Avrupa borsalarında haftanın son işlem günü, neredeyse tümüyle yeşil bir tabloyla kapandı; tek istisna Almanya oldu. Gösterge endeksi Stoxx Europe 600 yüzde 0,04 artışla 641,1 puana çıkarken, İngiltere'de FTSE 100, Fransa'da CAC 40 ve İtalya'da FTSE MIB yükseldi. Almanya'da DAX 40 ise yüzde 0,2 geriledi.

Avrupa borsaları haftayı nasıl kapattı

Kapanışta yükseliş sınırlı kaldı. En güçlü performansı yüzde 0,44 ile İtalya'nın FTSE MIB endeksi gösterdi; onu yüzde 0,24 ile FTSE 100 ve yüzde 0,15 ile CAC 40 izledi. Gösterge Stoxx Europe 600 ise yüzde 0,04 gibi çok sınırlı bir artışla günü tamamladı. Almanya'nın DAX 40 endeksi, yüzde 0,2 düşüşle günü negatif kapatan tek büyük endeks oldu. Avro/dolar paritesi TSİ 19.22 itibarıyla yüzde 0,07 artışla 1,14 seviyesindeydi.

Piyasaların gündeminde ne vardı

Avrupa piyasaları, ABD ile İran arasında karşılıklı saldırılarla yeniden tırmanan gerilime ve artan jeopolitik risklere odaklandı. Makro tarafta Almanya'da yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki artış hızının yavaşlamasıyla haziranda yüzde 2,3'e geriledi. Avrupa borsalarındaki seyrin yanında, Avrupa Birliği'ne üye 27 ülkenin toplam nüfusunun bu yıl 452 milyona ulaştığı açıklandı; AB ayrıca yüksek bütçe açığı nedeniyle Bulgaristan'a yönelik disiplin süreci başlattı.

Şirket ve regülasyon başlıkları

Şirketler cephesinde dikkat çeken gelişme havacılıktan geldi. ABD'li özel sermaye şirketi Apollo, İngiltere'nin düşük maliyetli hava yolu şirketi easyJet'i satın almak için 5,7 milyar sterlinlik teklif verdi ve hafta başında şirketle prensipte anlaşan ABD'li Castlelake'i devre dışı bıraktı. Regülasyon tarafında ise AB Komisyonu, Meta'yı Facebook ve Instagram'da kullanıcıları bağımlılığa yönlendiren tasarım unsurları nedeniyle dijital kuralları ihlal etmekle suçladı.

Hafta kapanırken Avrupa piyasalarının gözü, jeopolitik risklerin seyri kadar önümüzdeki dönemde açıklanacak makro verilerde olacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Savur GYO paylarında işlem yapan yatırımcılar, 13 Temmuz'dan itibaren bir ay boyunca bu hissede açığa satış ve kredili işlem yapamayacak. Borsa İstanbul, Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında Savur GYO (SVGYO) paylarına önleyici tedbir uygulanmasını kararlaştırdı ve kararı Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden duyurdu.

Savur GYO'da hangi işlemler kısıtlandı

Uygulanan tedbir iki işlem türünü kapsıyor: açığa satış ve kredili işlem. Açığa satış, yatırımcının sahip olmadığı payı ödünç alıp satması; kredili işlem ise borçlanarak pay alması anlamına geliyor. Tedbir süresince Savur GYO paylarında bu iki işlem yapılamayacak; hissede normal alım satım ise sürüyor.

Tedbir ne zaman başlıyor, ne zaman bitiyor

Karara göre kısıtlama, 13 Temmuz 2026 tarihli işlemlerde seans başından başlayarak 12 Ağustos 2026 tarihli işlemlerin seans sonuna kadar geçerli olacak. Bu, yaklaşık bir aylık bir dönemi kapsıyor.

VBTS ne işe yarıyor

VBTS, paylarda görülen olağan dışı fiyat ve işlem hareketlerine karşı otomatik olarak devreye giren bir mekanizma. Sistem, belirli volatilite eşiklerinin aşılması durumunda açığa satış ve kredili işlem yasağı, brüt takas ya da işlem sınırlaması gibi önleyici tedbirler getirebiliyor. Amaç, ani ve sert hareketlerde Borsa İstanbul'daki işlemlerde yatırımcıyı korumak. Tedbirin belirli bir şirket olayına değil, algoritmik ölçütlere dayandığını da belirtmek gerekiyor.

Sürenin sonunda, volatilite ölçütlerine göre tedbirin kaldırılması ya da uzatılması gündeme gelebilir. Yatırımcıların, işlem yaptıkları paylardaki tedbir durumunu KAP duyurularından takip etmesi önem taşıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

BIST 100 endeksi, günü 215,75 puan yükselişle 14.321,19 puandan kapattı. Yükseliş, İdeal Data’nın kapanış anketinde öngörülen 144,14 puanlık artışın belirgin biçimde üzerinde gerçekleşti. Ankete katılan 11 analistin tamamı endeksin günü pozitif kapatacağını tahmin etmiş, negatif kapanış bekleyen olmamıştı. Endeks, önceki günkü yüzde 0,60'lık düşüşün ardından toparlandı.

BIST 100 kapanışında hangi hisseler öne çıktı

Kapanışta yükselen tarafta çok sayıda hisse tavana yakın kapandı. ORZAX ve VESTL yüzde 9,99 ile listenin başında yer aldı; IHAAS yüzde 9,98, GOLDA, PNLSN, CATES ve PASEU yüzde 9,97 ile onları izledi. Düşen tarafta VERUS yüzde 9,98, QNBFK yüzde 9,96, INFO yüzde 9,95 geriledi. İşlem hacminde ise ASELS, THYAO ve ASTOR ön sıralarda yer aldı.

Anket beklentisi ne kadar tuttu

Kapanış anketinde gerçekleşmeye en yakın tahmini, 220,00 puanlık yükseliş beklentisiyle FİBA Portföy'den Fatih Tomakin yaptı. İkinci en yakın tahmin 236,00 puanla A1 Capital'den Serkan Arbaç'a, üçüncü ise 169,21 puanla Gedik Yatırım'dan Umay Ezgi Budak Döner'e ait oldu. Endeksin 215,75 puanlık gerçekleşmesi, Borsa İstanbul'daki günlük seyirde anket ortalamasının öngördüğü 144,14 puanın üzerindeydi.

Yükselen tarafta tavan yoğunluğu, günün en dikkat çeken görüntüsü oldu. Kapanışın ardından gözler, endeksin bu toparlanmayı sürdürüp sürdüremeyeceğine ve işlem hacmindeki dağılıma çevrildi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Yasa dışı bahisten elde edildiği değerlendirilen paralar önce banka hesaplarında göründü, sonra dijital cüzdanlarda kayboldu. İstanbul Emniyeti'nin Siber Suçlarla Mücadele ekipleri, MASAK raporu doğrultusunda yürüttüğü soruşturmada, şüphelilere ait hesaplarda 76,3 milyar liralık işlem hacmi tespit etti ve paranın izinin USDT üzerinden kaybettirilmeye çalışıldığını belirledi. Operasyonda 68 şüpheli gözaltına alındı.

