ING, 9 Temmuz seansında Borsa İstanbul'da en yüksek net alımı 32,3 milyon TL ile ASELS'te, en yüksek net satışı 20,6 milyon TL ile KTLEV'de yaptı. İdeal Data terminalinin takas verilerine göre kurumun alımı savunma ve sanayi hisselerinde, satışı ise banka ve sanayi hisselerinde yoğunlaştı. Bunlar tek bir kurumun yönelimini gösterir, piyasanın genelini değil ve takas verileri güncellenebilir.

İdeal Data terminalinden alınan 1 günlük Kurum İşlem verisi, ING'nin dünkü net alım ve net satım sıralamasını ilk 10 hisse bazında ortaya koyuyor. Aşağıdaki iki grafik, alım ve satım taraflarını ayrı ayrı, net TL büyüklüğüne göre gösteriyor.

ING hangi hisseleri aldı

Alım tarafının açık ara lideri, 32,3 milyon TL net alımla savunma sanayii şirketi ASELS oldu; onu 23,4 milyon TL ile Erdemir (EREGL) ve 13,1 milyon TL ile İş Bankası (ISCTR) izledi. Borsa İstanbul'daki bu takas hareketleri, kurumun savunma ve sanayi ağırlıklı bir yön izlediğini gösteriyor. Listenin alt sıralarında TCKRC, IZENR, VAKBN, BASGZ, ASTOR, PLTUR ve TTKOM gibi görece küçük net alımlar yer aldı.

ING hangi hisseleri sattı

Satış tarafında en yüksek net satış 20,6 milyon TL ile KTLEV'de gerçekleşti; bankalardan AKBNK 13,2 milyon TL, GARAN 3,6 milyon TL net satışla listede yer aldı. SISE, TUPRS ve THYAO gibi sanayi ve havacılık isimleri de satış tarafında öne çıktı.

Bu takas verisi ne anlama geliyor

Takas verisi, bir kurumun belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını ya da azalttığını gösterir; ancak tek kurumun yönelimi piyasanın yönü için bağlayıcı değildir. Geçmiş takas akışı gelecekteki fiyat performansını garanti etmez. Aynı paya birden fazla göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar; bu bir uyarıdır, alım çağrısı değil. Verinin tek kaynağı İdeal Data terminalidir ve rakamlar güncellenebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Uluslararası Para Fonu, küresel ekonominin üst üste gelen şoklara rağmen dayanıklı kaldığını söyledi. IMF Sözcüsü Julie Kozack'a göre bu direncin arkasında birbirine zıt iki kuvvet var: savaşın tetiklediği ve enerji, gıda, gübre fiyatlarını yukarı çeken olumsuz bir arz şoku ile yapay zeka yatırımlarının beslediği olumlu bir talep ve verimlilik şoku.

Kozack, düzenlediği basın toplantısında belirsizliğin küresel ekonomideki rolüne dikkat çekti ve yüksek belirsizliğe rağmen ekonominin dayanıklılığını koruduğunu vurguladı. Yine de kurumun beklentisi, önümüzdeki dönemde de belirsizliğin yüksek kalacağı yönünde; bu tablo makroekonomik gündemi yakından ilgilendiriyor.

Açıklamanın somut ayağı ise IMF'nin Fed ile temas isteği. Fon, Fed'in para politikası iletişim yöntemlerini, ileriye dönük yönlendirme dahil, yeniden değerlendirme sürecini yakından izlemek istiyor.

Forward guidance nedir, Fed neden gözden geçiriyor

Forward guidance, yani ileriye dönük yönlendirme, bir merkez bankasının gelecekteki faiz patikasına ilişkin verdiği sözlü sinyaldir ve piyasa beklentilerini yönlendirmeyi amaçlar. Kozack, bu aracın özellikle 2008 küresel finans krizi sonrası faizlerin sıfıra yakın olduğu dönemde fayda sağladığını, ancak koşullar değiştiği için Fed'in iletişim stratejisini bir çalışma grubuyla yeniden değerlendirdiğini belirtti. IMF, bu çalışmanın bulgularını Fed ile görüşmeyi bekliyor.

Küresel ekonomiyi ayakta tutan iki zıt şok ne

Kozack'ın çizdiği tabloda küresel ekonomiyi farklı yönlere çeken iki kuvvet var. Bir yanda Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı, enerji, gübre ve gıda başta olmak üzere emtia fiyatlarını yukarı iten olumsuz bir arz şoku; diğer yanda teknoloji döngüsünden ve özellikle yapay zeka yatırımlarından doğan, talep ve verimlilik yönlü olumlu bir şok. İkisinin toplam etkisi, dayanıklı bir ekonomi tablosu ortaya koyuyor.

Türkiye ve yatırımcı için ne anlama geliyor

Yüksek belirsizlik ortamı, gelişen piyasalar ve Türkiye için risk iştahının kırılgan kalabileceği anlamına geliyor. Fed'in faiz ve iletişim çizgisindeki her ayarlama, dolar ve gelişen piyasa varlıkları üzerinden BIST ile TL'ye de yansıyabilir. Savaş kaynaklı emtia şoku ise Türkiye'nin enerji ve gıda enflasyonu açısından yakından izlenen bir başlık olmayı sürdürüyor.

Dolar bir haftanın en düşük seviyesine gerilerken, normalde bundan güç alması beklenen altın tersine haftayı kayıpla kapatmaya hazırlanıyor. Ons altın 10 Temmuz saat 07.15 itibarıyla yaklaşık 4.120,97 dolardan, günlük yüzde 0,07 düşüşle işlem gördü. Nedeni, ABD-İran geriliminin enflasyonu ve Fed'in faiz artışı ihtimalini yeniden gündeme taşıması.

Getiri sağlamayan bir varlık olan altın, yüksek faiz ortamında cazibesini yitirebiliyor; bu yüzden faiz beklentisindeki her sıkılaşma, emtia piyasasındaki bu görünümü doğrudan etkiliyor. CME FedWatch'a göre eylülde faiz artırımı olasılığı bir hafta önceki yaklaşık yüzde 54'ten yüzde 64'e çıktı.

Altın neden düşüyor

Altını aşağı çeken temel etken, Fed'in faizi daha uzun süre yüksek tutabileceği hatta artırabileceği beklentisi. ABD-İran çatışmasının petrol fiyatlarını yükseltip enflasyonu körükleyebileceği endişesi, haziran toplantısı tutanaklarındaki şahin ton ve HSBC'nin altın fiyat tahminini düşürmesi bu beklentiyi güçlendirdi. Ons altın 10 Temmuz'da 4.120,97 dolar seviyesindeydi.

