Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre kamuda tasarruf tedbirleri 2024-2025 döneminde cari fiyatlarla 484 milyar liralık tasarruf sağladı. Genelge kapsamındaki harcamaların faiz ve deprem giderleri hariç merkezi yönetim bütçesindeki payı, 2014-2023 ortalaması olan yüzde 4,6'dan 2024'te yüzde 3,1'e ve 2025'te yüzde 2,9'a geriledi. Bakanlık, izleme ve denetim modelini 2026'da da sürdürürken Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi üzerinden izlenen kamu idaresi sayısının 260'a çıktığını bildirdi.

Harcama payı uzun dönem ortalamasının altında

Bakanlığın Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü, 26 Ocak 2026 tarihli TTBS duyurusunda 2014-2023 ortalamasını yüzde 4,6, 2024 oranını yüzde 3,1 ve 2025 oranını yüzde 2,9 olarak açıkladı. Bu seri, 2025'te genelge kapsamındaki harcamaların uzun dönem ortalamasının 1,7 puan altında kaldığını gösteriyor.

Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi kamu idarelerinin verilerini üçer aylık dönemlerle topluyor. Ocak ayındaki resmî duyuruda 257 kamu idaresinin izlendiği belirtilirken, Bakanlık kaynaklı son bilgide sayı 260'a yükseldi. Böylece Ocak ayındaki resmî duyuruya göre sistem kapsamı üç idare genişledi.

Denetim 2 bin 16 harcama birimine ulaştı

Bakanlık, genelgenin yalnız harcama kısıtlarıyla değil izleme, raporlama ve yaptırım mekanizmasıyla yürütüldüğünü bildiriyor. Güncel bilgiye göre 2 bin 16 harcama biriminde denetim yapıldı ve raporlar Cumhurbaşkanlığı ile ilgili idarelere iletildi. Hazine ve Maliye Bakanlığının Mayıs 2025 tarihli resmî açıklamasında ise yalnız 2024 yılı için 145 kamu idaresine bağlı 1.279 harcama biriminde denetim yapıldığı açıklanmıştı.

Genelge, taşıt ve hizmet binası kullanımından kırtasiye, demirbaş, enerji ve su giderlerine kadar geniş bir alanı kapsıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığının 5 Temmuz 2024 açıklamasında deprem riski dışındaki yeni hizmet binası alımı, kiralaması ve yapımına izin verilmediği belirtilmişti. Endeks24, uygulamanın ilk haftalarındaki sonuçları tasarruf tedbirlerinin ilk iptalleri haberinde ele almıştı.

Altı bakanlık karşılaştırması resmî cetvelle örtüşmüyor

Bakanlık kaynaklı güncel bilgi akışında 484 milyar liralık tasarrufun altı bakanlığın 2026 yılı toplam bütçesini aştığı ifade edildi. Endeks24'ün Strateji ve Bütçe Başkanlığının 2026 bütçe cetveli üzerinde yaptığı kontrolde ise Çevre, Dışişleri, Enerji, Kültür ve Turizm, Sanayi ve Teknoloji ile Ticaret bakanlıklarının toplam ödeneği yaklaşık 681,1 milyar lira hesaplanıyor. Bu nedenle 484 milyar liralık tutarın söz konusu altı bakanlığın toplam bütçesini aştığı karşılaştırması resmî cetvelle doğrulanamıyor.

Şimşek mali disiplin mesajını yineledi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, tasarruf tedbirlerinin ve harcama kontrollerinin sürdürüleceğini belirterek elde edilen mali alanın öncelikli alanlara yönlendirileceğini ve dezenflasyon sürecinin destekleneceğini bildirdi. Bakanlığın yaklaşımı, 2024'te başlayan genelgeyi geçici bir harcama kısıtı yerine kalıcı bir izleme ve kontrol çerçevesine dönüştürme yönünde ilerliyor.

İstanbul, Ankara ve İzmir’de yeni dönem özel yurt ücretleri öğrencilerin barınma bütçesini yukarı çekerken Eskişehir ve Konya daha düşük fiyat bantlarıyla ayrıştı. İstanbul’da Maslak ve Ayazağa çevresinde tek kişilik odalar aylık 60-80 bin TL’ye kadar çıkarken Eskişehir ve Konya’da tek kişilik oda ücretleri 20-30 bin TL bandında kalıyor.

Sabah’tan Betül Alakent’in 2026-2027 eğitim öğretim dönemi için İstanbul, Ankara, İzmir, Konya ve Eskişehir’de yaptığı fiyat araştırması, şehirler arasındaki barınma maliyeti farkını belirginleştirdi. Oda tipi, kampüse yakınlık, toplu taşıma erişimi ve yemek hizmeti fiyatların ana belirleyicileri arasında yer alıyor.

İstanbul’da semt ve ulaşım farkı fiyatı büyütüyor

İstanbul’da fiyatlar aynı şehir içinde de geniş bir aralığa yayılıyor. Beşiktaş’taki bir özel yurtta kahvaltı dahil tek kişilik oda aylık 35 bin TL düzeyindeyken, Şişli’de iki kişilik odalar 40 bin TL’den başlıyor. Şişli’de tek kişilik oda ücretleri 55-60 bin TL’ye yükseliyor.

Avcılar’da üniversite kampüsüne yakın yurtlarda akşam yemeği dahil tek kişilik oda 45-60 bin TL arasında fiyatlanıyor. Altı kişilik ranzalı odalarda ücret 21 bin TL’ye kadar geriliyor. İstanbul Teknik Üniversitesi çevresindeki Maslak ve Ayazağa’da ise üç ve dört kişilik odalar aylık 40 bin TL, tek kişilik odalar 60-80 bin TL aralığında. Bu yurtlarda kahvaltı ve akşam yemeği de sunuluyor.

Ankara ve İzmir de yüksek fiyat bandına yaklaştı

Ankara’da altı kişilik ranzalı odalar 20 bin TL’den başlarken tek kişilik oda fiyatı 55 bin TL’ye kadar çıkıyor. Başkentteki birçok özel yurtta kahvaltının yanında akşam yemeğinin de fiyata dahil olması, hizmet paketini İstanbul’daki bazı seçeneklerden ayırıyor.

İzmir’de özel yurt fiyatları 22 bin TL’den başlayıp 65 bin TL’ye kadar yükseliyor. Böylece üç büyük şehirde öğrencinin oda tercihi ve konuma bağlı aylık barınma bütçesi geniş bir aralıkta şekilleniyor.

Eskişehir ve Konya’da tek kişilik oda avantajı

Eskişehir’de kahvaltı ve akşam yemeği dahil tek kişilik odalar aylık 25-30 bin TL bandında. Üç ve dört kişilik odalarda fiyat 10-15 bin TL’ye kadar düşüyor. Bu seviye, İstanbul, Ankara ve İzmir’de çok kişilik bazı oda seçenekleriyle aynı banda yaklaşıyor.

Konya’da dört kişilik odalarda kahvaltı dahil fiyatlar 10-12 bin TL’den başlıyor. Tek kişilik odalar ise 20-30 bin TL arasında değişiyor. Şehirler arasında birebir aynı hizmet paketi bulunmadığı için karşılaştırma oda tipi, yemek kapsamı ve konum farklarıyla birlikte değerlendiriliyor.

Yemek ve çamaşır hizmeti toplam maliyeti değiştiriyor

Özel yurtların büyük bölümünde doğalgaz, elektrik, su, internet ve kahvaltı oda ücretine dahil. Akşam yemeğinin ayrıca ücretlendirildiği yurtlarda günlük 300-400 TL ek ödeme istenebiliyor. Bazı işletmeler ise kahvaltı ve akşam yemeğini tek paket içinde fiyatlıyor.

Çamaşır hizmetinde de uygulamalar farklı. Haftada bir ücretsiz kullanım hakkı veren yurtların yanında ikinci kullanım için 100-200 TL isteyen işletmeler bulunuyor. Çamaşır ve kurutma hizmetinin birlikte ücretlendirildiği bazı yurtlarda ek maliyet 400-500 TL’ye kadar çıkabiliyor.

Bazı yurtlar yüzde 40 peşinat istiyor

Özel yurtlarda 10 aylık sözleşmeler için 10 taksit seçeneği yaygın olsa da ödeme koşulları işletmeye göre değişiyor. Bazı yurtlar toplam bedelin yüzde 40’ını peşin, kalanını dört taksitte talep ediyor. İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü yakınındaki bir yurtta tek kişilik oda için 400 bin TL yıllık bedelin yüzde 40’ının peşin istendiği belirtiliyor.

KYGM başvuruları 25 Ağustos’ta başlayacak

Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün resmî yurt başvuru duyurusuna göre 2026-2027 dönemi başvuruları 25 Ağustos saat 10.00’da başlayacak ve 29 Ağustos saat 23.59’da sona erecek. İlk kez yükseköğretim programına kayıt yaptıran öğrenciler ile belirlenen ara sınıf öğrencileri başvurularını e-Devlet üzerinden yapabilecek.

Öğrenci barınma maliyetleri ve kayıt dönemine ilişkin gelişmeler, Endeks24 ekonomi gündemi içinde izlenebilir.

Akaryakıt fiyatlarında kısa aralıklarla yeni artışlar gündeme geldi. Motorinin litre fiyatına 22 Ağustos Cumartesi günü 2,92 TL zam uygulanırken, sektör kaynakları benzinin litresinde 25 Ağustos Salı gününden itibaren 2,74 TL artış bekliyor. Beklenti gerçekleşirse benzin Ankara ve İzmir’de 75 TL eşiğinin üzerine çıkacak.

23 Ağustos itibarıyla İstanbul Avrupa Yakası’nda benzinin litresi 71,54 TL, Anadolu Yakası’nda 71,39 TL, Ankara’da 72,51 TL, İzmir’de 72,81 TL seviyesinde bulunuyor. Beklenen 2,74 TL’lik artışın tamamı pompaya yansırsa fiyatlar sırasıyla yaklaşık 74,28 TL, 74,13 TL, 75,25 TL ve 75,55 TL olacak. Nihai pompa fiyatları dağıtıcı ve istasyona göre küçük farklılık gösterebilir.

