Reha Muhtar'ın vefatı, yalnızca medya sektöründe değil, milyonlarca televizyon izleyicisi arasında da büyük üzüntü yarattı. Özellikle 1990'lı yıllar ve 2000'li yılların başında ana haber bültenlerine getirdiği farklı sunum anlayışıyla geniş kitlelerin hafızasında yer edinen Muhtar, Türk televizyon haberciliğinin en etkili figürlerinden biri olarak kabul ediliyordu.

Asıl dikkat çeken nokta ise Reha Muhtar'ın Türkiye'de özel televizyon haberciliğinin dönüşüm sürecinde üstlendiği rol oldu. Haber sunumunda kullandığı yüksek tempo, doğrudan izleyiciye hitap eden dili ve olaylara yaklaşımı, sonraki kuşak haber sunucuları üzerinde de belirgin etkiler bıraktı.

Türk medyasında iz bırakan kariyer

21 Temmuz 1959 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen Reha Muhtar, eğitim hayatını TED Ankara Koleji'nde tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksekokulu'ndan mezun oldu.

Gazeteciliğe 1980 yılında adım atan Muhtar, profesyonel kariyerine Milliyet Gazetesi Ankara Bürosu'nda başladı. Dış politika ve siyaset muhabirliği yaptığı dönemde dikkat çeken çalışmalara imza atan deneyimli gazeteci, daha sonra TRT kadrosuna katılarak televizyon haberciliğine yöneldi.

TRT'nin Atina muhabiri olarak görev yaptığı yıllarda hazırladığı haberlerle tanınırlığını artıran Muhtar, ilerleyen dönemde ekranların en çok izlenen isimlerinden biri haline geldi. TRT'de hazırlayıp sunduğu "Ateş Hattı" programı, dönemin en çok konuşulan siyasi tartışma programları arasında yer aldı.

Ana haber bültenlerinde bir ekol oluşturdu

Reha Muhtar, kariyeri boyunca TRT, Kanal D, Show TV, Star TV, ATV, FOX, CNN Türk ve Kanaltürk gibi Türkiye'nin önde gelen medya kuruluşlarında görev yaptı.

Özellikle Show TV Ana Haber Bülteni'ndeki performansı, Türk televizyon haberciliğinde yeni bir dönem başlattı. Kendine özgü sunum tarzı, olaylara hızlı refleks göstermesi ve izleyiciyle kurduğu güçlü iletişim, onu ekranların en tanınan haber yüzlerinden biri haline getirdi.

Televizyon kariyerinin yanında yazılı basında da aktif rol üstlenen Muhtar; Akşam, Star, Sabah ve Vatan gazetelerinde köşe yazıları kaleme alarak gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Özel hayatı ve ailesi

Reha Muhtar'ın özel hayatı da uzun yıllar kamuoyunun gündeminde yer aldı. İlk evliliğini gazeteci Selin Çağlayan ile yapan Muhtar, daha sonra sanatçı Nilüfer ve oyuncu Deniz Uğur ile yaşadığı ilişkilerle magazin basınında sıkça yer buldu.

Deniz Uğur ile birlikteliğinden dünyaya gelen Mina ve Poyraz isimli ikiz çocukları bulunan Muhtar, son yıllarda daha sakin bir yaşam sürmeyi tercih etmişti.

Net alış sıralamasının ilk üçünde THYAO'yu YKBNK (479,8 milyon TL) ve AKBNK (462,4 milyon TL) izledi. Tablo, ağırlığın "büyük banka + holding" eksenine yığıldığını ortaya koyuyor.

BofA'nın en çok alış yaptığı 10 hisse

Satış tarafında tablo çok daha keskin bir görünüm sunuyor. KTLEV tek başına 1 milyar TL'yi aşan net satışla listenin en üstünde yer aldı; bu rakam, alış tarafındaki en yüksek kalemden bile büyük.

KTLEV'i 279,5 milyon TL ile MIATK ve 167 milyon TL ile FROTO izledi. Satış listesinde otomotiv, demir-çelik ve aracı kurum/holding hisselerinin karışık biçimde öne çıktığı görülüyor.

BofA'nın en çok satış yaptığı 10 hisse

Akışın gösterdiği tablo

Alış tarafının ilk altı sırasının dördünü bankalar (YKBNK, AKBNK, ISCTR, GARAN) oluşturuyor; buna THYAO, SAHOL, KCHOL gibi yüksek ağırlıklı isimler eşlik ediyor. Bu, BofA'nın net alımını endeksin en likit "ağır topları"nda topladığına işaret ediyor.

Satış tarafında ise dağılım değil yoğunlaşma dikkat çekiyor: KTLEV'deki tek kalem net satış, ilk 10 satışın yarısından fazlasına denk geliyor. Böyle bir tablo genellikle pozisyon kapama ya da tek hisseye özgü bir karar olarak değerlendiriliyor; akış verisinden bunun nedeni okunamaz, yalnızca büyüklüğü görülebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Gerekçe net: artan enerji maliyetleri, yüksek enflasyon ve Ortadoğu'daki çatışmaların ekonomik faaliyet üzerindeki baskısı. Aynı baskı bölge genelini de vurdu.

EBRD'nin bölge geneli 2026 tahmini yüzde 3,6'dan yüzde 3,1'e, 2027 tahmini yüzde 3,7'den yüzde 3,6'ya indirildi. Yani revizyon yalnızca Türkiye'ye özgü değil, bölgesel bir frene işaret ediyor.

Ortadoğu baskısı asıl kırılmayı burada yarattı

Rapora göre çatışmalar üç kanaldan eş anlı baskı kuruyor. Enerji fiyatlarını yükseltiyor, sermaye çıkışlarını hızlandırıyor ve turizm gelirleri üzerinde yük oluşturuyor.

EBRD, bu etkinin özellikle turizm ve imalat sektörlerinde faaliyetleri zayıflatabileceğine dikkat çekti. İki sektör de istihdam ve cari denge açısından kritik.

Kur cephesi tabloyu ağırlaştırıyor. Kurum, Türk lirasının dolar karşısındaki değer kaybının enflasyonist baskıyı besleyen unsurlar arasında olduğunu kaydetti.

Dezenflasyonun faturası büyümeye yansıyor

EBRD Başekonomisti Beata Javorcik, yavaşlamanın ana nedenlerinden birinin enflasyonla mücadele olduğunu belirtti. Javorcik, dezenflasyonun maliyetli olduğunu ancak enflasyonla mücadele edilmemesinin maliyetinin çok daha ağır olacağını ifade etti.

Javorcik'e göre dezenflasyon hedefinden vazgeçilmedi. Merkez Bankası'nın yıl sonu ara hedefini yüzde 16'dan yüzde 24'e yükseltmesine rağmen para politikasının dezenflasyon çizgisini koruduğunu söyledi.

Risk yalnızca dış kaynaklı değil. Javorcik, siyasi dalgalanmaların Ortadoğu kaynaklı baskıya eklendiğini ve makroekonomik istikrarı korumayı zorlaştırdığını belirtti.