Bahis parası USDT ile nasıl kayboldu

Ekiplerin tespitine göre para, birbirini izleyen birkaç aşamadan geçirildi. Elektronik para kuruluşları üzerinden gelen yüksek tutarlı paralar önce farklı banka hesaplarına dağıtıldı; ardından büyük bölümü kripto varlık hizmet sağlayıcılarına aktarıldı. Bankacılık kayıtlarında toplam 100 bin 25 işlem ve 76 milyar 284 milyon lirayı aşan bir hacim belirlendi.

Paranın izi hangi aşamalarda silindi

Ekiplere göre kripto varlıklara aktarılan tutarların büyük bölümü, değeri dolara endeksli USDT'ye dönüştürüldü ve yurt dışındaki dış cüzdanlara gönderildi. Bu yöntemle paranın izinin kaybettirilmeye çalışıldığı, parasal hareketliliğin yasa dışı bahis gelirinden kaynaklandığı değerlendirildi. Kimlik ve adresleri belirlenen şüphelilere yönelik eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Operasyonda ne oldu

Soruşturma kapsamında 78 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi; bunlardan 68'i eş zamanlı operasyonda gözaltına alındı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Soruşturma Bürosu koordinesinde yürütülen çalışmanın MASAK ile Siber Suçlarla Mücadele raporlarına dayandığını belirtti. Şüpheliler hakkındaki soruşturma sürüyor.

Bakan Gürlek, kara para aklama ve yasa dışı bahisle mücadelenin devletin tüm birimleriyle sürdürüleceğini vurguladı. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında şüphelilerin hukuki durumunun netleşmesi bekleniyor.

İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen, ülkesinin Kanal 14 televizyonundaki bir yayında, Türkiye'nin gelişmiş silahlara erişmesini engellemek için ABD nezdinde girişimde bulunduklarını söyledi. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına dönebileceğine ilişkin sinyallerinin ardından geldi. Cohen, Washington'dan İsrail'in askeri üstünlüğünü güvence altına alan mevzuatın korunmasını istediklerini belirtti.

İsrail Türkiye'nin F-35'ini nasıl engellemeye çalışıyor

Cohen'in açıklaması, İsrailli yetkililerin son günlerde art arda gelen çıkışlarının bir parçası. Aktarılan bilgilere göre İsrail, ABD'nin Türkiye'ye F-35 vermesini engellemek için birden fazla araca aynı anda başvuruyor. Bunların başında, ABD mevzuatındaki niteliksel askeri üstünlük (QME) doktrini geliyor; İsrail bu düzenlemeyi öne sürerek Kongre nezdinde girişimde bulunmayı planlıyor.

İsrail neden bu kadar rahatsız

İsrailli yetkililer, Türkiye'nin savunma alanındaki ilerlemesini yakından izliyor. Cohen, tartışmayı yalnızca F-35 ile sınırlı tutmayarak Türkiye'nin Suriye'deki olası askeri varlığına da değindi ve karşılık verecekleri mesajını verdi. Başbakan Binyamin Netanyahu, ABD medyasına verdiği röportajlarda Türkiye'nin F-35'lere erişimine doğrudan karşı olduklarını söylemiş; Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise engellemek için "hem açıktan hem perde arkasından" çalıştıklarını belirtmişti.

F-35 sürecinin önündeki engeller

F-35 konusu, İsrail'in itirazlarının ötesinde başka engeller de taşıyor. Türkiye, 2019'da Rusya'dan aldığı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle programdan çıkarılmış, 2020'de CAATSA kapsamında yaptırıma uğramıştı. Trump'ın yaptırımları kaldırma ve programa dönüş sinyalleri süreci yeniden açsa da, nihai kararın ABD Kongresi'nin denetiminden geçmesi gerekiyor. Ayrıca Yunanistan'ın da satışa karşı Washington'da girişimlerde bulunduğu belirtiliyor.

Cohen ve diğer İsrailli yetkililerin açıklamaları, Türkiye'nin F-35'e dönüş ihtimalinin bölgede yarattığı tedirginliği gösteriyor. Sürecin nasıl sonuçlanacağı, ABD yönetiminin ve Kongre'nin atacağı adımlarla netleşecek.

BIST İnşaat Endeksi'nde yılın ilk yarısında getiriler yüzde 478 ile eksi yüzde 24 arasında dağıldı. Aynı endeks çatısı altında elektrik taahhüt, altyapı ve mühendislik şirketleri güçlü yükselişler kaydederken, gayrimenkul ağırlıklı hisselerde satış baskısı sürdü. Böylece endeks, tek yönlü bir tablodan çok belirgin bir ayrışmaya sahne oldu.

İnşaat endeksinde hangi hisseler öne çıktı

Yükselişe damga vuran isimler elektrik taahhüt ve mühendislik tarafından geldi. Anel Elektrik yılbaşından bu yana yüzde 478,19 ile endeksin açık ara en yüksek getirisini sağladı; onu yüzde 338,55 ile Akfen İnşaat ve yüzde 118,99 ile Sanel Mühendislik izledi. Girişim Elektrik yüzde 71,23, Orge Enerji yüzde 52,84 yükseldi. Enka İnşaat ise yüzde 16,02 ile daha istikrarlı bir seyir gösterdi.

İnşaat endeksinde elektrikçiler neden kazandırdı

Öne çıkan şirketlerin ortak paydası, ağırlıklı olarak elektrik taahhüt, altyapı ve mühendislik işlerinde faaliyet göstermeleri. Bu alanların performansı genellikle enerji ve altyapı yatırımlarına bağlı iş hacmiyle ilişkilendiriliyor. Gayrimenkul tarafında ise yüksek faiz ortamının talep üzerindeki baskısı, öne çıkarılan etkenlerden biri. Yine de tek tek hisselerdeki üç haneli getiriler yalnızca sektör dinamiğini değil, şirkete özgü gelişmeleri ve düşük başlangıç seviyelerini de yansıtabilir; bu nedenle tablo tek bir nedene indirgenemez.

Gayrimenkul tarafında tablo nasıldı

Listenin zayıf tarafında ağırlıkla gayrimenkul şirketleri yer aldı. DAP Gayrimenkul yüzde 23,61 düşüşle en zayıf performansı sergilerken, Yayla Enerji yüzde 16,88, Gülermak Ağır Sanayi yüzde 10,57 geriledi. Türker Proje yüzde 0,60 ile neredeyse yatay kalırken, Edip Gayrimenkul yüzde 8,95 sınırlı yükseldi. Böylece Borsa İstanbul'daki inşaat tarafında kazanan ve kaybeden şirketler net biçimde ayrıştı.

