İsrail’in provokasyon denklemi ve meşruiyet arayışı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, süreci başından beri İran’ı doğrudan bir alan savaşına çekmek üzere kurguladı. İran’ın diplomatik misyonları ve stratejik altyapısına yönelik gerçekleştirilen saldırılar, Tahran’ı bir "erken tepki" vermeye zorlamayı amaçlıyordu. Ancak İran yönetimi, tıpkı Rusya’nın belirli cephelerde uyguladığı gibi, oyunu sabırla zamana yayarak oynadı. Bu pasif direniş, ABD ve İsrail’in beklediği "meşru savaş gerekçesini" ellerinden alırken, Washington’ın bölgesel ittifaklar nezdinde giderek yalnızlaşmasına yol açıyor.

Ekonomik bağışıklık ve küresel güç dengeleri

On yıllardır ağır ekonomik ablukalar altında yaşayan İran, olumsuz şartları absorbe etme konusunda yüksek bir bağışıklık kazandı. Bu "kaybedecek bir şeyi yokmuş gibi" davranma hali, iç siyasette sıkışmış ve zamanı daralan bir Trump profili için en büyük tehdit unsurudur. ABD-Çin rekabetinin zirve yaptığı 2026 konjonktüründe, yorgun bir ABD profili Çin için stratejik bir fırsat penceresi açıyor. Tahran’ın direndiği her saniye, Pekin’in bölgedeki sessiz ve uzun vadeli hakimiyet planlarına hizmet ederken, Trump’ın "kısa vadeli başarı" odaklı pragmatizmini köşeye sıkıştırıyor.

Dolaylı vergiler ve tüketim kıskacı

2026’nın ilk üç ayında vergi gelirlerinin %44,58’i doğrudan KDV ve ÖTV gibi harcama bazlı kalemlerden elde edildi. Dolaylı vergilerin toplam içindeki payının %60 sınırına dayanması, vergi yükünün dar ve orta gelirli kitlelerin tüketim alışkanlıkları üzerinden domine edildiğini ortaya koyuyor. Özellikle geçici vergi etkilerinin azalacağı önümüzdeki aylarda, bu oranın dolaylı vergiler lehine daha da bozulması bekleniyor.

Stopajın mutlak hakimiyeti

Sistemde asıl tahsilat motoru olan stopaj, 752 milyar liralık hacmiyle gelir vergisinin %87’sini oluşturdu. Avukat, doktor ve serbest meslek gruplarının dahil olduğu milyonlarca mükellefin verdiği beyannameler "rekor" olarak nitelendirilse de, bu beyanların yarattığı katma değer stopajın gölgesinde kaldı. Bu tablo, gelir vergisinin "beyan esasına dayalı" olduğu yönündeki teorik altyapının, fiiliyatta tamamen stopaj mekanizmasına evrildiğini doğruluyor.

Trump Rotası ve Zengezur denklemi

8 Ağustos 2025 tarihinde imzalanan Washington Anlaşması ile Zengezur Koridoru’nun işletme hakkının 99 yıllığına ABD destekli konsorsiyumlara (TRIPP - Trump Rotası) geçmesi, Tahran için jeopolitik bir kuşatma sinyali olmuştu. Bu süreçte Rusya'nın pasif kalması ve İran'a vaat edilen S-400 ile SU-35 sistemlerinin teslimatında yaşanan aksaklıklar, İran iç siyasetinde Moskova’ya olan güveni bitme noktasına getirdi. Bugün gelinen noktada Tahran, ekonomik izolasyondan kurtulmanın yolunu Çin'in ucuz petrol taleplerinde değil, Washington ile yapılacak "Büyük Uzlaşı"da görüyor.

Hindistan ve Orta Asya hamleleri

ABD'nin 27 Ocak 2026'da Hindistan ile imzaladığı tarihi serbest ticaret anlaşması ve 6 Kasım 2025'teki C5+1 Orta Asya zirvesi, kuşatmanın sadece askeri değil ekonomik boyutunu da netleştirdi. Hindistan üzerinden Avrupa'ya uzanan ticaret yolları, Çin’in "Kuşak ve Yol" projesine doğrudan rakip olurken; İran’ın bu yeni sisteme entegre olma ihtimali, Çin'in enerji güvenliğini ve Rusya'nın güney koridoru hakimiyetini doğrudan tehdit ediyor.

Yeni modelde kredi limiti konut başına 3 milyon TL olarak belirlenirken, 180 ay vade ve aylık %0,69 faiz oranı piyasa koşullarının oldukça altında bir maliyet sunuyor. Özellikle orta ve düşük gelirli haneler, enerji verimli bina inşa edenler ve belirli sosyal gruplar için ek faiz indirimleri de sistemin içine entegre edilmiş durumda. Başvuru süreci; e-Devlet üzerinden müteahhit kaydı, proje onayı ve banka entegrasyonu aşamalarıyla daha kontrollü bir dijital takip mekanizmasına bağlandı.

Karar Mekanizması ve Uygulama Hızı

Kentsel dönüşümün Türkiye’deki kronik sorunu olan "uzayan karar süreçleri", Şubat ayındaki düzenlemeyle önemli ölçüde rasyonalize edildi. Mülkiyet sahipleri arasındaki uzlaşı sürelerini kısaltan bu adım, finansman paketinin çarpan etkisini artırabilecek bir zemin hazırlıyor. Ancak sahadaki başarının sadece düşük faizli krediyle değil, inşaat maliyetlerindeki volatilite ve geçici barınma desteği gibi yan unsurlarla da desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor.

Sektörel Kapasite ve Finansal Erişilebilirlik

Gayrimenkul ve inşaat sektörü temsilcileri, 3 milyon TL’lik limitin bazı bölgelerde maliyeti karşılamada yeterli olacağını, ancak yüksek metrekare maliyetine sahip lokasyonlarda ek finansman modellerine ihtiyaç duyulabileceğini belirtiyor. Kredi kullanımında müteahhitlik sistemine getirilen kayıt zorunluluğu ise projelerin tamamlanma riskini minimize etmeyi amaçlayan bir güvenlik katmanı olarak öne çıkıyor.