Dayanıklılık tarafında bir denge unsuru var

Tablonun tamamı olumsuz değil. EBRD, güçlenen mali yapı ve dış finansman tamponlarının Türkiye'nin olası dış şoklara karşı dayanıklılığını artırdığını değerlendirdi. Bu tampon, revizyonun sert bir kırılmaya dönüşmesini sınırlayan unsur olarak öne çıkıyor.

Piyasa tarafında ise enerji fiyatları ve kur hareketinin fiyat istikrarı üzerindeki etkisinin yakından izlendiği değerlendiriliyor.

Projeksiyon setleri, dezenflasyonun büyüme maliyetinin 2026'ya taşındığını işaret ediyor.

ANALİZ:

Asıl bilgi, rakamın kendisinde değil, yönündeki sertlikte. EBRD şubatta Türkiye'yi yukarı revize ederken gerekçesi istikrar programının başarısı, daralan CDS primleri ve uluslararası sermaye piyasalarına erişimin iyileşmesiydi. Dört ay içinde bu zeminin enerji ve jeopolitik kaynaklı bir şokla aşınması, revizyonun temel mantığını oluşturuyor.

Buradaki kritik ayrım şu: dış kaynaklı (enerji, sermaye akışı) bir şok ile içsel (dezenflasyon politikası) bir maliyet aynı anda devrede. Javorcik'in dezenflasyon vurgusu, yavaşlamanın bir kısmının politika tercihi olduğunu, yani yönetilen bir maliyet olduğunu ima ediyor. Bu, "kontrolsüz daralma" ile "planlı soğutma" arasındaki farktır.

Kurumlar arası karşılaştırma

EBRD yalnız değil. OECD de mart ayında benzer gerekçeyle frene basmıştı: Orta Doğu gerilimi ve artan enerji fiyatlarıyla Türkiye'nin bu yılki tahminini yüzde 3,3'e, 2027'yi yüzde 3,8'e çekmişti. İki kurumun aynı kanala (enerji + jeopolitik) işaret etmesi, revizyonun kurum-spesifik bir hata değil, ortak bir dış değişken okuması olduğunu gösteriyor.

Fark şurada: EBRD'nin yeni 2026 rakamı (%3,5), OECD'nin cari yıl tahmininden (%3,3) bir tık yukarıda. Bu sapma, EBRD'nin iç talep ve mali tampon tarafında OECD'den marjinal olarak daha iyimser kaldığını düşündürüyor.

Senaryo analizi (Endeks24 editöryal ağırlıklandırma)

Aşağıdaki olasılıklar EBRD'ye ait değildir; Analiz Masası'nın değerlendirmesidir.

Ana senaryo (%55): Enerji fiyatları yüksek ama stabil seyreder, dezenflasyon yavaş ilerler, büyüme EBRD'nin işaret ettiği yüzde 3,5 bandına oturur. TCMB'nin faiz patikasında temkinli gevşeme yılın ikinci yarısına kalır.

Olumlu senaryo (%25): Ortadoğu'da tansiyonun düşmesi enerji ithalat faturasını hafifletir, turizm toparlanır, sermaye girişi hızlanır. Büyüme yeniden yüzde 4'e yaklaşır; bu senaryoda şubat tahminine dönüş gündeme gelir.

Olumsuz senaryo (%20): Çatışmanın tırmanması Brent'te yeni bir sıçrama yaratır, sermaye çıkışı ve kur baskısı derinleşir. Büyüme yüzde 3'ün altına sarkabilir, enflasyonda dezenflasyon takvimi gerileyebilir.

Risk ve fırsat dengesi

İzlenen riskler: enerji fiyatlarının seyri ve Brent'teki olası ikinci dalga, kur geçişkenliğinin enflasyona etkisi, turizm sezonunda jeopolitik kaynaklı talep kaybı, kısa vadeli dış finansman ihtiyacının küresel risk iştahına duyarlılığı.

Değerlendirilen fırsatlar: güçlenen mali tampon ve dış finansman rezervinin şok emici işlevi, bölgesel gerilimin yumuşaması halinde turizm ve cari dengede hızlı toparlanma potansiyeli, dezenflasyonun çıpalanmasıyla orta vadede risk priminin düşme ihtimali.

Kısa ve orta vadeli görünüm

Kısa vade (1–3 ay): Gündemin merkezinde enerji fiyatları, kur hareketi ve TCMB'nin gözden geçirilmiş enflasyon ara hedefine yönelik iletişimi yer alıyor. Turizm sezonunun açılış verileri, Ortadoğu baskısının reel ekonomiye yansımasını ölçmede ilk somut sinyali verecek. İzleme listesi: aylık enflasyon, Brent, USD/TRY, turizm giriş rakamları.

Orta vade (6–12 ay): EBRD'nin yüzde 3,5'lik patikasının korunup korunmayacağı, jeopolitik tansiyon ile dezenflasyon takviminin kesişiminde belirlenecek. İstikrar programının kredibilitesini koruması halinde risk priminin gerilemesi, aksi halde büyüme tahminlerinde ek aşağı revizyon ihtimali değerlendiriliyor. EBRD'nin bir sonraki Bölgesel Ekonomik Görünüm baskısı, yönün teyidi açısından kritik eşik olacak.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir

Bankacılık endeksin lokomotifi oldu

Dünyanın en büyük varlık yöneticisi BlackRock'ın Türk bankacılık sektörüne dönük ilgisi, yabancı yatırımcı iştahının yeniden güçlenebileceği beklentisini canlandırdı. İnfo Yatırım'ın değerlendirmesine göre haber, sektörün mevcut değerlemelerinin uluslararası yatırımcılar gözünde cazip kaldığı algısını fiyatlamalara taşıdı.

Bankacılık, piyasa değeri ve endeks ağırlığı bakımından Borsa'nın en güçlü sektörlerinden biri. Bu nedenle hisselerde görülen alımlar doğrudan endeks geneline yansıdı. Olası bir satın alma işlemi, Türk bankalarının sermaye yapısına, karlılık görünümüne ve sektöre yönelik yabancı sermaye girişlerine ilişkin beklentileri iyileştirerek risk iştahını yukarı çekti.

Gözler hafta sonu açıklanacak verilerde

Yurt içinde mayıs ayı TÜFE verisi cuma günü açıklanacak. ABD tarafında ise bugün ADP tarım dışı istihdam rakamları takip edilecek; yurt dışında PMI verileri gün içinde piyasaların radarında olacak. İnfo Yatırım, BIST 100'de hafif alıcılı bir açılış beklediğini de bültenine ekledi.

Takvimin önemli durağı ise 15-17 Haziran'da düzenlenecek G7 Zirvesi olacak. Küresel risk iştahını belirleyecek bu gelişmeler öncesinde yatırımcıların temkinli ama pozitif bir duruş sergilediği gözleniyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Uluslararası veriler, hem gelişmiş hem gelişmekte olan ekonomilerin son yıllarda rezerv birikimine hız verdiğini gösteriyor. Küresel risklere karşı dayanıklılık arayan ülkeler bütçe disiplinini sıkılaştırarak tasarruf oranlarını yukarı çekiyor. Türkiye'de ise tablo farklı: Hem kamu hem hanehalkı tarafında harcama eğilimi güçlü seyrediyor.

