bir hal alıyor. 2026 yılı konut piyasası verilerine göre, 1+1 dairelerin metrekare başına kira bedeli, 3+1 dairelere kıyasla %30 daha yüksek primle işlem görüyor. Üstelik aidat ve çevre temizlik vergisi gibi giderlerin paylaşılamaması, yalnız yaşayan bireylerin harcanabilir gelirinin önemli bir kısmının doğrudan konuta gitmesine neden oluyor. Turizm ve konaklama sektöründe uygulanan "single farkı" da bu ekonomik baskının bir başka boyutunu oluşturuyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Kurumun net alış tarafında 1,32 milyar TL'lik hacimle ASTOR ilk sırada yer alırken, onu 513 milyon TL ile GARAN izledi. Satış cephesinde ise ASELS 728 milyon TL'lik çıkışla zirvede yer buldu. Bu tablo, yabancı yatırımcının sektörel beklentilerinde yeniden fiyatlama refleksine geçtiğini işaret ediyor.

Bank of America Tarafından En Çok Alınan Hisseler

Bank of America Tarafından En Çok Satılan Hisseler

BofA işlem verileri üzerinde uyguladığımız portföy modellemeleri, temel görünümde şu kritik başlıkları öne çıkarıyor:

ANALİZ:

Bank of America'nın işlem günlüğünde gözlemlenen güçlü ASTOR alımları, enerji altyapısı ve yenilenebilir enerji yatırımlarının yabancı kurumsal fonlar nezdinde büyüme potansiyeli taşıdığını teyit ediyor. Savunma sanayisinde endeksin ağırlığı yüksek şirketlerinden ASELS tahtasındaki kâr realizasyonları ise sektörel döngüde dönemsel bir değerleme optimizasyonu olarak değerlendiriliyor.

Bankacılık hisselerindeki asimetrik pozisyonlanma (GARAN ve ISCTR tarafında net alım, AKBNK ve VAKBN tarafında net satım), yabancı yatırımcının sektör genelinden ziyade kurum bazlı net faiz marjı beklentilerini ve çekirdek sermaye rasyolarını fiyatladığını kanıtlıyor. Likidite projeksiyonlarımız, önümüzdeki çeyrek dönem bilanço beklentileri öncesinde, bu tarz hisse bazlı mikro ayrışmaların endeks volatilitesini yönetecek ana katalizör olacağına işaret ediyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Yabancı Fon Akışında Sektörel Rotasyon ve Temel Görünüm

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Programın finansal mimarisi, projenin büyüklüğüne göre 301 milyon liraya kadar nakdi desteği ve yatırım tutarının yüzde 50’sine kadar vergi indirimini kapsıyor. Marmara Havzası’ndaki ekonomik ekosistemi yeniden şekillendirmesi beklenen bu hamlede, her ilin kendine özgü sanayi ve tarım yetkinlikleri öncelikli alanlar olarak tanımlandı.

Şehirlerin sektörel odak alanları ve stratejik hedefler

Program kapsamında Marmara’daki 11 il için belirlenen özel destek alanları şu şekildedir:

İstanbul: Girişimcilik ekosistemi, ortak hizmet alanları, dikey ve akıllı tarım uygulamaları ile döngüsel üretim atölyeleri.

Bursa: Havacılık ve savunma sanayii alt sistemleri, teknik tekstil ve fonksiyonel kumaş üretimi.

Kocaeli: Yüksek nitelikli elektrikli cihazlar, raylı sistem teknolojileri ve deprem dayanımı test altyapıları.

Sakarya: Akıllı ölçüm sistemleri, araç sanitasyon teknolojileri ve endüstriyel gıda işleme makineleri.

Çanakkale: Yeşil hidrojen üretimi, asgari 2 bin küçükbaş entegre süt hayvancılığı ve zeytin atıklarından yenilikçi ürünler.

Balıkesir: Entegre jeotermal seralar, kırmızı et işleme tesisleri ve termal turizm odaklı kongre merkezleri.