Mart ayında %5,19'luk çıkış

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verileri, jeopolitik risklerin yatırımcı iştahı üzerindeki yıkıcı etkisini rakamlarla ortaya koydu. Şubat ayında 6 milyon 737 bin kişiyle zirve yapan yerli yatırımcı sayısı, Mart ayında yaşanan 349 bin 612 kişilik çıkışla keskin bir düşüş yaşadı. Aylık bazda kaydedilen yüzde 5,19'luk bu gerileme, Haziran 2024'ten bu yana görülen en hızlı "kaçış" olarak kayıtlara geçti.

Faiz indirimleri askıda kaldı

Savaşın makroekonomik dengeler üzerindeki baskısı, TCMB’nin faiz politikasında da zorunlu bir duraklamaya yol açtı. Mart ayı toplantısında yüzde 37 seviyesindeki politika faizini sabit bırakan Merkez Bankası’nın, 22 Nisan’daki toplantıda da mevcut seviyeyi koruması bekleniyor. Mevduat faizlerinin yüksek seyretmesi, borsa tarafındaki risk primiyle birleşince yatırımcıların sabit getirili araçlara yönelimi hız kazandı.

Gözler ateşkes ve kredi notlarında

Geçen hafta ilan edilen iki haftalık geçici ateşkes süreci piyasalar için bir nefes alanı oluştursa da, uzmanlar kalıcı barış sağlanmadığı sürece riskli varlıklara dönüşün sınırlı kalabileceği uyarısında bulunuyor. Önümüzdeki süreçte uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye değerlendirmeleri ve savaşın şirketlerin 2026 ilk çeyrek bilançolarına yansıması, borsa yatırımcısı için temel yön belirleyici faktörler olacak.

Sistemik risk noktalarını küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:

ANALİZ:

Mart ayındaki rekor yatırımcı çıkışı, piyasadaki "beklentinin kırılması" olgusunun matematiksel sonucudur. 2026 başındaki 14.532 zirvesi, %37'lik politika faizinin aşağı yönlü ivmeleneceği varsayımıyla fiyatlanmıştı; ancak İran krizi, likidite projeksiyonlarını tamamen değiştirmiştir. MKK verilerindeki %5,19'luk erime, özellikle "finansal okuryazarlığı düşük ve halka arz ivmesiyle gelen" kitlenin, artan oynaklık (volatilite) karşısında sermaye koruma içgüdüsüyle hareket ettiğini göstermektedir.

Sistemik risk açısından en kritik eşik, mevduat faizlerinin %37-40 bandında sunduğu "risksiz getiri" bariyeridir. Borsa İstanbul’un bu bariyeri aşabilmesi için jeopolitik tansiyonun yapısal bir düşüş trendine girmesi ve TCMB’nin 2026 ikinci yarısı için faiz indirimi sinyalini yeniden masaya koyması gerekmektedir. Şirket bilançolarında savaş kaynaklı enerji maliyeti artışları, kısa vadeli çarpan analizlerinde baskı yaratmaya devam edebilir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Jeopolitik şokların yatırımcı demografisi ve likidite tercihleri üzerindeki etkisi

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Yeşil dönüşüm ve dijital yatırımlar beklemede

Yabancı pazarlarda rekabetçiliği korumak için hayati önem taşıyan yeşil ve dijital dönüşüm yatırımları da yüksek faiz engeline takıldı. Bu alanlar için sağlanan özel kredi desteklerinde dahi limit kullanım oranı yüzde 5 seviyelerinde kaldı. Sanayiciler, mevcut faiz oranlarıyla yatırım yapmanın verimliliği artırmak yerine işletmeyi daha büyük bir finansal dar boğaza sürüklediğini belirtiyor.

Kredi takip oranlarında korkutan artış

BDDK’nın güncel verilerine göre, bankacılık sektöründe takipteki alacakların hacmi 700 milyar liraya (688,3 Milyar TL) yaklaştı. Son bir yılda takipteki kredilerde yaşanan artış oranı yüzde 100’e ulaşırken, bu rakamın yaklaşık 300 milyar lirasını tüketici ve kredi kartı borçları oluşturuyor. Ticari tarafta ise takibe düşen kredilerdeki artış, verimsiz üretim uygulamaları ve tasarruf eksiğiyle birleşerek ekosistemi tehdit ediyor.

İhracatçının zor kararı: Kar mı yoksa pazar mı?

İhracatçılar, yüksek maliyetli kredilerle üretime devam edip dış pazardaki yerlerini korumak ile düşük kârlılık nedeniyle üretimden çekilmek arasında sıkışmış durumda. Özellikle siparişlerin aksamaması için gereken finansmanın maliyeti, operasyonel kâr marjlarını aşarken; üreticilerin finansal rasyonalite gereği üretimden uzaklaşması, orta vadede arz eksiği yaşanması riskini kuvvetlendiriyor.

Tedarik zincirinde ilk üç değişmedi

Şubat ayında en fazla ham petrol ve petrol ürünü ithalatı 1 milyon 508 bin 282 tonla Rusya’dan gerçekleştirildi. Rusya'yı 645 bin 346 tonla Irak ve 550 bin 184 tonla Kazakistan takip etti. Bu tablo, Türkiye'nin enerji tedarikinde bölgesel kaynaklara ve uzun vadeli kontratlara dayalı yapısının korunduğunu teyit etti.

Havacılık yakıtı ihracatında ivme kaybı yok

Petrol piyasasında toplam ihracat yüzde 18,62 oranında gerileyerek 910 bin 559 tona düşerken, havacılık yakıtları bu genel eğilimden pozitif ayrıştı. Havacılık yakıtı ihracatı şubatta yüzde 30,07 artışla 401 bin 899 ton olarak gerçekleşti. Rafineri tarafında ise toplam üretim yüzde 2,80 artarak 2 milyon 972 bin ton seviyesine ulaştı.