Dış finansman ihtiyacı büyüyor

Ekonomistler, tasarruf oranlarının görece düşük kalmasının ülkenin dış finansman ihtiyacını artırdığına dikkat çekiyor. Bu da ekonomiyi küresel dalgalanmalara karşı daha kırılgan hale getiriyor. Cari açık ve yüksek döviz ihtiyacı, dış kaynak bağımlılığını besleyen başlıca etkenler arasında gösteriliyor.

Enflasyonun seyri tabloyu daha da zorlaştırıyor. Fiyat artışlarının hız kesmemesi, vatandaşları gelirlerini korumak adına tüketime yönlendiriyor; birikim yapma kapasitesi ise daralıyor. Uzun vadede bu eğilim, ekonomik istikrar açısından risk olarak değerlendiriliyor.

Sürdürülebilir büyüme için tasarruf vurgusu

Uzmanlar, sürdürülebilir büyümenin tasarrufların artırılmasından geçtiğini söylüyor. Mali disiplinin güçlendirilmesi, üretim odaklı politikaların teşvik edilmesi ve finansal istikrarın sağlanması, Türkiye'nin küresel ekonomiyle daha dengeli bir çizgiye oturması için öne çıkan başlıklar arasında. Dünya ihtiyatlı biçimde birikim yaparken Türkiye'nin tüketim odaklı görünümü, kırılganlık tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor.

USTR, zorla çalıştırma ürünlerinin ithalatının yasaklanması ve bu yasağın fiilen uygulanmasına yönelik incelemesini tamamladı. 60 ülkeyi kapsayan süreçte kurum, ele aldığı ekonomilerin uygulama ve politikalarını "makul olmadığı" değerlendirmesiyle nitelendirdi. USTR'ye göre bu ülkelerin yaklaşımları ABD ticaretini kısıtlıyor ya da ek yük doğuruyor.

54 ülke yasak ve uygulamada yetersiz bulundu

Açıklamada, Türkiye'nin de aralarında olduğu 54 ekonominin zorla çalıştırılarak üretilen ürünlerin ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin biçimde hayata geçirmede başarısız olduğu vurgulandı. Aynı grupta Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore, Birleşik Krallık, İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Vietnam, Brezilya, Avustralya, Norveç ve İsviçre gibi ülkeler de yer aldı. Listenin geniş tutulması, soruşturmanın yalnızca belirli ekonomilere değil, küresel ticaretin önemli bir bölümüne dokunduğunu gösteriyor.

İki kademeli ek vergi önerisi

USTR, söz konusu ülkelerden ithal edilen tüm ürünlere ek ad valorem gümrük vergisi getirilmesini tavsiye etti. Buna karşın oran her ülke için aynı değil. Zorla çalıştırma ürünlerine yönelik yasağı uygulayan ancak yeterli görülmeyen Kanada, Ekvador, Avrupa Birliği, Endonezya, Meksika ve Pakistan için ek verginin yüzde 10 olması önerildi.

Türkiye'nin de dahil edildiği, hem yasaklama hem de uygulama tarafında yetersiz bulunan ülkeler içinse önerilen oran yüzde 12,5 olarak belirlendi. Bu ayrım, kurumun ülkeleri attığı somut adımlara göre kademelendirdiğini ortaya koyuyor.

Öneri şu aşamada bir tavsiye niteliği taşıyor; nihai kararın yürürlüğe girmesi için ABD yönetiminin onayı gerekiyor. Türkiye'nin ihracatçı sektörleri açısından sürecin bundan sonraki seyri yakından izlenecek.

Şanghay tarafında tablo farklıydı. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası'nda en aktif kontratta bakır, ton başına yüzde 0,78 yükselerek 106.820 yuana çıktı. Bu seviye, akşam seansında test edilen ve üç haftanın zirvesi olan 107.420 yuanın altında kaldı. Dolar/yuan paritesi ise 6,7668 düzeyinde seyretti.

Tarife belirsizliği fiyatlara zemin oluyor

Piyasadaki alım iştahının arkasında, ABD yönetiminin atacağı adımlara dair beklentiler var. Yatırımcılar, ABD Ticaret Bakanı'nın 30 Haziran vadeli rapor öncesinde pozisyon almayı sürdürüyor. Söz konusu rapor, rafine bakır piyasasını ve ülkedeki arıtma kapasitesini kapsayan güncel verileri içerecek.

Trump bu hafta çelik, alüminyum ve bakır ithalatına ilişkin tarifeleri düzenleyen bir kararnameyi imzaladı. Analistlere göre bu düzenlemenin rafine metal üzerinde doğrudan bir etkisi bulunmuyor. Yine de adım, olası yeni hamlelerin gölgesinde bakır fiyatları üzerindeki tarife riskini gündemde tutuyor.

Arz tarafındaki sıkışma da fiyatları destekleyen bir başka unsur. Londra Metal Borsası depolarındaki yakın vadeli teslimatların daralması, piyasadaki temkinli iyimserliği besliyor. Comex ile LME arasındaki makasın açılması teslimat risklerini artırırken, LME'de spot ve üç aylık vadeli işlemler arasındaki iskonto 19 Mayıs'taki 77 dolardan 3 Haziran'da 4 dolara kadar geriledi. Depo makbuzlarının iptalindeki artış ise alıcıların fiziksel teslimat için daha fazla metal çekmeye hazırlandığına işaret ediyor.

Jeopolitik gerilim ve güçlü veri baskı yaratıyor

Yükselişi sınırlayan etkenler de masada. Orta Doğu'daki gerilimin tırmanması ve ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmelerin sonuçsuz kalması, emtia piyasalarındaki tedirginliği sürdürüyor. Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesi, bu endişeyi katmerliyor.

Öte yandan ABD'de beklentileri aşan açık iş sayısı verisi dolar endeksini güçlendirerek bakır fiyatları üzerinde baskı kurdu. Güçlü istihdam görünümü, Fed'in yakın vadede faiz indirimine gitme ihtimalini zayıflatıyor; bu da dolar bazlı emtialar için olumsuz bir sinyal.

Borsalarda diğer metaller karışık seyretti. LME'de alüminyum yüzde 0,05, çinko yüzde 0,19, kurşun yüzde 0,32, nikel yüzde 0,64 ve kalay yüzde 0,20 değer kaybetti. Şanghay'da ise alüminyum yüzde 0,22, çinko yüzde 1,27, kurşun yüzde 0,24 ve kalay yüzde 1,39 yükseldi; nikel yüzde 0,98 geriledi.