Motorin 84 TL sınırını geçti

22 Ağustos’ta yürürlüğe giren 2,92 TL’lik zam sonrasında motorinin litresi İstanbul Anadolu Yakası’nda 82,58 TL, Ankara’da 83,83 TL ve İzmir’de 84,12 TL seviyesine çıktı. İstanbul Avrupa Yakası’nda ise fiyat 82,73 TL olarak görülüyor.

Motorindeki artış, son haftalarda rafineri ürün piyasasında oluşan baskının ardından geldi. Endeks24’ün mazot marjındaki yükselişi ele alan haberinde, ham petrol fiyatındaki hareketin tek başına pompa fiyatlarını açıklamadığı, rafineri kesintileri ve taşımacılık aksamalarının da ürün maliyetlerini yukarı ittiği aktarılmıştı.

Benzin zammı 25 Ağustos için bekleniyor

Sektör kaynaklarının aktardığı takvime göre benzindeki 2,74 TL’lik artışın 24 Ağustos Pazartesi’yi 25 Ağustos Salı’ya bağlayan gece saat 00.01’den itibaren pompaya yansıması bekleniyor. Bu tutar henüz uygulanmış bir zam değil; fiyat güncellemesi yürürlüğe girdiğinde nihai rakamlar istasyon tarifelerinde netleşecek.

Artış gerçekleşirse Ankara’da benzin 72,51 TL’den yaklaşık 75,25 TL’ye, İzmir’de 72,81 TL’den yaklaşık 75,55 TL’ye çıkacak. İstanbul’da ise Avrupa Yakası için yaklaşık 74,28 TL, Anadolu Yakası için yaklaşık 74,13 TL seviyesi oluşacak.

Kısa aralıklı fiyat değişimleri yeniden hızlandı

Motorin ve benzindeki peş peşe artışlar, akaryakıt fiyatlarında ağustos boyunca görülen yüksek oynaklığın sürdüğünü gösteriyor. Dağıtım şirketlerinin tavsiye fiyatları ile istasyon satış fiyatları arasında küçük farklılıklar görülebildiği için sürücülerin bulunduğu bölgedeki güncel pompa tarifesini esas alması gerekiyor.

Yeni benzin tarifesinin devreye girmesi halinde üç büyükşehirde iki akaryakıt türü de son haftaların yüksek seviyelerine taşınmış olacak. Bundan sonraki fiyat yönünde uluslararası ürün fiyatları, döviz kuru ve vergi ayarlamalarının seyri belirleyici olmaya devam edecek.

Paramount ile California eyalet yetkililerinin, Warner Bros. Discovery’nin 110 milyar dolarlık satın alınmasına karşı açılan antitröst davasında olası bir uzlaşma yolunu görüşmek üzere 24 Ağustos Pazartesi günü bir araya gelmesi bekleniyor. New York Times’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre görüşme Paramount’un talebiyle planlandı ve taraflar arasında üst düzey yöneticiler ile avukatlar bulunacak. Temasların ön aşamada olduğu, uzlaşma müzakeresine dönüşeceğinin garanti olmadığı belirtiliyor.

Görüşme, California öncülüğündeki 12 eyaletin 13 Temmuz’da açtığı davanın ardından taraflar arasında ilk somut uzlaşma kanalı olarak öne çıkıyor. Eyaletler, Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi satın almasının film dağıtımı ve temel kablolu televizyon pazarlarında rekabeti azaltacağını, tüketici fiyatlarını yükseltebileceğini ve çalışanların pazarlık gücünü zayıflatabileceğini savunuyor. California Başsavcılığı’nın resmî dava açıklamasına göre birleşen şirket geniş vizyon film dağıtımında yaklaşık yüzde 27 paya ulaşacak.

Birleşme 1 Haziran 2027’ye kadar kapanamayabilir

California Başsavcısı Rob Bonta, 24 Temmuz’da Paramount ve Warner Bros. Discovery ile yapılan anlaşma kapsamında birleşmenin 1 Haziran 2027’ye kadar veya federal mahkemenin eyaletlerin iddiaları hakkında karar vermesine kadar tamamlanmayacağını açıklamıştı. Bu düzenleme, temmuzda verilen geçici durdurma kararının ardından işlemin takvimini davanın sonucuna bağladı.

Paramount açısından gecikmenin maliyeti de büyüyor. Şirket geçen hafta 12 eyaletten 1,88 milyar dolarlık teminat talep etti ve 30 Eylül sonrasında anlaşma uyarınca günlük yaklaşık 7 milyon dolarlık gecikme maliyeti doğabileceğini savundu. Eyaletler ise bu ücretlerin Paramount’un kendi satın alma sözleşmesinde kabul ettiği koşullardan kaynaklandığını belirtiyor.

Uzlaşma için olası başlıklar daha önce görünür oldu

Paramount, davayı çözmek için tüm seçeneklerin masada olduğunu daha önce açıklamıştı. Şirketin hukuk yönetimi, CNN’in olası satışı dahil çeşitli çözümlerin değerlendirilebileceğini belirtmişti. Sinema salonlarını temsil eden Cinema United da geçen hafta taraflara, salonlar ve izleyiciler için uygulanabilir korumalar içeren bir uzlaşma zemini arama çağrısı yaptı.

Endeks24’ün 13 Temmuz’daki dava haberinde aktarıldığı üzere, eyaletlerin temel itirazı birleşmenin hem film dağıtımı hem de kablolu televizyon lisanslamasında pazar gücünü yoğunlaştırması. California Başsavcılığı, birleşen şirketin geniş vizyon film dağıtımı ve temel kablolu kanal lisanslamasında yaklaşık yüzde 27 paya ulaşacağını hesaplıyor.

Pazartesi görüşmesi anlaşma anlamına gelmiyor

New York Times’ın haberine göre pazartesi yapılması beklenen toplantı bir uzlaşma müzakeresinin başladığı anlamına gelmiyor. Görüşmenin hazırlıkları bir haftadan uzun süredir yürütülüyor ve toplantı talebi Paramount’tan geldi. Tarafların somut tavizler veya bağlayıcı çözüm koşulları üzerinde anlaşmaya geçip geçmeyeceği henüz bilinmiyor.

Buna karşın toplantı, 110 milyar dolarlık işlemin önündeki son büyük ABD içi engellerden biri olan eyalet davasında ton değişikliğine işaret ediyor. Uzlaşma zemini oluşursa odak, eyaletlerin rekabet kaygılarını giderecek yapısal veya davranışsal taahhütlere kayacak. Görüşmenin sonuçsuz kalması halinde ise birleşmenin kaderini federal mahkemedeki antitröst davası belirlemeye devam edecek.

Alibaba, 23 Ağustos’ta Hong Kong’da toplam 80 milyar HK$ tutarında yeni hisse yerleştirmeyi planladığını açıkladı. Yaklaşık 10,2 milyar dolara karşılık gelen işlemin net gelirinin tamamı, çiplerden veri merkezi altyapısına ve yapay zeka modellerine kadar uzanan “full stack” kapasite için kullanılacak. İşlem tamamlanırsa Hong Kong’da listeli bir şirketin şimdiye kadarki en büyük birincil takip arzı olacak.

Şirketin yerleştirme duyurusuna göre teklif, piyasa koşullarına bağlı olarak ABD dışındaki yatırımcılara yönelik offshore işlem şeklinde yürütülecek. Alibaba, yerleştirmeden sağlanacak net kaynağın yüzde 100’ünü yapay zeka yeteneklerini büyütmek için kullanacağını bildirdi.

710 milyon hisse için yüzde 3,6 iskonto

Reuters’ın incelediği işlem şartnamesine göre Alibaba, 710 milyon adi hisseyi 112,70 HK$ fiyatla satmayı planlıyor. Bu fiyat son kapanışa göre yüzde 3,6 iskonto anlamına geliyor. Aynı haberde, yatırımcı talebinin güçlü gelmesinin ardından arz büyüklüğünün artırıldığı ve talep tarafında devlet varlık fonlarının da bulunduğu aktarıldı. İşlemin fiyatlama ayrıntıları Reuters’ın incelediği şartnameye dayanıyor.

Yapay zeka harcaması gelir büyümesinin önünde gidiyor

Alibaba’nın 20 Ağustos’ta açıkladığı çeyrek sonuçları, sermaye ihtiyacının arkasındaki yatırım hızını gösteriyor. Şirket, Haziran çeyreğinde sermaye harcamalarının 10 milyar dolara yaklaştığını ve yıllık bazda yüzde 75 arttığını bildirdi. Alibaba’nın çeyrek sonuçlarına göre AI Cloud and Compute Services geliri aynı dönemde yüzde 45 artarak 7,1 milyar dolara çıktı.

Yönetim, yapay zeka ürün gelirlerinin art arda 12 çeyrektir üç haneli büyüme gösterdiğini belirtiyor. CEO Eddie Wu da hesaplama kapasitesinin büyütülmesini gelecekteki talebi karşılayabilmenin ön koşulu olarak görüyor. Alibaba’nın daha önce tanıttığı Qwen3 Max ve yapay zeka altyapısı hamlesi, şirketin model, çip ve bulut katmanlarını tek yatırım zincirinde büyütme stratejisinin önceki adımlarından biriydi.

Hong Kong’da rekor büyüklükte takip arzı

Reuters’ın hesaplamasına göre işlem, tamamlanması halinde Hong Kong’da listelenen bir şirketin şimdiye kadarki en büyük birincil takip arzı olacak. Küresel ölçekte ise 2026’nın üçüncü büyük birincil takip hisse satışı olarak Alphabet ve Intel’in ardından gelecek.