Yurt içi tüketimde benzin talebi öne çıktı

Yurt içi satış verileri incelendiğinde, benzin tüketimindeki yüzde 17,73’lük artış dikkat çekti. Toplam petrol ürünleri satışları yüzde 3,71 artışla 2,3 milyon tonu aşarken, motorin satışlarındaki sınırlı büyüme (yüzde 1,11) ticari ve lojistik faaliyetlerdeki stabiliteye işaret etti.

Pakistan arabuluculuğuna tam destek

Müzakerelerin merkez üssü olarak İslamabad işaret edilirken, Pakistan’ın üstlendiği arabuluculuk rolünden duyulan memnuniyet dile getirildi. Leavitt, önceki görüşmelerde olduğu gibi yeni tur müzakerelerin de büyük olasılıkla İslamabad’da gerçekleşeceğini ifade ederek, Pakistan’ın bölgesel istikrar için kritik bir köprü görevi gördüğünü belirtti.

Çin ve Hürmüz Boğazı denklemi

Washington-Pekin hattındaki diplomasiye de değinen Sözcü Leavitt, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in, Başkan Donald Trump’a çatışma süresince İran’a silah tedarik edilmediğine dair güvence verdiğini açıkladı. Öte yandan, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın geleceği ve liman operasyonlarına dair kararın tamamen Başkan Trump’ın tasarrufunda olduğu bildirildi.

Trump: Savaşın bitmesi çok yakın

Başkan Donald Trump’ın Fox News’a verdiği mülakatta "İran'la savaşın bitmeye çok yakın olduğu" yönündeki ifadeleri, piyasalarda ve diplomatik çevrelerde beklentiyi yükseltti. Trump, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının küresel ticaret, özellikle de Çin için olumlu sonuçlar doğuracağına inandığını kaydetti.

Tedarikte ABD ve Rusya rekabeti

Boru gazı ithalatında Rusya 1 milyar 89 milyon metreküple liderliğini korurken, bu ülkeyi 803 milyon metreküple İran ve 428 milyon metreküple Azerbaycan izledi. LNG tarafında ise ABD’nin hakimiyeti dikkat çekti. ABD, 1 milyar 431 milyon metreküple LNG ithalatında ilk sırada yer alırken; Nijerya, Cezayir ve Ekvator Ginesi diğer önemli tedarikçiler oldu.

Tüketim rakamlarında genel gerileme

Ülke genelinde toplam doğal gaz tüketimi şubatta yıllık bazda yüzde 10,31 azalarak 6 milyar 786 milyon metrekübe düştü. Sanayi sektöründeki kullanım 1 milyar 125 milyon metreküp olurken, konutlardaki tüketim 4 milyar 35 milyon metreküp olarak kaydedildi. Elektrik üretimi amaçlı gaz kullanımı ise 609 milyon metreküp seviyesinde kaldı.

Stok seviyeleri güvenli bölgede

Şubat ayı sonu itibarıyla Türkiye'nin doğal gaz stok miktarı 4 milyar 224 milyon metreküp olarak açıklandı. Bu stokun 3 milyar 719 milyon metreküpü yer altı depolama tesislerinde, 504 milyon metreküpü ise LNG terminallerinde muhafaza ediliyor.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği 167 kilometrelik hayati bir su yolu olma özelliği taşıyor. UNCLOS Madde 38, gemilere bu tür boğazlardan engelsiz geçiş hakkı tanırken; İran, bu kuralların yalnızca sözleşmeyi onaylayan ülkeleri bağladığını iddia ederek "geleneksel uluslararası hukuk" normlarına itiraz ediyor. Amerika Birleşik Devletleri ise İran’ın ücret toplama yetkisini tanımadığını ilan ederek bölgedeki askeri varlığını hukuki bir yaptırım gücüne dönüştürmeye çalışıyor.

Hukuki boşluk ve koalisyon seçenekleri

Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi (Hamburg) ve Uluslararası Adalet Divanı’nın (Lahey) karar verme yetkisi bulunsa da, bu kararları sahada uygulama mekanizmasının eksikliği küresel ticareti savunmasız bırakıyor. Şirketler, Hürmüz rotasından uzaklaşmaya başlarken, batılı devletlerin geçişleri zorlamak için bir "devletler koalisyonu" kurması veya BM Güvenlik Konseyi üzerinden yaptırım kararları çıkarması masadaki en güçlü seçenekler olarak değerlendiriliyor.

ANALİZ:

Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, Hürmüz Boğazı’ndaki hukuki belirsizliğin sadece petrol fiyatlarını değil, küresel sigorta primlerini ve navlun maliyetlerini de yapısal olarak değiştirdiğini işaret ediyor. Tahran’ın "geçiş ücreti" hamlesi, uluslararası hukukta bir "haraç sistemi" olarak nitelendirilse de, sahadaki fiili kontrolün diplomatik yollarla kırılmasının zorluğu piyasalarda "kalıcı jeopolitik prim" fiyatlamasını beraberinde getiriyor.

Endeks24 Analiz Masası projeksiyonlarına göre, UNCLOS'un bu krizde yetersiz kalması, deniz ticaretinde "bayrak devletleri" yerine "koruyucu donanma" dönemini geri getirebilir. İran’ın bu talepleri bir pazarlık kozu olarak kullanması muhtemeldir; ancak bu durumun kalıcı hale gelmesi, küresel ticaretin anayasası sayılan deniz hukukunun "caydırıcılık" vasfını yitirmesine neden olacaktır. 2026 yılı, uluslararası hukukun kağıt üzerindeki metinlerden mi yoksa sahadaki güç dengesinden mi ibaret olduğunun test edildiği yıl olarak kayıtlara geçmektedir.