Enflasyonla mücadelede yıllardır tartışılan ikilem aynı: Talebi mi kısmalı, yoksa yatırımla arzı mı artırmalı? Genel kabul gören ortodoks yaklaşım, potansiyel büyümenin kısa vadede hızla değişemeyeceğini varsayarak talebin frenlenmesini, yani büyümenin potansiyelin altına çekilmesini öngörüyor. Arz yanlısı görüş ise yatırımı destekleyip üretim kapasitesini büyütmeyi savunuyor. İki tarafın da uzlaştığı tek nokta, enflasyonu düşürmek için negatif çıktı açığı oluşturmanın gerekliliği.

Potansiyel büyüme yüzde 4 civarında ölçülüyor

İşin en kırılgan tarafı, potansiyel büyümenin doğrudan ölçülememesi. TCMB çeyreklik Enflasyon Raporları'nda çıktı açığını dokuz farklı yöntemle hesaplıyor ve bunların ortalamasını alıyor. Sonuçlar yöntemden yönteme keskin biçimde değişebiliyor: Geçen yılın son çeyreğinde bir ölçüm ekonomiyi potansiyelin yüzde 1 üzerinde gösterirken, başka bir yöntem yüzde 1,5 altında hesaplayabiliyor.

Hodrick-Prescott filtresiyle yapılan hesaplama, TCMB'nin sonuçlarıyla büyük ölçüde örtüşüyor ve yıllık potansiyel büyümeyi yüzde 4 dolayında işaret ediyor. IMF de benzer bir tabloya sahip. 2025'te yayımlanan Article IV raporunda 2025-2029 dönemi için yüzde 4-4,2 arası büyüme, çıktı açığında ise eksi yüzde 0,2 ile yatay bir seyir öngörülüyor.

OECD'nin "Economic Surveys: Türkiye 2025" raporu daha ayrıntılı bir çerçeve sunuyor. Kuruma göre 2010'ların başında yüzde 6 olan potansiyel büyüme, sermaye yatırımlarındaki azalma ile istihdam ve çalışma çağı nüfusundaki yavaşlamanın etkisiyle yüzde 4 bandına geriledi. OECD, nüfus artışındaki yavaşlamanın süreceğini varsayarak potansiyelin 2030'da yüzde 3'ün altına, 2035'te yüzde 2,5 civarına ineceğini hesaplıyor.

Veriler erken bir doygunluğa işaret ediyor olabilir

İlk çeyrekte HP filtresiyle hesaplanan çıktı açığı eksi yüzde 1,5'e indi. Bu, TCMB'nin son Enflasyon Raporu'nda öngördüğü eksi yüzde 1,1'in altında. 2020'deki pandemi döneminden bu yana ekonomik aktivite potansiyelin bu kadar altına hiç düşmemişti. 2025'in son çeyreğinde de açığın eksi yüzde 0,5 dolayında olduğu hesaba katıldığında, iki çeyrektir ekonomi potansiyelinin belirgin biçimde gerisinde.

Buna karşın enflasyonda bir yumuşama görünmüyor. TCMB'nin aylık enflasyon eğilim göstergesi geçen yılın ikinci çeyreğinden bu yana yüzde 2 civarına yapışmış durumda, son aylarda hafif yukarı eğilimli. Talebe daha duyarlı hizmet fiyatları ise aylık yüzde 2,5-3 bandında katılaştı. Cuma günü açıklanacak Mayıs TÜFE'sinde mevsimsel etkilerle aylık enflasyonun yüzde 1,6'ya gerilemesi beklenirken, ana eğilim göstergelerinde önceki ayların görünümünün korunacağı tahmin ediliyor.

Bir ihtimal, negatif çıktı açığının fiyatlara gecikmeli yansımasıdır; bu doğruysa önümüzdeki çeyreklerde ana eğilimde düşüşün başlaması gerekir. Ama bu da gerçekleşmezse, potansiyel büyüme ve çıktı açığına dair tüm hesapların yeniden sorgulanması kaçınılmaz olacak.

Resmî Gazete'de yayımlandı

Söz konusu hüküm, 24 Temmuz 2025 tarihli ve 32965 sayılı Resmî Gazete'de yer alan "Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile getirildi. Düzenleme, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un ilgili maddesini değiştirdi.

Yeni hükme göre tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar; SGK ve kamu kurumlarıyla sözleşmesi olsun olmasın, özel sağlık kurum ve kuruluşlarıyla vakıf üniversitelerinde 5510 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi kapsamında sigortalı olarak çalışacak. Aynı düzenlemeyle bir doktorun çalışabileceği yer sayısı da "birden fazla" ifadesinden "en fazla iki" şekline çekildi.

Sorun nereden çıkmıştı?

Geçmişte özel hastaneler doktorları hizmet akdiyle, SGK'ya tabi ve bordrolu çalıştırıyordu. Zamanla hastaneler vergi ve sigorta yükünü üstlenmemek için doktorlardan şirket kurmasını ve ücretlerini fatura düzenleyerek tahsil etmesini istemeye başladı. Bu yolla hastaneler stopaj ve SGK primi yükümlülüğünden kurtuldu.

Doktorlar ise KDV'li fatura kesen kurumlar vergisi mükellefi konumuna geçti; defter tutmak ve vergilerini kendileri ödemek zorunda kaldı. Bordrolu olmaları halinde en az yüzde 15 gelir vergisi ve en az yüzde 31,75 sigorta primi söz konusuyken, bu yükün tamamı doktorların üzerine bırakılmıştı.

Bordro maliyeti ne kadar?

Bir örnek tablonun ölçeğini ortaya koyuyor. SGK'ya tabi bordrolu bir doktora aylık brüt 500 bin lira, yıllık brüt 6 milyon lira ödenmesi durumunda doktorun eline geçecek tutar 3 milyon 716 bin 798 lira oluyor. Yani brütün yaklaşık yüzde 38'i vergi ve prim olarak kesiliyor. İşveren açısından toplam maliyet ise işveren primiyle birlikte 6 milyon 668 bin lirayı aşıyor.

Düzenlemenin yerinde olduğunu belirten görüşlere göre asıl risk, ücretin net mi brüt mü olduğunun sözleşmede açıkça yazılmamasında. Bu belirsizlik sonradan uyuşmazlığa yol açabiliyor. Çalışanın işe başlarken ücretinin niteliğinin yazılı olarak netleştirilmesi ve ödemelerin sözleşmedeki esasa göre yapılması öneriliyor.

Konut-kira yüzde 29,3 ile zirvede

Geçen yıl hane halklarının tüketim harcamalarında en yüksek payı yüzde 29,3 ile konut-kira aldı. Bu grubun payı bir önceki yıla göre 3,3 puan arttı. 2022'de yüzde 22,4 olan oran dikkate alındığında üç yıllık artış yaklaşık 7 puana ulaşıyor.

Ulaştırmanın payı ise 21,6'dan yüzde 20,5'e geriledi ama yine de ikinci sırada kaldı. Eskiden listenin başında yer alan gıda ve alkolsüz içecek harcamaları da yüzde 18,1'den yüzde 17,3'e indi. Buna karşın hane başına aylık ortalama tüketim harcaması 2024'te 45 bin 344 liradan 2025'te 64 bin 104 liraya çıktı; yıllık artış yüzde 41,4 ile enflasyonun üzerinde gerçekleşti.