Sert ayrışma, endeks bazlı tek bir "inşaat hissesi" değerlendirmesinin yanıltıcı olabileceğini gösteriyor; aynı çatı altında birbirinden çok farklı hikâyeler var. Üç haneli getiriler dikkat çekse de bunlar geçmiş performanstır ve gelecekteki getiriyi garanti etmez.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye, savunma şirketlerine uzun vadeli finansman sağlaması hedeflenen Kanada merkezli savunma bankasına şu aşamada katılmama kararı aldı. Karar, bankanın kurucu destekçileri 7 Temmuz'da Ankara'daki NATO Zirvesi'nde açıklanırken Türkiye'nin de bu ülkeler arasında sayılmasının ardından geldi. Milli Savunma Bakanlığı'ndan edinilen bilgiye göre değerlendirme dört kurumun katılımıyla yapıldı.

Türkiye hangi bankaya katılmıyor

Söz konusu kurum, Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası (DSRB) adını taşıyor. Kanada öncülüğünde tasarlanan çok taraflı banka, savunma alanında başta KOBİ'ler olmak üzere şirketlere uzun vadeli ve düşük maliyetli finansman sağlamayı amaçlıyor; bu yönüyle savunma sanayii finansmanı için yeni bir kanal olarak tasarlandı. Reuters'a göre bankanın 134 milyar dolara kadar finansman hedefi ve yüksek kredi notu arayışı bulunuyor; 2027'de faaliyete geçmesi planlanıyor. JPMorgan ve Deutsche Bank gibi kuruluşlar da projede yer alıyor.

Türkiye zirvede destekçi sayılmıştı

7 Temmuz'da Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Kanada Başbakanlığı, bankaya destek veren dokuz ülkeyi açıkladı ve bu listede Türkiye de yer aldı. Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya ve Ukrayna diğer destekçilerdi. Ancak Milli Savunma Bakanlığı'ndan bugün edinilen bilgiye göre Türkiye, şu aşamada katılma taahhüdünde bulunmama kararı aldı; böylece taahhütte bulunan ülke sayısı sekize indi.

Kararı hangi kurumlar verdi

Milli Savunma Bakanlığı'ndan edinilen bilgiye göre karar, Kanada'nın Montreal kentindeki müzakerelerin ardından yapılan değerlendirmeler sonucunda alındı. Değerlendirmeye Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Savunma Sanayi Başkanlığı'ndan temsilciler katıldı. Kararın "şu aşamada" geçerli olduğunun belirtilmesi, konunun ileride yeniden değerlendirilebileceği biçiminde okunabiliyor.

Reuters'ın aktardığına göre bankada Kanada dışında büyük bir G7 ekonomisinin bulunmaması, kurumun mali gücüne ilişkin soru işaretleri doğuruyor. Türkiye'nin bu konudaki nihai tutumu ise resmi bir açıklamayla netleşecek.

Dünya genelinde drone ile yapılan teslimat sayısının, 2024'teki yaklaşık 13 milyondan 2034'te 800 milyonun üzerine çıkması bekleniyor. Reuters'ın aktardığı ve danışmanlık şirketi PwC'nin hazırladığı tahminlere göre ABD drone pazarı önümüzdeki on yılda yılda yüzde 65 büyüyebilir. Walmart ve Amazon gibi perakende devleri teslimat ağlarını hızla genişletirken, sektörün önündeki en büyük engel yavaş yavaş kalkıyor.

Drone teslimatı neden hızlanıyor

Reuters'ın haberine göre büyümenin arkasındaki en kritik etken düzenleme tarafında. ABD'de federal kurallar uzun süre drone'ların operatörün görüş alanı dışında uçurulmasını yasakladı; bu da programların ölçeklenmesini engelledi. Trump yönetiminin Haziran 2025'te yayımladığı kararnamenin ardından Federal Havacılık İdaresi (FAA), görüş alanı dışı uçuşları yaygınlaştıracak yeni kuralları (Part 108) hazırladı. Taslak Ağustos 2025'te yayımlandı; nihai kural için beklenen tarih 2026 Mart'ı.

Walmart ve Amazon ne kadar büyüdü

Walmart, drone teslimatlarında 2 milyon seviyesine yaklaştığını açıkladı; teslimatların büyük bölümü son bir yılda gerçekleşti. Şirket şu an yaklaşık 4.600 mağazasının 70'inde drone hizmeti sunuyor ve bu sayıyı 2026 sonuna kadar 270'in üzerine çıkarmayı hedefliyor. Amazon ise Louisiana'daki Baton Rouge'da ülkedeki 10. teslimat ağını açtı ve siparişleri yarım saatten kısa sürede ulaştırdığını belirtiyor. Kullanılan drone'ların taşıma kapasitesi modele göre yaklaşık 1,4 ile 3,6 kilogram arasında değişiyor.

ABD ile Çin arasında teknoloji yarışı

Adım, ABD'nin drone teknolojisinde Çin ile rekabet içinde görüldüğü bir dönemde geldi. Çin'in 3 bin metrenin altındaki hava ticaretini kapsayan "alçak irtifa ekonomisinin" büyüklüğünün, 2025'teki 1,5 trilyon yuandan 2030'da 2 trilyon yuanın (yaklaşık 280 milyar dolar) üzerine çıkması bekleniyor. Çin'de drone teslimatları Shenzhen ve Guangzhou gibi kentlerde yoğunlaşırken, e-ticaret devi JD Logistics kırsalda teslimat sürelerini yüzde 70'e kadar kısaltabildiğini açıkladı.

Maliyet tarafındaki potansiyel de şirketleri cezbediyor. PwC, teslimat başına maliyetin 2034'e kadar 2 dolara gerileyebileceğini öngörüyor; bu, geleneksel teslimat yöntemlerinin çok altında. Gürültü ve mahremiyete ilişkin endişeler sürse de, kuralların gevşemesiyle sektörün önümüzdeki yıllarda hızla büyümesi bekleniyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, arz şoklarının manşet enflasyonu yukarı taşıdığını söyledi; ancak Merkez Bankası'nın sıkı para politikası duruşunu koruyacağının altını çizdi. Karahan, JPMorgan Türkiye Forumu'ndaki sunumunda enflasyon beklentilerindeki bozulmanın sınırlı kaldığını, buna karşın temel enflasyondaki son yükselişin yakın vadeli görünüm için risk oluşturduğunu belirtti.

Karahan'ın değerlendirmeleri, Merkez Bankası'nın para politikasında ihtiyatlı çizgisini koruduğu bir döneme denk geldi. TCMB, 11 Haziran'daki toplantıda politika faizini yüzde 37'de sabit tutmuştu. Başkan, maliyet baskılarının azalmasının beklendiğini, ancak temel enflasyondaki son dönem yükselişinin yakın vadeli görünüm açısından risk taşıdığını yineledi. Makro politikadaki bu ihtiyatlı çizgi, yılın geri kalanına yön verecek gibi görünüyor.