Kısa Vadeli Görünüm: Sigorta şirketlerinin "savaş riski" primlerini %300 artırmasıyla birlikte Boğaz geçiş maliyetleri, ham petrol fiyatından bağımsız bir enflasyonist baskı yaratacaktır.

Uzun Vadeli Görünüm: Hürmüz’e alternatif olan kara ve boru hatları projelerinin stratejik önemi artacak, deniz hukukunda ise UNCLOS sonrası yeni bir "güvenlikli geçiş" rejimi tartışmaya açılacaktır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Hürmüz Boğazı hukuki statü ve enerji güvenliği raporu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Londra Metal Borsası (LME) stoklarının 400.000 tonun altına inmesi, piyasanın tampon mekanizmalarını tamamen yok etmiş durumda. 2007 yılından bu yana görülen en sıkı piyasa koşulları yaşanırken, üç aylık kıyaslama nakit spreadi ton başına 95,50 dolarlık bir gerileme (backwardation) seviyesine ulaştı. Bu tablo, fiziksel metale ulaşımın bir fiyat meselesi olmaktan çıkıp bir varlık meselesine dönüştüğünü kanıtlıyor.

Batı dünyası için zorlu denklemler

ABD ve Avrupa'da atıl durumda olan eritme kapasitelerinin, enerji fiyatlarındaki aşırı yükseliş nedeniyle geri dönmesi imkansız görülüyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın alüminyum ithalat tarifelerini %50'ye çıkarma kararı, özellikle inşaat ve otomotiv sektörlerinde maliyetleri sürdürülemez seviyelere taşıdı. Batılı politika yapıcılar; üretim hatlarını durdurmak veya Rus metali üzerindeki yaptırımlardan geri adım atmak arasında kritik bir seçim sürecine giriyor.

ANALİZ :

Körfez bölgesindeki üretim kesintilerini küresel arz-talep projeksiyon setlerimizle incelediğimizde, süreçteki risk ve fırsat dengesi yapısal bir dar boğazı işaret ediyor. LME stoklarındaki %90’ı aşan tarihsel erime ve CME depolarındaki teslim edilebilir stokların 1.864 tona gerilemesi, finansal piyasalardaki likidite modellemelerimizin ötesinde bir "fiziksel kıtlık" fazına geçildiğini rasyonalize etmektedir.

Endeks24 Analiz Masası projeksiyonlarına göre, yeşil enerji dönüşümü ve elektrikli araç batarya üretiminde kritik rol oynayan alüminyumdaki bu açık, 2026 yılı genelinde inşaat ve ambalaj sektörlerinde operasyonel performans kayıplarını %15-20 bandına çekebilir. Çin’in birincil metal yerine yarı mamul ihraç etme eğilimi ve Batı’nın uyguladığı ticaret engelleri, arzın kısa vadede ikame edilmesini imkansız kılıyor. Bu durum, alüminyum fiyatlarında ton başına 4.000 USD seviyelerinin test edileceği bir projeksiyonu güçlendirmektedir.

Kısa Vadeli Görünüm: LME spreadlerindeki sıkışma devam edecek; fiziksel teslimat primleri havayolu ve savunma sanayii gibi stratejik sektörlerde maliyet krizine yol açacaktır.

Uzun Vadeli Görünüm: 18 ay boyunca kaçınılamaz görünen bu arz açığı, geri dönüşüm (secondary aluminium) teknolojilerine olan yatırımları hızlandıracak ve küresel tedarik zincirinde Rusya ve Çin eksenli yeni bir denge arayışını zorunlu kılacaktır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Küresel metal arzı ve jeopolitik risk projeksiyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri, Avrupa'nın Orta Doğu'dan gelen kayıp arzın ancak yarısını ikame edebildiğini gösteriyor. Özellikle İtalya'daki bazı havalimanlarında yakıt rasyonuna geçilmesi, yaz sezonu öncesi uçuş iptallerini gündeme getirdi. Havayolu şirketleri, yakıt fiyatlarının savaş öncesine göre iki katına çıkmasıyla birlikte AB'den "gaz alım modeline" benzer bir ortak satın alma havuzu oluşturulmasını talep ediyor.

Lojistik tıkanıklık ve stok erimesi

Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki jet yakıtı stokları 646 bin ton ile son üç yılın en düşük seviyesine gerilerken, ABD ve Afrika'dan yapılan ithalatın lojistik maliyetleri jet yakıtı "crack" marjlarını tarihi zirvelere taşıdı. Havalimanı konsorsiyumları, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın devam etmesi durumunda üç hafta içinde büyük aktarma merkezlerinde yakıtın tükenebileceği uyarısında bulunuyor.

ANALİZ:

Orta Doğu'daki jeopolitik kırılmanın enerji piyasalarına yansımasını rasyonalize eden modellerimiz, jet yakıtı fiyatlarının ham petrolden (Brent) ayrışarak negatif yönde saptığını ve bir "ürün kıtlığı" fiyatlamasına dönüştüğünü işaret ediyor. Brent petrol 95 USD seviyesinde dengelenme çabası gösterirken, jet yakıtının ton başına 1.900 USD sınırını aşması, havayolu şirketlerinin operasyonel maliyet rasyolarını sürdürülemez bir noktaya taşımıştır.

Endeks24 Analiz Masası projeksiyonlarına göre, AB'nin 22 Nisan'da açıklayacağı eylem planı; rafinerilere "jet yakıtı üretim önceliği" verilmesini zorunlu kılabilir. Bu durum, bölgedeki dizel ve benzin arzı üzerinde yan etkiler yaratarak genel enflasyonist baskıyı tetikleme riski taşımaktadır. 2026 yaz sezonu için uçuş arzındaki %20-30 bandındaki olası daralma, turizm gelirleri üzerinde yapısal bir aşağı yönlü risk oluşturmaktadır.

