Yeni yönetimle birlikte üniversitenin odağı, ileri dijital teknolojiler ile uzay ve tıp eksenli Ar-Ge çalışmalarına kaydırılıyor. Bu dönüşüm, akademik üretimin yanı sıra teknoloji geliştirme ve inovasyon kapasitesinin artırılmasını hedefleyen çok boyutlu bir yapı içeriyor.

Tezmen’in finans ve yatırım alanındaki deneyimi, üniversitenin girişimcilik ekosistemiyle daha entegre bir modele geçebileceğine işaret ediyor. Üniversite-sanayi iş birliklerinin genişlemesi ve teknoloji transfer süreçlerinin hızlanması, bu yeni dönemin temel yapı taşları arasında yer alıyor.

Tayyar, ABD–İsrail–İran hattındaki gerilimin enerji fiyatları üzerinden enflasyona sınırlı katkı yaptığını belirterek, “Savaşın son iki aydaki etkisinin toplam enflasyon içindeki payı oldukça düşük” değerlendirmesinde bulundu. Bu yorum, enflasyonun temel nedenlerine ilişkin iç politika vurgusunu öne çıkardı.

Politika eleştirisi ve yön değişimi çağrısı
Ekonomi yönetiminin mevcut yaklaşımını eleştiren Tayyar, değişen küresel ve yerel dinamiklere rağmen aynı politika setinde ısrar edilmesini riskli buldu. “Dinamikler değişti, oyun planı değişmeli” ifadelerini kullanan Tayyar, mevcut sıkılaştırma sürecinin sürdürülebilirliğini sorguladı.

İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran’ın enflasyonla mücadele programına ara verilmesi yönündeki değerlendirmesine de destek veren Tayyar, son verilerin bu görüşü güçlendirdiğini savundu. Bu çıkış, ekonomi yönetimi ile piyasa aktörleri arasındaki yaklaşım farkına işaret eden önemli bir sinyal olarak yorumlandı.

Sandık vurgusu ve refah çağrısı

Tayyar, açıklamasının en dikkat çeken bölümünde ise doğrudan siyasi bir mesaj verdi. “3 yıllık sıkılaştırma politikası olmaz. Toplum bunalımda, ortalık yangın yeri” diyen Tayyar, mevcut ekonomik koşulların toplumsal etkilerine dikkat çekti. Vergi politikaları yerine refahın tabana yayılması gerektiğini savunan Tayyar, “Vakit geldi, geçiyor. Bir de ufukta sandık var” ifadelerini kullandı.

Bu açıklamalar kısa sürede sosyal medyada geniş yankı bulurken, kullanıcıların önemli bir bölümü Tayyar’ın değerlendirmelerine destek veren paylaşımlar yaptı.

Enflasyon ve politika tartışması derinleşiyor

2026 yılı itibarıyla Türkiye’de enflasyon görünümü, para politikası ve büyüme dengesi etrafında yoğun tartışmalara sahne oluyor. Sıkılaştırma politikalarının süresi ve toplumsal maliyeti, hem ekonomi çevrelerinde hem de siyasi aktörler arasında giderek daha fazla gündeme geliyor.

Piyasa tarafında ise açıklanan enflasyon verilerinin ardından politika setine ilişkin beklentilerin yeniden şekillendiği gözlemleniyor. Özellikle büyüme-enflasyon dengesi ve iç talep görünümü, önümüzdeki dönemde fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.

Şimşek, hizmet enflasyonunun yıllık bazda %40,3 seviyesine gerilediğini ve geçen yılın aynı dönemine göre 14,3 puan iyileşme kaydettiğini ifade etti. Temel mallarda ise yıllık enflasyon %16,5 seviyesinde gerçekleşti. Bu tablo, çekirdek enflasyon dinamiklerinde görece bir yavaşlamaya işaret ederken, manşet enflasyondaki yükselişin daha çok geçici unsurlardan kaynaklandığına yönelik değerlendirmeleri güçlendirdi.

Enerji ve emtia fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Şimşek, jeopolitik gelişmelerin kısa vadeli maliyet etkilerine yol açtığını söyledi. Bu etkileri sınırlamak amacıyla bütçe imkanları dahilinde çeşitli önlemlerin devreye alındığını ifade etti. Politika setinin, mali disiplin ve fiyat istikrarı hedefleri doğrultusunda sürdürüleceği mesajı verildi.

Enflasyon dinamiklerinde ayrışma derinleşiyor

2025’in aynı dönemine kıyasla hizmet enflasyonunda gözlenen düşüş, talep tarafında soğuma sinyali olarak okunurken; enerji ve emtia kaynaklı maliyet baskıları manşet veriyi yukarı çekmeye devam ediyor. Bu ayrışma, para politikası aktarım mekanizmasının gecikmeli etkilerinin devrede olduğunu gösteriyor.

Piyasa tarafında, açıklamanın ardından enflasyon beklentilerinin kısa vadede yukarı yönlü revize edilebileceği, ancak orta vadeli dezenflasyon patikasına ilişkin ana senaryonun korunduğu değerlendiriliyor. Özellikle TCMB’nin sıkı duruşunu koruması halinde çekirdek göstergelerdeki iyileşmenin devam edebileceği öngörülüyor.