Enflasyonu yukarı iten ne oldu

Karahan'a göre son dönemde manşet enflasyonu yukarı taşıyan temel etken arz şokları oldu. Başkan, çatışmaların dezenflasyon sürecinde gecikmeye yol açtığını, enerji kaynaklı maliyet baskılarının fiyatlar üzerinde yukarı yönlü etki yarattığını belirtti. Buna karşın enflasyon beklentilerindeki bozulmanın sınırlı kaldığını ve maliyet baskılarının önümüzdeki dönemde azalmasının beklendiğini kaydetti.

Sıkı para politikası ne kadar sürecek

TCMB Başkanı Fatih Karahan, JPMorgan Türkiye Forumu'nda enflasyon ve para politikasını değerlendirdi.

Karahan, para politikasının enflasyon görünümüne göre şekilleneceğini söyledi. Para Politikası Kurulu'nun kararlarını gerçekleşen ve beklenen enflasyon ile enflasyonun ana eğilimini dikkate alarak, dezenflasyon patikasının gerektirdiği sıkılığı sağlayacak biçimde belirleyeceğini ifade etti. Kararların toplantı bazında ve ihtiyatlı alınacağını vurgulayan Başkan, enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin biçimde sapması halinde para politikası duruşunun ilave sıkılaştırılacağını da ekledi.

Ekonomide yavaşlama sürüyor

Karahan, sıkılaşan finansal koşullar nedeniyle ekonomik faaliyetteki yavaşlamanın sürdüğünü dile getirdi. Kredi büyümesinin ılımlı hale geldiğini, ikinci çeyrekte dış ticaret açığının daraldığını ve yerleşiklerin Türk lirasına talebinin güçlü seyrettiğini belirten Başkan, döviz rezervlerinin de güçlü olduğunu vurguladı. Bu tablonun dezenflasyonu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden desteklediğini kaydetti.

Karahan'ın mesajları, TCMB'nin fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruşu sürdüreceği yönündeki çizgisini teyit etti. Başkan, enflasyonu ara hedeflerle uyumlu hale getirmek için gereken adımların kararlılıkla atılacağını yineledi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Trump, 7 Temmuz'da Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Erdoğan'ın yanında otururken "Yaptırımları kaldıracağız" dedi. ABD Başkanı'nın CAATSA yaptırımlarına ilişkin bu çıkışının ardından, iktidara yakın iki gazetenin köşe yazarları S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilebileceği iddiasını gündeme taşıdı. Ancak böyle bir satışa dair resmi ya da yabancı kaynaklı bir teyit bulunmuyor.

Trump'ın Erdoğan'la görüşmesinde sarf ettiği bu sözler, 2020'den bu yana donmuş bir dosyayı yeniden hareketlendirdi. CAATSA yaptırımları, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle uygulanmış, aynı süreçte Ankara F-35 savaş uçağı programından da çıkarılmıştı.

S-400'ler üçüncü bir ülkeye mi satılıyor

Bu soru, Hürriyet yazarı Abdülkadir Selvi ile Yeni Şafak yazarı Yahya Bostan'ın köşe yazılarının ardından gündeme geldi. Selvi, "edindiğim bilgilere göre" ifadesiyle S-400 sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satıldığını öne sürdü ve alıcı olarak Körfez'de Birleşik Arap Emirlikleri ile Katar'ın konuşulduğunu aktardı. Bostan ise iddiayı daha temkinli biçimde, NATO kulislerinde sistemlerin üçüncü bir ülkeye gönderilip gönderilmeyeceğinin tartışıldığı şeklinde ele aldı. İki yazar da hangi ülkenin alıcı olduğuna dair resmi açıklamanın beklenmesi gerektiğini vurguladı.

Yabancı basın ne diyor

Reuters, Associated Press, Axios, Wall Street Journal ve Defense News gibi kuruluşlarda S-400'lerin üçüncü bir ülkeye satıldığına dair doğrulanmış bir haber yer almıyor. ABD basınında öne çıkan başlık satış değil; Trump'ın CAATSA'yı kaldırma isteği, Türkiye'nin F-35 programına olası dönüşü ve savunma sanayii iş birliğinin geleceği. Middle East Eye'a konuşan analistler, sistemlerin çalışamaz hale getirilmesini ya da üçüncü bir ülkeye gönderilmesini yalnızca olası bir uzlaşı senaryosu olarak tanımlıyor; kesinleşmiş bir adım olarak değil.

Yaptırımlar neden yeniden gündemde

Trump'ın açıklaması, yaptırımların geleceğini yeniden tartışmaya açtı. Sürecin hukuki tarafı doğrudan değil: CAATSA bir federal yasa olduğundan, kaldırılması Kongre'nin denetiminden geçmeyi gerektiriyor. Trump yönetimi geçtiğimiz dönemde Türkiye'nin yerli savaş uçağı KAAN için gereken motorların satışında ilerleme kaydettiğini Kongre'ye bildirmişti. İsrail Başbakanı Netanyahu ise Türkiye'ye F-35 ve motor satışına açıkça karşı çıkıyor.

Selvi, satışın gerçekleşmesi halinde Türkiye'nin hem CAATSA yaptırımlarından kurtulabileceğini hem de sistemlerin satışından gelir elde edebileceğini savundu. Yine de tablonun netleşmesi tarafların resmi açıklamalarına bağlı. Şimdilik elde kesin olan tek şey, ABD Başkanı'nın yaptırımları kaldırma niyetini kamuoyu önünde dile getirmesi; sistemlerin üçüncü bir ülkeye devri ise henüz iddia ve kulis düzeyinde.

Saat ve Saat Sanayi ve Ticaret'in sabit fiyatla yürütülen halka arzında talep toplama süreci tamamlandı. 6-8 Temmuz'da gerçekleşen arzda 709 bin 901 yatırımcı başvuruda bulundu; birim fiyatı 56 lira olan paylar için gelen toplam talep, halka arz edilen tutarın yaklaşık 1,56 katına ulaştı. Bireysel yatırımcı ilgisi kurumsalın belirgin biçimde önündeydi.

Sabit fiyatla talep toplama yönteminde paylar önceden belirlenen 56 liralık fiyattan satışa sunuldu. Yılın yoğun geçen halka arz gündemindeki hareketlilik bu arzda da kendini gösterdi; yatırımcılar üç günlük süreçte toplam 104 milyon 332 bin 568 lot nominal değerli pay için talepte bulundu. Planlanan tahsisat ise 66 milyon 944 bin 955 lottu.

Saat ve Saat halka arzında talep ne oldu

Saat ve Saat'in halka arzında toplam talep, tahsis edilen tutarın yaklaşık 1,56 katına ulaştı. Yurt içi bireysel yatırımcıların talebi kendi tahsisatlarının 1,78 katına çıkarken, yurt içi kurumsal yatırımcıların talebi 1,22 kat oldu. Bireysel tarafta 709 bin 776, kurumsal tarafta 125 yatırımcı başvurdu.