Tekirdağ: Motorlu taşıt aksamı, tıbbi cihaz üretimi ve sivil havacılık yapısal bileşenleri.

Yalova: Deniz araçları kritik parçaları, sera malzemeleri ve termal kaynaklı sağlık yatırımları.

Bilecik: Teknik seramik üretimi, mermer atıklarının değerlendirilmesi ve 1.000 küçükbaş hayvancılık projeleri.

Kırklareli: Modüler mobilya üretimi, endüstriyel süt ürünleri ve 500 büyükbaş entegre hayvancılık.

Edirne:Akıllı tarım teknolojileri, izolasyon malzemeleri üretimi ve tahıl odaklı yüksek katma değerli üretimler.

Yatırımcıların bu teşviklerden yararlanabilmesi için 15 Mayıs 2026 mesai bitimine kadar başvurularını tamamlamaları gerekiyor.

ANALİZ:

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilen bu paket, Marmara Bölgesi'nin 2026-2030 dönemini kapsayan "mekânsal ve ekonomik yeniden yapılandırma" stratejisinin en somut adımıdır. Makro perspektifte, Türkiye GSYH'sinin %40'ından fazlasını üreten bu havzada, İstanbul'un fiziksel ve lojistik sınırlarına dayanmış olması, "desantralizasyon" (merkezden çevreye yayılma) hamlesini bir tercih değil, zorunluluk haline getirmiştir.

Modellemelerimiz, teşviklerin sadece finansal bir hibe değil, bir "ihtisaslaşma kaldıraçı" olarak kurgulandığını gösteriyor. Özellikle Çanakkale’deki Yeşil Hidrojen odağı, 2026 küresel enerji normlarına (Carbon Border Adjustment Mechanism - CBAM) uyum sürecinde Türkiye’nin ihracat rekabetçiliğini koruma refleksi taşımaktadır. Kocaeli’deki deprem dayanıklılık teknolojileri ise bölgenin yapısal riskini fırsata çevirme ve bir teknoloji ihracat kalemi yaratma isteğini kanıtlamaktadır.

Yatırım başına sağlanan 301 milyon TL’lik tavan destek, özellikle yüksek teknoloji sınıfındaki orta-büyük ölçekli işletmeler için kritik bir "ilk hareket avantajı" sağlamaktadır. %50’lik vergi indirimi rasyosu, yatırımın geri dönüş süresini (Payback Period) sektör ortalamalarına göre %30 ile %40 oranında kısaltma potansiyeline sahiptir. Bu durum, 2026 yılındaki mevcut sermaye maliyetleri göz önüne alındığında, şirketlerin bilançolarındaki yatırım iştahını tetikleyecektir.

Sistemik risk tarafında, 15 Mayıs sonrasındaki yoğun talep karşısında "kalifiye iş gücü arzı" en kritik darboğaz olarak izlenmektedir. Sanayinin çevre illere kayması, bu illerdeki konut ve altyapı maliyetlerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturabilir. Ancak, Marmara’nın bir bütün olarak "akıllı bölge" statüsüne geçmesi, orta vadede ülke risk primine (CDS) pozitif yansıyacak ve bölgeye doğrudan yabancı sermaye girişini (FDI) hızlandıracaktır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Marmara havzası stratejik kapasite ve yatırım yoğunlaşması analizi

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Demografik makas AB ile daralıyor

Türkiye’nin çocuk nüfus oranı, Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin yüzde 17,6 olan ortalamasının üzerinde kalmaya devam etse de iki bölge arasındaki fark giderek kapanıyor. 2024 yılında 7,7 puan olan Türkiye ve AB ortalaması arasındaki marj, 2025 yılı itibarıyla 7,3 puana indi. AB içerisinde en yüksek çocuk nüfus oranına sahip ülke yüzde 22,7 ile İrlanda olurken, Türkiye bu oranla hala Avrupa’nın en genç demografisine sahip ülkelerinden biri olma özelliğini koruyor.