En alttakinin parasını kira ve gıda yutuyor

Veriler gelir grupları arasında derin bir uçurum gösteriyor. En düşük gelirli yüzde 20'lik kesim, harcamasının yüzde 38,7'sini konut ve kiraya, yüzde 29,2'sini gıdaya ayırdı. İki kalem birlikte bütçenin neredeyse yüzde 68'ini eritiyor. Ulaştırma da eklendiğinde bu kesimin geliri yalnızca evde oturmaya, karın doyurmaya ve bir yerden bir yere gitmeye yetiyor.

Gıdanın bütçedeki ağırlığı en üst gelir grubunda yüzde 12,4'e kadar düşüyor. Bu fark, zenginlerin daha az yemek tükettiği anlamına gelmiyor; gelirleri yüksek olduğu için gıdanın bütçedeki payı küçük kalıyor. Ekonomide "gelir arttıkça gıdanın payı azalır" diyen Engel Yasası tam da bu noktayı tarif ediyor.

Toplam tüketimin yaklaşık yüzde 40'ı en varlıklı yüzde 20'lik kesim tarafından gerçekleştirildi. En alttaki yüzde 20 ise toplam tüketimden yalnızca yüzde 7,8 pay aldı. Aradaki yaklaşık 5 katlık fark, gelir dağılımındaki bozukluğun sürdüğünü ortaya koyuyor.

Yalnız yaşamak pahalılaşıyor

Tek kişilik hanelerde konut-kiranın payı yüzde 41'e ulaştı. Aynı oran 6 ve üzeri kişilik hanelerde yüzde 24,4'te kalıyor. Yalnız yaşayan biri bütçesinin neredeyse yarısını barınmaya verirken, kalabalık ailelerde bu yük bölüşülüyor. Kira, aidat, elektrik ve internet gibi sabit giderlerin tek kişiye binmesi ölçek ekonomisini ortadan kaldırıyor.

TÜİK ayrıca israf edilen gıdaları da ölçtü. En çok israf, en sık alınan ve en hızlı bozulan ürünlerde çıktı: taze meyve-sebzede yüzde 39,7, ekmekte yüzde 32,5, süt ve süt ürünlerinde yüzde 15,1. Rakamlar satın alma planlaması ve depolama sorunlarına işaret ediyor.

Körfez'de gerilim yeniden tırmandı

Körfez'deki düşmanlıklar Çarşamba günü yeniden alevlendi. ABD ordusu, İran'ın Bahreyn, Kuveyt ve diğer bölgesel hedeflere yönelttiği füze saldırılarının ya engellendiğini ya da başarısız olduğunu açıkladı.

OANDA kıdemli piyasa analisti Kelvin Wong, piyasanın İran'la varılan ateşkesin geçerliliğini yitirme olasılığını fiyatladığını söyledi. Wong, Trump'ın bir barış anlaşması için baskı yapmasına rağmen tarafların yeniden çatışmaya dönebileceğine dikkat çekerek, daha fazla tırmanma yaşanması halinde bunun altının olası toparlanmasını da sönümleyebileceğini belirtti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio Salı günü, Başkan Donald Trump'ın müzakere ekibinin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması karşılığında İran'a yaptırım yardımı teklif etmediğini söyledi. Rubio, herhangi bir yaptırım hafifletmesinin Tahran'ın nükleer programından vazgeçmesine bağlı olduğunda ısrar etti.

Faiz endişesi altını baskılıyor

Petrol fiyatları Çarşamba günü erken işlemlerde yüzde 1'den fazla yükselerek enflasyon ve faiz artışlarına ilişkin kaygıları derinleştirdi. Altın genelde enflasyona karşı korunma aracı olarak görülse de, yüksek faizli ortamda getirisi olmayan bir varlık olarak cazibesini yitirme eğiliminde.

Bu tabloyu Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'in açıklamaları besledi. Hammack Salı günü, halihazırda yüksek olan enflasyon baskılarının artmaya devam etmesi durumunda ABD merkez bankasının yakın zamanda faiz oranlarını yükseltmesi gerekebileceğini söyledi.

Yatırımcılar şimdi Fed'in para politikası rotasını ölçmek için günün ilerleyen saatlerinde açıklanacak verilere ve Cuma günü gelecek ABD tarım dışı istihdam rakamlarına odaklandı.

Diğer değerli metallerde de görünüm zayıftı. Spot gümüş yüzde 0,1 düşüşle ons başına 75,01 dolara, platin yüzde 0,2 gerileyerek 1.933,15 dolara, paladyum ise yüzde 0,2 düşüşle 1.372,25 dolara indi.

Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan altın, gümüş ve diğer değerli metal fiyatları ile analist görüşleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Fiyatlar belirtilen tarih ve saat itibarıyla geçerli olup sürekli değişkenlik gösterir. Yatırım kararlarınızdan doğabilecek zararlardan endeks24.com sorumlu tutulamaz. Yatırım yapmadan önce lisanslı bir finansal danışmana başvurmanız önerilir.

Füzeler hedefi tutturamadı

ABD ordusunun açıklamasına göre İran, bölgesel komşuları Kuveyt ve Bahreyn yönüne balistik füze fırlattı ancak hedefleri vuramadı. Aynı açıklamada, Amerikan kuvvetlerinin bu saldırı girişimine yanıt olarak İran'ın Keşm Adası'na operasyon düzenlediği aktarıldı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını başlatmasının üzerinden üç aydan fazla zaman geçti; çatışma şu an kırılgan bir ateşkesle birlikte çıkmaza saplanmış durumda.

Piyasa, Tahran'ın çatışmayı durdurmak için ABD ile masaya konan anlaşmayı gözden geçirmesini beklerken İran cephesinden gelecek habere kilitlendi. İran medyası Salı günü Washington ile son birkaç gündür temas kurulmadığını bildirdi. Buna karşın Donald Trump, müzakerelerin kesintisiz sürdüğünü öne sürdü.

LSEG kıdemli petrol analisti Emril Jamil, görüşmelerdeki tıkanmanın fiyatlara yansıdığını söyledi. Jamil, "ABD-İran müzakerelerinde duraklama ve IEA'nın kritik küresel düşük stok seviyelerine yönelik uyarıları, referans fiyatlarda risk primine yukarı yönlü katmanlar ekliyor" dedi.

Stoklar yaz öncesi eriyor

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) petrol endüstrisi ve piyasalar bölümü başkanı Salı günü, stok çekişlerinin mevcut hızıyla devam etmesi halinde küresel petrol stoklarının en yoğun yaz talep dönemi öncesinde kritik seviyelere inebileceği uyarısını yaptı.

Arz tarafındaki tablo da yükselişi destekledi. Amerikan Petrol Enstitüsü'nün Salı günü yayımlanan ve piyasa kaynaklarına dayanan verilerine göre ABD ham petrol stokları geçen hafta üst üste yedinci kez geriledi. Kaynaklar, 29 Mayıs'ta sona eren haftada stokların 6,8 milyon varil azaldığını belirtti.