Bireysel yatırımcı neden öne çıktı

Talep dağılımı, arzın ağırlıklı olarak bireysel yatırımcı ilgisiyle karşılandığını gösteriyor. Gelen 104 milyon lotluk talebin yüzde 68,63'ü bireysel, yüzde 31,37'si kurumsal yatırımcılardan geldi. Bireysel tarafın tahsisatını 1,78 katıyla aşması, küçük yatırımcının bu arza yoğun ilgi gösterdiğine işaret ediyor.

Dağıtım nasıl yapıldı

Halka arzda dağıtım, planlanan tahsisat oranlarına göre yapıldı: bireysel yatırımcılara yüzde 60, kurumsal yatırımcılara yüzde 40. Toplam 693 bin 138 yatırımcı paylardan aldı. Bireysel tarafta 709 bin 776 yatırımcı talep ederken 693 bin 13'üne dağıtım yapıldı; kurumsal taraftaki 125 yatırımcının tamamı tahsisat aldı.

Talep toplama sürecinin tamamlanmasının ardından payların Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlaması bekleniyor. İşlem tarihi ve sürece ilişkin ayrıntılar için Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki şirket bildirimleri takip edilebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Uluslararası Enerji Ajansı, ABD ile İran arasındaki gerilimin temmuz başında yeniden tırmanmasının, petrol piyasasının gelecek yıl arz fazlasına döneceği yönündeki tahmini altüst edebileceği uyarısında bulundu. Ajansın cuma günü yayımladığı aylık rapora göre Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla küresel arz haziranda toparlandı, ancak üretim savaş öncesi düzeyin hâlâ belirgin gerisinde.

Petrol arz fazlası tahmini neden risk altında

Uluslararası Enerji Ajansı, gelecek yıl için öngördüğü arz fazlasının artık kırılgan olduğunu belirtiyor. Ajansa göre küresel petrol arzı 2027'de günde 7,5 milyon varil artabilir; ancak bu senaryonun tamamı Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin sorunsuz sürmesi varsayımına dayanıyor. Temmuz başında ABD ile İran arasında yeniden alevlenen çatışma, tam da bu varsayımı zayıflatıyor.

Haziran ayı, aylardır süren krizin ardından piyasaya kısmi bir nefes aldırmıştı. Hürmüz'den geçişlerin yeniden başlaması, enerji piyasasındaki dalgalanmayı bir miktar hafifletmiş, küresel arzı günlük 4,1 milyon varil yükseltmişti. Yine de üretim, savaş öncesi düzeyin 9,4 milyon varil altında seyrediyordu.

Boğaz açıldı ama açık sürüyor

Kriz, 28 Şubat'ta başlayan savaşla birlikte tarihin en büyük petrol arz şoklarından birine dönüşmüştü. Zirvede, Hürmüz Boğazı üzerinden günde 20 milyon varile yaklaşan ham petrol akışı fiilen durmuş, boğazın kapanması küresel deniz yoluyla taşınan petrolün önemli bir bölümünü devre dışı bırakmıştı. Nisan başındaki geçici ateşkes ve haziranda imzalanan mutabakatın ardından geçişler yeniden başladı; boğazdaki akış mayıs dibindeki günlük 9,6 milyon varilden haziranda yaklaşık 12 milyon varile çıktı. Bu seviye, savaş öncesindekinin hâlâ çok altında.

Temmuzdaki tırmanma tabloyu nasıl değiştirdi

Görece sakinleşen tablo, temmuz başında yeniden bozuldu. Uluslararası haber ajanslarının aktardığına göre 6-7 Temmuz'da Hürmüz Boğazı yakınında ticari gemilere yönelik saldırıların ardından ABD, İran'a düzenlediği hava harekâtını genişletti ve petrol yaptırımlarını yeniden yürürlüğe koydu. 8 Temmuz'da ABD Başkanı Donald Trump ateşkesin "bittiğini" söyledi, boğazdan geçen gemi trafiği yeniden geriledi. Uluslararası Enerji Ajansı, düşmanlıklardaki bu artışın gelecek yıla ilişkin görünümü bulanıklaştırdığını, arz fazlası tahmininin altüst olabileceğini bildirdi.

Piyasa, aylardır süren krizin ardından arz tarafındaki her sinyale sert tepki veriyor. Geçici anlaşmanın imzalanmasıyla gerileyen ham petrol fiyatları, yeni gerilim haberleriyle yeniden yön arıyor; Brent'in varil fiyatı haziranda ortalama 85 dolar dolayındayken temmuz başında 70 doların altına inmişti (piyasa verisi, yaklaşık). Ajansın çizdiği tabloda tek belirleyici değişmedi: boğazdan akışın kalıcı biçimde normale dönüp dönmeyeceği.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

ŞA-RA Enerji, 6,23 milyar TL büyüklüğüyle 2026'nın ilk yedi ayının en büyük halka arzına imza atıyor. Enerji nakil hatları alanında Türkiye'nin öncü firmalarından şirketin halka arzında 8 Temmuz'da başlayan talep toplama süreci bugün, 10 Temmuz'da sona eriyor. Toplam 89 milyon pay, 70,00 TL sabit fiyat üzerinden satışa sunuldu.

Halka arz, Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. liderliğinde oluşturulan geniş bir konsorsiyum aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Halka arz sürecine ilişkin paylar 1 lot (1 TL nominal değer) ve katları biçiminde talep edilebiliyor; 1 TL nominal değerli payın satış fiyatı 70 TL olarak belirlendi.

ŞA-RA Enerji halka arzında paylar nasıl dağıtılıyor

Arz edilecek payların yüzde 38'i yurt içi bireysel yatırımcılara, yüzde 2'si grup çalışanlarına eşit dağıtım yöntemiyle sunuluyor. Toplam arzın yarısını oluşturan yüzde 50'lik kısım, yüzde 25 yurt içi ve yüzde 25 yurt dışı olmak üzere kurumsal yatırımcılara ayrıldı. Asgari 115.001 adet ve üzerinde başvuran yatırımcılar için ayrılan yüzde 10'luk kısım ise oransal dağıtımla karşılanacak.

Halka arz kapsamında şirketin sermayesi 400 milyon TL'den 444,5 milyon TL'ye çıkarılarak 44,5 milyon TL nominal değerli pay ihraç edilecek. Ayrıca mevcut ortaklardan Şadi Türk'e ait 35,6 milyon ve Hilkat Mor'a ait 8,9 milyon adet C grubu pay da satışa sunulacak; böylece toplam 89 milyon adet payın halka arzı gerçekleştirilecek. Payların mevcut sermayeye oranı yüzde 22,25 olacak.