İran Silahlı Kuvvetleri birleşik komutanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin tamamen kendi kontrolünde olduğunu belirterek, yabancı askeri güçlerin bölgeye müdahalesine izin verilmeyeceğini açıkladı. Açıklamada, ABD güçlerinin boğaza yaklaşması halinde “hedef alınacağı” açık şekilde ifade edildi.

Trump’ın planı belirsizlik yarattı

Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, çatışma nedeniyle hareket edemeyen gemilerin güvenli şekilde yönlendirileceğini duyurdu. Ancak operasyonun kapsamı, yöntemi ve hangi ülkeleri kapsayacağına ilişkin detay verilmedi.

Bu açıklama, bölgede zaten yüksek olan tansiyonu daha da artırırken, İran tarafı deniz trafiğinin yalnızca kendi askeri koordinasyonu altında yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Hürmüz’de ticaret ve enerji akışı kilitlendi

Çatışmaların başlamasından bu yana İran’ın Körfez’deki deniz trafiğini ciddi şekilde kısıtladığı belirtiliyor. Küresel petrol ve gaz sevkiyatının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yüzlerce gemi mahsur kalırken, yaklaşık 20 bin denizcinin bölgeden çıkamadığı ifade ediliyor.

Boğazdan geçmeye çalışan bazı gemilerin hedef alındığı ve tanker saldırılarının rapor edildiği belirtilirken, son olarak bir tankerin vurulduğu bilgisi uluslararası denizcilik otoritelerine yansıdı.

ABD’den askeri yığınak

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bölgede deniz güvenliğini sağlamak amacıyla 15 bin asker, savaş gemileri ve 100’den fazla hava-deniz unsuru konuşlandırıldığını açıkladı. Washington yönetimi ayrıca ticari gemilere eskort sağlamak için uluslararası bir koalisyon oluşturma girişimlerini sürdürüyor.

Diplomatik temaslar sonuçsuz

ABD ve İran arasında son haftalarda yürütülen temasların somut bir sonuç üretmediği belirtilirken, taraflar arasında güven sorununun derinleştiği görülüyor. İran tarafı, Washington’un “maksimalist taleplerden vazgeçmediğini” savunurken, ABD ise Tahran’dan nükleer programına ilişkin tavizler bekliyor.

Piyasa etkisi

Hürmüz Boğazı’nda artan gerilim, küresel enerji piyasalarında arz riskini büyütüyor. Petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalıcı hale gelme ihtimali güçlenirken, enerji maliyetleri üzerinden küresel enflasyon baskısı artıyor.

Küresel hassasiyet modeli enerji arz şokunun fiyat baskısını büyüttüğünü gösteriyor.

2026’nın ilk dört ayında oluşan verilere göre memurlar için toplam zam oranı %10,51 olarak hesaplandı. Bu oran; %14,64’lük enflasyon, %3,28’lik enflasyon farkı ve %7’lik toplu sözleşme zammının birleşimiyle oluştu.

Bu hesaplamaya göre en düşük memur maaşı 61.890 TL’den 68.395 TL’ye yükselirken, en düşük memur emeklisi aylığı 30.691 TL seviyesine çıktı.

6 aylık senaryo daha yüksek zam işaret ediyor

Merkez Bankası’nın beklenti anketine göre mayıs ve haziran aylarında enflasyonun sırasıyla %1,82 ve %1,52 gelmesi bekleniyor. Bu senaryoda 6 aylık enflasyon %18,5’e ulaşacak.

Bu durumda memurlar için:

• Enflasyon farkı: %6,76
• Toplam zam: %14,23

Bu projeksiyona göre en düşük memur maaşı 70.698 TL’ye, en düşük memur emeklisi aylığı ise 31.724 TL’ye yükselecek.

Meslek gruplarına göre zamlı maaşlar

Düzenlemenin kapsamına ilişkin yapılan açıklamada, 16 Ekim 2025 ve sonrasında doğum yapan tüm annelerin bu haktan faydalanabileceği belirtildi. Böylece mevcut izin süresine ek olarak 8 haftalık yeni bir hak tanınmış oldu.

Başvurular için süre sınırlı

Bakanlık tarafından yapılan bilgilendirmeye göre, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde başvuru yapılması gerekiyor. Başvuruların 15 Mayıs Cuma günü mesai bitimine kadar devam edeceği ifade edildi.

Annelerin, ilave izin kullanmak istediklerine dair bir dilekçe ile çalıştıkları kuruma başvuru yapmaları yeterli olacak. Başvuru sürecinin kurumsal düzeyde yürütüleceği ve ilgili birimler tarafından değerlendirileceği bildirildi.

Kapsam genişletildi

Yeni düzenleme ile doğum izni süresinin toplamda 24 haftaya çıkarılması, çalışan anneler açısından önemli bir sosyal hak genişlemesi olarak öne çıkıyor. Özellikle doğum sonrası bakım sürecinde daha uzun süreli izin imkânı sağlanması, iş-yaşam dengesi açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Açıklanan veri, piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Ekonomistler nisan ayında aylık enflasyonun %3,19, yıllık enflasyonun ise %31,11 seviyesinde olacağını öngörüyordu. Bu sapma, enflasyon görünümünde yukarı yönlü risklerin devam ettiğine işaret etti.