Alibaba’nın tercihi, yapay zeka yatırım yarışında yalnız borçlanma ve mevcut nakdin değil, doğrudan özkaynak finansmanının da daha görünür hale geldiğine işaret ediyor. Şirketin Haziran sonu itibarıyla 69,9 milyar dolar nakit ve likit yatırıma sahip olmasına rağmen 10,2 milyar dolarlık ek özkaynak araması, yatırım programının ölçeğinin bilanço yönetiminde ayrı bir finansman hattı gerektirdiğini gösteriyor.

Pekin’deki Dünya İnsansı Robot Oyunları’nda Tiangong Ultra adlı insansı robot, 100 metreyi 9,39 saniyede tamamladı. Ön eleme serisinde kaydedilen derece, Usain Bolt’un 2009’dan bu yana geçerli 9,58 saniyelik erkekler 100 metre dünya rekorundan kağıt üzerinde 0,19 saniye daha hızlı. Ancak robot yarışı, World Athletics’in insan atletizm rekoru olarak sınıflandırdığı bir yarış değil.

Tiangong Ultra, Beijing Humanoid Robot Innovation Center tarafından geliştirildi. Organizasyonun ikinci yılında yapılan 100 metre yarışı, Pekin yönetiminin daha önce açıkladığı kurallara göre tamamen otonom robotlara ayrıldı. Bu ayrıntı, 9,39 saniyelik derecenin yalnız mekanik hız değil, otonom hareket kontrolündeki ilerlemeyi de göstermesi açısından öne çıkıyor.

Geçen yıl 21,50 saniyeydi

Tiangong Ultra’nın aynı organizasyondaki 2025 derecesi 21,50 saniyeydi. Bu yılki 9,39 saniyelik sonuç, bir yılda 12,11 saniyelik düşüşe işaret ediyor. Yarışta Honor’un Lightning robotu da 9,47 saniyeyle finiş gördü. Her iki robotun da bitiş sonrasında denge sorunu yaşaması, doğrusal hızdaki sıçramanın frenleme ve kararlılık tarafındaki sınırları ortadan kaldırmadığını gösterdi.

İnsan rekoru için referans olan 9,58 saniyelik derece, World Athletics kayıtlarında Usain Bolt adına 16 Ağustos 2009 tarihinden bu yana dünya rekoru olarak yer alıyor. Tiangong Ultra’nın 9,39 saniyesi bu kaydı değiştirmiyor; iki sonuç yalnız aynı 100 metrelik mesafedeki tamamlanma süreleri açısından karşılaştırılabiliyor.

Asıl test hızın ötesinde

Pekin yönetiminin resmî etkinlik bilgilerine göre oyunlara 666 takım ve 2.056 robot kaydoldu. Program 51 etkinlik ve 1.301 yarış oturumundan oluşuyor. Spor müsabakalarının yanında nesne tanıma, hassas kavrama, kablo bağlantısı, montaj ve hizmet senaryoları gibi gerçek dünya görevleri de değerlendiriliyor.

Bu dağılım, organizasyonun teknoloji açısından en kritik sınavının 100 metre derecesinden daha geniş olduğunu gösteriyor. Çinli üreticiler hız ve hareket kabiliyetindeki ilerlemeyi sergilerken, insansı robotların fabrikalarda, lojistikte ve hizmet sektöründe ekonomik değer yaratabilmesi için aynı performansın uzun süreli otonomi, hata düzeltme ve güvenilirlikle birleşmesi gerekiyor.

Pekin’in daha önce yayımladığı yarış çerçevesinde 100 metre kategorisinin tamamen otonom hale getirildiği, senaryo tabanlı görevlerin de laboratuvar benzeri parkurlardan fabrika, otel ve model ev gibi gerçek ortamlara taşındığı açıklanmıştı. Bu değişiklik, robot oyunlarını yalnız gösteri performansından ticari kullanıma yakın yeteneklerin sınandığı bir platforma dönüştürmeyi hedefliyor.

Japonya’nın doğusundaki Ibaraki bölgesinde yerel saatle 02.00’de meydana gelen 5,9 büyüklüğündeki deprem Tokyo metropol alanında güçlü biçimde hissedildi. Son bilgilere göre en az 37 kişi yaralanırken bölgesel tren seferlerinde aksamalar yaşandı. Yetkililer tsunami tehlikesi bulunmadığını açıkladı.

Japonya Meteoroloji Ajansı’nın resmî deprem açıklamasına göre merkez üssü Ibaraki’nin güneyinde bulunan depremin derinliği 68 kilometre olarak güncellendi. Ajans, en yüksek sarsıntı şiddetinin Ibaraki, Saitama, Chiba ve Tokyo’daki toplam 17 belediyede 5 altı seviyesinde ölçüldüğünü bildirdi.

Tokyo ve çevresinde ulaşım aksadı

Deprem, başkent Tokyo ile çevresindeki yoğun nüfuslu yerleşimlerde gece saatlerinde hissedildi. Yaralanmaların büyük bölümünün insanların uykudan aniden kalkarken düşmesi veya eşyalara çarpması sonucu meydana geldiği bildirildi. Yokohama’da 80’li yaşlarındaki bir kadının kalçasından ciddi biçimde yaralandığı aktarıldı.

Tokyo ve Narita Havalimanı’na hizmet veren bazı ekspres trenlerde ve kuzeydoğu yönündeki yerel hatlarda gecikmeler yaşandı. Shinkansen hızlı tren seferlerinin ise normal sürdüğü bildirildi. Saitama’da bir binada hafif hasar tespit edilirken Tokyo’nun Koto bölgesinde bir su borusunun patlamasıyla ilgili inceleme başlatıldı.

Tsunami tehlikesi yok, artçı uyarısı sürüyor

JMA, deprem nedeniyle tsunami tehlikesi bulunmadığını duyurdu. Güçlü sarsıntı yaşanan bölgelerde kaya düşmesi ve heyelan riskinin artmış olabileceğine dikkat çeken kurum, özellikle son günlerde yoğun yağış alan alanlarda tedbir çağrısı yaptı.

Ajans, yaklaşık bir hafta boyunca benzer şiddette sarsıntılara karşı dikkatli olunmasını istedi ve riskin özellikle ilk iki ila üç günde daha yüksek olduğuna işaret etti. JMA’nın saat 03.30 itibarıyla yayımladığı değerlendirmede, ana depremin ardından şiddeti 1 veya üzerinde ölçülen yeni bir sarsıntı kaydedilmedi.

Depremin ardından merkezi hükümet hasarın boyutunu belirlemek için kriz koordinasyonunu devreye aldı. Nükleer tesislerde ise olağan dışı bir durum bildirilmedi.

Tesla, direksiyon ve pedal taşımayan Cybercab için 3 Eylül’de Austin’de özel bir lansman düzenlemeye hazırlanıyor. Etkinlik, şirketin halen Model Y ile yürüttüğü Robotaxi hizmetinden, yalnız otonom kullanım için tasarlanan ayrı bir araç platformuna geçişini görünür hale getirecek.

Tesla’nın resmi Cybercab lansman etkinliği sayfası Austin’de özel bir organizasyon yapılacağını doğruluyor. Şirketin davetlerinde etkinlik tarihi 3 Eylül 2026 olarak yer aldı. Katılımcı çekilişi için 17-23 Ağustos arasında Robotaxi yolculukları giriş hakkı sağladı ve kazananların 25 Ağustos’ta belirlenmesi planlandı.

Model Y’den Cybercab’e geçiş

Cybercab’i mevcut hizmetten ayıran temel fark araç mimarisi. Tesla’nın Robotaxi sayfası, otonom yolculukların bugün Model Y ile sunulduğunu, Cybercab’in ise hizmete daha sonra dahil edileceğini belirtiyor. İki kişilik Cybercab’de direksiyon ve pedal bulunmuyor; araç baştan sona sürücüsüz kullanım amacıyla geliştirildi.

Şirketin 2026 ilk çeyrek raporunda Cybercab için pilot üretimin başladığı açıklandı. Tesla aynı raporda Robotaxi işini Haziran 2025’te başlattığını ve hizmeti genişletirken temizlik, bakım, şarj, güvenlik, teleoperasyon ve filo yönetimi için ayrı altyapı geliştirdiğini bildirdi. Bu nedenle Austin etkinliğinin asıl önemi, prototip aşamasındaki aracın üretim ve filo kullanımına ne hızla taşınacağını göstermesinde olacak.

Austin etkinliğinde hangi başlıklar izlenecek

Tesla’nın ilk müdahale ekiplerine yönelik resmi sayfasında Cybercab için acil durum kılavuzu, kurtarma sayfası ve müdahale planlarının yayımlanmış olması da operasyon hazırlığının ilerlediğine işaret ediyor. Aynı sayfada Model Y Robotaxi belgeleriyle Cybercab belgelerinin ayrı tutulması, iki araç tipinin filo içinde farklı operasyonel profillere sahip olacağını gösteriyor.

3 Eylül’de yanıt aranacak başlıca konu, Cybercab’in Austin Robotaxi filosuna hangi takvim ve kapsamla gireceği olacak. Tesla henüz kamuya açık Robotaxi sayfasında Cybercab için genel kullanıma açılacağı kesin bir tarih vermiyor. Etkinlik bu nedenle üretim, filo ölçeği ve yolcu erişimi arasındaki takvimin netleşmesi açısından kritik eşik niteliğinde.

Tesla’nın otonom ulaşım hamlesine ilişkin gelişmeler, Endeks24’ün otomotiv gündeminde izlenebilir.

İran, ABD’nin yeni ekonomik baskı hazırlığı öncesinde Hürmüz Boğazı üzerindeki restini petrol sevkiyatının geneline taşıdı. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Washington’un ekonomik kampanyasına katılan ülkeleri uyarırken Hürmüz dışındaki petrol nakil güzergâhlarının da karşılık kapsamına girebileceği mesajını verdi.