ŞA-RA Enerji hangi alanda faaliyet gösteriyor

1985'te kurulan ve Türkiye'nin en büyük ilk 500 sanayi kuruluşu arasında yer alan ŞA-RA Enerji, enerji nakil hatlarının tüm bileşenlerini kendi bünyesinde üretebilen ve anahtar teslim proje sunabilen dünyanın sayılı firmalarından. Adana ve Ankara'daki 9 ana fabrikasında yıllık 200 bin ton çelik imalat, 250 bin ton sıcak daldırma galvaniz ve 70 bin ton cıvata-somun üretim kapasitesi bulunuyor. Şirket, iç pazarda yaklaşık yüzde 50 pazar payına sahip ve 100'ü aşkın ülkeye ihracat yapıyor.

Sık sorulan sorular

ŞA-RA Enerji halka arzında talep toplama ne zaman bitiyor?

Talep toplama süreci 8 Temmuz'da başladı ve bugün, 10 Temmuz'da sona eriyor.

Pay fiyatı ve arz büyüklüğü ne kadar?

Paylar 70,00 TL sabit fiyattan satışa sunuldu. Toplam 89 milyon pay için arz büyüklüğünün 6,23 milyar TL seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor.

Paylar nasıl dağıtılacak?

Yurt içi bireysel yatırımcılara eşit dağıtım, asgari 115.001 adet ve üzeri başvurulara ise oransal dağıtım uygulanacak. Kurumsal yatırımcılara yüzde 50 tahsis ayrıldı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Perşembe günü dev bir ham petrol tankeri Hürmüz Boğazı'na girerken, bir diğeri boğazdan çıktı. Orta Doğu'da yenilenen çatışmalara ve İran'ın ticari gemilere yönelik saldırılarına rağmen, sıvılaştırılmış doğal gaz tankerleri boğazdan geçmeyi sürdürüyor. Reuters'ın aktardığı Kpler ve LSEG verilerine göre son günlerde en az beş balast LNG tankeri Hürmüz'e girdi.

Japon Armatörler Birliği'ne göre Körfez'deki Japonya bağlantılı gemi sayısı, çatışmanın başındaki yaklaşık 1.100 mürettebatlı 45 gemiden, yaklaşık 100 mürettebatlı 4 gemiye indi. Japonya Ulaştırma Bakanı Yasushi Kaneko, 7-9 Temmuz'da 6 büyük ham petrol tankeri dahil 22 geminin çıkış için boğazdan geçtiğini açıkladı.

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve LNG sevkiyatının kritik bir rotası olduğu için enerji piyasasındaki bu risk, nakliye şirketleri ve hükümetlerce yakından izleniyor. İran'ın bu hafta ticari gemilere füze saldırıları ve ABD'nin misilleme saldırıları, su yolu trafiğini azaltmıştı.

Hürmüz'den hangi tankerler geçti

Reuters'ın derlediği verilere göre boğaza giren LNG tankerleri arasında Yunan GasLog'un kontrolündeki GasLog Shanghai ile QatarEnergy bağlantılı Al Samriya, Al Dafna, Al Gattara ve Al Rayyan yer alıyor. GasLog Shanghai ve Al Rayyan'ın gece boğazı geçtiği, 9 Temmuz'da su yolunun dışında görüldüğü belirtildi. Perşembe günü ise VLCC Nissos Kea boğaza girerken Lila Vadinar çıktı.

İran neden Umman rotasındaki gemileri hedef alıyor

Vortexa kıdemli piyasa analisti Xavier Tang'a göre çatışmanın başına kıyasla değişen şey, İran'ın artık tüm gemileri değil, yalnızca Umman rotasını kullanan gemileri hedef alması. Bu da gemileri giderek İran rotasına ya da sinyallerini kapatıp geçiş karanlığına yöneltiyor.

Japonya bağlantılı gemilere ne oldu

Japonya, enerji ithalatının önemli bölümünü Körfez üzerinden sağladığı için gemilerinin güvenliğini yakından izliyor. Rakamlar, kısa sürede yaşanan sert çekilmeyi gösteriyor.

Rusya, Ukrayna'nın rafineri saldırıları sonrası iç piyasasını korumak için dizel ihracatını 31 Temmuz'a kadar yasaklarken, tahıl tarafında tam tersini yapıp ihracat desteğini sürdürüyor. Rekor rekolte bekleyen Türkiye ise Rusya'dan buğday ithalatını bir yılda 3,2 milyon tondan 7,4 milyon tona, iki kattan fazla artırdı. Sonuçta yerli buğday üreticisi düşük fiyat baskısı altında kaldı.

Bu tablo, hem enerji hem tahıl piyasasında arz güvenliğini öne çıkaran bir ekonomi gündemine işaret ediyor. Rusya'nın kararları küresel dizel ve buğday fiyatlarını doğrudan etkiliyor.

Rusya neden ihracatı yasaklarken tahılda tersini yapıyor

Rusya, Ukrayna'nın rafinerilere yönelik insansız hava aracı saldırıları sonrası oluşan yakıt sıkıntısı nedeniyle önce benzin ve jet yakıtı, ardından dizel ihracatını 31 Temmuz'a kadar yasakladı; amaç iç piyasadaki arzı artırmak. Tahılda ise devlet destekleriyle üretimi ve ihracatı büyütmeye devam ediyor. Rusya'nın 2025-26 sezonu buğday ihracatı yaklaşık 48 milyon tona ulaştı.

Türkiye'nin Rusya'dan buğday ithalatı ne kadar arttı

Rusagrotrans verilerine göre Türkiye'nin Rusya'dan buğday ithalatı, bir yılda 3,2 milyon tondan 7,4 milyon tona yükseldi. Böylece Türkiye, Rus buğdayının en büyük alıcılarından biri konumuna geldi. Görece düşük fiyatlı, devlet destekli Rus buğdayı iç piyasada yerli ürünle rekabet ediyor.

İthalattaki bu artış, bu yıl yüksek yağışların etkisiyle rekor rekolte beklenen Türkiye'de tartışma yarattı. TÜİK'in ilk tahminine göre 2026 buğday üretimi yaklaşık 22,8 milyon ton, yani geçen yıla göre yüzde 26,7 artış; bazı sektör temsilcileri rakamın 24 milyon tonu aşabileceğini öngörüyor.

Rekolte rekoruna rağmen çiftçi neden zarar ediyor

TMO, ekmeklik buğdayın kilogram alım fiyatını 16,5 TL, bakanlık destekleriyle birlikte yaklaşık 19,5 TL, arpayı ise 12,75 TL olarak açıkladı. Ancak Polatlı Ticaret Borsası'nda buğday geçen işlem gününde ortalama 14 TL, arpa 11,2 TL'den işlem gördü. Ziraat odalarının hesaplarına göre bir kilogram buğdayın üretim maliyeti 16 ile 18 TL bandında; mazot, gübre ve tohum fiyatlarındaki sert artış maliyeti yukarı çekti. Bu tablo, üreticinin çoğu durumda maliyetinin altında satış yaptığı anlamına geliyor.