Dolar zayıfken altın neden yükselmedi

Doların bir haftanın en düşük seviyesine inmesi, normalde dolarla fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için ucuzlatır ve fiyatı destekler. Ancak bu kez faiz artışı beklentisi baskın çıktı. KCM Trade'den Tim Waterer, yatırımcıların ABD-İran belirsizliği nedeniyle güçlü bir yükseliş yönünde pozisyon almakta isteksiz olduğunu belirtti.

Waterer, petrol fiyatları mevcut seviyelerde kaldıkça altının düşüşlerde alıcı bulmayı sürdürebileceğini, ancak petroldeki sert bir yükselişin enflasyon ve faiz endişelerini yeniden tetikleyerek altın açısından olumsuz sonuç doğurabileceğini söyledi.

Gümüş, platin ve paladyum ne yaptı

Diğer değerli metaller gün içinde yükseldi: spot gümüş yüzde 0,8 artışla 60,46 dolara, platin yüzde 1,6 yükselişle 1.636,68 dolara, paladyum yüzde 1,6 kazançla 1.267 dolara çıktı. Yine de üç metal de, altın gibi, haftalık bazda düşüşe yöneldi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Brent petrolün varili 10 Temmuz sabahı saat 07.03 itibarıyla yaklaşık 76,62 dolara çıktı, günlük yüzde 0,42 yükseldi. Fiyatı yukarı taşıyan iki gelişme var: ABD Hazinesi'ne bağlı OFAC'ın İran petrolüne tanıdığı geçici lisansı iptal etmesi ve İran ile ABD arasında yeniden tırmanan çatışmalarda Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi.

Küresel petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz hattındaki tıkanma, enerji piyasasındaki bu dalgalanmanın merkezinde duruyor. ABD Batı Teksas türü ham petrol WTI de aynı sabah yaklaşık 72,27 dolardan işlem gördü.

Petrol fiyatları neden yükseliyor

Petrol fiyatlarını yükselten temel etken, Orta Doğu kaynaklı arz kesintisi endişesi. ABD'nin İran'daki askeri hedeflere yönelik saldırılarını genişletmesi, İran'ın Körfez'deki ABD üslerini hedef alması ve OFAC'ın 7 Temmuz itibarıyla İran petrol satışına izin veren lisansı iptal etmesi, arz tarafındaki riski büyüttü. Brent, hafta içinde gün içi 80,59 doları görmüştü.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, 8 Temmuz'da İran'a ait yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğunu açıkladı; bir gün önce de yaklaşık 80 hedefin hedef alındığı bildirilmişti. İran ise Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri altyapısını vurduğunu duyurdu.

Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiği neden durdu

Gemi takip verilerine göre Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Gemi sahipleri, boğazdan çıkan ticari gemilere yönelik saldırı riskini değerlendirmeye aldı. OFAC'ın lisans kapsamındaki işlemler için 17 Temmuz'a kadar tanıdığı geçiş süresi, arz belirsizliğini kısa vadede sürdürüyor.

Vanda Insights'ın kurucusu Vandana Hari, fiyatların hafta ortasındaki zirvelerden gerilediğini, ancak Hürmüz'deki geçişlerin yeniden durması nedeniyle piyasada hâlâ belirgin bir risk primi bulunduğunu belirtti. ANZ'den Daniel Hynes ise ABD'nin İran'ın enerji altyapısını hedef almamasının piyasalara bir ölçüde güven verdiğini kaydetti.

Yükseliş Türkiye ve yatırımcı için ne anlama geliyor

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerjide dışa bağımlı Türkiye'de akaryakıt maliyeti, enflasyon ve cari denge üzerinde baskı anlamına geliyor. BIST tarafında rafineri marjıyla öne çıkan Tüpraş görece avantajlı konumdayken, yakıt gideri yüksek havayolu şirketleri maliyet baskısına daha açık. Yatırımcı için asıl belirleyici, Hürmüz'deki trafiğin ne zaman normale döneceği.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Tera Yatırım'ın Borsa İstanbul'daki en büyük tek alımı, bir hissede 850,7 milyon liraya ulaştı. Kurum bu tutarla en çok TEHOL payını topladı; satım tarafında en yüksek çıkışını ise 74,9 milyon lirayla INFO hissesinde yaptı. Endeks24'ün İdeal Data terminali üzerinde yaptığı takas okumasına göre alım listesinin ilk 10'u ağırlıkla küçük ve orta ölçekli paylardan, satım listesi ise büyük ölçekli sanayi ve banka isimlerinden oluşuyor. Rakamlar bugünkü kapanışın kesinleşmiş takas verisidir ve tek bir kurumun yönelimini yansıtır.

Tera en çok neyi aldı

Alım tarafında dikkat çeken, listenin açık ara zirvesindeki TEHOL. Bu paydaki 850,7 milyon liralık net alım, ikinci sıradaki PEKGY'nin yaklaşık altı katı. Kurumun Borsa İstanbul'daki takas tercihinde gayrimenkul yatırım ortaklıkları (PEKGY, SVGYO) ve enerji payları (IZENR, GESAN) öne çıkıyor.

Peki en çok neyi sattı

Satım tarafı, alıma göre çok daha dengeli dağıldı. En yüksek çıkış 74,9 milyon lirayla INFO'da görülürken, listeyi Tofaş (TOASO), Tüpraş (TUPRS) ve Ereğli (EREGL) gibi büyük ölçekli sanayi paylarıyla Yapı Kredi (YKBNK) izledi. Havacılıkta THYAO ve telekomda TTKOM da satım listesinin ilk 10'unda yer aldı.

Takas verisi ne anlatır, ne anlatmaz

Takas verisi, bir aracı kurumun belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını gösterir. Ancak tek kurumun yönelimi piyasanın genel yönü için bağlayıcı değildir; geçmiş akış gelecekteki fiyatı garanti etmez. Özellikle tek hissede yoğunlaşan büyük bir alım, o paya birden çok göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama riskini artırabilir. Bunlar birer uyarıdır, alım ya da satım çağrısı değildir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Ateşkes hâlâ masadayken Hürmüz Boğazı yeniden ateş hattına döndü. İran Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre Bakan Abbas Arakçi, Ummanlı ve Türk mevkidaşlarıyla ayrı telefon görüşmeleri yaparak boğazdaki son gelişmeleri ele aldı ve tırmanmanın önlenmesi için diplomatik kanalların işletilmesi gerektiğini vurguladı. Temaslar, dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu su yolunda son iki günde gemilere saldırılar düzenlenmesi ve gerilimin yeniden yükselmesinin ardından geldi.