Rızai, İran devlet televizyonunda yayımlanan açıklamasında ABD’nin tutumunu değiştirmediği ve yükümlülüklerini yerine getirmediği sürece Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını söyledi. İranlı yetkili, Tahran’a yönelik ekonomik kısıtlamalara katılan ülkelerin düşmanca hareket etmiş sayılacağını belirterek baskının yalnız boğazdaki geçişlerle sınırlı kalmayabileceğini ifade etti.

Çıkış, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’ın İran’a yönelik yeni yaptırım paketinin ayrıntılarını 24 Ağustos Pazartesi günü açıklamaya hazırlanmasıyla aynı döneme denk geldi. Bessent, paketi İran’a karşı şimdiye kadarki en sert yaptırım adımı olarak tanımladı. Washington’un hedefinde İran’ın petrol ticareti ile bu ticareti sürdüren şirketler ve finansal ağlar bulunuyor.

Trump’ın harita paylaşımı gerilimi sertleştirdi

ABD Başkanı Donald Trump, 18 Ağustos’ta Truth Social hesabında Hürmüz Boğazı’nı “Yeni ABD Toprağı” olarak gösteren bir haritayı yeniden paylaştı. Trump birkaç gün önce de boğazı ABD toprağı ilan edebileceğini söylemişti. Sosyal medya paylaşımı boğazın hukuki statüsünde herhangi bir değişiklik yaratmıyor, ancak Washington’un kontrol iddiasını siyasi söylem düzeyinde daha ileri taşıyor.

Tahran ise boğazın statüsünden çok fiilî geçiş koşullarını öne çıkarıyor. Kpler gemi takip verilerinde 20 Ağustos Perşembe günü Hürmüz’den yalnız yedi emtia gemisi geçti. Bu sayı bir önceki günün yarısıydı ve geçişler arasında çok büyük ham petrol tankeri veya LNG tankeri bulunmuyordu. Transponderini kapatan gemiler bu sayımlara girmediği için veri bütün trafiği göstermiyor.

İran’ın 22 Ağustos’ta bazı Irak petrol tankerlerine özel geçiş izni vermesi de boğazdaki akışın tamamen durmuş olmaktan çok seçici ve siyasi izinlere bağlı bir yapıya dönüştüğünü gösterdi. Irak, Hürmüz üzerindeki baskı nedeniyle Ceyhan, Baniyas ve Akabe üzerinden alternatif ihracat hatlarını genişletmeye çalışıyor.

Yeni yaptırımların odağında İran petrolü ve Çin var

ABD’nin yeni ekonomik baskı hamlesi İran’ın petrol gelirlerini ve dış ticaret ağlarını daraltmayı hedefliyor. Kpler verilerine dayanan son değerlendirmelerde Çin, İran’ın deniz yoluyla ihraç ettiği petrolün yüzde 80’den fazlasını alan ana pazar konumunda. Bu nedenle Washington’un üçüncü ülkelerdeki alıcı ve aracılara uzanacak yaptırımları, Hürmüz gerilimini doğrudan Asya enerji ticaretine bağlayabilir.

Beyaz Saray’ın 6 Şubat tarihli kararı, İran’dan doğrudan veya dolaylı mal ya da hizmet alan ülkelerin ABD’ye ihracatına ek gümrük vergisi uygulanabilmesi için bir mekanizma kurdu. Oranın ülke bazında belirlenebilmesi, yaptırım baskısının yalnız İran şirketleriyle sınırlı kalmayabileceği anlamına geliyor.

Hürmüz’ün küresel enerji sistemi açısından kırılganlığı da bu restleşmenin piyasa etkisini büyütüyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi, 2025’in ilk yarısında boğazdan günlük ortalama 20,9 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçtiğini hesaplıyor. Aynı kurum, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hürmüz’ü baypas edebilen boru hatlarının birlikte yaklaşık 4,7 milyon varil/gün kapasite sağlayabildiğini belirtiyor.

Bu fark, İran’ın petrol akışının başka güzergâhlarını da hedef alan söyleminin neden yalnız bölgesel bir güvenlik başlığı olmadığını gösteriyor. Boğazdaki geçişlerin düşük kalması ve alternatif kapasitenin sınırlı olması, navlun, sigorta ve enerji fiyatlarında risk priminin kalıcılaşmasına zemin hazırlıyor.

Endeks24’ün Hürmüz tanker trafiğindeki son sert düşüşü izleyen haberinde Kpler kayıtlarında geçişlerin savaş öncesi seviyelerin çok altında kaldığı aktarılmıştı. Yeni İran açıklaması, bu trafik sorununun artık Washington’un yaptırım hamlesiyle birlikte daha geniş bir petrol arzı riskine dönüşebileceğini gösteriyor.

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’in Ebu Zuhur Hava Üssü’ne yönelik saldırıyı Türkiye’nin olası askerî konuşlanmasına bağlayan istihbaratını Washington’un doğrulamadığını açıkladı. Barrack’a göre İsrail’in paylaştığı bilgi ABD istihbarat kurumlarınca incelendi ve Türkiye’nin üsse askerî kapasite taşıdığı iddiasını destekleyen bir sonuca ulaşılamadı.

Açıklama, 18 Ağustos’ta Suriye’nin İdlib bölgesindeki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’nü hedef alan saldırının gerekçesi konusunda Washington ile Tel Aviv arasındaki görüş farkını görünür hale getirdi. İsrail Başbakanlık Ofisi saldırı sonrasında, Suriye’nin Türkiye’ye üs bölgesinde askerî konuşlanma imkânı sağlayarak güvenlik düzenini ihlal etmenin eşiğine geldiğini savunmuştu.

Barrack ise İsrail’den Washington’a ulaştırılan istihbaratın ABD kurumlarınca incelendiğini, ancak iddianın doğru olduğunun teyit edilemediğini söyledi. ABD’li diplomat ayrıca ne Washington’un ne de Ankara’nın saldırıdan önceden haberdar edildiğini belirtti. Barrack’ın değerlendirmesi, saldırının dayanağı olarak sunulan istihbarat ile ABD’nin sonradan yaptığı inceleme arasında doğrudan bir ayrım oluşturdu.

İsrail saldırının arkasında duruyor

Barrack’ın açıklamasına karşı İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Ebu Zuhur’a yönelik saldırının sağlam istihbarata dayandığını ve gerekli uyarıların yapıldığını savundu. Barrack ise saldırının bildirilmediği yönündeki görüşünü korudu. ABD’li diplomat, İsrail ordusu, Mossad ve siyasi yönetim arasında bir iletişim sorunu yaşanmış olabileceğini de dile getirdi.

Financial Times’a konuşan Barrack, Türkiye’nin Ebu Zuhur’a askerî kapasite yerleştirdiğine ilişkin kanıt görmediğini ve saldırının iki ülkeyi doğrudan çatışmaya yaklaştırabilecek bir risk yarattığını söyledi. Barrack daha önce de saldırıyı bölgesel istikrar açısından gereksiz bir tırmanma olarak değerlendirmişti.

Ankara ve Şam kalıcı üs iddiasını reddetti

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, 18 Ağustos tarihli açıklamasında Ebu Zuhur’a yönelik saldırıları güçlü şekilde kınadı ve İsrail’in Suriye’nin toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini belirtti. Ankara, saldırı öncesinde üste Türk personel bulunduğu ve kalıcı askerî konuşlanma hazırlığı yapıldığı yönündeki iddiaları da reddetti.

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani de İsrail tarafına Ebu Zuhur’da kalıcı bir Türk askerî üssü kurulmasının planlanmadığının saldırıdan önce iletildiğini söyledi. Böylece saldırının öncesine ilişkin Şam’ın anlatımı ile Barrack’ın son açıklaması aynı noktada kesişti: Türkiye’nin üsse kalıcı askerî kapasite taşıdığına ilişkin İsrail iddiası taraflarca doğrulanmış değil.

Ebu Zuhur’daki zamanlama, Türkiye ile İsrail arasındaki Suriye geriliminin askerî yanlış hesaplama riskine dönüşebileceğini de gösterdi. Endeks24’ün Türk heyetinin üs ziyaretinin ardından yaşananları ele alan önceki haberinde, Şam’ın kalıcı Türk konuşlanması planını saldırıdan önce reddettiği ve üssün Suriye kontrolünde kalacağını bildirdiği aktarılmıştı.

Washington saldırının ardından Türkiye, İsrail ve Suriye arasında yanlış anlamaları ve doğrudan askerî karşılaşma riskini azaltacak daha güçlü bir çatışmasızlık mekanizması üzerinde çalışıyor. Ebu Zuhur’un yeniden faaliyete geçirilme biçimi ve Türkiye’nin Suriye’nin savunma kapasitesine vereceği desteğin kapsamı, Ankara ile Tel Aviv arasındaki gerilimin sonraki aşamasında izlenecek başlıklar arasında olacak.

İran, Bağdat’ın tekrarlanan taleplerinin ardından bazı Irak petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verdi. Irak yönetimi, petrol taşıyan gemilerin son günlerde boğazdan geçişinin kolaylaştırıldığını ve Tahran ile ihracat koşullarına ilişkin görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.

İran devlet haber ajansı IRNA’nın aktardığı bilgilere göre özel geçiş, Irak’ın İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın Bağdat temasları sırasında gündeme getirdiği başlıca talepler arasında yer aldı. Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi de geçişlerin kolaylaştırıldığını doğrularken, Hürmüz üzerinden ihracata ilişkin görüşmelerin henüz sonuçlanmadığını söyledi.

Hürmüz trafiği tek haneli seviyede kaldı

İstisnanın önemi, boğazdaki ticari trafiğin hâlâ olağan düzene dönmemesinden kaynaklanıyor. Kpler gemi takip verilerine göre 20 Ağustos’ta Hürmüz’den yalnızca yedi emtia gemisi geçti. Bir gün önce bu sayı 14’tü. Perşembe günkü geçişlerin dördü Körfez’e giriş, üçü çıkış yönündeydi ve aralarında büyük ham petrol tankerleri ile LNG tankerleri bulunmadı.