Çözüm için hangi başlıklar tartışılıyor

Gündemde öne çıkan öneriler arasında, arzın yüksek olduğu dönemlerde ithalatın sınırlandırılması, düşük verimli üreticiye eğitim ve yönlendirmeyle verimin artırılması, kayıt dışı üretimin kayıt altına alınması, arazi sahibine değil araziyi işleyene destek verilmesi ve depolama maliyetlerinin düşürülmesi yer alıyor. Bu başlıklar, çiftçi, sanayici ve tüketicinin aynı anda korunabilmesi tartışmasının parçası.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Depoyu doldurmak son bir haftada belirgin biçimde pahalılaştı. Motorinin litre fiyatına 8 Temmuz'dan bu yana yapılan üç ayrı zamla toplam artış 5 lirayı aştı ve büyükşehirlerde pompa fiyatı 70 TL bandının üzerine çıktı. 10 Temmuz itibarıyla motorinin litresi Ankara'da 70,99 TL, İzmir'de 71,26 TL, İstanbul'da yaklaşık 69,90 TL.

Küresel piyasalardaki dalgalanma, döviz kurundaki oynaklık ve ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor. Enerji piyasasındaki bu tablo, benzin, motorin ve otogaz fiyatlarına doğrudan yansıyor.

İstanbul, İzmir ve Ankara'da akaryakıt fiyatları ne kadar

10 Temmuz itibarıyla üç büyük şehirde güncel benzin, motorin ve otogaz fiyatları şöyle sıralanıyor. En yüksek motorin fiyatı 71,26 TL ile İzmir'de, en düşük ise 69,73 TL ile İstanbul Anadolu Yakası'nda görülüyor.

Fiyatları yukarı taşıyan başlıca etken, art arda gelen ÖTV zamları ile Brent petrol ve döviz kurundaki hareket. Benzinin litresi büyükşehirlerde 62 ile 64 TL arasında, otogaz ise 30,59 ile 31,19 TL bandında işlem görüyor.

Motorine son günlerde ne kadar zam geldi

Motorinin litre fiyatına 8 Temmuz'dan bu yana üç aşamada zam yapıldı: önce 1,33 TL, ardından 76 kuruş ve son olarak gece yarısı 3,08 TL. Bu üç zammın toplamı, birkaç gün içinde 5 lirayı aştı.

Sık sorulan sorular

Motorin fiyatı neden arttı?

Brent petroldeki yükseliş, döviz kurundaki oynaklık ve art arda gelen ÖTV zamları motorin fiyatını yukarı çekti. 8 Temmuz'dan bu yana yapılan üç zamla litre fiyatındaki toplam artış 5 lirayı aştı.

İstanbul'da motorin litre fiyatı ne kadar?

10 Temmuz itibarıyla motorinin litresi İstanbul Avrupa Yakası'nda 69,88 TL, Anadolu Yakası'nda 69,73 TL. Ankara'da 70,99 TL, İzmir'de 71,26 TL.

Otogaz (LPG) fiyatları ne durumda?

Otogazın litre fiyatı büyükşehirlerde 30,59 TL ile 31,19 TL arasında değişiyor.

ING, 9 Temmuz seansında Borsa İstanbul'da en yüksek net alımı 32,3 milyon TL ile ASELS'te, en yüksek net satışı 20,6 milyon TL ile KTLEV'de yaptı. İdeal Data terminalinin takas verilerine göre kurumun alımı savunma ve sanayi hisselerinde, satışı ise banka ve sanayi hisselerinde yoğunlaştı. Bunlar tek bir kurumun yönelimini gösterir, piyasanın genelini değil ve takas verileri güncellenebilir.

İdeal Data terminalinden alınan 1 günlük Kurum İşlem verisi, ING'nin dünkü net alım ve net satım sıralamasını ilk 10 hisse bazında ortaya koyuyor. Aşağıdaki iki grafik, alım ve satım taraflarını ayrı ayrı, net TL büyüklüğüne göre gösteriyor.

ING hangi hisseleri aldı

Alım tarafının açık ara lideri, 32,3 milyon TL net alımla savunma sanayii şirketi ASELS oldu; onu 23,4 milyon TL ile Erdemir (EREGL) ve 13,1 milyon TL ile İş Bankası (ISCTR) izledi. Borsa İstanbul'daki bu takas hareketleri, kurumun savunma ve sanayi ağırlıklı bir yön izlediğini gösteriyor. Listenin alt sıralarında TCKRC, IZENR, VAKBN, BASGZ, ASTOR, PLTUR ve TTKOM gibi görece küçük net alımlar yer aldı.

ING hangi hisseleri sattı

Satış tarafında en yüksek net satış 20,6 milyon TL ile KTLEV'de gerçekleşti; bankalardan AKBNK 13,2 milyon TL, GARAN 3,6 milyon TL net satışla listede yer aldı. SISE, TUPRS ve THYAO gibi sanayi ve havacılık isimleri de satış tarafında öne çıktı.

Bu takas verisi ne anlama geliyor

Takas verisi, bir kurumun belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını ya da azalttığını gösterir; ancak tek kurumun yönelimi piyasanın yönü için bağlayıcı değildir. Geçmiş takas akışı gelecekteki fiyat performansını garanti etmez. Aynı paya birden fazla göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar; bu bir uyarıdır, alım çağrısı değil. Verinin tek kaynağı İdeal Data terminalidir ve rakamlar güncellenebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Uluslararası Para Fonu, küresel ekonominin üst üste gelen şoklara rağmen dayanıklı kaldığını söyledi. IMF Sözcüsü Julie Kozack'a göre bu direncin arkasında birbirine zıt iki kuvvet var: savaşın tetiklediği ve enerji, gıda, gübre fiyatlarını yukarı çeken olumsuz bir arz şoku ile yapay zeka yatırımlarının beslediği olumlu bir talep ve verimlilik şoku.

Kozack, düzenlediği basın toplantısında belirsizliğin küresel ekonomideki rolüne dikkat çekti ve yüksek belirsizliğe rağmen ekonominin dayanıklılığını koruduğunu vurguladı. Yine de kurumun beklentisi, önümüzdeki dönemde de belirsizliğin yüksek kalacağı yönünde; bu tablo makroekonomik gündemi yakından ilgilendiriyor.

Açıklamanın somut ayağı ise IMF'nin Fed ile temas isteği. Fon, Fed'in para politikası iletişim yöntemlerini, ileriye dönük yönlendirme dahil, yeniden değerlendirme sürecini yakından izlemek istiyor.