Hürmüz neden yeniden alevlendi

Gerilim, Şubat sonunda başlayan ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmanın ardından ilkbaharda kurulan kırılgan ateşkes zemininde yeniden yükseldi. Son iki günde Hürmüz'de üç ticari gemiye saldırı düzenlendi, ardından ABD ile İran karşılıklı hava saldırılarına girişti ve Tahran boğazı kapatabileceği uyarısını yineledi. Deniz trafiğinin yavaşça normalleştiği bir döneme denk gelen bu tırmanma, enerji piyasasındaki arz dengesini hızla yeniden sarstı.

Türkiye ve yatırımcı için ne anlama geliyor

Türkiye net enerji ithalatçısı olduğu için Hürmüz kaynaklı her fiyat sıçraması doğrudan hissediliyor. Piyasa verilerine göre Brent petrol, 8 Temmuz kapanışında yaklaşık yüzde 5 yükselerek 78 dolara ulaşmış, 9 Temmuz'da ise geri çekilerek anlık 76,13 dolara, günlük yaklaşık yüzde 2,4 düşüşle inmişti; fiyat yine de saldırı öncesi seviyelerin üzerinde seyrediyor. Yükselen ham petrol, enflasyon, cari açık ve kur üzerinde baskı anlamına geldiği gibi, Borsa İstanbul'da rafineri ve yakıt maliyetine duyarlı havayolu paylarını da yakından ilgilendiriyor.

Bundan sonrası ne

Diplomatik temasların tırmanmayı sınırlayıp sınırlamayacağı belirsizliğini koruyor. Analistlere göre hem Washington'ın hem Tahran'ın çatışmayı kontrol altında tutmakta çıkarı var; ancak boğazdaki fiziksel normalleşmenin hızı sigorta maliyetlerine ve nakliye hatlarının seyrine bağlı. Yatırımcı açısından tek günlük fiyat hareketlerinden çok, arz güvenliğine ilişkin ana eğilim belirleyici olacak. Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir, gelişmelerin olgusal aktarımıdır.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Bank of America'nın Borsa İstanbul'daki takas hareketleri bugünkü (9 Temmuz 2026) kapanışta iki uçta belirginleşti. Kurum en çok Türk Hava Yolları (THYAO) payında alım, en çok Aselsan (ASELS) payında satım yaptı. Endeks24'ün İdeal Data terminali üzerinde yaptığı takas okuması, THYAO'da 772,7 milyon liralık net alım, ASELS'te 1,99 milyar liralık net satım gösteriyor. (Bunlar bugünkü kapanışın kesinleşmiş takas rakamlarıdır ve tek bir kurumun yönelimini yansıtır.)

Bofa'nın en çok aldığı 10 hisse

Kurumun bugünkü en yüksek net alımı Türk Hava Yolları'nda gerçekleşti; THYAO'yu KTLEV ve TRALT izledi. Havacılık payındaki bu ağırlık, Borsa İstanbul'daki yabancı takas dengesinin yalnızca bir ayağı. Alım listesinin ilk 10'unda havacılığın yanında katılım bankacılığı, cam, telekom ve gübre gibi farklı sektörlerden isimler yer aldı.

Bofa neden en çok ASELS sattı

Bofa'nın bugünkü en büyük tek satışı savunma sanayii şirketi Aselsan'da görüldü ve bu satım, ikinci sıradaki ASTOR'un yaklaşık beş katı büyüklüğe ulaştı. ASELS'i Astor Enerji (ASTOR) ve Tüpraş (TUPRS) izlerken, satım listesinin ilk 10'unda İş Bankası (ISCTR), Yapı Kredi (YKBNK) ve BİM (BIMAS) gibi bankacılık ve perakende isimleri de yer aldı. Bu, tek bir günün akışıdır ve şirketlerin temeline ilişkin bir değerlendirme anlamına gelmez.

Takas verisi ne anlatır, ne anlatmaz

Takas verisi, bir kurumun belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını gösterir. Ancak tek kurumun yönelimi piyasanın yönü için bağlayıcı değildir; geçmiş akış gelecekteki fiyatı garanti etmez. Aynı paya birden çok göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar. Bunlar birer uyarıdır, alım ya da satım çağrısı değildir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

İngiltere merkezli The Economist, NATO Ankara Zirvesi'nin kazananları arasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı ilk sıralarda gösterdi. Ancak derginin öne çıkardığı F-35 ve CAATSA mesajlarının önünde hâlâ ABD Kongresi engeli duruyor. 7-8 Temmuz'da Ankara'da toplanan zirvede ABD Başkanı Donald Trump, yaptırımların kaldırılacağı ve F-35 satışının yeniden değerlendirilebileceği sinyalini verdi.

The Economist zirveyi nasıl değerlendirdi

Dergiye göre, zirvenin en önemli kazananlarından biri ev sahibi Erdoğan oldu. The Economist, zirve öncesinde Türk yetkililerin özel temaslarda Trump'ın toplantıya katılımını dahi önemli bir başarı olarak gördüğünü aktardı. Nitekim Trump, NATO müttefiklerini uzun süredir eleştirmesine karşın Ankara'ya geldi ve ev sahipliğini bunun başlıca nedeni olarak gösterdi. Derginin değerlendirmesinde, Trump'ın beraberinde savunma dosyalarında kritik mesajlar getirdiği vurgulandı.

F-35 ve CAATSA'da tablo ne durumda

Washington, Türkiye'nin 2019'da Rusya'dan S-400 alması üzerine ülkeyi F-35 programından çıkarmış ve 2020'de CAATSA yaptırımlarını uygulamıştı. The Economist'in aktardığına göre ABD yönetimi zirvede hem bu yaptırımların kaldırılması yönünde taahhütte bulundu hem de F-35 satışını yeniden gündeme alabileceğini işaret etti. Buna karşın ABD Kongresi, teslimatın ancak Ankara'nın S-400'lerden vazgeçmesi halinde mümkün olacağı tutumunu koruyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise satışın Orta Doğu'daki askeri dengeyi bozabileceği itirazını dile getirdi. Yine de dergi, taraflar arasında uzlaşma ihtimalinin geçmişe kıyasla daha güçlü olduğunu değerlendiriyor.