Savaş öncesinde Hürmüz, küresel ham petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği ana enerji koridorlarından biriydi. Bugünkü düşük trafik, Irak’a verilen iznin genel bir normalleşmeden çok ülke ve gemi bazında uygulanan sınırlı bir istisna niteliğinde olduğunu gösteriyor.

Irak alternatif çıkışları büyütmek istiyor

Bağdat yönetimi, Hürmüz’deki belirsizliğin kalıcılaşma riskine karşı ihracat rotalarını çeşitlendirmeyi hızlandırıyor. Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, Türkiye’nin Ceyhan Limanı üzerinden sevkiyatın artırılmasını, Suriye’nin Baniyas Limanı ve Ürdün’ün Akabe Limanı üzerinden yeni çıkışların geliştirilmesini planladıklarını açıkladı.

Türkiye hattı bu tabloda kısa vadeli seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor. Endeks24’ün daha önce ele aldığı Irak’ın Ceyhan ve Suriye rota planı, Bağdat’ın Basra Körfezi dışındaki ihracat kapasitesini genişletme arayışının savaş boyunca hız kazandığını gösteriyor.

İran’ın özel izni Irak’ın deniz yoluyla ihracatındaki kısa vadeli baskıyı azaltabilir. Buna karşın Hürmüz’deki gemi sayısının düşük kalması, Bağdat’ın Ceyhan, Baniyas ve Akabe üzerinden alternatif çıkışlar oluşturma planlarını stratejik gündemde tutuyor.

Kripto para piyasasında haftalık yükseliş 500 milyar doların üzerine çıktı. Toplam piyasa değeri 2 trilyon 668 milyar dolara ulaşırken, ABD tahvil piyasasındaki baskının kısmen hafiflemesi ve Başkan Donald Trump’ın kripto sektörünün önde gelen isimleriyle Beyaz Saray’da buluşması risk iştahını destekledi.

Haftanın iki ana katalizörü Washington’dan geldi. ABD Hazinesi uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü artırarak sertleşen tahvil satışlarını sınırlamaya çalıştı. Uzun vadeli getirilerdeki ilk gevşeme dolar üzerindeki baskıyı artırırken, alternatif varlıklara yönelim kripto piyasasına da yansıdı.

Trump kripto yöneticilerini Beyaz Saray’da ağırladı

Trump, 19 Ağustos’ta Coinbase, Ripple, Gemini, Robinhood ve Kraken gibi şirketlerden yöneticilerin de katıldığı toplantıda sektör için daha açık bir federal çerçeve istedi. Başkan, Kongre’ye CLARITY Act’in “adil bir versiyonunu” ilerletme çağrısı yaparken, düzenlemenin ABD’nin dijital varlıklarda Çin karşısındaki rekabet gücü açısından önemli olduğunu savundu.

Toplantı, kripto sektörünün uzun süredir beklediği piyasa yapısı düzenlemesinin yeniden gündemin merkezine taşınmasını sağladı. Tasarının Temsilciler Meclisi’nden geçen metni Senato’da ilerleme beklerken, etik hükümler ve siyasi isimlerin kripto faaliyetlerinden gelir elde etmesine ilişkin tartışmalar sürecin en önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Bitcoin 79 bin 500 doları test etti

Piyasadaki geniş tabanlı alım Bitcoin ve Ethereum’a da yansıdı. Bitcoin hafta içinde 79 bin 500 dolarla 15 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyesini görürken haftalık yükselişi yüzde 24’e ulaştı. Ethereum ise 2 bin 546 dolarla 30 Ocak’tan bu yana en yüksek seviyesine çıktı ve haftalık bazda yüzde 33 değer kazandı.

Bitcoin’in 80 bin dolar eşiğine yaklaşması, toplam piyasa değerindeki büyümenin yalnızca düzenleme beklentisine değil, tahvil piyasasında likidite koşullarına ilişkin algıdaki değişime de duyarlı olduğunu gösterdi. ABD Hazine tahvillerinde kalıcı bir rahatlama sağlanıp sağlanamayacağı ve CLARITY Act’in Senato’daki seyri, kripto varlıklarda oluşan ivmenin devamı açısından piyasanın izleyeceği iki ana başlık olacak.

Kripto piyasasındaki son gelişmeleri Endeks24 kripto haberleri üzerinden takip edebilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, fiziki altınların finansal sisteme kazandırılması amacıyla 2022'de yürürlüğe giren 2022/11 sayılı tebliği kaldırdı. 22 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/12 sayılı tebliğ, yayımıyla birlikte yürürlüğe girdi.

Kaldırılan düzenleme, yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla ya da doğrudan banka şubelerine başvurarak altın hesaplarına yatırdıkları fiziki altınların Türk lirası cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesine imkân tanıyordu.

2022'de başlayan uygulamanın dayanağı sona erdi

TCMB'nin operasyonel işlemler mevzuatında yer alan 2022/11 sayılı tebliğ, fiziki altının bankacılık sistemine alınması ve altın hesaplarındaki bakiyenin Türk lirası mevduat veya katılma hesabına çevrilmesi için hukuki çerçeveyi oluşturuyordu.

Uygulama 2022 yılında liralaşma politikası kapsamında devreye alınmıştı. TCMB'nin 2022 Faaliyet Raporu'nda düzenleme, yurt içindeki fiziki altın varlıklarının Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesini sağlayan araçlardan biri olarak tanımlandı.

Kapsam 2025'te gerçek kişiler üzerinden güncellenmişti

15 Şubat 2025'te yapılan değişiklikle tebliğin amaç maddesi yurt içi yerleşik gerçek kişiler üzerinden yeniden düzenlendi. Aynı değişiklikte fiziki altının kuyumcu veya banka aracılığıyla teslimi ile altın hesabına aktarım süreci de güncellendi.

22 Ağustos 2026 tarihli yeni tebliğin doğrudan sonucu, bu dönüşüm sisteminin dayanağı olan 2022/11 sayılı düzenlemenin yürürlükten kalkması oldu. Mevcut hesapların uygulama ayrıntıları bakımından TCMB'nin güncel mevzuat ve talimatları izlenecek.

TCMB ve para politikası düzenlemelerine ilişkin diğer gelişmeler ekonomi gündemindeki düzenlemeler başlığında izlenebilir.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Resmî Gazete · 22 Ağustos 2026

Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarı yedi günlük ortalamada günlük 8 milyon varile geriledi. Reuters’ın aktardığı verilere göre savaş öncesinde 20 milyon varilin üzerinde olan akış, böylece önceki düzeyin yarısının da altında kalırken Washington yeni İran yaptırımlarını açıklamaya hazırlanıyor.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, askeri operasyonların boğazdan geçen petrolü yedi günlük ortalamada 8 milyon varil/güne taşıdığını söyledi. Reuters’ın gemi takip verilerine dayandırdığı haberde Perşembe günü Hürmüz’den yalnız dört emtia gemisinin geçtiği, bunların hiçbirinin büyük ham petrol taşıyıcısı veya LNG tankeri olmadığı belirtildi.

Akış ikinci çeyrekte daha da sert düşmüştü

ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin Ağustos görünümü, Hürmüz’den taşınan ham petrol ve petrol sıvılarının 2025’in dördüncü çeyreğinde günlük 21,6 milyon varil olduğunu, 2026’nın ikinci çeyreğinde ise 4,9 milyon varile kadar gerilediğini gösteriyor. Son yedi günlük 8 milyon varillik ortalama ikinci çeyreğe göre toparlanmaya işaret etse de savaş öncesi hacmin yaklaşık yüzde 37’sinde kalıyor.

Endeks24’ün Hürmüz akışındaki önceki kırılmayı ele alan haberinde de ekonomik baskının petrol fiyatından çok ihracatın sürekliliğine kaydığı görülmüştü. Yeni veriler, geçiş kapasitesindeki toparlanmanın henüz savaş öncesi ölçeğe yaklaşmadığını gösteriyor.

Yeni yaptırımlarda Çin bağlantısı öne çıkıyor

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in Pazartesi günü İran’a yönelik yeni yaptırım paketinin ayrıntılarını açıklaması bekleniyor. Bessent yönetimin hazırlığını “tarihin en sert yaptırımları” olarak tanımlarken, Reuters’ın Kpler verilerine dayandırdığı hesaplamaya göre Çin 2025’te İran’ın deniz yoluyla ihraç ettiği petrolün yüzde 80’inden fazlasını satın aldı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei ikincil yaptırımların uluslararası hukukta dayanağı olmadığını savundu. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a ekonomik destek sağlayan ülkelere karşı yaptırım uygulanabileceği mesajını yineledi. Taraflar arasında aktif ateş alışverişi bulunmasa da barış görüşmeleri de sürmüyor.

Tahran tarafında ekonomik baskının boyutu da daha açık ifade edilmeye başladı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian diplomatik çözüm çağrısını yinelerken, Parlamento Başkanı Mohammad Baqer Qalibaf ekonomik büyüme ve üretim olmadan askeri gücün tek başına yeterli olmayacağı uyarısında bulundu.

Citi stratejistleri, ABD ile Japonya'nın 31 Temmuz'da gerçekleştirdiği ortak yen alımını iki ülkenin döviz politikasını daha geniş ekonomik ve güvenlik ilişkisiyle birleştiren yeni bir koordinasyon çerçevesi olarak değerlendiriyor. Bankaya göre bu yapı bir para birliği değil, müdahale kapasitesi, dolar likiditesi ve Japonya'nın ABD'deki yatırım taahhütlerini aynı politika ekseninde buluşturan gayriresmî bir yakınlaşma.