Mart ayında aylık enflasyon %1,94 seviyesinde gerçekleşmişti. Nisan verisiyle birlikte aylık bazda ivmelenme dikkat çekti.

Aylık artışta hızlanma sinyali

Nisan ayında kaydedilen %4,18’lik artış, yılın ilk çeyreğine kıyasla fiyat baskılarının yeniden güç kazandığını gösteriyor. Özellikle maliyet kaynaklı fiyat geçişkenliğinin devam ettiği bir dönemde, aylık enflasyondaki bu hızlanma dikkat çekici bulundu.

Beklentilerin üzerinde gelen veri, fiyatlama davranışlarının henüz kalıcı şekilde kontrol altına alınamadığını ortaya koyarken, enflasyon patikasına ilişkin tahminlerin yukarı yönlü güncellenebileceği değerlendiriliyor.

Piyasa etkisi

Beklentileri aşan enflasyon verisi, para politikası üzerinde baskıyı artırabilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Enflasyondaki yukarı yönlü sürpriz, faiz patikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesine neden olabilir.

Çalışmalar kapsamında farklı branşlardan toplam 4.716 sporcunun gelirleri detaylı şekilde incelenirken, risk analizleri sonucunda 228 sporcu yüksek riskli kategoride değerlendirilerek doğrudan denetim sürecine alındı. İncelemelerde açık kaynak veriler, sözleşme detayları, transfer ve kiralama gelirleri ile farklı ödeme kanalları üzerinden elde edilen kazançlar birlikte analiz edildi.

5 milyar TL’lik gelir beyan edilmedi

Denetimlerde sporcuların şarta bağlı olmayan garanti gelirleri esas alınarak yapılan hesaplamalar sonucunda, yaklaşık 5 milyar TL tutarında kazancın beyan dışı bırakıldığı belirlendi. Bu tutarın önemli bir bölümünün kamuoyunda “dört büyükler” olarak bilinen kulüplerle sözleşmeli sporculardan kaynaklandığı ifade edildi.

Denetim kapsamındaki sporcuların büyük bölümünü futbolcular oluştururken, basketbol ve voleybol gibi diğer profesyonel branşlarda faaliyet gösteren isimlerin de incelemeye dahil edildiği bildirildi. Geçen yıl benzer kapsamda 310 sporcunun denetime alındığı hatırlatılırken, bu yıl denetimlerin daha geniş kapsamda sürdürüldüğü vurgulandı.

Lüks harcamalar ile gelir uyumsuzluğu tespit edildi

Denetimlerin yalnızca sporcularla sınırlı kalmadığını belirten Bakan Mehmet Şimşek, yüksek gelir beyan etmeyen ancak lüks yaşam süren kişilerin de kapsamlı şekilde incelendiğini açıkladı.

Yapılan analizlerde bazı kişilerin herhangi bir vergi kaydı olmamasına rağmen çok sayıda gayrimenkul ve araç sahibi olduğu belirlendi. Örnek vakalarda 8 araç ve 24 gayrimenkule sahip kişiler tespit edilirken, milyonlarca lira değerindeki Ferrari, Porsche ve benzeri lüks araçları kullanan ancak gelir beyan etmeyen bireylerin de risk analizine dahil edildiği aktarıldı.

16 bin mükellef denetim kapsamında

“Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı” kapsamında yürütülen çalışmalarda, gelir beyanı ile harcama düzeyi arasında uyumsuzluk bulunan 16 bin 300’den fazla mükellefin incelemeye alındığı bildirildi. Bu kişiler, büyük ölçekli şirket ortakları olup gelir beyanı sınırlı kalanlar ile herhangi bir şirket ortaklığı bulunmamasına rağmen yüksek tutarlı lüks harcamalar yapan bireylerden oluşuyor.

Bakan Şimşek, bu çalışmaların temel amacının vergi adaletini sağlamak ve yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren mükelleflerin haklarını korumak olduğunu vurguladı.

Varlık barışı hazırlığı gündemde

Öte yandan Bakanlık, yurtdışında bulunan varlıkların ekonomiye kazandırılmasına yönelik yeni bir düzenleme üzerinde de çalışıyor. Meclis’e sunulması beklenen düzenleme kapsamında, yurtdışı kaynakların belirli koşullar altında Türkiye’ye getirilmesi ve finansal sistem içinde tutulması halinde kademeli vergilendirme modeli uygulanması planlanıyor.

Bu çerçevede, uzun vadeli yatırımlara yönlendirilen varlıklar için daha düşük vergi oranları hatta belirli koşullarda sıfır oran uygulanabilmesi de gündemde bulunuyor.

Bakan Ersoy, nihai kararın Kabine tarafından verileceğini hatırlatarak, uzatılmış bir tatilin iç turizm talebini güçlü şekilde destekleyebileceğini belirtti.

Rezervasyon davranışları değişiyor

Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimin turizm üzerindeki etkilerine de değinen Mehmet Nuri Ersoy, turistlerin artık erken rezervasyon yerine “son dakika” planlama eğilimine yöneldiğini söyledi.

Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve güvenlik algısındaki belirsizlikler nedeniyle tatilcilerin daha temkinli hareket ettiğini vurgulayan Ersoy, bu değişime karşı tanıtım stratejisinin de güncellendiğini ifade etti. Buna göre Türkiye, sezon boyunca kesintisiz tanıtım faaliyetleri yürütecek.

Türkiye “güvenli liman” vurgusu

Ersoy, Türkiye’nin son yıllarda yaşanan krizlere rağmen turizmde güçlü konumunu koruduğunu belirterek, ülkenin “istikrar adası” olarak öne çıktığını dile getirdi. Kriz yönetiminde destinasyon çeşitliliği, hava yolu kapasitesi ve vize politikalarının birlikte yönetilmesinin kritik rol oynadığını söyledi.

Piyasa etkisi

Kurban Bayramı tatilinin 9 güne uzatılması halinde iç turizmde kısa vadeli güçlü bir talep artışı bekleniyor. Buna karşılık jeopolitik riskler nedeniyle yabancı turist tarafında rezervasyonların son dakikaya kayması, sezon boyunca dalgalı bir talep yapısına işaret ediyor.

Açıklamada, İran’ın ablukaya karşı verdiği ültimatom, küresel aktörlerin Washington’a yönelik tutumundaki değişim ve diplomatik temasların seyri birlikte değerlendirilerek, ABD’nin seçeneklerinin daraldığı vurgulandı.

“İmkansız operasyon ya da kötü anlaşma” vurgusu

Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, Donald Trump’ın “imkansız bir askeri operasyon ile İran’la kötü bir anlaşma arasında seçim yapmak zorunda olduğu” belirtildi. Bu ifadeler, Tahran’ın mevcut koşullarda askeri senaryoların uygulanabilirliğini düşük gördüğüne işaret ediyor.

Ayrıca açıklamada, Çin, Rusya ve Avrupa’nın son dönemde Washington’a karşı daha temkinli bir tutum sergilediği ve bunun ABD’nin diplomatik manevra alanını daralttığı ileri sürüldü.

Karar alanı daralıyor mesajı

İran tarafı, ABD’nin hem askeri hem de diplomatik seçeneklerinde kısıtlı bir alan kaldığını savunarak, mevcut sürecin Washington açısından stratejik bir sıkışmaya dönüştüğünü ifade etti.

Piyasa etkisi

Jeopolitik tansiyonun yükseldiğine işaret eden bu tür açıklamalar, küresel piyasalarda risk algısını artırıyor. Özellikle enerji arz güvenliği ve bölgesel istikrar üzerindeki belirsizlikler, emtia fiyatları ve riskli varlıklar üzerinde oynaklığı yükseltebilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.

Küresel hassasiyet analizi, jeopolitik risk priminin yükseldiğini gösteriyor.

Şirketten yapılan açıklamada, 34 yıldır uygulanan ultra düşük maliyetli iş modelinin sektörde önemli bir etki yarattığı belirtilirken, faaliyetlerin sonlandırılmasının “büyük bir üzüntüyle” alındığı ifade edildi. Yolculara havaalanlarına gitmemeleri çağrısı yapılırken, bilet iadelerine ilişkin sürecin başlatıldığı duyuruldu.

Yakıt maliyetleri sürdürülemez hale geldi

Spirit Airlines CEO’su Dave Davis, son haftalarda yakıt fiyatlarında yaşanan hızlı ve kalıcı artışın şirketin finansal yapısını bozduğunu belirtti. Davis, operasyonların sürdürülebilmesi için yüz milyonlarca dolarlık ek likiditeye ihtiyaç duyulduğunu ancak bu finansmanın sağlanamadığını ifade etti.

ABD yönetiminin geçtiğimiz ay şirkete 500 milyon dolarlık kredi teklif ettiği, ancak tahvil sahipleriyle yürütülen kurtarma görüşmelerinden sonuç alınamadığı bildirildi.

Sektörde nadir görülen bir çıkış

ABD basınında yer alan değerlendirmelere göre, Spirit Airlines’ın piyasadan çekilmesi, ülkede onlarca yıl sonra büyük ölçekli bir hava yolu şirketinin faaliyetlerini sonlandırması anlamına geliyor.

United Airlines, American Airlines ve Frontier Airlines gibi şirketlerin, mağdur yolculara destek sağlayacaklarını açıkladıkları bildirildi.

Piyasa etkisi

Şirketin faaliyetlerini durdurması, küresel ölçekte yükselen yakıt maliyetlerinin hava yolu sektöründe yarattığı baskıyı somut şekilde ortaya koyuyor. İran’daki savaşın tetiklediği enerji fiyat artışları, özellikle düşük maliyetli taşıyıcıların finansal dayanıklılığını zorluyor.

Projeksiyonlar, enerji maliyetlerinin hava yolu sektöründe konsolidasyonu hızlandırabileceğini gösteriyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) mart sonu verilerine göre toplam yurt içi mevduat %3,6 artışla 26,48 trilyon TL’ye ulaştı. Bunun 16,17 trilyon TL’si TL mevduat, 10,31 trilyon TL’si ise döviz tevdiat hesaplarından oluştu.