Dosyanın Türkiye açısından ağırlığı savunma sanayii ve dış politika hattında birleşiyor. CAATSA yaptırımlarının kaldırılması, savunma sanayiindeki iş birliğinin önündeki önemli bir engeli geriletirken, F-35 dosyası hem teknik hem hukuki boyutuyla ABD iç siyasetine bağlı kalmayı sürdürüyor.

ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırı dalgasıyla Brent petrol yeniden 78 dolara sıçrarken, ING aynı günlerde 2026'nın kalanına ilişkin petrol beklentisini aşağı çekti. Kurum, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın beklenenden hızlı normale dönmesine dayanarak Brent'in üçüncü çeyrekte ortalama 80, dördüncü çeyrekte 74 dolar seviyesinde işlem göreceğini öngördü. Tahmin, Hürmüz'de büyük bir kesinti yaşanmayacağı varsayımına dayanıyor.

ING petrol beklentisini neden düşürdü

ING'nin gerekçesi, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol akışının tahmin edilenden hızlı toparlanması. Savaş döneminde kapanan bu kritik geçişin yeniden açılması, aylardır fiyatları yukarı iten arz endişesini büyük ölçüde gevşetmişti. Kurum, arzın normalleşmesiyle Brent'in yıl boyunca gerileyeceğini varsayıyor; bu da enerji piyasasındaki fiyat görünümü açısından belirleyici. ING'nin çeyrek ortalama beklentisi bu varsayımın doğrudan yansıması.

Kurum, para birimi tarafında da benzer bir yumuşama bekliyor. ING, Fed'e ilişkin beklentileri doğrultusunda ABD dolarının yıl sonuna ve 2027'ye doğru sınırlı değer kaybedeceğini, yıl sonunda EUR/USD paritesinin 1,18, USD/JPY paritesinin 158 seviyesinde olacağını öngördü. ING Makro Araştırma Direktörü Carsten Brzeski'ye göre, Orta Doğu'da yeni bir gerilim yaşanmaması halinde ABD'de enflasyon zirveyi geride bırakmış olabilir; düşük enerji fiyatları, kira artışlarındaki yavaşlama ve ücret baskısının azalması bu görünümü destekliyor. Kurum, Fed'in 2027 yazına kadar faizi değiştirmemesini bekliyor.

Gerilim yeniden tırmanınca tablo nasıl değişti

ING'nin uyardığı risk, tahminin açıklandığı günlerde fiilen gerçekleşti. ABD, Hürmüz'deki gemilere yönelik saldırıların ardından temmuz başında İran'a yeni saldırılar düzenledi, İran'ın petrol satış muafiyetini kaldırdı; İran ise Körfez'deki ABD askeri hedeflerini vurdu ve Başkan Donald Trump ateşkesin sona erdiğini açıkladı. Piyasa tepkisi hızlı oldu: Brent 8 Temmuz'da yaklaşık yüzde 5 yükselerek iki haftanın en yüksek seviyesine, 78 dolar bandına çıktı. Yani spot fiyat, ING'nin işaret ettiği düşüş patikasının kısa vadede tersine hareket etti.

Tablonun Türkiye tarafı çift yönlü. Net enerji ithalatçısı olan Türkiye için kalıcı bir petrol gerilemesi, enflasyon, cari denge ve ithalat faturası açısından belirgin bir rahatlama anlamına gelir. Ancak bu rahatlamanın önkoşulu olan Hürmüz istikrarı yeniden kırılganlaştığından, ucuz petrol senaryosu şimdilik görünür bir soru işareti taşıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Yabancı yatırımcı Türk varlıklarına ilgisini sürdürdü, ama parayı hisseden çekip tahvile taşıdı. TCMB'nin 3 Temmuz haftasına ilişkin verilerine göre yabancıların net hisse alımı bir haftada 203 milyon dolardan 11,5 milyon dolara geriledi; buna karşın devlet iç borçlanma senedi (DİBS) alımı 448 milyon dolardan 572 milyon dolara çıktı. Haftanın toplam net menkul kıymet alımı yaklaşık 1 milyar dolar oldu.

Yabancı yatırımcı neden tahvile yöneldi

Verilerdeki en belirgin sinyal, alımın kompozisyonundaki kayma. Hisse tarafındaki iştah neredeyse durma noktasına gelirken sabit getirili kâğıtlara talep güçlü kaldı; yabancılar geçen hafta 441,1 milyon dolarlık özel sektör tahvili (ÖST) de aldı. Bu tablo, yüksek reel faiz ortamında yabancının hisse riskinden çok, öngörülebilir getiri sunan kamu ve şirket kâğıtlarını tercih ettiğine işaret ediyor. Borsa İstanbul ve tahvil tarafındaki bu ayrışma, küresel risk iştahındaki dalgalanmayla da paralel ilerliyor.

Enstrümana göre yabancı alımı nasıl dağıldı

Geçen haftanın alımına DİBS ve özel sektör tahvilleri damga vurdu. 572 milyon dolarlık DİBS ve 441,1 milyon dolarlık ÖST alımının yanında 11,5 milyon dolarlık hisse alımı sınırlı kaldı. Bir önceki haftaya kıyasla DİBS alımı yüzde 28 artarken, hisse alımı yüzde 94 geriledi.

Alım tarafındaki bu ayrışmaya rağmen üç varlık grubunda da stok değeri yükseldi. Yabancıların hisse senedi stoku 41 milyar 387,8 milyon dolardan 41 milyar 697,9 milyon dolara çıktı; ancak net hisse alımı yalnızca 11,5 milyon dolar olduğundan, stoktaki yaklaşık 310 milyon dolarlık artışın büyük kısmı yeni para girişinden değil, fiyat ve kur hareketlerinden kaynaklanıyor. DİBS stoku 16 milyar 254,3 milyon dolara, ÖST stoku 2 milyar 547,2 milyon dolara yükseldi. Rakamlar, TCMB Haftalık Menkul Kıymet İstatistiklerinden derlendi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dogecoin, 9 Temmuz'da yaklaşık 0,0723 dolara gerileyerek son günlerin en zayıf seviyelerine indi. ABD ile İran arasında tırmanan çatışmanın küresel risk iştahını kesmesiyle meme coin, temmuz başındaki 0,079 dolar bölgesinden yaklaşık yüzde 8 aşağıda işlem görüyor ve 20, 50, 200 günlük ortalamalarının tamamının altında kaldı. Değer 15.00 sularında yaklaşık bu düzeydeydi.