Forward guidance nedir, Fed neden gözden geçiriyor

Forward guidance, yani ileriye dönük yönlendirme, bir merkez bankasının gelecekteki faiz patikasına ilişkin verdiği sözlü sinyaldir ve piyasa beklentilerini yönlendirmeyi amaçlar. Kozack, bu aracın özellikle 2008 küresel finans krizi sonrası faizlerin sıfıra yakın olduğu dönemde fayda sağladığını, ancak koşullar değiştiği için Fed'in iletişim stratejisini bir çalışma grubuyla yeniden değerlendirdiğini belirtti. IMF, bu çalışmanın bulgularını Fed ile görüşmeyi bekliyor.

Küresel ekonomiyi ayakta tutan iki zıt şok ne

Kozack'ın çizdiği tabloda küresel ekonomiyi farklı yönlere çeken iki kuvvet var. Bir yanda Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı, enerji, gübre ve gıda başta olmak üzere emtia fiyatlarını yukarı iten olumsuz bir arz şoku; diğer yanda teknoloji döngüsünden ve özellikle yapay zeka yatırımlarından doğan, talep ve verimlilik yönlü olumlu bir şok. İkisinin toplam etkisi, dayanıklı bir ekonomi tablosu ortaya koyuyor.

Türkiye ve yatırımcı için ne anlama geliyor

Yüksek belirsizlik ortamı, gelişen piyasalar ve Türkiye için risk iştahının kırılgan kalabileceği anlamına geliyor. Fed'in faiz ve iletişim çizgisindeki her ayarlama, dolar ve gelişen piyasa varlıkları üzerinden BIST ile TL'ye de yansıyabilir. Savaş kaynaklı emtia şoku ise Türkiye'nin enerji ve gıda enflasyonu açısından yakından izlenen bir başlık olmayı sürdürüyor.

Dolar bir haftanın en düşük seviyesine gerilerken, normalde bundan güç alması beklenen altın tersine haftayı kayıpla kapatmaya hazırlanıyor. Ons altın 10 Temmuz saat 07.15 itibarıyla yaklaşık 4.120,97 dolardan, günlük yüzde 0,07 düşüşle işlem gördü. Nedeni, ABD-İran geriliminin enflasyonu ve Fed'in faiz artışı ihtimalini yeniden gündeme taşıması.

Getiri sağlamayan bir varlık olan altın, yüksek faiz ortamında cazibesini yitirebiliyor; bu yüzden faiz beklentisindeki her sıkılaşma, emtia piyasasındaki bu görünümü doğrudan etkiliyor. CME FedWatch'a göre eylülde faiz artırımı olasılığı bir hafta önceki yaklaşık yüzde 54'ten yüzde 64'e çıktı.

Altın neden düşüyor

Altını aşağı çeken temel etken, Fed'in faizi daha uzun süre yüksek tutabileceği hatta artırabileceği beklentisi. ABD-İran çatışmasının petrol fiyatlarını yükseltip enflasyonu körükleyebileceği endişesi, haziran toplantısı tutanaklarındaki şahin ton ve HSBC'nin altın fiyat tahminini düşürmesi bu beklentiyi güçlendirdi. Ons altın 10 Temmuz'da 4.120,97 dolar seviyesindeydi.

Dolar zayıfken altın neden yükselmedi

Doların bir haftanın en düşük seviyesine inmesi, normalde dolarla fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için ucuzlatır ve fiyatı destekler. Ancak bu kez faiz artışı beklentisi baskın çıktı. KCM Trade'den Tim Waterer, yatırımcıların ABD-İran belirsizliği nedeniyle güçlü bir yükseliş yönünde pozisyon almakta isteksiz olduğunu belirtti.

Waterer, petrol fiyatları mevcut seviyelerde kaldıkça altının düşüşlerde alıcı bulmayı sürdürebileceğini, ancak petroldeki sert bir yükselişin enflasyon ve faiz endişelerini yeniden tetikleyerek altın açısından olumsuz sonuç doğurabileceğini söyledi.

Gümüş, platin ve paladyum ne yaptı

Diğer değerli metaller gün içinde yükseldi: spot gümüş yüzde 0,8 artışla 60,46 dolara, platin yüzde 1,6 yükselişle 1.636,68 dolara, paladyum yüzde 1,6 kazançla 1.267 dolara çıktı. Yine de üç metal de, altın gibi, haftalık bazda düşüşe yöneldi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Brent petrolün varili 10 Temmuz sabahı saat 07.03 itibarıyla yaklaşık 76,62 dolara çıktı, günlük yüzde 0,42 yükseldi. Fiyatı yukarı taşıyan iki gelişme var: ABD Hazinesi'ne bağlı OFAC'ın İran petrolüne tanıdığı geçici lisansı iptal etmesi ve İran ile ABD arasında yeniden tırmanan çatışmalarda Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi.

Küresel petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz hattındaki tıkanma, enerji piyasasındaki bu dalgalanmanın merkezinde duruyor. ABD Batı Teksas türü ham petrol WTI de aynı sabah yaklaşık 72,27 dolardan işlem gördü.

Petrol fiyatları neden yükseliyor

Petrol fiyatlarını yükselten temel etken, Orta Doğu kaynaklı arz kesintisi endişesi. ABD'nin İran'daki askeri hedeflere yönelik saldırılarını genişletmesi, İran'ın Körfez'deki ABD üslerini hedef alması ve OFAC'ın 7 Temmuz itibarıyla İran petrol satışına izin veren lisansı iptal etmesi, arz tarafındaki riski büyüttü. Brent, hafta içinde gün içi 80,59 doları görmüştü.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, 8 Temmuz'da İran'a ait yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğunu açıkladı; bir gün önce de yaklaşık 80 hedefin hedef alındığı bildirilmişti. İran ise Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri altyapısını vurduğunu duyurdu.

Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiği neden durdu

Gemi takip verilerine göre Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Gemi sahipleri, boğazdan çıkan ticari gemilere yönelik saldırı riskini değerlendirmeye aldı. OFAC'ın lisans kapsamındaki işlemler için 17 Temmuz'a kadar tanıdığı geçiş süresi, arz belirsizliğini kısa vadede sürdürüyor.

Vanda Insights'ın kurucusu Vandana Hari, fiyatların hafta ortasındaki zirvelerden gerilediğini, ancak Hürmüz'deki geçişlerin yeniden durması nedeniyle piyasada hâlâ belirgin bir risk primi bulunduğunu belirtti. ANZ'den Daniel Hynes ise ABD'nin İran'ın enerji altyapısını hedef almamasının piyasalara bir ölçüde güven verdiğini kaydetti.

Yükseliş Türkiye ve yatırımcı için ne anlama geliyor

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerjide dışa bağımlı Türkiye'de akaryakıt maliyeti, enflasyon ve cari denge üzerinde baskı anlamına geliyor. BIST tarafında rafineri marjıyla öne çıkan Tüpraş görece avantajlı konumdayken, yakıt gideri yüksek havayolu şirketleri maliyet baskısına daha açık. Yatırımcı için asıl belirleyici, Hürmüz'deki trafiğin ne zaman normale döneceği.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.