Hürmüz'de geçişler hâlâ düşük

ANZ bankası kıdemli emtia stratejisti Daniel Hynes, İran'ın kapattığı Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma çabalarının kolay olmadığına dikkat çekti. Söz konusu su yolu, küresel deniz petrol trafiğinin önemli bir bölümünü taşıyor. Hynes, geçiş yapmaya çalışan gemilerde sınırlı bir hareketlenme görüldüğünü, ancak toplam geçişlerin çatışma öncesi seviyelerin belirgin biçimde altında kaldığını söyledi.

Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan petrol fiyatları, piyasa verileri ve analist görüşleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

Başvuruyu yönetim kurulu başkanı ve ana ortak yaptı

Şirketten Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan açıklamaya göre dava, yönetim kurulu başkanı Mehmet Berat Battal ile şirkette yüzde 5,17 paya ve yüzde 12,66 oy hakkına sahip Battal Holding A.Ş. tarafından açıldı. Mahkeme, 2026/477 Esas numaralı dava sonucunda geçici mühlete hükmetti.

Şirket, başvurunun gerekçesini finansal sıkışıklığa bağladı. Açıklamada, kredi temininde yaşanan zorluklar, yüksek faiz ortamı, nakit akışındaki bozulma ve artan finansman maliyetleri başlıca nedenler arasında sayıldı. 14 Mayıs 2026'da başlayan ve KAP bildiriminin yapıldığı tarihte henüz kapatılamayan kredi gecikme kayıtlarının bulunduğu, ayrıca 20 Mayıs 2026 itibarıyla düzeltilememiş karşılıksız çek kayıtları olduğu belirtildi.

Dönem kârına rağmen geçmiş yıl zararı baskısı

Açıklamada dikkat çeken bir ayrıntı, şirketin 2026 ilk çeyrek sonunda dönem kârı elde etmiş olmasına karşın 2025 yıl sonunda yüksek bir dönem zararı oluşmasıydı. Türk İlaç, mayıs ayında yaptığı bir başka KAP bildiriminde de 2025 faaliyetleri sonucunda dağıtılacak dönem kârı bulunmadığını, oluşan zararın geçmiş yıl zararları hesabında izleneceğini açıklamıştı. Kısa vadede yoğunlaşan yüksek tutarlı çek ödeme yükümlülüğü ile banka kredilerinin kısa vade ağırlıklı yapısı da tablonun zorlaşmasında etkili oldu.

Şirket, başvurunun mal varlığını ve üretim bütünlüğünü korumak, alacaklılar tarafından başlatılması muhtemel haciz işlemleri nedeniyle üretim ve kamu hizmetinin aksamasını önlemek amacıyla yapıldığını vurguladı. Kararın ardından şirketin olağan faaliyetlerine devam edeceği, başta bankalar olmak üzere alacaklılarla borçların yeniden yapılandırılması için görüşmelerin yürütüleceği bildirildi.

Türk İlaç ve Serum, açıklamasını konkordato sürecindeki gelişmeleri mevzuat kapsamında kamuoyuyla paylaşmayı sürdüreceğini belirterek tamamladı.

Talep borsa dışında toplanacak

Halka arzın yapısına ilişkin paylaşılan bilgilere göre satış, sabit fiyatla ve borsa dışında talep toplama yöntemiyle gerçekleştirilecek. Bireysel yatırımcılara dağıtım eşit pay esasına göre yapılacak. Tahsisat oranları ise henüz belirlenmedi. Süreçte ek satış öngörülmezken, işlemlerde fiyat istikrarı uygulamasının devreye alınması planlanıyor. Halka arza Bulls Yatırım liderliğinde kurulacak bir konsorsiyum aracılık edecek.

İzmir merkezli üretici Avrupa'da güçlü

CMS Grubu, otomotiv üreticilerine (OEM) yönelik alüminyum alaşımlı jant üretimine 1980 yılında başladı. Merkezi İzmir'de bulunan grubun ilk fabrikası Pınarbaşı Tesisi, 32 bin 175 metrekarelik alanıyla yılda yaklaşık 2,5 milyon adet jant üretebiliyor. 2003'te faaliyete geçen Çiğli fabrikası da benzer kapasiteye sahip. Şirket 2022'de Çiğli'de yıllık 2,5 milyon adet kapasiteli ikinci üretim tesisini devreye aldı.

Grubun satış kollarından CMS GmbH, 1997'de Almanya'nın Frankfurt kentinde kuruldu. Şirket, Avrupa'daki alüminyum jant yenileme pazarının (AFM) öne çıkan oyuncuları arasında yer alıyor. CMS, 2000 yılından bu yana farklı alanlarda aldığı ödül ve belgeleri kurumsal başarısının göstergesi olarak öne çıkarıyor.

Halka arzın takvimi ve fiyat aralığı, SPK onay sürecinin tamamlanmasının ardından netlik kazanacak. Yatırımcılar, izahnamenin yayımlanmasıyla birlikte tahsisat oranları ve birim pay fiyatına ilişkin ayrıntılara ulaşabilecek.

Hangi hissede ne değişti

Borsa İstanbul'un duyurusuna göre en dikkat çeken hareket Flap Kongre Toplantı Hizmetleri'nde (FLAP) yaşandı. Hissenin fiili dolaşım oranı yüzde 100'e çıkarıldı; yani şirketin tüm payları endeks hesaplamalarında dolaşımda kabul edilecek. Odine Teknoloji'nin (ODINE) oranı yüzde 43, Işıklar Enerji Yapı Holding'in (IEYHO) oranı ise yüzde 33 olarak belirlendi. Türkiye Sigorta (TURSG) ve Zeray GMYO (ZERGY) için yeni oran yüzde 24 düzeyinde sabitlendi.

Beş hisse için de geçerlilik tarihi aynı: 3 Haziran 2026. Bu tarihten itibaren endeks ağırlıkları yeni oranlar üzerinden hesaplanacak.

Fiili dolaşım oranı neden önemli

FDPO, bir şirketin halka açık paylarından gerçekten borsada alınıp satılabilen kısmını ifade eder. Endekslerde hisselerin ağırlığı bu orana göre belirlendiğinden, oranın yükselmesi ilgili payın endeks içindeki ağırlığını artırır. Ağırlığın değişmesi, endeksi takip eden yatırım fonları ve borsa yatırım fonlarının (ETF) portföylerinde pozisyon ayarlamasına yol açabilir.

Flap'ın oranının yüzde 100'e çıkması, hissenin BIST endekslerindeki ağırlığını yukarı çekecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Buna karşın Türkiye Sigorta ve Zeray GMYO için belirlenen yüzde 24'lük oran, bu paylarda dolaşımdaki kısmın görece sınırlı kaldığını gösteriyor.

Yeni oranlar üzerinden hesaplama

Borsa İstanbul, periyodik olarak şirketlerin fiili dolaşım verilerini gözden geçiriyor ve endeks hesaplamalarında kullanılan oranları buna göre revize ediyor. Bu tür güncellemeler, pay devirleri, bedelli sermaye artırımları, ortaklık yapısındaki değişiklikler ya da kilitli payların çözülmesi gibi nedenlerle gündeme gelebiliyor.