Japonya Maliye Bakanlığı, 31 Temmuz'daki yen alımının ABD Hazine Bakanlığı ile koordineli biçimde yapıldığını ve eylemin Eylül 2025'te yayımlanan ortak maliye bakanları açıklamasına dayandığını resmen duyurdu. Bakanlık ayrıca gelecekte Federal Rezerv'in Yabancı ve Uluslararası Para Otoriteleri Repo Tesisi'nden yararlanmayı planladığını açıkladı. Japonya Maliye Bakanlığı açıklaması, yeni çerçevenin tek seferlik bir piyasa hamlesinden daha kurumsal bir koordinasyona taşındığını gösteren en somut resmî dayanak oldu.

Para birliği değil, politika koordinasyonu

Citi'nin araştırma notundaki “para birimi ittifakı” tanımı resmî bir anlaşma adı değil. Banka, düzenlemeyi ortak para veya sabit kur sistemi gibi değil, döviz müdahalesini ticaret, yatırım ve ulusal güvenlik gündemiyle birlikte ele alan bir koordinasyon modeli olarak görüyor. Bu okuma, Eylül 2025 tarihli ABD-Japonya ortak açıklamasındaki “aşırı oynaklık ve düzensiz hareketlere karşı müdahale” çerçevesiyle de uyumlu. ABD Hazine ortak açıklamasında iki taraf, döviz müdahalesinin rekabetçi kur hedefi için değil, piyasa düzenini korumak amacıyla kullanılabileceğini teyit etmişti.

Son operasyonun sıra dışı tarafı, ABD'nin yen alırken euro satması oldu. Bu yöntem, Washington'un güçlü dolar söylemiyle doğrudan çelişen bir dolar satışı görüntüsü vermeden Japon para birimine destek sağlamasına imkân tanıdı. Aynı zamanda ABD'nin döviz rezerv kompozisyonunu ve Hazine'nin Döviz İstikrar Fonu üzerinden kullanabileceği kaynakları yeniden gündeme getirdi.

550 milyar dolarlık yatırım programı döviz denkleminde

Citi'ye göre koordinasyonun ikinci ayağı, Japonya'nın ABD'deki 550 milyar dolarlık yatırım programı. Büyük ölçekli yatırımların dolar finansmanı, yenin seviyesi ve Japon kuruluşlarının fonlama maliyeti arasında doğrudan bağlantı bulunuyor. Temmuz ayında ABD bankalarının programın finansmanında daha büyük rol üstlenmeye hazırlandığı bildirilmişti. Bu yapı, Japonya'nın yatırımları finanse etmek için yalnızca yene karşı dolar almak zorunda kalmasını azaltabilecek alternatif kanallar yaratıyor.

Döviz kuru açısından bu bağın önemi, yen zayıfladıkça dolar cinsinden yatırım taahhütlerinin Japonya açısından daha pahalı hale gelmesi. Bu nedenle Citi'nin yaklaşımında kur istikrarı yalnız ihracat rekabeti veya enflasyon meselesi değil, iki ülke arasındaki stratejik yatırım programının uygulanabilirliğiyle de ilişkili. Endeks24'ün temmuz ayında izlediği yenin 40 yılın en zayıf bölgesine inişi, müdahalenin öncesindeki baskının hangi seviyeye ulaştığını gösteriyordu.

1998 benzerliği Washington'un risk algısını açıklıyor

Citi, bugünkü tabloyu 1998'le karşılaştırıyor. ABD Hazine kayıtlarına göre Washington o yıl haziranda, yenin 146 seviyesinin üzerine zayıflamasının ardından Japon para birimini desteklemek için piyasaya girmiş ve 833 milyon dolar karşılığı yen almıştı. Citi'nin karşılaştırmasında, Asya finansal krizinin ardından bölgesel kur baskısının yayılması ve daha sonra Long-Term Capital Management krizinin küresel piyasalarda yarattığı bozulma, bugünkü karar vericilerin hafızasında önemli bir referans noktası.

Bu tarihsel arka plan, Hazine Bakanı Scott Bessent'in yen zayıflığını yalnız Japonya'ya özgü bir fiyat hareketi olarak görmediği yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor. Washington açısından risk, zayıf yenin diğer Asya para birimlerine baskı yaratması, Japonya'daki enflasyonu artırması ve uzun vadeli ABD tahvil piyasasına kadar uzanan finansman kanallarını zorlaması.

Takaichi hükümeti ve yeni müdahale eşiği

Citi ayrıca ortak müdahaleyi Başbakan Sanae Takaichi yönetimine dönük bir politika sinyali olarak okuyor. Genişlemeci maliye politikası ve reflasyon hedefleri yen üzerinde yeniden aşağı yönlü baskı yaratırsa, Washington'un Tokyo'dan para ve maliye politikasını kur istikrarıyla daha uyumlu yürütmesini bekleyebileceği değerlendiriliyor. Bu görüş, müdahalenin piyasa seviyesini savunmanın ötesinde politika tercihlerine ilişkin bir koordinasyon aracına dönüşebileceği anlamına geliyor.

Yakın vadede odak yine USD/JPY ve EUR/JPY üzerinde kalıyor. Citi, euro-yen paritesinde 185-186 bölgesini yeni müdahale riski açısından izliyor ve olası bir ortak hamlenin pariteyi yeniden 180 civarındaki düşük bölgeye itmeye çalışabileceğini değerlendiriyor. Bununla birlikte Avrupa tarafının geniş çaplı euro satışına yaklaşımı, koordinasyonun ne kadar genişleyebileceği açısından ayrı bir sınır oluşturuyor.

Piyasaların bir sonraki politika sinyalleri için 27-29 Ağustos'taki Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu ile ay sonundaki Asheville G20 finans toplantılarına odaklanması bekleniyor. Yen yeniden baskı altına girerse, 31 Temmuz müdahalesinin istisna mı yoksa daha kalıcı bir ABD-Japonya döviz koordinasyonu için başlangıç mı olduğu bu toplantılardaki mesajlarla daha net görülecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026'da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Ankara'nın üçlü yapıdaki rolünü yalnız silah ve platform tedarikinin ötesine taşıyor. Millî Savunma Bakanlığı, iş birliğinin ortak geliştirme ve üretim, teknoloji, bakım ve lojistik desteği kapsayacağını; insansız ve otonom sistemler, elektronik harp ile yapay zekâ destekli kabiliyetlerin öncelikli alanlar olduğunu açıkladı. Bu çerçeve, Türkiye'yi paktın üretim ve teknoloji omurgası olmaya en yakın aktör konumuna getiriyor.

Anlaşmanın resmî metni, üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının hepsine yapılmış sayılacağını hükme bağlarken savunma iş birliğinin bütün boyutlarıyla geliştirilmesini de öngörüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da anlaşmanın savunma sanayiinde ortak projeler geliştirilmesine katkı sağlayacağını belirtti. Ankara'nın açıkladığı ayrıntılar, bu hükmün sanayi tarafında yalnız satın alma ilişkisiyle sınırlı tutulmadığını gösteriyor. resmî ortak açıklama savunma iş birliğinin kapsamını kolektif caydırıcılık çerçevesine yerleştiriyor.

Tedarikten ortak üretime geçiş hedefleniyor

Türkiye açısından en önemli ayrım, MSB'nin "yalnızca ürün ve sistem tedariki değil" vurgusunda ortaya çıkıyor. Bakanlığın çerçevesine göre hedef; ortak geliştirme ve üretim, teknoloji iş birliği, sürdürülebilir bakım ve lojistik desteğinin aynı mekanizma altında ilerletilmesi. Bu yaklaşım gerçekleşirse Türk şirketleri için pakt, bitmiş ürün ihracatından daha uzun vadeli bir sanayi ilişkisine dönüşebilir. Ortak üretim hattı, alt sistem entegrasyonu, bakım altyapısı ve yaşam döngüsü desteği gibi başlıklar üçlü güvenlik mekanizmasının kalıcı sanayi ayağını oluşturabilir. MSB'nin Mekke Anlaşması açıklaması bu alanları açık biçimde sıralıyor.

İnsansız sistemler ve elektronik harp öne çıkıyor

Öncelikli teknoloji listesinin içeriği Türkiye'nin son yıllarda büyüttüğü kabiliyetlerle doğrudan örtüşüyor. Savunma Sanayii Başkanlığı ağustos ayı faaliyetlerinde otonom sürü uçuşu yapan kamikaze İHA testlerini, AKINCI platformundan ALPAGUT atışını, güdüm kitleri ve seyir mühimmatı teslimatlarını, yapay zekâ ve ileri haberleşme projelerini aynı ekosistemin güncel örnekleri arasında duyurdu. Bu tablo, Mekke Anlaşması'nın teknoloji başlıklarının Türkiye açısından teorik bir niyet listesinden ibaret olmadığını, hâlihazırda ürün ve geliştirme programı bulunan alanlara dayandığını gösteriyor.

Sektörün ölçeği de bu rolün ekonomik arka planını güçlendiriyor. SSB verilerine göre Türkiye'nin savunma ve havacılık ihracatı Ocak-Temmuz 2026 döneminde yıllık yüzde 26,2 artışla 5 milyar 787 milyon dolara ulaştı. 2025'in tamamında ihracat 10,054 milyar dolar olmuş, sektör 3 bin 500'ü aşkın firma ve 1.400'ün üzerinde projeye ulaşmıştı. Bu geniş tedarik zinciri, ortak üretimin yalnız birkaç büyük platform şirketiyle değil, alt sistem, elektronik, mühimmat, yazılım ve bakım ağlarıyla birlikte yürütülebilmesi açısından önem taşıyor. Güncel ihracat verileri Savunma Sanayii Başkanlığının duyurusunda yer alıyor.