Kısa Vadeli Görünüm: Havalimanı stoklarındaki kritik eşik nedeniyle bilet fiyatlarında "yakıt ek ücreti" kaynaklı sert artışlar ve stratejik uçuş iptalleri kaçınılmaz görünmektedir. Uzun Vadeli Görünüm: Avrupa'nın enerji bağımlılığında Orta Doğu rotasına olan hassasiyeti, sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) yatırımlarının ve rafineri modernizasyon süreçlerinin stratejik bir zorunluluk haline geldiğine işaret etmektedir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Havacılıkta enerji güvenliği ve rafineri projeksiyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım kararlarınızı kendi analizleriniz doğrultusunda vermeniz önerilir.

Şubat ayına oranla %71,1, geçtiğimiz yılın aynı ayına göre ise %75,2 oranında yaşanan bu sert düşüş, bölgedeki "talep yıkımının" boyutlarını gözler önüne seriyor. Ticaret kaynakları, Mart ayında bazı liman altyapılarına yönelik gerçekleştirilen saldırıların ardından gemilerin risk primi nedeniyle limandan kaçındığını bildiriyor.

Tedarik zincirinde güvenlik kırılması

Fujairah’daki yakıt pazarının Nisan ayı itibarıyla da zayıf seyrini sürdürdüğü gözlemleniyor. Bölgede aktif olan tüccarlar, kargo tedarik zincirlerinin ağır baskı altında olduğunu ve armatörlerin ikmal operasyonlarını daha güvenli limanlara kaydırdığını belirtiyor. Bu süreçte özellikle Singapur limanı, savaşın ilk haftalarından itibaren artan hacimlerle Orta Doğu'dan kaçan talebin ana merkezi haline geldi.

Stok seviyelerinde tarihi dip

Lojistik aksamalar ve azalan ticaret hacmi, bölgedeki stok dengelerini de altüst etti. 13 Nisan 2026 ile biten haftada Fujairah’daki ağır yakıt stokları 3,91 milyon varile kadar gerileyerek rekor düşük seviyeye ulaştı. Bölgedeki komşu liman Khor Fakkan’da da benzer bir sessizliğin hakim olması, enerji koridorundaki daralmanın yapısal bir hal aldığını gösteriyor.

Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt, Pakistan’ın arabuluculuk çalışmalarını "üretken" olarak nitelendirirken, taraflar arasındaki boşlukların daraldığına işaret etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi ise bölgede barış ve istikrarın tesisi için kararlı olduklarını belirterek diplomatik kanalların açık olduğunu vurguladı.

Hürmüz Boğazı ve enerji güvenliği

Savaşın en kritik ekonomik ayağını oluşturan Hürmüz Boğazı’nın durumu, küresel enerji arzı için hayati önem taşımaya devam ediyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran limanlarına uygulanan ablukanın enerji fiyatları üzerindeki baskısını yönetmek adına ikincil yaptırımların masada olduğunu hatırlattı. Ancak Tahran'dan gelen, gemilerin boğazın Umman tarafında serbestçe seyretmesine izin verilebileceğine dair sinyaller, arz güvenliği endişelerini hafifletti.

Piyasalarda rahatlama sinyalleri

Diplomatik ilerlemelerle birlikte Wall Street endeksleri rekor seviyeleri test ederken, ham petrol fiyatlarında sert dalgalanmaların yerini denge arayışına bıraktığı gözlemlendi. Analistler, barışın kalıcı hale gelmesi durumunda küresel enflasyon baskısının azalacağını ve riskli varlıklara yönelimin hızlanacağını öngörüyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Trump’tan ticaret anlaşması ve enerji tehdidi

ABD Başkanı Donald Trump, Sky News’e verdiği röportajda, Starmer hükümetinin Kuzey Denizi’ndeki petrol sahalarını kapatmasını ve göç politikalarını "korkunç bir hata" olarak nitelendirdi. Trump, İngiltere’ye sunulan ticaret anlaşmasının şartlarının değişebileceğini belirterek, Londra’nın Washington’ın ihtiyaç duyduğu anlarda yanında olmadığını savundu. Trump, özellikle enerji maliyetlerinin Birleşik Krallık’ta rekor seviyeye ulaşmasını, yerli kaynaklar yerine Norveç’ten pahalı enerji ithal edilmesine bağladı.

Londra hattında savunma ve diplomasi ayrılığı

Başbakan Starmer, Trump’ın ticaret anlaşması üzerinden yaptığı baskıyı reddederek, kararlarının egemenlik hakları çerçevesinde olduğunu vurguladı. Starmer, dışarıdan gelen hiçbir baskının İngiltere’yi Orta Doğu’daki yeni bir çatışmanın parçası yapmayacağını söyledi. Trump ise Kral 3. Charles’ın ay sonundaki ABD ziyareti öncesinde İran ile bir anlaşmanın hâlâ mümkün olduğunu ancak Londra’nın mevcut tutumunun "üzücü" olduğunu ifade etti.

Piyasalarda Transatlantik gerilimi

Açıklamaların ardından GBP/USD paritesinde oynaklık artarken, İngiltere’nin savunma sanayii hisselerinde ABD ile ortak projelerin geleceğine dair belirsizlik fiyatlanmaya başladı. Analistler, ticaret anlaşmasının askıya alınma ihtimalinin Birleşik Krallık ekonomisi üzerinde enflasyonist baskıyı tetikleyebileceğine dikkat çekiyor.

İslamabad'da kritik masa kuruluyor

Geçtiğimiz hafta sonu Pakistan'da bir araya gelen ancak somut bir anlaşmaya varamayan ABD ve İran heyetlerinin bu hafta içinde yeniden İslamabad’a dönmesi bekleniyor. ABD tarafına Başkan Yardımcısı JD Vance liderlik ederken, heyette Trump’ın özel elçisi Steve Witkoff ve Jared Kushner da yer alıyor. İran tarafında ise Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ve Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf’ın temsil ettiği diplomatik trafik, nükleer moratoryumun süresi üzerindeki anlaşmazlığı gidermeye çalışıyor.