Dogecoin neden düşüyor

Düşüşün ana nedeni kripto paranın kendi dinamikleri değil, hızla bozulan jeopolitik tablo. ABD, Hürmüz Boğazı çevresindeki ticari gemilere yönelik saldırıların ardından 7 Temmuz'da İran'a dönük yeni bir saldırı dalgası düzenledi, İran petrol ihracatına yaptırımları yeniden yürürlüğe koydu ve Başkan Donald Trump ateşkesin sona erdiğini açıkladı. Bu ortamda yatırımcılar Dogecoin gibi yüksek riskli varlıklardan çıkarak korunaklı pozisyonlara yöneldi; kripto para piyasasındaki genel geri çekilme de baskıyı artırdı.

Piyasa psikolojisi de bu tabloyu yansıtıyor. Kripto Korku ve Açgözlülük Endeksi, alternative.me verisine göre 26 seviyesinde ve piyasayı aşırı korku bölgesine yerleştiriyor; bu okuma tarihsel olarak alım iştahının zayıfladığı ve oynaklığın arttığı dönemlere denk geliyor. Buna karşın CoinGlass verileri, Dogecoin vadeli işlemlerinde açık pozisyonun 1 milyar dolara yükseldiğini gösteriyor, yani bir kesim yatırımcı düşüşe rağmen pozisyon taşımayı sürdürüyor.

Kritik seviyeler ve teknik görünüm

Teknik tabloda satıcılar üstünlüğü koruyor. Fiyat, 20 günlük ortalama olan 0,076 dolar başta olmak üzere kısa, orta ve uzun vadeli ortalamaların altında seyrediyor; bu ortalamalar toparlanma için aşılması gereken direnç bölgesini oluşturuyor. 14 günlük RSI 42,6 ile aşırı satım eşiğinin belirgin biçimde üzerinde, yani sert bir tepki alımını tetikleyecek kadar zayıflamış değil. MACD histogramının hafif pozitife dönmesi sınırlı bir dip denemesine işaret etse de, kalıcı bir trend dönüşünü teyit edecek güçten uzak.

Kısa vadede yönü büyük ölçüde jeopolitik başlıklar belirleyecek. Güven geri dönmediği sürece Dogecoin'in 0,07 dolar civarındaki psikolojik eşiği koruyup koruyamayacağı izlenecek; bu bölgenin altında kalıcılık, satış baskısının derinleşmesi anlamına gelebilir. Yukarıda ise ilk ciddi engel 0,076 dolarlık ortalama. Tablo, tek bir varlığın hikâyesinden çok makro belirsizliğin risk iştahını nasıl bozduğunu gösteriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Avrupa Birliği, petrol ve gaz ithalatına ödediği faturayı kalıcı biçimde küçültmek için ekonomisini adım adım elektriğe taşıyan bir plan hazırlıyor. Reuters'ın gördüğü Komisyon taslağına göre 17 Temmuz'da açıklanacak Elektrifikasyon Eylem Planı, 2040 yılına kadar tüm ekonomide elektriğin asgari payı için bağlayıcı bir hedef koyacak ve yıl sonunda yasaya dönüştürülecek.

AB neden petrol ve gazdan elektriğe geçiyor

Hamlenin arkasında somut bir maliyet var. AB verilerine göre şubat sonundan bu yana Orta Doğu'daki savaş, Birliğin petrol ve gaz ithalat faturasına yaklaşık 50 milyar euro ekledi. Enerji ihtiyacının yarısından fazlasını ithalatla karşılayan Avrupa için petrol ve gazdan elektriğe geçiş, taslağın diliyle bir egemenlik meselesi. Elektrikli teknolojiler yerli üretim, yenilenebilir kaynak ve şebeke üzerinden çalıştığı için fiyat dalgalanmasına daha az açık kalıyor. Avrupa'daki bu enerji dönüşümü, ulaşımdan sanayiye kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Planda hangi somut adımlar öne çıkıyor

Taslak, hedefe ulaşmak için bir dizi teşvik sıralıyor. Kamu binalarında ısı pompası kurulumu zorunlu hale getirilecek, elektrikli araçlar için kamu alım hedefleri güçlendirilecek. Üye ülkelere ev tipi bataryalar, elektrikli araçlar ve ısı pompalarındaki KDV'yi indirmeleri için bir çerçeve önerilecek; yıl sonunda ise elektrik ve yenilenebilir kaynakla ısı üreten sanayi projeleri için AB fonlu bir ihale açılacak. Komisyon ayrıca fosil yakıt sübvansiyonlarını kademeli olarak kaldırmayı planlıyor, böylece elektrik petrol ve gaza karşı daha uygun maliyetli hale gelecek. Hedefin yüzdesi henüz belirlenmedi; 2030 için referans, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 32'ye çıkması.

AB'nin ısı pompası kararı Türk beyaz eşyasına ne getiriyor

Planın en somut ayaklarından biri ısı pompaları ve bu başlık doğrudan Türk üreticilerini ilgilendiriyor. Kamu binalarında zorunlu kurulum ve KDV indirimleri, zaten hızlı büyüyen Avrupa talebini daha da besleyecek. Avrupa Isı Pompası Birliği'nin (EHPA) 2026 raporuna göre kıtada 2025'te satışlar yüzde 13 artarak 2,9 milyon adede ulaştı ve toplam kurulu stok 29,3 milyon üniteye çıktı.

Türkiye bu denklemde güçlü bir tedarikçi. Ülkenin Avrupa beyaz eşya üretimindeki payı yaklaşık yüzde 7; iklimlendirme sanayisi 2025'te 7,4 milyar dolarlık ihracatla tüm zamanların rekorunu kırdı (TİM verisi). Borsa İstanbul'da bu talebin doğrudan muhatapları, Avrupa'ya ihracatı yüksek Arçelik (ARCLK), Vestel (VESTL) ve Vestel Beyaz Eşya (VESBE). Gelirlerinin büyük bölümü euro ve dolar cinsinden olduğundan, Avrupa satışları zayıf lira ortamında bilançolara doğal bir koruma sağlıyor. Piyasa beklentisine göre bu talebin çeyreklik sonuçlara yansıması, siparişlerin zamanlamasına bağlı olacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın brüt uluslararası rezervleri temmuz başında 159,7 milyar dolara ulaştı. TCMB'nin Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi raporuna göre 3 Temmuz 2026 itibarıyla brüt rezervler bir önceki aya kıyasla yüzde 8,3, yani 12,3 milyar dolar arttı; yükselişin ana kaynağı döviz rezervlerindeki toparlanma oldu.