Pakistan hattında hazır bir üretim tecrübesi var

Türkiye ile Pakistan arasındaki savunma ilişkisi, üçlü mekanizmanın sanayi tarafında sıfırdan başlamadığını gösteren en somut örneklerden birini oluşturuyor. Pakistan MİLGEM Projesi kapsamında dört korvetlik program yıllardır devam ediyor; gemilerin bir bölümü Türkiye'de, bir bölümü Karaçi Tersanesi'nde inşa edildi. MSB'nin 2026 açıklamalarına göre programdaki inşa ve donatım faaliyetleri sürerken iki ülke deniz kuvvetleri ve özel kuvvetleri de ortak tatbikatlar yürütüyor. Bu geçmiş, ortak üretim ve birlikte çalışabilirlik başlıklarının üçlü çerçeveye taşınması için mevcut bir kurumsal zemin sağlıyor.

Suudi Arabistan tarafında ise savunma sanayii ilişkileri son yıllarda belirgin biçimde yoğunlaştı. Şubat 2026'da Riyad'daki World Defence Show'a Türkiye'den 120 firmanın katılması ve fuar sırasında Suudi makamları ile Türk savunma şirketleri arasında çeşitli anlaşmalar imzalanması, Ankara ile Riyad arasındaki sanayi temasının genişlediğini gösterdi. Mekke Anlaşması bu iki ayrı ikili hattı ortak bir savunma planlama ve üretim çerçevesine bağlama potansiyeli taşıyor.

Üçlü denklemde Türkiye'nin farkı sanayi kapasitesi

21 Ağustos 2026’da yayımlanan analizde Arab News yazısı da bu ayrımı bir görüş yazısı çerçevesinde öne çıkarıyor. Genel Yayın Yönetmeni Faisal J. Abbas, imzalı analizinde üçlü yapıyı Suudi Arabistan'ın mali gücü ve kara-hava kapasitesi, Türkiye'nin geniş insansız sistem ve endüstriyel üretim tabanı, Pakistan'ın nükleer caydırıcılığı ve insan kaynağının birleşimi olarak yorumluyor. Bu değerlendirme resmî anlaşma hükmü değil; ancak Ankara'nın resmî olarak açıkladığı ortak üretim ve teknoloji öncelikleriyle Türkiye'ye biçilen sanayi rolü aynı noktada kesişiyor.

Türkiye'nin katkısını yalnız İHA üretimine indirgemek bu nedenle eksik kalıyor. Paktın açıklanan sanayi hedefleri; tasarım, entegrasyon, seri üretim, elektronik harp, yazılım, yapay zekâ, bakım ve lojistik gibi birbirini tamamlayan katmanlar içeriyor. Türkiye'nin avantajı, bu alanların önemli bölümünde aynı anda çalışan şirket ve proje havuzuna sahip olması. Üç ülkenin ihtiyaçları ortak programlara dönüştürülebilirse Ankara, yalnız platform sağlayan taraf değil, sistemlerin geliştirilmesi ve hizmette tutulmasında merkezi bir üretim ortağı haline gelebilir.

Henüz açıklanmayan kritik başlıklar var

Buna karşın anlaşmanın sanayi ayağında hangi projelerin önce başlayacağı henüz kamuoyuna açıklanmış değil. Ortak üretimde iş payı, finansman modeli, fikrî mülkiyet ve teknoloji paylaşımının sınırları, üretim tesislerinin hangi ülkelerde kurulacağı ve tedarik takvimi konusunda resmî bir proje listesi bulunmuyor. Bu nedenle KAAN, AKINCI veya başka belirli bir platformun üçlü pakt kapsamında kesin programa alındığını söylemek için mevcut resmî açıklamalar yeterli değil.

Asıl eşik, siyasi anlaşmanın somut sanayi programlarına dönüşmesi olacak. MSB'nin tanımladığı mekanizma işletilirse Türkiye'nin üçlü pakttaki rolü tedarikçiden çok daha geniş bir alana yayılabilir: ortak ürün geliştiren, üretim kapasitesi kuran, kritik teknolojileri entegre eden ve bakım-lojistik sürekliliğini sağlayan sanayi ortağı. Mekke Anlaşması'nın kolektif caydırıcılık çerçevesi daha önce Endeks24'te ayrıntılı biçimde ele alınmıştı.

Bitcoin, 17-21 Ağustos işlem haftasında borsa, değerli metaller, petrol ve döviz karşılaştırmasının açık ara lideri oldu. Bitcoin/TL 14 Ağustos kapanışından 21 Ağustos kapanışına yüzde 22,70 yükselirken gram gümüş yüzde 6,66, Brent petrol yüzde 6,63 ve gram altın yüzde 5,12 değer kazandı. BIST 100 aynı dönemde yüzde 2,42 yükseldi; euro/TL yüzde 1,59, dolar/TL yüzde 0,33 arttı.

Bitcoin haftada yüzde 22,70 yükseldi

Bitcoin/TL, 14 Ağustos'taki 3 milyon 13 bin lira düzeyinden 21 Ağustos'ta 3 milyon 697 bin liraya çıktı. Böylece haftalık kazanç yüzde 22,70'e ulaştı ve en yakın takipçisine yaklaşık 16 puan fark attı. Dolar bazında Bitcoin de haftanın ikinci yarısında hızlandı. ABD Hazine tahvillerindeki sert hareket, uzun vadeli tahvil geri alımlarının artırılmasına yönelik adımlar ve kripto düzenlemelerine ilişkin iyimserlik, dijital varlıklardaki alımları güçlendirdi.

Bu sonuç bir önceki haftayla güçlü bir yön değişimine işaret etti. 10-14 Ağustos haftasında Bitcoin/TL karşılaştırmadaki tek kaybeden olurken, BIST 100 liderliği almıştı. Önceki haftanın ayrıntıları Borsa, altın ve Bitcoin karşılaştırmasında yer alıyor.

Gümüş ve petrol altını geçti

Değerli metallerde gümüş, altından daha yüksek getiri sağladı. Gram gümüş 99,575 liradan 106,209 liraya yükselerek yüzde 6,66 kazandırdı. Gram altın ise 6.736,54 liradan 7.081,27 liraya çıkarak yüzde 5,12 değer kazandı. Böylece gümüş ile altın arasındaki haftalık getiri farkı 1,54 yüzde puana ulaştı.

Brent petrol de yüzde 6,63'lük yükselişle gümüşe çok yakın bir performans gösterdi. Brent 14 Ağustos'taki 88,52 dolarlık kapanıştan 21 Ağustos'ta 94,39 dolara çıktı. İran'a yönelik yeni yaptırım tehditleri ve Hürmüz Boğazı çevresindeki arz riskleri petrol fiyatlarını yukarı taşıyan başlıca unsurlar oldu.

Borsa kazandırdı ancak fark açıldı

BIST 100 haftayı pozitif tamamladı ancak Bitcoin, gümüş, petrol ve altının gerisinde kaldı. Endeks 14 Ağustos'taki 14.172,26 puanlık kapanıştan 21 Ağustos'ta 14.514,82 puana yükseldi. Haftalık artış yüzde 2,42 oldu. Borsa İstanbul verileri endeksin haftanın son işlem gününü de artıda tamamladığını gösterdi.

Dövizde euro doların önüne geçti

Döviz cephesinde hareket diğer varlıklara göre sınırlı kaldı. TCMB'nin gösterge niteliğindeki satış kurlarına göre dolar/TL 47,8066'dan 47,9662'ye yükselerek yüzde 0,33 arttı. Euro/TL aynı dönemde 55,2385'ten 56,1169'a çıkarak yüzde 1,59 kazandırdı. Böylece euro, döviz tarafında dolardan daha güçlü bir hafta geçirdi. Tarih bazlı resmi kurlar TCMB kur arşivinde yayımlanıyor.

Haftalık sıralama, farklı piyasalardaki risk iştahının aynı anda güçlendiği ancak hareketin büyüklüğünün varlıklar arasında keskin biçimde ayrıştığını gösterdi. Bitcoin'in yüzde 20'yi aşan yükselişi ana tabloyu belirlerken, gümüş ve petrol yüzde 6'nın üzerinde, altın yüzde 5'in üzerinde, BIST 100 ise yüzde 2'nin üzerinde getiri sağladı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

AK Parti, “Terörsüz Türkiye” sürecinde kanunlaşan çerçeve düzenlemeyi Eylül ayı boyunca sahada seçmene anlatmaya hazırlanıyor. Parti Genel Merkez Siyasi ve Hukuki İşler Başkanlığı tarafından teşkilatlara gönderildiği belirtilen 8 sayfalık bilgi notunda düzenlemenin kapsamı, genel af tartışmaları ve Abdullah Öcalan’ın durumu için ortak söylem başlıkları oluşturuldu.

8 sayfalık not teşkilatlara gönderildi

Edinilen bilgilere göre Hayati Yazıcı’nın imzasını taşıyan “Terörsüz Türkiye ortak söylem bilgi notu”, MKYK üyeleri, TBMM AK Parti Grubu, il başkanları, kadın ve gençlik kolları yönetimleri, belediye başkanları ile Siyasi ve Hukuki İşler Başkanlığı teşkilatlarına iletildi. Notun Eylül ayındaki saha çalışmalarında seçmenden gelecek sorulara ortak yanıt verilmesi amacıyla hazırlandığı belirtiliyor.

Bilgi notunda sürecin bir “devlet projesi” olduğu görüşü öne çıkarılırken, AK Parti’nin sahadaki temel mesajlarının “genel af yok”, “pazarlık yok” ve “taviz yok” başlıklarında toplanacağı aktarılıyor. Metinde, şehitlere ilişkin suçlardan hüküm giyenlerin düzenlemeden yararlanamayacağı yönündeki parti yaklaşımı da özellikle vurgulanıyor.

AK Parti’nin anlatımında genel af vurgusu yok

Parti içi notta kamuoyunda en fazla tartışılan başlıklardan biri olan genel af iddiasına da ayrı yanıt verildi. AK Parti’nin anlatımına göre kanun bir af düzenlemesi değil; belirli soruşturma, kovuşturma ve mahkûmiyet hükümlerinin hukuki sonuçlarını belirlenen süre boyunca koruyan, silah bırakma ve örgütün feshi koşullarına bağlı geçici bir düzenleme olarak sunuluyor.