Yatırımcılar açısından kritik nokta, 3 Haziran itibarıyla endeks ağırlıklarının yeni tabloya göre şekilleneceği. Endeks bazlı fonlarda yeniden dengeleme ihtimali, söz konusu hisselerde işlem hacmini etkileyebilir. Piyasada ilk tepkilerin işlem gününün açılışında netleşmesi bekleniyor.

Yasal Uyarı: Bu haberde yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Havalimanı yönetimi, söz konusu saatlerde uçuşu bulunan yolculardan havalimanına gelmemelerini istedi. Açıklamada hava trafiğinin saat 21.00'den sonra yeniden başlamasının öngörüldüğü, güncel bilgilerin hava yolu şirketlerince duyurulacağı belirtildi.

Charleroi'de aynı gün ikinci grev

İptaller yalnızca Brüksel'le sınırlı kalmadı. Charleroi Havalimanı'nın açıklamasına göre, sabah 06.30-09.30 saatlerinde çok sayıda uçuşun iptaline yol açan ilk Skeyes grevinin ardından gün içinde yeni bir grev başladı ve operasyonlar durdu.

Saat 14.15'ten itibaren gidiş ve geliş yönlü bütün uçuşların iptal edildiği bildirildi. Charleroi yönetimi, yolculardan para iadesi veya yeniden rezervasyon için doğrudan hava yolu şirketleriyle iletişime geçmelerini istedi. Saat 21.00'den sonra uçuşu olanlara ise seferlerinin durumunu havayolunun internet sitesinden kontrol etmeleri tavsiye edildi.

Grevin arkasındaki neden: dijital merkeze geçiş

Kontrolörlerin tepkisinin merkezinde, Liege ve Charleroi havalimanlarının kontrolünün gelecek yıldan itibaren Namur'daki yeni dijital merkeze taşınması süreci yer alıyor.

Çalışanlar, yeni sistemin devreye girmesiyle çalışma koşulları, personel sayısı, eğitim ve iş yükü gibi başlıklarda doğabilecek sorunları protesto ediyor. Gün içinde iki ayrı dalga halinde gelen grevler, geçişe yönelik rahatsızlığın derinleştiğini gösteriyor.

Söz konusu mahkeme kararı, alındığı dönemde piyasalarda kayıplara yol açmış, Merkez Bankası Türk lirasındaki değer kaybını sınırlamak için döviz satışına gitmek zorunda kalmıştı. Renaud-Basso, bu tablo karşısında merkez bankalarının konumuna dikkat çekti: "Bir merkez bankası her zaman tetikte olmalı ve bir merkez bankasının işi mevcut koşullarda, özellikle de Türkiye'de en zor işlerden biri."

Büyüme aşağı, enflasyon yukarı revize edilecek

EBRD Başkanı, bankanın çarşamba günü açıklayacağı ekonomik görünüm raporunda büyüme tahminlerini aşağı, enflasyon beklentilerini ise yukarı yönlü güncelleyeceğini duyurdu. Yeni rakamlara ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Bankanın elindeki son tahminler şubat ayına ait. EBRD o dönemde, faaliyet gösterdiği 41 ülke için 2026 büyüme beklentisini yüzde 3,6, 2027 beklentisini ise yüzde 3,7 olarak açıklamıştı. Çarşamba günkü revizyonla bu çerçevenin aşağı çekilmesi bekleniyor.

Renaud-Basso, tahmindeki yön değişikliğinin arkasında üst üste gelen küresel şokların olduğunu anlattı. COVID-19 salgınıyla başlayan, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle derinleşen sürecin, EBRD'nin özel sektöre yatırım yaptığı ülkelerde borç yükünü artırdığını belirtti. Artan borca ek olarak İran'daki savaş kaynaklı enerji fiyatı artışı ve gübre piyasasında baş gösterebilecek arz sorunları, gıda fiyatları ve enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturma ihtimali taşıyor.

Çok pahalıya mal olabilecek genel önlemlerden kaçınılmalı

Riga'da yapılacak yıllık toplantı öncesinde konuşan Renaud-Basso, enerji ve diğer ürünlerin arzındaki darboğazı aşmaya çalışan gelişmekte olan ülkelere de uyarıda bulundu. Bu ülkelerin devreye soktuğu destek programlarının geçici ve hedef odaklı olması gerektiğini söyledi.

"Birçok ülkede mali hareket alanı daraldı" diyen Renaud-Basso, atılacak adımların seçici olması gerektiğini vurguladı: "Çok hedef odaklı olmalı, en çok etkilenen insanlara odaklanmalı... ve çok pahalıya mal olabilecek genel önlemlerden kaçınılmalı."

EBRD, nisan ayında İran savaşının etkilerinden zarar gören ülkelere 5 milyar euro kaynak aktaracağını açıklamıştı. Banka, bölgedeki ekonomik baskıların seyrine göre yeni adımlar gündeme gelebileceği sinyalini de veriyor.

Gelişme, son dönemde yeniden hareketlenen halka arz piyasasında dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle üretim gücü yüksek ve ihracat odaklı şirketlere yönelik yatırımcı ilgisinin sürdüğü bir dönemde SAMET’in sürece dahil olması piyasaların odağına yerleşti.

Şirketin ölçeği dikkat çeken başlıkların başında geliyor. SAMET, 60.770 metrekarelik üretim tesislerinde 1.175’ten fazla çalışanıyla faaliyet gösteriyor. Üretim süreçlerinde kullanılan ileri teknoloji altyapısı şirketin yüksek kapasiteyle çalışmasına imkan sağlıyor.

Asıl kritik unsur ise şirketin ürün geliştirme kabiliyetinde ortaya çıkıyor. SAMET, Avrupa ve Türkiye’deki tasarım ekipleriyle farklı pazarların ihtiyaçlarına yönelik ürünler geliştiriyor. Bu yapı şirketin yalnızca üretim gücüyle değil, katma değerli ürün geliştirme kapasitesiyle de öne çıkmasını sağlıyor.

6.750’yi aşan ürün portföyü

SAMET, beş farklı ürün grubunda 6.750’nin üzerinde ürün geliştiriyor. Menteşe sistemleri, çekmece rayları, kaldırma mekanizmaları ve sürgü sistemlerini kapsayan geniş ürün gamı şirketin gelir kaynaklarını çeşitlendiriyor.

Bu çeşitlilik, tek bir ürün grubuna bağımlılığı azaltırken farklı coğrafyalardaki talep değişimlerine karşı daha esnek bir yapı oluşturuyor. Özellikle ihracat pazarlarında ürün çeşitliliğinin rekabet avantajı yarattığı değerlendiriliyor.

Şirket bünyesindeki Ar-Ge Enstitüsü de büyüme stratejisinin merkezinde yer alıyor. Yönetimin inovasyon odaklı üretim yaklaşımı, yüksek katma değerli ürünlerin geliştirilmesini destekleyen temel unsurlar arasında bulunuyor.