Rezerv artışını ne sürükledi

TCMB verilerine göre yükselişe en güçlü katkıyı döviz varlıkları verdi: döviz rezervleri yüzde 19,2 artışla 45,5 milyar dolardan 54,3 milyar dolara çıktı. Altın rezervleri ise yüzde 3,7 artarak 97,7 milyar dolara ulaştı ve kompozisyondaki en büyük payı korudu. IMF rezerv pozisyonu ile SDR toplamı da 7,7 milyar dolar oldu. Böylece rezerv kompozisyonundaki değişim, aylık artışın esas olarak döviz tarafından geldiğini ortaya koydu.

Brüt rezerv arttı ama net tablo ne gösteriyor

Brüt rakamın yanında yükümlülük tarafı da tabloyu tamamlıyor. TCMB raporuna göre kamu sektörünün kısa vadede döviz likiditesini etkileyen toplam döviz yükümlülükleri yüzde 0,7 artışla 121 milyar dolara yükseldi. Bunun 57,5 milyar doları önceden belirlenmiş, 63,5 milyar doları ise şarta bağlı yükümlülüklerden oluştu. Merkez Bankası'nın yabancı para swaplarından kaynaklanan net döviz yükümlülüğü 17,6 milyar dolar, altın swaplarından kaynaklanan net alacağı ise 2,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Tablonun özeti şu: kompozisyonda en büyük payı hâlâ altın taşıyor, ancak temmuz başındaki sıçramanın motoru döviz rezervlerindeki toparlanma oldu. Kısa vadeli yükümlülükler ve swap kalemleri ise brüt rakamın tek başına yeterli bir gösterge olmadığını hatırlatıyor.

Yatırımcının yıllardır değişmeyen bir kabulü var: döviz her koşulda kazandırır, enflasyonu mutlaka yener. Oysa Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş'ın TÜİK verisine dayanan otuz yıllık reel getiri analizi bunun tersini gösteriyor; 1997'den 2026 haziranına dolar reel yüzde 44, euro reel yüzde 51 değer yitirdi.

30 yılda hangi araç reel kazandırdı

Aktaş'ın hesabında son otuz yılın reel getiri şampiyonu, yüzde 515'lik oranla altın oldu. Onu yüzde 91 ile Borsa İstanbul endeksi izledi. Dolar ve euro ise aynı dönemde reel bazda gerileyerek listenin sonunda kaldı. Bu tablo, finansal araçların uzun vadeli performansında yaygın algıların her zaman doğrulanmadığını gösteriyor.

Döviz gerçekten enflasyonu yener mi

Otuz yıllık veri, döviz için "her zaman kazandırır" beklentisini doğrulamıyor. Aktaş'ın analizine göre 1997-2026 arasında dolar reel yüzde 44, euro (2002 öncesi Alman Markı ile hesaplanarak) reel yüzde 51 değer kaybetti. Bu hesap yalnızca kurun nominal artışının Türkiye enflasyonundan arındırılmış halini gösterir; karşı ülkelerin enflasyonunu da içeren reel efektif kur endeksiyle karıştırılmamalıdır.

Aktaş, yüzde 91'lik borsa oranının endeks bazında hesaplandığını, bu nedenle çok genel bir ortalama olarak okunması ve tek tek hisse değerlendirmelerine ölçü alınmaması gerektiğini de vurguluyor. Uzun vadede sabreden yatırımcı için çok daha yüksek kazançlar da, ciddi kayıplar da mümkün.

Mevduat neden son 10 yılda eridi

Türk lirası mevduatın hikâyesi ise dönemden döneme keskin biçimde değişiyor. Analize göre 1997-2006 arasında mevduat reel yüzde 99 ile açık ara zirvedeydi; 2007-2016 arasında reel getiri yüzde 36'ya indi. 2017'den 2026 haziranına kadar geçen dönemde ise TL mevduat reel yüzde 60 kaybettirdi, yani 2016 sonunda 100 lira olan birikim reel olarak 40 liraya geriledi.

Bu son dilimdeki kaybın arkasında, 2021 sonrasında politika faizinin düşürülmesiyle mevduat faizinin yüksek enflasyonun belirgin biçimde gerisinde kalması yer alıyor. Oranların brüt faiz üzerinden hesaplandığı, stopaj düşüldüğünde reel kaybın daha da büyüdüğü de not ediliyor.

Tablonun ana mesajı, uzun vadede tek bir araca yaslanmanın riskli olabileceği yönünde. Bununla birlikte söz konusu oranlar geçmiş döneme aittir ve gelecekteki getiriler için garanti oluşturmaz; ayrıca konut ve arsa gibi finansal olmayan varlıklar bu hesaplamanın dışındadır.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Bireysel emeklilik sistemine katılım, 2026'nın ilk yarısında ilk kez 18 milyonu aştı. Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre BES ve Otomatik Katılım Sistemi'ndeki toplam katılımcı sayısı 18 milyon 52 bine, katılımcı fonları ile devlet katkısının toplam büyüklüğü ise 2,4 trilyon liraya ulaştı.

BES ve OKS'de tablo ne gösteriyor

Anadolu Ajansı'nın EGM verilerinden derlediği bilgilere göre BES tarafında katılımcı sayısı ilk yarıda 10 milyon 304 bine, fon büyüklüğü ise devlet katkısı dahil 2,25 trilyon liraya çıktı. Otomatik Katılım Sistemi'nde katılımcı sayısı 7 milyon 748 bin, toplam büyüklük 153 milyar lira oldu. Sistemin tasarruf ve emeklilik gündemindeki ağırlığı, BES'ten emekli olanların 487 bin 118'e ulaşmasıyla da görünür hale geldi.

BES fonu ilk yarıda ne kadar büyüdü

EGM verilerine göre 2025 sonundan 30 Haziran 2026'ya kadar geçen altı ayda katılımcı ve devlet katkısı fonlarının toplamı 238 milyar lira, yani yüzde 11 arttı. Aynı dönemde havuza 116 bin 979 yeni katılımcı eklendi, artış oranı yüzde 0,7 oldu. Toplam 2,4 trilyon liralık fonun büyük bölümünü katılımcıların birikimi oluştururken, devlet katkısının payı da dikkat çekiyor.