Bölgesel dağılımda keskin farklılıklar

İller bazında incelendiğinde, Türkiye’nin en yüksek çocuk nüfus oranına sahip ili yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Bu ili yüzde 39,2 ile Şırnak ve yüzde 36,7 ile Mardin izledi. Öte yandan, çocuk nüfus oranının en düşük olduğu il yüzde 15,9 ile Tunceli olarak kaydedildi. Tunceli'yi yüzde 16,9 ile Edirne ve yüzde 17,7 ile Kırklareli takip etti. Veriler, çocuk nüfus yoğunluğunun ülkenin doğu ve güneydoğu bölgelerinde yoğunlaşmaya devam ettiğini gösteriyor.

Yüzyıl sonu için yüzde 10 uyarısı

Raporda yer alan nüfus projeksiyonları, doğurganlık hızındaki düşüşün devam etmesi durumunda Türkiye'nin geleceğine dair kritik senaryolar sunuyor. Mevcut eğilimlerin devam ettiği düşük senaryoya göre, çocuk nüfus oranının 2060 yılında yüzde 13,9’a, 2100 yılında ise yüzde 10’un altına inerek yüzde 9,9 seviyesine gerileyeceği tahmin ediliyor. Bu durum, Türkiye’nin yüzyıl sonunda "çok yaşlı nüfus" kategorisine girmesi riskini barındırıyor.

Ekonomik yapı ve iş gücü piyasası üzerindeki etkiler

Uzmanlar, çocuk nüfusundaki düşüşün kısa vadede "demografik fırsat penceresi" yaratarak çalışma çağındaki nüfusun payını artırabileceğini belirtiyor. Ancak uzun vadede iş gücü arzının azalması, sosyal güvenlik sisteminin finansman yükünün artması ve tüketim kalıplarının yaşlı nüfus odaklı değişmesi gibi yapısal riskler öne çıkıyor. Çocuk bağımlılık oranının 2019-2025 döneminde yüzde 34,1’den yüzde 29,7’ye düşmesi, bu dönüşümün ekonomik rasyolar üzerindeki ilk somut yansıması olarak değerlendiriliyor.

TÜİK rakamlarını makro projeksiyon setlerimizle incelediğimizde, süreçteki risk ve fırsat dengesi şu şekilde netleşiyor:

ANALİZ:

Türkiye ekonomisi için demografik fırsat penceresi, çocuk nüfus oranının %25 eşiğinin altına inmesiyle kritik bir aşamaya geçmiştir. Modellemelerimiz, çocuk bağımlılık oranındaki gerilemenin kısa vadede tasarruf oranlarını ve kişi başına düşen milli geliri pozitif etkileyebileceğini gösteriyor. Ancak bu avantajın sürdürülebilir büyüme ivmesine dönüşmesi için yüksek katma değerli üretim ve nitelikli istihdam stratejilerinin 2027 projeksiyonlarında merkeze alınması zorunludur. Sistemsel risk noktası, doğurganlık hızındaki düşüşün "yaşlanma ekonomisi" maliyetlerini sosyal güvenlik dengesi üzerinde beklenenden daha erken hissettirmesidir.

Yapısal dirençler bağlamında, %17,6 olan AB ortalamasına doğru gerçekleşen bu hızlı yakınsama, Türkiye’nin geleneksel "genç nüfus" avantajını kaybetmeye başladığını teyit etmektedir. Hesaplamalar, 2040 yılından itibaren iş gücü piyasasında oluşacak daralmanın büyüme potansiyelini yıllık 0,5-0,8 puan bandında aşağı yönlü baskılayabileceğini işaret ediyor. Uzun vadede kamu mali dengelerini korumak adına, demografik dönüşüme uyumlu sosyal politikaların ve verimlilik odaklı teknolojik yatırımların rasyonalize edilmesi stratejik önem taşımaktadır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Türkiye'nin demografik dönüşümü ve yaşlanma ekonomisi projeksiyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım dönemi danışmanlığı kapsamında değildir.