Hürmüz Boğazı'nda Çin tankeri gerilimi

Diplomatik temaslar sürerken, ABD ordusunun İran limanlarına uyguladığı deniz ablukası Hürmüz Boğazı'nda tansiyonu yükseltiyor. ABD yaptırım listesinde yer alan Çin’e ait "Rich Starry" adlı petrol tankerinin ablukaya rağmen boğazı geçmesi, Washington ve Pekin arasında yeni bir krizin kapısını araladı. ABD muhripleri, Chabahar limanından ayrılmaya çalışan İran bağlantılı sekiz tankeri ele geçirdiklerini ve geri çevirdiklerini bildirirken; Tahran yönetimi, ablukanın sürmesi halinde ticaret akışını tamamen bozacakları tehdidinde bulundu.

Nükleer takvimde 15 yıllık uçurum

Müzakerelerin merkezinde yer alan nükleer faaliyetlerin askıya alınması konusunda taraflar arasında derin bir görüş ayrılığı devam ediyor. Washington, İran'ın nükleer programının 20 yıl süreyle askıya alınmasını ve zenginleştirilmiş materyallerin ülke dışına çıkarılmasını talep ediyor. Tahran ise yaptırımların tamamen kaldırılması karşılığında bu sürenin en fazla 3-5 yıl ile sınırlandırılmasında ısrar ediyor. UAEA Başkanı Rafael Grossi, moratoryum süresinin teknik değil siyasi bir karar olduğunu belirterek bir uzlaşma zemini arandığını ifade etti.

Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:

ANALİZ:

Trump yönetiminin Pakistan merkezli yürüttüğü "Büyük Pazarlık" (Big Bargain) stratejisi, jeopolitik risk primini geçici olarak baskılamıştır. BIST 100 endeksinin 14.296,97 seviyesine yükselerek rekor tazelemesi, piyasanın barış ihtimalini %70 olasılıkla fiyatladığını göstermektedir. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonel abluka ve nükleer takvimdeki 15 yıllık süre farkı, rasyonel modellemelerimize göre müzakerelerin "teknik bir başarısızlık" riski taşıdığını kanıtlamaktadır. Petrol fiyatlarındaki 96 dolar dengesi, olası bir barış durumunda 80 dolara sert çekilme veya müzakerelerin çökmesi halinde 120 dolar bandına hızlı bir sıçrama potansiyeli taşımaktadır. Yatırımcıların İslamabad'dan gelecek nihai açıklamayı "bekle-gör" rasyosuyla takip etmesi, portföy çeşitlendirmesinde altın ve enerji dışı sektörlere ağırlık vermesi yapısal direnç noktaları açısından kritiktir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Körfez enerji jeopolitiği ve BİST 100 rekor fiyatlama projeksiyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

İstanbul’un önemli iş ve teknoloji merkezlerinden Maslak’ta konumlanan StartGate Tekmer ve Entertech Maslak Girişim Ofisi, düzenlenen törenle kapılarını açtı. Toplam 4.200 metrekarelik alanda kurulan kampüs; modern ofis alanları, ileri teknoloji altyapısı ve güçlü iş ağıyla özellikle dijital oyun ve kreatif teknolojiler alanında faaliyet gösteren girişimcilere ev sahipliği yapacak.

GİRİŞİMLERE UÇTAN UCA DESTEK SUNAN EKOSİSTEM

StartGate Tekmer ve Entertech Maslak Girişim Ofisi iş birliğiyle kurulan yeni yapı, mentörlük, danışmanlık, prototipleme, eğitim ve yatırımcı buluşmalarını kapsayan bütüncül bir girişimcilik ekosistemi sunuyor. Kampüs, fikir aşamasındaki projelerin ürünleşmesine, pazara açılmasına ve küresel ölçekte büyümesine katkı sağlayacak dinamik bir merkez olarakkonumlanıyor.

‘GENÇLERİN ÖNÜNÜ AÇIYORUZ’

Açılışta konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, içinden geçtiğimiz dönemin teknolojinin hem büyük fırsatlarını hem de ciddi meydan okumalarını beraberinde getirdiği bir süreç olduğuna dikkat çekti.

Kacır, “Türkiye olarak biz, teknolojinin yalnızca belirli ülkelerin ya da şirketlerin tekelinde değil; emeği, aklı ve vizyonuyla katkı sunan herkesin katılımıyla gelişmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu anlayışla Milli Teknoloji Hamlesi vizyonumuz doğrultusunda, gençlerimizin hayallerini girişimlere ve küresel başarı hikâyelerine dönüştürebilecekleri bir ekosistem inşa ediyor, ülkemizin dört bir yanında altyapılar kurarak onların önünü açıyoruz.” dedi.

Bugün gelinen noktada Türkiye’nin Ar-Ge ve inovasyon alanında çok önemli bir sıçrama gerçekleştirdiğini kaydeden Kacır, şöyle devam etti:

“Teknoparklarımızda binlerce şirket faaliyet gösterirken, girişimcilik ekosistemimiz her geçen gün daha da güçlenmektedir. Özellikle gençlerimizin kurduğu teknoloji girişimleri, artık sadece yerel değil, küresel ölçekte değer üretmektedir. Bu dönüşüm, Türkiye’nin sanayide katma değerli üretim gücünü artırırken aynı zamanda yeni nesil dijital ekonominin de temelini oluşturmaktadır.”