Çocuk BES'inde birikim 100 milyarı aştı

18 yaş altı çocuklara yönelik uygulamada ise fon büyüklüğü ilk yarı itibarıyla 100 milyar 713,9 milyon liraya ulaştı. Sistemde 1 milyon 718 bin 943 çocuk bulunurken, sözleşme başlangıcı itibarıyla en yüksek katılım 170 bin 105 ile sıfır yaşta görüldü. 2025 sonundan bu yana çocuk uygulamasındaki katılımcı sayısı 77 bin 961 arttı.

Rakamlar, uzun vadeli tasarrufu teşvik eden sistemin hem yetişkin hem çocuk tarafında büyümeyi sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Fon büyüklüğündeki artışın kalıcı olup olmadığı, önümüzdeki dönemde katılım ve getiri dengesine bağlı olacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Yeni konutun ve altyapının maliyeti mayısta yeniden tırmanırken, bu kez farkı yaratan malzeme değil işçilik oldu. Türkiye İstatistik Kurumu'nun inşaat maliyet endeksi mayısta aylık yüzde 1,87, yıllık yüzde 29,84 arttı; işçilik kalemi hem aylık hem yıllık bazda malzeme kaleminin önüne geçti.

İnşaat maliyeti mayısta ne kadar arttı

TÜİK verilerine göre inşaat maliyet endeksi mayısta bir önceki aya kıyasla yüzde 1,87, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29,84 yükseldi. Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,77 artarken işçilik endeksi yüzde 2,04 ile daha hızlı yükseldi. Bu tablo, konut maliyetlerindeki tırmanışı sürükleyen kalemin bu ay değiştiğine işaret ediyor.

İşçilik maliyeti neden malzemeyi geçti

İşçilik kaleminin öne geçmesinin nedeni, artış hızındaki farkta gizli. TÜİK verisinde işçilik endeksi yıllık yüzde 32 yükselirken, malzeme endeksi yüzde 28,62'de kaldı; aylık bazda da işçilik yüzde 2,04 ile malzemenin yüzde 1,77'lik artışını aştı. Fark en belirgin biçimde bina dışı yapılarda ortaya çıktı: burada işçilik aylık yüzde 3,08 artarken malzeme yalnızca yüzde 0,85 yükseldi.

Ayrışma bina türüne göre yön değiştiriyor. Bina inşaatı tarafında mayısta malzeme aylık yüzde 2,08 ile işçiliğin yüzde 1,75'lik artışını geçerken, bina dışı yapılarda tablo tersine dönüyor ve işçilik hem aylık hem yıllık bazda açık ara öne çıkıyor.

Bina dışı yapılar için endeks yıllık yüzde 34,06 ile en yüksek artışı kaydederken, işçilik yüzde 34,34'e ulaştı. İşçiliğin genelde malzemeyi geçmesi, önümüzdeki dönemde yeni konut ve altyapı maliyetlerinde emek tarafındaki baskının belirleyici kalabileceğine işaret ediyor.

Avrupalı NATO müttefikleri yıllarca savunma tedarikinde ağırlıkla Atlantik'in ötesine bakarken, mühimmat başta olmak üzere siparişler artık giderek Ankara'ya yöneliyor. Uzmanlara göre NATO'nun Ankara'da tamamlanan zirvesi, Türkiye'nin savunma sanayisindeki hızlı yükselişi ve ittifak içinde giderek daha belirleyici bir aktöre dönüştüğünü görünür kıldı.

Avrupa neden savunma tedarikinde Türkiye'ye yöneliyor

Atlantic Council'ın kıdemli savunma uzmanı Elisabeth Braw'a göre son aylarda çok sayıda Avrupalı NATO ülkesi, mühimmat alımı başta olmak üzere savunma tedariki için Türkiye'ye yöneldi. Braw, Anadolu Ajansı'na yaptığı değerlendirmede Türkiye'nin savunma sanayii üreticisi olarak üstlendiği rolün çok hızlı bir dönüşüm geçirdiğini vurguladı. Bu yöneliş, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yükselişini somut siparişlere çeviren bir eğilim olarak öne çıkıyor.

Braw, Trump ile Erdoğan arasındaki diyaloğun mevcut konjonktürde Türkiye'ye ayrı bir diplomatik ağırlık kazandırdığını, bunun ittifak içinde giderek daha belirleyici hale geldiğini de kaydetti. Ankara Zirvesi'nin en büyük başarısını ise herhangi bir krize sahne olmadan tamamlanmasına bağladı.

Türkiye NATO içinde nasıl bir konuma yükseliyor

Brüksel merkezli Wilfried Martens Merkezi'nin transatlantik ilişkiler analisti Ionela Ciolan, Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna, hızla büyüyen ve giderek sofistikeleşen bir savunma sanayisine ve Avrupa, Karadeniz, Orta Doğu ile Kafkasya'nın kesişimindeki benzersiz bir coğrafi konuma sahip olduğunu belirtti. Ciolan'a göre Türkiye, Montrö Sözleşmesi kapsamında boğazların koruyucusu olarak Karadeniz dengesinde ve Ukrayna'ya yönelik ateşkes müzakerelerinde özel bir rol taşıyor.

Braw, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Rusya ile sürdürdüğü diyaloğun ittifak için diplomatik bir avantaj olabileceğini, bu kanalların Türkiye'den Danimarka'ya uzanan geniş bölgenin güvenliği için kullanılabileceğini söyledi. Türkiye ile İngiltere arasında beklenen savunma ortaklığını ise farklı müttefiklerin farklı formatlarda işbirliği kurmasının son örneği olarak niteledi.

Zirveden çıkan somut kazanımlar neler

Ciolan, NATO Savunma Sanayii Forumu'nda en az 50 milyar dolarlık yeni savunma anlaşmasının duyurulduğunu, bu anlaşmaların önemli bölümünün Avrupa ülkelerinin ortak tedarik projeleri üzerinden şekilleneceğini aktardı. Analiste göre Türkiye açısından bir diğer başlık, Erdoğan ile Trump arasında yaptırımların kapatılması ve F-35 savaş uçaklarının yeniden gündeme gelmesi yönünde yürüyen görüşmeler oldu.