Taslak izahname yatırımcıların radarına girdi

Taslak izahnamenin yayımlanmasıyla birlikte yatırımcıların odağı şirketin finansal performansına çevrildi. Gelir yapısı, kârlılık göstergeleri, ihracat gelirlerinin toplam satışlar içindeki payı ve halka arz gelirlerinin kullanım alanları yakından takip edilecek başlıklar arasında yer alıyor.

Piyasanın odaklandığı diğer kritik konu ise halka arzın büyüklüğü ve değerleme çerçevesi olacak. Nihai izahnameyle birlikte açıklanacak detayların yatırımcı talebinin şekillenmesinde belirleyici rol oynayacağı değerlendiriliyor.

Üretim şirketlerine ilgi sürüyor

Borsa İstanbul’da son dönemde yatırımcıların üretim, ihracat ve teknoloji odaklı şirketlere ilgisinin devam ettiği gözlemleniyor. SAMET’in güçlü üretim altyapısı, yaygın ürün portföyü ve Ar-Ge yatırımlarıyla bu temanın öne çıkan örneklerinden biri olabileceği değerlendiriliyor.

Halka arz sürecinin sonraki aşamalarında SPK onayı, nihai izahname, halka arz büyüklüğü ve talep toplama takvimi yatırımcıların yakından izleyeceği gelişmeler arasında yer alacak.

Prim artışı maaşları doğrudan vuracak

BILD gazetesinin hesaplamalarına göre artış çalışanların cebinden net biçimde çıkacak. Brüt 3.500 euro maaş alan bir işçi yılda fazladan 273 euro, 4.500 euro alan bir çalışan ise 351 euro kaybedecek. Uzmanlara göre yükseliş burada durmayacak; prim oranının 2040'a kadar yüzde 21,1'i aşması bekleniyor.

Artışın gerekçesi sistemin gelir-gider dengesinde aranıyor. Daha az çalışanın daha çok emekliyi finanse ettiği bir yapıda, kasayı ayakta tutmanın yolu ya primleri yükseltmekten ya da çalışma süresini uzatmaktan geçiyor. Hükümet şimdilik her iki kaldıracı da masada tutuyor.

Emeklilik yaşı için 70 senaryosu

Mali yükü hafifletmek üzere kurulan özel emeklilik komisyonundan sızan plan, ülkede "mezarda emeklilik" tartışmasını yeniden alevlendirdi. Sosyal Demokratlar (SPD) ve Hristiyan Demokratlar (CDU) ortaklığında yürütülen çalışmada, kademeli olarak 67'ye çıkarılan yasal emeklilik yaşının daha da yukarı çekilmesi savunuluyor.

Sızan takvime göre emeklilik yaşı 2040'ların başında 68'e, 2050'lerin başında 69'a, 2060'ların başında ise nihai hedef olan 70'e yükseltilecek. Bu değişiklikten en çok, halen iş hayatının ortasındaki 1990 ve sonrası doğumlu kuşaklar etkilenecek. DIW ve ifo gibi ekonomi enstitüleri sistemin batmaması için başka çare görünmediğini belirtirken, sendikalar planı çalışanları cezalandırmak ve emekli maaşlarını sessizce kısmak olarak değerlendiriyor.

Erken emekliliğin bedeli ömür boyu sürüyor

Sistemden erken çıkmak isteyenlerin önündeki engeller de büyüyor. Almanya'da 35 yıl prim ödeyen biri 63 yaşında erken emekli olabiliyor; ancak erken emekli olunan her ay için bağlanan maaştan ömür boyu yüzde 0,3 kesinti yapılıyor. Yasal sınırından dört yıl önce emekli olmak isteyen bir çalışanın maaşı bu durumda kalıcı olarak yüzde 14,4 azalıyor.

Krizin kökeninde demografi var

Almanya'nın emeklilik modeli, çalışanların ödediği primlerle mevcut emeklilerin maaşının karşılanması esasına dayanıyor. Ne var ki demografik tablo bu dengeyi zorluyor. 1950 ve 1960'larda doğan kalabalık "baby boomer" kuşağı hızla emekliye ayrılırken, arkadan gelen genç nüfus aynı yükü taşımaya yetmiyor. 1991'de dört çalışana bir emekli düşerken, 2030'da yalnızca 1,5 çalışanın bir emekliyi finanse etmesi bekleniyor.

Tablo çalışanlar açısından üç başlıkta özetleniyor: daha yüksek prim, daha geç emeklilik ve buna karşın daha düşük maaş. "Hedef 70 yaş" tartışmasının önümüzdeki dönemde daha da sertleşmesi bekleniyor.

Rekor yılın ardından sert iniş

Tablo bir yıl önce çok farklıydı. Konut, arsa, tarla, iş yeri ve ticari taşınmazı kapsayan satışlar 2025'e hızlı giriş yapmış, yıl genelinde yüzde 8,7 artışla 3,3 milyonu aşarak rekor kırmıştı. Bu yıl ise satışlar daha ilk aylarda ivme kaybetti.

Aylık dağılıma bakıldığında yılın en hareketli dönemi nisan oldu; bu ayda 234 bin 468 taşınmaz satıldı. Ocakta 204 bin 884, şubatta 222 bin 842, martta 200 bin 529 satış gerçekleşti. Mayıs ise 167 bin 48 işlemle dönemin en düşük ayı olarak kayda geçti. Bu gerilemede 9 günlük Kurban Bayramı tatilinin tapu dairelerindeki işlem temposunu yavaşlatması etkili oldu.

Beş yıllık karşılaştırma da düşüşü doğruluyor. Geçen yıl aynı dönemde 1 milyon 196 bin 100 satış yapılmıştı. Daha geriye gidildiğinde 2024'te 1 milyon 58 bin 840, 2023'te 1 milyon 161 bin 159, 2022'de 1 milyon 207 bin 785 işlem görülmüştü. Bu yılki rakam, yalnızca 918 bin 918 satışın yapıldığı 2021'in üzerinde kaldı.

Harç gelirleri yüzde 69,5 arttı

Satış adedi düşse de tapu dairelerindeki toplam iş yükü yüksek seyretti. Ocak-mayıs döneminde 7 milyon 786 bin 716 işlem gerçekleştirildi. Bunun 1 milyon 30 bine yakını satış, 507 binden fazlası ipotek, yaklaşık 163 bini intikal işlemiydi. Düzeltme 67 bine yakın, kamulaştırma 35,4 bin, ayırma 22 bin, bağış 16,1 bin, birleştirme 12,2 bin, taksim ise 9,1 bin işlemle takip etti. Diğer işlemler 5,9 milyona yaklaştı.

Satışlardaki azalma, devletin tapu gelirine yansımadı. Aynı dönemde elde edilen harç geliri yüzde 69,5 artışla 87 milyar 112 milyon 415 bin liraya çıktı. Bu tutarın 82,7 milyar lirası doğrudan satış işlemlerinden sağlandı. Adet düşerken gelirin artması, taşınmaz değerlerindeki ve harç matrahlarındaki yükselişe işaret ediyor.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.