Mevduat dağılımı (Mart 2026)

Altın mevduatı aynı dönemde %21,5 artarak 733 milyar TL yükseldi ve toplam döviz mevduatı içindeki en hızlı büyüyen kalem oldu. Buna karşılık TL mevduat sadece %0,6 artışla 97,8 milyar TL büyüdü. Döviz hesaplarında ise artış %1,6 ile sınırlı kaldı.

Altın payı tarihi zirveye yaklaştı

Altın mevduatının toplam mevduat içindeki payı bir yıl önce %9 seviyesindeyken, 2025 sonunda %13,3’e, 2026 Mart itibarıyla ise %15,6’ya yükseldi. Bu artış, küresel belirsizlikler ve jeopolitik risklerin tasarruf davranışını doğrudan etkilediğini gösteriyor.

Küresel ölçekte 2025 yılında hız kazanan altın talebi, 2026’nın ilk çeyreğinde Orta Doğu’da artan gerilimle birlikte daha da güçlendi. Bu süreçte yatırımcılar, kur ve enflasyon riskine karşı altını güvenli liman olarak tercih etti.

Altın mevduatının coğrafi dağılımı

İl bazında bakıldığında altın mevduatının büyük bölümü ekonomik büyüklükle paralel olarak üç büyük şehirde yoğunlaşıyor. İstanbul tek başına %35,5 payla ilk sırada yer alırken, Ankara ve İzmir ile birlikte toplam pay %52,9’a ulaşıyor.

En yüksek altın mevduat hacmine sahip ilk 10 il toplamda %68,6 paya sahip bulunuyor. Buna karşılık mevduat içindeki altın oranı açısından Rize dikkat çeken bir il olarak öne çıkıyor.

Piyasa etkisi

Altın mevduatındaki güçlü artış, yatırımcıların riskten kaçınma eğiliminin belirginleştiğini gösteriyor. TL ve döviz hesaplarının yatay seyretmesi, portföy tercihlerinin giderek daha fazla değer saklama araçlarına kaydığını ortaya koyuyor.

ANALİZ:

2026’nın ilk çeyreğinde altın mevduatındaki hızlı artış, Türkiye’de tasarruf davranışının yeniden şekillendiğini gösteriyor. TL ve döviz hesaplarının sınırlı büyümesi, yatırımcıların geleneksel araçlardan uzaklaşarak değer koruma odaklı alternatiflere yöneldiğini ortaya koyuyor. Bu eğilim, yalnızca bireysel tercih değil, aynı zamanda makro risk algısındaki değişimin bir yansıması olarak okunmalı.

Makro çerçevede bu dönüşümün arkasında üç temel dinamik bulunuyor: küresel jeopolitik riskler, yüksek enflasyon beklentileri ve kur oynaklığı. Özellikle Orta Doğu’da artan gerilim ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, yatırımcıların portföylerinde altının ağırlığını artırmasına neden oluyor. Altın, bu ortamda hem enflasyona karşı koruma hem de küresel risklere karşı hedge aracı olarak öne çıkıyor.

Bankacılık sistemi açısından bakıldığında, altın mevduatındaki artış likidite yapısını da değiştiriyor. TL mevduatın sınırlı büyümesi, kredi genişlemesi üzerinde dolaylı bir baskı oluşturabilir. Aynı zamanda döviz mevduatının yatay seyretmesi, dolarizasyon eğiliminin geçici olarak zayıfladığını, ancak bunun yerini “altınlaşma” eğiliminin aldığını gösteriyor.

Senaryo analizinde ana görünüm, altın fiyatlarının yüksek seyrettiği ve jeopolitik risklerin sürdüğü bir ortamda altın mevduatının payının artmaya devam edeceği yönünde. Olumlu senaryoda, küresel risklerin azalması ve enflasyon beklentilerinin düşmesiyle altına olan talep dengelenebilir. Olumsuz senaryoda ise enerji fiyatlarının yükselmesi ve kur baskısının artmasıyla altın mevduatında daha hızlı bir büyüme görülebilir.

Riskler arasında finansal sistemde TL likiditesinin zayıflaması ve kredi kanallarının daralması öne çıkarken; fırsat tarafında altın bazlı finansal ürünlerin gelişimi ve bankacılık sistemine yeni tasarruf araçlarının entegrasyonu dikkat çekiyor. Kısa vadede altın fiyatları belirleyici olacak. Orta vadede ise tasarruf kompozisyonunun kalıcı olarak değişip değişmeyeceği izlenecek.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı:
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı:
Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

İhracattaki daralma özellikle imalat sanayi kaynaklı oldu. Toplam ihracatın yaklaşık %94’ünü oluşturan imalat sanayi ürünlerinde düşüş %6,8’e ulaşırken, düşük teknolojili ürünlerdeki %15,2’lik gerileme dikkat çekti. Bu segmentte yaşanan kaybın, kısmen hazır giyim sektöründeki yapısal zayıflıktan, kısmen de savaşın bölgesel talep üzerindeki etkisinden kaynaklandığı değerlendiriliyor.

Ortadoğu pazarında sert daralma

İhracatın bölgesel dağılımı, savaşın etkisini daha net ortaya koyuyor. Avrupa Birliği’ne yapılan ihracat %4,4 gerilerken, Yakın ve Orta Doğu ülkelerine ihracatta düşüş %21,1’e ulaştı. Bu oran, yılın ilk iki ayında kaydedilen %11,8’lik gerilemenin belirgin şekilde üzerinde. Bölgesel gerilimlerin ticaret akışını doğrudan etkilediği gözlemleniyor.