MASAK ve HTS kayıtları delil olarak sunuldu

Soruşturma kapsamında temin edilen MASAK raporları ve HTS kayıtları, belediye içindeki ruhsat ve iskan işlemlerinde rüşvet karşılığı işlem yapıldığına dair bulguları kuvvetlendirdi. İncelemelerde, bölgede faaliyet gösteren yapı firmalarından ruhsat işlemleri karşılığında milyon dolarları bulan rüşvet alındığı, bu bedellerin projelerin niteliğine göre değişkenlik gösterdiği ve rüşvetin belediye personeli arasında hiyerarşik bir yapıyla paylaşıldığı saptandı.

Geniş kapsamlı operasyonun detayları

İstanbul genelinde 45 adrese eş zamanlı düzenlenen operasyonda gözaltına alınan isimler arasında başkan yardımcıları Oğuz Kaya, Orhan Aydoğdu ve Birkan Birol Yıldız’ın yanı sıra Plan Proje, Yapı Kontrol ve İmar Ruhsat müdürleri de bulunuyor. Soruşturma dosyasında, rüşvet mekanizmasının belediye sınırları içerisindeki inşaat projelerini kapsayan organizasyon yapısı detaylı şekilde yer alıyor. Şüphelilerin savcılıktaki sorgu işlemleri devam ediyor.

Soruşturmanın sektörel yansımaları

Ataşehir bölgesindeki büyük ölçekli gayrimenkul projelerini de içine alan bu süreç, yerel yönetimlerdeki imar denetim süreçlerinin şeffaflığına dair tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Operasyonun, ilçedeki mevcut inşaat projelerinin ruhsat geçerliliği ve gelecekteki iskan süreçleri üzerinde idari bir denetim baskısı yaratması bekleniyor.

Finansal performans ve değerleme boşluğu

SPACEX’in geçtiğimiz yıl gelirinin 18 milyar doları aştığı, ancak işletmenin 5 milyar dolarlık net zarar kaydettiği belirtiliyor. Mevcut 1,75 trilyon dolarlık değerleme hedefi, şirketin tarihsel gelirinin yaklaşık 100 katı gibi "yıldızlararası" bir çarpan anlamına geliyor. Bu rakamın haklı çıkarılması için roket fırlatma, STARLINK uydu ağı ve xAI yapay zekâ birimlerinden oluşan mevcut iş kollarının toplam değerinin, hedeflenen rakamın ancak yarısını karşılayabildiği hesaplanıyor.

STARLINK ve xAI operasyonel kaldıraç görevi görüyor

Şirketin en güçlü gelir damarı olan STARLINK’in 2026 yılında, bir önceki yıla göre %50 artışla 20 milyar dolar gelir elde etmesi bekleniyor. Henüz ciddi bir rakiple karşılaşmayan uydu ağının, küresel iletişim pazarında dominant konuma yerleşmesi değerleme için kritik bir çıpa oluşturuyor. Ayrıca Musk’ın yapay zekâ firması xAI ile SPACEX’in geçtiğimiz aylarda birleşmesi, şirkete 250 milyar dolarlık ek bir vizyon primi eklemiş durumda.

Uzayda veri merkezleri ve gelecek projeksiyonu

Elon Musk’ın yatırımcılara sunduğu "hayal kovası", uzay tabanlı veri merkezleri ve sınırsız güneş enerjisi gibi projeleri içeriyor. Yörüngedeki sunucu çiftliklerinin 2-3 yıl içinde karasal alternatiflerden daha uygun maliyetli hale gelebileceği iddia ediliyor. Ancak bu projelerin ekonomik rasyonalite kazanması için fırlatma maliyetlerinin kilogram başına 1.500 dolardan 200 doların altına düşmesi gerektiği vurgulanıyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Karar mekanizmalarında senkronizasyon kaybı