Ciolan, bu görüşmelerin sürdüğünü ancak ileriye dönük bir adım oluşturduğunu belirterek, Ankara'nın Washington ile ilişkilerde daha sıcak bir dönem beklediğini ifade etti. Uzmanlara göre Türkiye, zirveden yalnızca siyasi sermaye ve imaj değil, savunma sanayii ekseninde somut bir ağırlık da kazanmış görünüyor.

Citigroup, Brent petrolün 2026'nın üçüncü çeyreğinde ortalama 75 dolar, dördüncü çeyreğinde 70 dolar ve 2027 genelinde 65 dolar seviyesinde işlem göreceğini öngördü. Banka bu düşüş patikasını, ABD ile İran arasında anlaşmaya varılması ve Hürmüz Boğazı'nın ulaşıma açık kalması varsayımına bağladı. Goldman Sachs ise aynı bölgede yeni bir gerilimin arzdaki toparlanmayı sekteye uğratabileceği uyarısını yaptı.

Citi neden düşüş patikası çiziyor

Citigroup'un temel senaryosunda Brent, üçüncü çeyrekte ortalama 75 dolardan işlem görüyor, ardından dördüncü çeyrekte 70 dolara, 2027 genelinde ise 65 dolara geriliyor. Bankanın bu hesabı, ABD ile İran arasında nihai bir anlaşmaya varılması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle ulaşıma açılması koşuluna dayanıyor. Diğer bir ifadeyle düşüş beklentisi, jeopolitik cephede sükûnetin korunmasına bağlı bir senaryo; koşul bozulursa fiyatların yönü de değişebilir.

Arz tarafındaki normalleşme varsayımı tutarsa, ithalatçı ülkeler için daha ucuz enerji anlamına gelen bu patika, enerji piyasasındaki fiyat görünümü açısından da rahatlatıcı bir çerçeve sunuyor. Ancak Citigroup'un tahminleri koşullu; bankanın kendi ifadesiyle senaryo, Basra Körfezi çıkışlı sevkiyatın kesintisiz sürmesini gerektiriyor.

İran'daki gerilim petrol fiyatlarını nasıl etkiler

Goldman Sachs'a göre Orta Doğu kaynaklı arzdaki toparlanma, Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığını yeniden aksatabilecek gerilimler nedeniyle sekteye uğrayabilir. Bankanın hesaplarında Basra Körfezi'ndeki ham petrol üretimi haziran ayında savaş öncesi seviyelerin yaklaşık 10,5 milyon varil/gün altında kaldı. Goldman, sevkiyat ve fiyat görünümüne ilişkin risklerin iki yönlü olduğunu vurguluyor.

Bankanın değerlendirmesinde, müzakerelerin sürmesi halinde sevkiyatların temmuz sonuna kadar toparlanması bekleniyor. Görüşmelerin başarısız olması ve tanker saldırılarının tırmanması durumunda ise petrol akışının yeniden azalabileceği, bunun da Citigroup'un çizdiği düşüş patikasını tersine çevirebileceği belirtiliyor.

Böylece iki bankanın çizdiği tablo, düşüş beklentisiyle jeopolitik riski aynı denklemde birleştiriyor: fiyatların gerilemesi büyük ölçüde İran hattındaki tansiyonun düşük kalmasına bağlı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Gümüş fiyatı son dönemde güçlü seyrederken, üretim aynı hızda artmıyor. Piyasa mantığı normalde fiyat yükseldiğinde arzın da artmasını söyler; gümüşte bu zincir çalışmıyor. Bunun arkasında kısa vadede çözülemeyen yapısal bir kısıt var: dünya gümüş üretiminin yaklaşık yüzde 70'i doğrudan gümüş madeninden değil, bakır, kurşun ve çinko madenciliğinin yan ürünü olarak elde ediliyor. Aynı dönemde Çin ihracatı kısıtladı, ABD ise gümüşü ilk kez kritik mineral listesine aldı.

Çin kısıtladı, ABD kritik mineral ilan etti

Tabloyu sıkılaştıran ilk gelişme Pekin'den geldi. Çin Ticaret Bakanlığı gümüş ihracatını lisansa bağlayarak yetkiyi devlet onaylı, sınırlı sayıda kuruluşla sınırlandırdı; amacın stratejik sektörlerde ihtiyaç duyulan gümüşü ülke içinde tutmak olduğu belirtiliyor. Pekin ayrıca bakır madenciliğinde kullanılan sülfürik asit ihracatına da kısıtlama getiriyor, bu da dolaylı yoldan gümüş arzını etkileyebilir. Buna karşılık ABD gümüşü ilk kez resmi kritik mineraller listesine dahil ederek metali ulusal güvenlik ve stratejik sanayi açısından öncelikli hammaddeler arasına aldı. Gümüş piyasasındaki bu yapısal tablo, metali salt bir değerli emtia olmaktan çıkarıyor.

Gümüş üretimi neden artmıyor

İşin özü arz tarafının esnek olmamasında. Gümüş, en yüksek elektrik iletkenliğine sahip metal olarak yeşil enerji, yapay zeka ve ileri teknolojiden savunma elektroniğine kadar birçok kritik alanda kullanılıyor, yani talep tarafı güçlü. Ancak üretimin büyük bölümü başka madenlerin yan ürünü olduğu için, gümüş fiyatı tek başına yükseldiğinde madencilerin üretimi hızlandırması mümkün olmuyor; üretim asıl olarak bakır, kurşun ve çinko talebine bağlı kalıyor.

Kurumlar gümüşte ne bekliyor

Arz açığı ve stratejik talep bir araya gelince finans kurumları 2026 tahminlerini yukarı çekti. JP Morgan, ons gümüşün bu yıl ortalama 81 dolar seviyesinde dengeleneceğini öngörüyor. Bank of America son raporunda, altın rallisinin desteğiyle ons gümüşün kısa vadede 100 dolar sınırına kadar tırmanabileceğini belirtti. HSBC ise tedarik zincirindeki sıkılaşmayı gerekçe göstererek 2026 ortalama tahminini 75 dolara yükseltti.

Çin'in ihracat kısıtı, ABD'nin kritik mineral kararı ve yıllardır süren arz açığı bir arada değerlendirildiğinde, gümüşün önümüzdeki dönemde teknoloji, enerji dönüşümü ve jeopolitik rekabetin en stratejik hammaddelerinden biri olmayı sürdüreceği görülüyor. Fiyatın yönü ise kısa vadede talep kadar bu arz kısıtının ne kadar derinleşeceğine bağlı kalacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.