İthalat tarafında ise artışın ana kaynağı ara mallar oldu. Toplam ithalat içinde yaklaşık %70 paya sahip olan ara malı ithalatı martta %11,2 yükseldi. Bu artışta hem petrol fiyatlarının 80–90 dolar bandına çıkması hem de sanayi işletmelerinin olası arz kesintilerine karşı stok artırması etkili görülüyor.

Enerji fiyatları yeni risk alanı oluşturuyor

Petrol fiyatlarındaki yükselişin önümüzdeki aylarda dış ticaret dengesi üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor. Hürmüz Boğazı’nda süren gerilim ve arz riskleri nedeniyle Brent petrol fiyatı 110 dolar seviyelerine yaklaşırken, uluslararası analizlerde fiyatların yaz aylarında 130–150 dolar bandına çıkabileceği öngörülüyor.

Turizm gelirlerindeki sınırlı artış ise cari açığı dengelemede yetersiz kalıyor. Mart ayında turizm gelirleri yıllık bazda sadece sınırlı artış göstererek yaklaşık 3,1 milyar dolar seviyesine yükseldi.

Piyasa etkisi

İhracatta daralma ve ithalatta hızlanan artış, dış ticaret açığını büyüterek döviz talebi üzerinde baskı yaratıyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişle birlikte cari açıkta genişleme eğiliminin önümüzdeki aylarda belirginleşmesi bekleniyor.

Projeksiyonlar, enerji fiyatları ve ticaret dengesi üzerinden makro baskının artacağını gösteriyor.

ANALİZ:

2026’nın ilk çeyreğinde dış ticaret verilerinde gözlenen bozulma, jeopolitik risklerin makroekonomik dengeler üzerindeki etkisini net biçimde ortaya koyuyor. İhracatta düşüş ve ithalatta artışın aynı anda gerçekleşmesi, dış ticaret açığını genişleten en kritik kombinasyonlardan biri olarak öne çıkıyor. Bu yapı, özellikle enerji ithalatına bağımlı ekonomilerde cari dengeyi hızlı şekilde bozma potansiyeli taşıyor.

Makro çerçevede en belirleyici unsur enerji fiyatları. Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine yerleşmesi ve daha yüksek seviyelere yönelme riski, ithalat faturasını doğrudan artırıyor. Bu durum yalnızca dış ticaret açığını değil, aynı zamanda üretim maliyetleri üzerinden enflasyonu da yukarı çekiyor. Kur üzerindeki baskı ise bu iki kanalı besleyen üçüncü bir risk faktörü olarak devreye giriyor.

Sektörel kırılımda en dikkat çekici zayıflık düşük teknolojili ihracat kalemlerinde görülüyor. Bu segmentin toplam ihracat içindeki yüksek payı, dış talepteki daralmanın genel ihracat performansını aşağı çekmesine neden oluyor. Orta Doğu pazarındaki sert daralma ise jeopolitik risklerin ticaret kanalıyla ekonomiye ne kadar hızlı yansıdığını gösteriyor.

Senaryo analizinde ana görünüm, petrol fiyatlarının yüksek seyrettiği ve dış ticaret açığının kademeli olarak genişlediği bir patikaya işaret ediyor. Olumlu senaryoda enerji fiyatlarında gevşeme ve bölgesel gerilimin azalmasıyla dış dengede sınırlı toparlanma mümkün. Olumsuz senaryoda ise petrol fiyatlarının 130 dolar ve üzerine çıkması, dış ticaret açığında keskin genişleme ve kur üzerinde belirgin baskı yaratabilir.

Riskler arasında enerji arz kesintisi, bölgesel ticaret akışlarının bozulması ve kur oynaklığı öne çıkarken; fırsat tarafında alternatif enerji kaynaklarına yönelim ve ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi dikkat çekiyor. Kısa vadede veri akışı ve petrol fiyatları belirleyici olacak. Orta vadede ise dış dengeyi şekillendirecek ana unsur enerji maliyetlerinin kalıcılığı olacak.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Enerji şoku ve dış denge riski

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı:
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı:
Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Pekin’de düzenlenen otomobil fuarında, küresel ve yerel üreticiler akıllı sürüş yeteneklerini ön plana çıkardı. Volkswagen, araç içi sesle çalışan ve navigasyondan kahve siparişine kadar çeşitli işlevler sunan yapay zeka ajanını tanıtırken, Huaweiyeni nesil sürüş destek sistemlerinin çarpışma riskini önemli ölçüde azaltabileceğini duyurdu. Bu gelişmeler, otomobillerin giderek “yazılım tanımlı platformlara” dönüştüğünü gösteriyor.

İhracat kısıtlamaları milyarlarca dolarlık kayıp yarattı

Nvidia CEO’su Jensen Huang, ABD’nin Çin’e yönelik ileri seviye çip ihracatını sınırlamasının şirkete milyarlarca dolarlık gelir kaybına yol açtığını daha önce açıklamıştı. Yerel rakiplerin güç kazanması da bu baskıyı artırıyor. Huawei’nin yapay zeka çip gelirlerinde güçlü büyüme beklentisi, Çin’de teknoloji rekabetinin yön değiştirdiğine işaret ediyor.