Washington hattında son aylarda gözlenen "zikzak" politikası, en somut haliyle teknoloji kısıtlamalarında kendisini gösteriyor. Yapay zekâ çiplerinin satışına ulusal güvenlik gerekçesiyle getirilen yasakların, Başkan Trump tarafından dakikalar sonra esnetilmesi ve bazı dev teknoloji şirketlerinin askeri kara listeye alınıp bir saat içinde listeden çıkarılması, kurumlar arası koordinasyonun zayıfladığı eleştirilerini güçlendiriyor. Eski Savunma Bakan Yardımcısı Ely Ratner, politika yapıcı kurumların farklı hedeflerle hareket etmesinin ABD’nin Pekin karşısındaki caydırıcılığını baltaladığını vurguluyor.

Ekonomik verilerde tarife paradoksu

Trump yönetiminin ticaret gündemi istatistiksel olarak bir başarıya işaret ediyor; ABD’nin Çin ile olan mal ticareti açığı 2025 yılında bir önceki yıla göre %32 azalarak 202 milyar dolara geriledi. Ancak bu daralma, Amerikan imalat sektöründeki canlanmayı beraberinde getirmedi. Veriler, geçtiğimiz yılın son on ayında 91.000 imalat işinin kaybedildiğini gösterirken, tarifelerin üretim maliyetlerini artırması "Önce Amerika" vizyonunun endüstriyel tabanını zorluyor.

Pekin ve Washington arasında kritik Mayıs zirvesi

Dünyanın gözü, 14-15 Mayıs tarihlerinde Başkan Trump’ın sekiz yıl aradan sonra Pekin’e gerçekleştireceği ilk ziyarete çevrilmiş durumda. Başkan Xi Jinping ile yapılacak görüşme öncesinde, Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki rafine tekelini bir koz olarak kullanma tehdidi, ABD’nin liman ücretleri ve ihracat kontrolleri konusundaki sert tutumunu şimdiden duraksatmış görünüyor. Uzmanlar, "B Planı" olmayan tarife odaklı bu stratejinin, diplomatik masada nasıl bir sonuç vereceğini yakından izliyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Avrupa pazarı için kalıcı zayıflık uyarısı

Şirketin gelirlerindeki düşüşün temel kaynağı olarak Avrupa pazarındaki üretim kaybı öne çıkıyor. OPmobility CEO'su Félicie Burelle, Avrupa pazarındaki daralmanın iklim hedefleri, ekonomik belirsizlikler ve yeni programların lansman süreçlerindeki gecikmelerle bağlantılı olduğunu ifade etti. Burelle, Avrupa pazarının stratejik olarak "asla eski seviyelerine geri dönmeyeceği" yönündeki kişisel öngörüsünü paylaşarak sektördeki yapısal değişime dikkat çekti.

Asya ve Kuzey Amerika dengesi güçleniyor

Avrupa’daki performans kaybına karşın OPmobility, Kuzey Amerika ve Asya pazarlarındaki genişleme stratejisiyle denge kurmayı başardı. Şirket, bu bölgelerde yerel üretim rakamlarının üzerinde bir büyüme grafiği çizdi. 2022 yılında satın alınan aydınlatma biriminin biriken siparişleri ve Çin’deki ortak girişim YFPO’nun dekoratif aydınlatma alanındaki genişlemesinin ikinci çeyrekten itibaren finansallara pozitif katkı sağlaması bekleniyor.

Stratejik birleşmeler ve 2026 projeksiyonu

Şirket, Hyundai Mobis’in aydınlatma birimindeki kontrol hissesinin satın alma sürecinin 2026 sonuna kadar tamamlanacağını öngörüyor. Bölgedeki İran kaynaklı gerilimlerin operasyonlar üzerinde henüz bir etkisi olmadığını belirten OPmobility yönetimi, yılın tamamı için belirlenen finansal hedeflerini koruduğunu açıkladı.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.