‘OYUN ENDÜSTRİSİ TÜRKİYE’NİN EN DİKKAT ÇEKİCİ BAŞARI HİKAYELERİNDEN BİRİ’

Oyun endüstrisinin Türkiye’nin en dikkat çekici başarı hikâyelerinden birini ortaya koyduğunu vurgulayan Kacır, şöyle konuştu:

“Bugün birkaç gencin bir araya gelerek kurduğu oyun girişimleri, kısa sürede milyonlarca hatta milyar dolarlık değerlemelere ulaşabilmektedir. Nitekim Türkiye’nin ilk ‘turkorn’ları da oyun endüstrisinden çıkmıştır. Bu başarılar, ekosistemin ne kadar güçlü bir çarpan etkisi yarattığını açıkça göstermektedir. Biz de Bakanlık olarak StartGate Tekmer gibi merkezlerle bu alandaki kümelenmeyi desteklemeye, finansman imkânlarını artırmaya ve Türkiye’yi oyun girişimleri açısından Avrupa’nın lideri hâline getirmeye kararlılıkla devam edeceğiz.”

“SADECE BİR KAMPÜS DEĞİL, BİR VİZYONUN BAŞLANGICI”

Açılışta konuşan Gate Group ve StartGate Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Cihat Durmuş, hayata geçirilen yapının yalnızca fiziksel bir alan olmadığını vurgulayarak şunları söyledi:

“Bugün burada yalnızca bir kampüsün açılışı için değil; bir vizyonun, bir ekosistemin ve bir geleceğin temelini atmak için bulunuyoruz. Bu kampüs, StartGate Tekmer ve Entertech İstanbul Teknokent iş birliğinin somut bir yansıması olmanın ötesinde, çok daha büyük bir dönüşümün ilk adımıdır.

Amerika’da oynanan ilk on mobil oyundan beşinin Türk girişimciler tarafından geliştirilmiş olması, ülkemizin bu alandaki potansiyelini açıkça ortaya koyuyor. Türkiye artık sadece bu dönüşümün bir parçası değil, öncü oyuncularından biri haline geliyor.” Ayrıca Durmuş, doğru ekosistem kurulduğunda Türk girişimcilerin küresel ölçekte fark yaratabileceğini vurguladı.

TÜRKİYE DİJİTAL OYUN VE KREATİF TEKNOLOJİLERDE YÜKSELİYOR

Konuşmasında Türkiye’nin girişimcilik ve özellikle oyun teknolojileri alanındaki yükselişine de değinen Durmuş, İstanbul’un Avrupa’da Londra’dan sonra en fazla oyun stüdyosuna sahip ikinci şehir konumunda olduğunu belirtti.

StartGate'in de tam olarak bu inançla doğduğunu ifade eden Durmuş, "Artık dünya, klasik iş modelleriyle değil; yaratıcılık, teknoloji ve hızın birleşimiyle şekilleniyor. Biz, bir kampüs kurmadık, bir girişimcilik fabrikası inşa ettik. Fikirlerin yalnızca konuşulduğu değil, ürüne dönüştüğü, pazara çıktığı ve dünyaya açıldığı bir yapı kurduk. Burasını 'hayallerin gerçeğe dönüştüğü yer' olarak tanımlıyoruz." dedi.

StartGate’in bugüne kadar 6 binden fazla girişimci başvurusu aldığını, 42 oyun stüdyosunu mezun ettiğini ve bunlardan 12’sine yatırım yaparak küresel ölçekte büyümelerine katkı sağladığını belirten Durmuş, düzenlenen programlar, eğitimler ve uluslararası iş birlikleriyle ekosistemi güçlendirmeye devam ettiklerini ifade etti.

GİRİŞİCİLİK VE TEKNOLOJİ ODAKLI BÜYÜMEYE KATKI

StartGate Kampüs, Türkiye’nin teknoloji odaklı kalkınma vizyonu doğrultusunda girişimcilik ekosistemine önemli katkılar sunmayı hedefliyor. Üniversiteler, teknoparklar, yatırımcılar ve girişimciler arasında güçlü bir köprü kuracak olan yapı, özellikle dijital oyun ve kreatif endüstrilerde yeni başarı hikâyelerinin doğmasına zemin hazırlayacak.

StartGate Tekmer ve Entertech Maslak Girişim Ofisi ortak kampüsü, İstanbul’u girişimcilik ve teknoloji alanında bölgesel bir merkez haline getirme hedefinin önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

‘5OO YILLIK BİLGİ BİRİKİMİNİ GİRİŞİMCİLİĞE, YENİLİĞE VE EKONOMİK DEĞERE DÖNÜŞTÜRÜYORUZ’

Entertech İstanbul Teknokent Genel Müdürü Doç. Dr. Muhammed Kasapoğlu, İstanbul Üniversitesi ile İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’nın köklü akademik mirasının Entertechİstanbul Teknokent çatısı altında güçlü bir Ar-Ge ve girişimcilik ekosistemine dönüştüğünü belirterek, yeni merkezin özellikle oyun teknolojileri alanında Türkiye’den yeni başarı hikâyeleri çıkaracağını vurguladı.

‘İKİ ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİNİN GÜÇ BİRLİĞİYLE TÜRKİYE’DE ÖRNEK BİR TEKNOLOJİ EKOSİSTEMİ OLUŞTURUYORUZ’

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörü ve Entertech Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nuri Aydın, “İstanbul Üniversitesi ile İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’nın ortak girişimi olarak hayata geçirilen yapı, girişimcilere uluslararası pazarlara açılma imkânı sunarken; oyun teknolojileri başta olmak üzere yenilikçi alanlarda faaliyet gösteren firmalar için güçlü bir gelişim merkezi olacak.” dedi.

‘GİRİŞİMCİLİK, ÜNİVERSİTESİNİN KENARINDA DURAN BİR FAALİYETDEĞİL, ARAŞTIRMA KÜLTÜRÜMÜZÜN DOĞAL UZANTISIDIR’

İstanbul Üniversitesi Rektörü ve Entertech İstanbul Teknokent Yönetim Kurulu Başkanı Prof.Dr. Osman Bülent Zülfikar, Entertech Maslak Girişim Ofisi ve StartGate yapılanmasının; genç fikirleri görünür kılan, disiplinler arası etkileşimi güçlendiren ve üniversitede üretilen bilginin küresel ölçekte rekabet eden girişimlere dönüşmesini sağlayan stratejik bir merkez olduğunu vurguladı.