Akıllı araç pazarı hızla büyüyor

Çin’de satılan araçların önemli bir kısmı halihazırda sürüş destek sistemleriyle donatılmış durumda. Pazar araştırmalarına göre akıllı otomobiller için yarı iletken pazarının on yılın sonuna kadar yaklaşık iki katına çıkarak 41 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu büyüme yalnızca donanım değil, aynı zamanda yazılım, simülasyon ve yapay zeka eğitim altyapılarını da kapsıyor.

BYD ve Geely gibi üreticilerin Nvidia’nın Drive platformunu tercih etmesi, şirketin otomotiv tarafında hâlâ güçlü bir konumda olduğunu gösteriyor. Ancak yerel oyuncuların kendi çiplerini geliştirme çabaları rekabeti artırıyor. Horizon Robotics gibi yerli yarı iletken firmaları da bu yarışta önemli rol oynuyor.

Piyasa etkisi

Nvidia’nın veri merkezi ve yapay zeka çiplerindeki kayıplarını otomotiv segmentiyle dengeleme stratejisi, şirketin gelir çeşitlendirme modelini yeniden şekillendiriyor. Çin’de otonom sürüş ve akıllı araç teknolojilerinin hızla yayılması, küresel yarı iletken rekabetinde yeni bir cephe açıyor.

Projeksiyonlar, otomotiv odaklı yarı iletken talebinin Nvidia için stratejik denge unsuru olacağını gösteriyor.

ANALİZ:

Nvidia’nın Çin stratejisindeki dönüşüm, küresel yarı iletken sektöründe jeopolitik risklerin şirket stratejilerini nasıl yeniden şekillendirdiğinin net bir örneğini sunuyor. ABD’nin ileri seviye çip ihracatına getirdiği kısıtlamalar, Nvidia’nın veri merkezi ve yüksek performanslı yapay zeka segmentindeki büyümesini sınırlarken, şirketi daha az regüle edilen alanlara yönelmeye zorluyor. Bu noktada otomotiv sektörü, hem regülasyon baskısının görece düşük olması hem de yüksek büyüme potansiyeli nedeniyle stratejik bir çıkış kapısı haline geliyor.

Makro perspektifte, Çin’in dünyanın en büyük otomobil pazarı olması ve elektrikli araç dönüşümünde lider konumda bulunması, bu stratejiyi destekleyen en önemli faktörlerden biri. Akıllı araçların giderek yazılım ve çip yoğun sistemlere dönüşmesi, yarı iletken talebini yapısal olarak artırıyor. Bu dönüşüm, Nvidia gibi yüksek işlem gücü sunan şirketler için uzun vadeli ve sürdürülebilir bir talep zemini oluşturuyor.

Rekabet dinamikleri ise giderek daha karmaşık hale geliyor. Huawei başta olmak üzere yerel teknoloji şirketlerinin hızla gelişen çip üretim kapasitesi, Nvidia’nın pazar payı üzerinde baskı yaratıyor. Aynı zamanda otomobil üreticilerinin kendi yarı iletkenlerini geliştirme eğilimi, dış tedarikçilere olan bağımlılığı azaltarak sektörde dikey entegrasyonu hızlandırıyor. Bu durum, Nvidia’nın yalnızca teknoloji sağlayıcısı değil, aynı zamanda ekosistem kurucu olarak konumlanmasını zorunlu kılıyor.

Senaryo analizinde ana görünüm, Nvidia’nın otomotiv segmentinde güçlü bir varlık sürdürmeye devam edeceği yönünde. Özellikle uluslararası pazarlara ihracat yapan Çinli üreticilerin, Batı standartlarına uyum açısından Nvidia çözümlerine yönelmesi bu senaryoyu destekliyor. Olumlu senaryoda, akıllı araç pazarının beklenenden hızlı büyümesi Nvidia’nın Çin gelirlerinde yeniden artış trendi yaratabilir. Olumsuz senaryoda ise yerli çip üreticilerinin teknolojik olarak hızla yetişmesi, Nvidia’nın pazar payını daha da daraltabilir.

Riskler arasında jeopolitik gerilimlerin derinleşmesi, yeni ihracat kısıtlamaları ve Çin’in teknoloji bağımsızlığı politikaları öne çıkarken; fırsatlar tarafında otonom sürüşün yaygınlaşması, yazılım tanımlı araç mimarileri ve robotik teknolojilerle sinerji dikkat çekiyor. Kısa vadede rekabet baskısı artarken, orta vadede otomotiv çipleri Nvidia için Çin’de kalıcı bir büyüme alanı oluşturabilir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Otomotiv çipleriyle yeniden konumlanma stratejisi

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı:
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı:
Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Wall Street Journal’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, söz konusu girişim özel sermaye destekli şirketlere yapay zeka çözümleri sunmayı hedefliyor. Bu yapı, finans sektöründe yapay zekanın doğrudan operasyonel süreçlere entegrasyonunu hızlandırabilecek bir model olarak öne çıkıyor.