TBMM’deki kanun teklifi kaydı da düzenlemenin amacını, PKK/KCK’nin fiili varlığına son verdiğinin ve silahlarını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve ardından soruşturma, kovuşturma ile infaz süreçlerine ilişkin işlemlerin belirlenmesi olarak tanımlıyor.

Öcalan için “yararlanamaz” mesajı

Bilgi notunda “umut hakkı” ve Abdullah Öcalan’ın serbest bırakılacağı yönündeki tartışmalara da açık yanıt verildiği belirtiliyor. AK Parti’nin saha anlatımında, müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının belirli kapsam dışında bırakıldığı gerekçesiyle Öcalan’ın düzenlemeden yararlanmasının mümkün olmadığı savunuluyor.

Bu ifade parti içi bilgi notunun siyasi ve hukuki yorumunu yansıtıyor. Kanunun uygulanmasına ilişkin somut işlemler ise kanun metni, ilgili yargı kararları ve yetkili kurumların uygulamaları çerçevesinde şekillenecek.

“Pazarlık değil, tasfiye süreci” söylemi

AK Parti’nin teşkilatlara iletilen yanıt setinde sürecin terör örgütüyle müzakere ya da pazarlık olmadığı görüşü de öne çıkarılıyor. Parti yönetimi, temel hedefin silahın tamamen devreden çıkması, örgütsel yapının sona ermesi ve siyasetin tek meşru zemin haline gelmesi olduğunu savunuyor.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de 5 Ağustos’taki MKYK toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada, düzenlemenin uygulanmasını silah bırakmanın tespit ve teyidine bağlamış, sürecin Meclis ve ilgili kurumlar tarafından izleneceğini söylemişti.

Eylül ayında ortak söylemle saha çalışması

AK Parti’nin Eylül planında milletvekilleri ve teşkilat yöneticilerinin aynı soru ve itirazlara benzer çerçevede yanıt vermesi hedefleniyor. Böylece yasanın kapsamı kadar, kapsam dışında bırakılan alanların da seçmene doğrudan anlatılması planlanıyor.

Endeks24’te mart ayında yayımlanan silah bırakma yasasının hazırlık sürecine ilişkin haberde de düzenlemenin tespit ve teyit şartına bağlanacağı aktarılmıştı. Ağustos ayında kanunlaşan metinle birlikte tartışmanın ağırlığı artık yasanın siyasi ve toplumsal anlatımına kaymış durumda.

OpenAI, amiral modeli GPT-5.6 Sol’un geliştirici fiyatlarında üç aylık promosyon indirimi başlattı. Standart kısa bağlamda 1 milyon girdi tokenı 5 dolardan 4 dolara, 1 milyon çıktı tokenı ise 30 dolardan 20 dolara geriledi. Resmî fiyat tablosu promosyonun en az 21 Kasım 2026’ya kadar geçerli olduğunu belirtiyor.

İndirim API ve kredi kullanımına yansıyor

Yeni tarife doğrudan OpenAI API fiyatlandırmasında uygulanıyor. OpenAI ayrıca uygun planlarda ChatGPT Work ve Codex kullanımında satın alınan krediler için Sol’un promosyon fiyatının geçerli olduğunu bildiriyor. Buna karşılık ChatGPT Plus, Pro ve Business aboneliklerinin liste fiyatlarında değişiklik yok.

Fiyat değişiminin büyüklüğü kullanım tipine göre farklılaşıyor. Girdi tokenında düşüş yüzde 20 ile sınırlı kalırken çıktı tokenında indirim yüzde 33,3’e ulaşıyor. Uzun çıktı üreten kodlama, analiz ve ajan iş yüklerinde bu ayrım toplam maliyeti daha belirgin biçimde aşağı çekebilir. Promosyonun geçici olması ise şirketlerin kalıcı bütçe varsayımı yaparken 21 Kasım sonrasındaki tarifeyi ayrıca izlemesini gerektiriyor.

Sol, Anthropic fiyatlarının altına indi

Yeni standart kısa bağlam fiyatıyla Sol, Anthropic’in Claude Opus 5 modelinin 5 dolar girdi ve 25 dolar çıktı tarifesinin yüzde 20 altında konumlanıyor. Claude Fable 5’in 10 dolar girdi ve 50 dolar çıktı fiyatıyla karşılaştırıldığında Sol’un birim fiyatı her iki tarafta da yüzde 60 daha düşük. Modellerin performansı, bağlam kullanımı ve araç davranışı birebir aynı olmadığı için bu fark doğrudan performans üstünlüğü anlamına gelmiyor, ancak geliştirici bütçelerinde fiyat rekabetinin üst segmente taşındığını gösteriyor.

OpenAI, temmuz sonunda daha küçük GPT-5.6 modellerinde de fiyat indirimine gitmişti. Terra’nın fiyatı yüzde 20, Luna’nın fiyatı yüzde 80 düşürülürken Sol’un fiyatı o aşamada değişmemişti. Şirketin üç hafta sonra amiral modelde de indirime gitmesi, fiyat baskısının model ailesinin tamamına yayıldığını ortaya koyuyor.

Fiyat rekabeti amiral modellerde sertleşiyor

Geliştiriciler açısından yeni tablo yalnız bir kampanya indirimi değil, model seçiminin ekonomik eşiğini de değiştiriyor. Daha önce aynı kısa bağlam tarifesinde 1 milyon çıktı tokenı için 30 dolar ödeyen bir uygulama, promosyon süresince aynı hacim için 20 dolar ödeyecek. 10 milyon çıktı tokenlık bir kullanımda fark 100 dolara ulaşıyor; bu hesap yalnız token birim fiyatına dayanıyor ve araç çağrıları, önbellek, veri yerleşimi ya da farklı hizmet katmanlarını içermiyor.

Endeks24’ün GPT-5.6 ailesinin lansmanını ele aldığı GPT-5.6 fiyat ve model karşılaştırmasında Sol’un ilk standart tarifesi 5 dolar girdi ve 30 dolar çıktı olarak yer almıştı. Yeni indirim, modelin genel kullanıma açılmasından yaklaşık altı hafta sonra fiyat politikasında ilk belirgin değişimi oluşturuyor.

Washington’ın İran’a karşı hazırladığı yeni ekonomik yaptırım paketi, baskının yalnız Tahran’la sınırlı kalmayabileceği bir aşamaya işaret ediyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ayrıntıları 24 Ağustos Pazartesi günü saat 21.00 TSİ’de açıklayacak. Paket henüz yayımlanmadığı için hangi Çinli şirketlerin ya da finansal kuruluşların hedef alınacağı kesinleşmiş değil.

Çin bağlantısı yaptırım riskini büyütüyor

Çin, Kpler’in 2025 verilerine göre İran’ın deniz yoluyla sevk edilen petrolünün yüzde 80’den fazlasını satın alıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a ekonomik destek sağlayan ülkelere sonuçları olacağı yönündeki uyarısı ile Bessent’in Pekin’e Washington’la işbirliği çağrısı birlikte değerlendirildiğinde, yeni paketin ikincil yaptırımlar üzerinden İran’ın ticaret ortaklarını da hedefleyebileceği görülüyor. Bunun kapsamı ancak Hazine Bakanlığı açıklamasıyla netleşecek.

İran petrolünün Çin’e akışı yeni paket öncesinde zaten belirgin biçimde zayıfladı. Kpler verilerine göre Çin’in İran’dan aldığı petrol Ağustos ayında şu ana kadar günlük 534 bin varile gerilerken, 2025 ortalaması günlük 1,4 milyon varildi. Bu iki seviye arasındaki fark yaklaşık yüzde 62’ye ulaşıyor.

Çinli bağımsız rafineriler açısından baskı yalnız yaptırım tehdidinden gelmiyor. İran ham petrolünün bulunabilirliği azalırken bazı alıcıların Brezilya ve Irak petrolüne yöneldiği bildiriliyor. Endeks24’te temmuz ayında yayımlanan Çinli alıcıların İran dışı petrole yönelişini ele alan haber de tedarik desenindeki değişimin yeni olmadığını gösteriyordu.

Hürmüz’de petrol akışı savaş öncesinin altında

Yeni yaptırım paketi, Hürmüz Boğazı’ndaki fiziksel arz kesintisinin sürdüğü bir dönemde geliyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın açıkladığı yedi günlük ortalamaya göre boğazdan geçen petrol miktarı günlük yaklaşık 8 milyon varile indi. Savaş öncesinde bu hacim günlük 20 milyon varilin üzerindeydi.

Gemi takip verileri de büyük ham petrol ve LNG tankerlerinin geçişindeki ciddi zayıflığa işaret ediyor. Vericilerini kapatan gemiler takip sistemlerinde görünmeyebildiği için günlük gemi sayıları tam trafik ölçüsü olarak değerlendirilemiyor. Buna karşın hem sevkiyat hacmi hem de tanker hareketleri, boğazın normal işleyişten uzak kaldığını gösteriyor.

Tahran ikincil yaptırımlara karşı çıkıyor

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, yeni ABD yaptırımlarını başka ülkelerin egemenliğine müdahale olarak nitelendirerek ikincil yaptırımların uluslararası hukukta temeli olmadığını savundu. İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Ali Abdollahi ise yeni tehditlere askeri karşılık verileceği mesajını yineledi.

Tahran’dan gelen siyasi mesajların tamamı aynı yönde değil. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan diplomatik çözüm çağrısını sürdürürken, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ekonomik baskının ülkenin dayanıklılığı üzerindeki etkisini açık biçimde kabul etti. Bu tablo, Washington’un yeni paketinin yalnız İran’ın petrol gelirlerini değil, bu geliri mümkün kılan dış ticaret ve ödeme kanallarını ne ölçüde hedefleyeceğini pazartesi günkü açıklamanın temel sorusu haline getiriyor.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.