Diplomatik yumuşama ve piyasa yansıması

27 Şubat 2025 tarihinden bu yana görülen en düşük seviyeye işaret eden bu gerileme, gelişmekte olan ülkeler (GOÜ) ile Türkiye arasındaki makasın da daralmasını sağladı. Piyasa oyuncuları, jeopolitik risk primindeki bu silinmeyi uzun vadeli sermaye girişleri için pozitif bir sinyal olarak okuyor. Diplomasi trafiğinin sürekliliği, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetleri üzerinde doğrudan aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

TCMB rezerv yönetimi ve likidite adımları

Risk primindeki iyileşmede sadece dış faktörler değil, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) uyguladığı proaktif likidite yönetimi de etkili oldu. TCMB'nin rezerv biriktirme hızı ve piyasadaki oynaklığı sınırlayan müdahaleleri, Türk varlıklarına yönelik "güvenli liman" algısını pekiştiriyor. Likidite kanallarının açık tutulması, küresel şoklara karşı bir tampon bölge oluştururken CDS tarafındaki düşüşü destekliyor.

Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:

ANALİZ:

Türkiye’nin CDS primindeki bu keskin düşüş, sadece bir diplomasi başarısı değil, aynı zamanda makroekonomik çıpanın sağlamlaştığının teyididir. 230 baz puan seviyesi, Türkiye için kritik bir psikolojik eşiğin aşılması anlamına gelirken; Eurobond ihraç maliyetlerinde doğrudan 80-100 baz puanlık bir maliyet avantajı yaratmaktadır. Mevcut likidite projeksiyonlarımız, jeopolitik yumuşamanın kalıcı olması durumunda 2026 yılının ikinci yarısında 200 baz puan altının rasyonel bir hedef haline geleceğini öngörüyor. Sistematik risk primindeki bu azalma, doğrudan yabancı yatırımların (FDI) önündeki en büyük engellerden biri olan belirsizlik katsayısını minimize etmektedir. Kısa vadede BIST 100 üzerindeki baskının azalması, uzun vadede ise kredi notu artış beklentilerinin masaya gelmesi beklenmektedir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Küresel diplomasi ekseninde türkiye risk primi projeksiyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

BofA’nın satış rotasında bankacılık ve savunma sanayi var

Kurumun satış listesinin ilk sırasında 956 milyon TL'lik net çıkışla ISCTR yer aldı. ASELS 689 milyon TL net satışla ikinci sıraya yerleşirken, enerji sektöründen ASTOR 414 milyon TL'lik eksi bakiye ile dikkat çekti. Satış işlemlerinin özellikle bankacılık, demir-çelik ve savunma hisselerinde yoğunlaşması piyasa dinamiklerinde belirleyici oldu.

Havacılık ve enerjiye milyarlık sermaye girişi

Alım tarafında havacılık sektörü açık ara farkla öne çıktı. THYAO 1.08 milyar TL'lik hacimle BofA'nın en fazla yatırım yaptığı hisse oldu. TUPRS 978 milyon TL'lik alımla güçlü seyrini korurken, AKBNK hisselerinde gerçekleşen 854 milyon TL'lik pozitif yönlü işlem, bankacılık sektöründeki hisse bazlı ayrışmayı ve yabancı ilgisini gözler önüne serdi.

BofA kurumsal işlem verileri üzerinde uyguladığımız sektörel likidite modellemeleri, temel görünümde şu kritik başlıkları öne çıkarıyor:

ANALİZ:

BofA'nın işlemlerindeki çift yönlü bankacılık stratejisi, endeks mühendisliğinin net bir yansımasıdır. ISCTR ve YKBNK tahtalarından çıkan likiditenin, AKBNK üzerinden yeniden sisteme dahil edilmesi, kurumun sektör genelinden ziyade hisse bazlı iskontolara ve getiri potansiyellerine odaklandığını gösteriyor. Havacılık tarafında THYAO'ya yönelen 1 milyar TL'yi aşan hacim, küresel yolcu trafiği beklentileri ve bilanço rasyolarındaki büyüme ivmesi ile doğrudan ilişkilidir. ASELS ve EREGL'deki satış baskısı ise sanayi şirketlerinin marj daralma risklerine karşı alınan yapısal bir koruma pozisyonunu işaret ediyor. Yabancı girişinin kalıcılığı, özellikle TUPRS ve THYAO gibi güçlü nakit akışı yaratan ana şirketler üzerinden BİST 100 endeksinin kritik direnç seviyelerini güçlü hacimle test etmesini sağlayacak bir temel zemin oluşturuyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Yabancı takasında sektörel rotasyon ve endeks ağırlığı değişimi

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Dolar ve petrol el ele yükseliyor

Anlık verilere göre USD/TRY paritesi 44,74 seviyesinde sınırlı bir artışla dengelenirken, Brent petrol varil fiyatı %0,31 yükselişle 92,79 dolar sınırına dayandı. Enerji fiyatlarındaki bu dirençli duruş, Orta Doğu’daki arz güvenliği endişelerinin sıcaklığını koruduğunu teyit ediyor. Buna karşın gümüş (SLV) %0,48 kayıpla 79,23 dolara, Euro/Dolar paritesi ise 1,1790 seviyesine geriledi.

Kripto ve kıymetli metallerde kâr satışları

Bitcoin (BTC/USD), bir süredir koruduğu zirve seviyelerden %0,26 oranında bir geri çekilme yaşayarak 73.923 dolar bandına indi. Yatırımcıların güvenli liman olarak gördüğü altın (GLD) ise %0,54'lük kayıpla günün en çok değer kaybeden enstrümanlarından biri oldu. Piyasadaki volatiliteyi ölçen VIX endeksinin 18,54 seviyesinde sabit kalması, piyasadaki satış baskısının panik havasından ziyade stratejik bir pozisyon değişimi olduğuna işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.