Ortaklık yapısında Anthropic, Blackstone ve Hellman & Friedman’ın her birinin yaklaşık 300 milyon dolar yatırım yapmasının beklendiği ifade edilirken, Goldman Sachs’ın kurucu yatırımcı olarak yaklaşık 150 milyon dolar katkı sağlayacağı belirtiliyor.

Wall Street’te yapay zeka rekabeti hızlanıyor

Bu girişim, finans sektöründe yapay zeka yatırımlarının yeni bir faza geçtiğini gösteriyor. Özellikle özel sermaye fonları, portföy şirketlerinde verimlilik artırıcı ve maliyet düşürücü teknolojilere daha hızlı erişim sağlamak için bu tür platformlara yöneliyor.

Henüz Reuters tarafından bağımsız olarak doğrulanmayan anlaşma, gerçekleşmesi halinde yapay zekanın yalnızca teknoloji şirketleriyle sınırlı kalmayıp doğrudan finansal varlık yönetimi ve şirket operasyonlarına entegre olacağı yeni bir dönemi işaret edebilir.

Piyasa etkisi

Bu tür ortaklıklar, yapay zeka şirketlerinin gelir modellerini çeşitlendirirken, özel sermaye fonları için de rekabet avantajı yaratabilecek bir teknoloji erişimi sağlıyor. Wall Street merkezli bu hamle, kurumsal yapay zeka pazarında yeni bir ölçeklenme dalgasının başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

Yasal Uyarı:
Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), saldırının Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında meydana geldiğini ve mürettebatın güvende olduğunu duyurdu. Aynı bölgede artan güvenlik riskleri nedeniyle yüzlerce gemi ve yaklaşık 20 bin denizcinin boğazdan geçemediği belirtiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz’de “kilitli” kalan gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla bir operasyon başlatacaklarını açıkladı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise operasyonun 15 bin asker, 100’den fazla hava aracı, savaş gemileri ve insansız sistemlerle destekleneceğini bildirdi. Operasyonun temel hedefinin ticari nakliyede “navigasyon özgürlüğünü yeniden tesis etmek” olduğu ifade edildi.

Körfez’de ablukalar ticareti durma noktasına getirdi

İran’ın son iki aydır Körfez’deki sevkiyatları büyük ölçüde engellediği ve bazı gemilere müdahale ettiği belirtiliyor. Bu süreçte ABD de İran limanlarından çıkan gemilere karşı karşı hamleler geliştirdi. Bölgedeki karşılıklı adımlar, küresel enerji akışını doğrudan etkileyen bir deniz trafiği krizine dönüşmüş durumda.

ABD yönetimi, boğaz güvenliğini sağlamak için uluslararası bir koalisyon oluşturma çağrısında bulunurken, operasyonun hangi ülkeleri kapsayacağı ve nasıl uygulanacağına ilişkin detaylar netleşmiş değil.

Diplomasi ve gerilim aynı anda ilerliyor

Jeopolitik cephede ise ABD ile İran arasında dolaylı diplomatik temaslar sürüyor. İran’ın 14 maddelik bir öneri sunduğu ve Washington’un bu öneriye Pakistan üzerinden yanıt ilettiği belirtiliyor. Ancak taraflar arasında nükleer program ve yaptırımlar konusunda temel görüş ayrılıkları devam ediyor.

Piyasa etkisi

Hürmüz Boğazı’nda artan gerilim, küresel enerji arzı ve lojistik zincirleri üzerinde yukarı yönlü riskleri artırıyor. Dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği bu hattaki kesintiler, enerji fiyatlarında oynaklığı artırırken, navlun maliyetleri ve tedarik süreleri üzerinde de baskı yaratıyor.

Filo kompozisyonunda dikkat çeken en önemli değişim, benzinli araçların payındaki artış oldu. Sektör verilerine göre araç parkının %64,8’ini benzinli araçlar oluştururken, dizel araçların payı %21,6’ya geriledi. Hibrit ve elektrikli araçların toplam payı ise %13,6 seviyesinde gerçekleşti.

Hafif ticari araçların filo içindeki payı %6,8 olarak kaydedilirken, bu segmentte sınırlı ancak istikrarlı bir varlık korunuyor. Yakıt türlerindeki dönüşüm, maliyet dinamikleri ve ikinci el piyasasındaki fiyatlama davranışlarıyla doğrudan ilişkilendiriliyor.

Aktif büyüklük 576 milyar TL’ye yaklaştı

Sektörün finansal büyüklüğü de güçlü seyrini koruyor. TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Özarslan Tangün, yılın ilk çeyreği itibarıyla operasyonel kiralama tarafında yaklaşık 364 milyar TL, kısa dönem kiralamada ise 212 milyar TL olmak üzere toplam aktif büyüklüğün 576 milyar TL seviyesine ulaştığını belirtti.

Bu büyüme, kurumsal talebin canlı kaldığını ve filo yönetimi hizmetlerine olan ihtiyacın sürdüğünü ortaya koyuyor.

Piyasa etkisi

Araç kiralama sektöründe benzinli araçlara yönelimin artması, dizel araçların ikinci el değerleri ve filo yenileme stratejileri üzerinde etkili oluyor. Elektrikli ve hibrit araçların payındaki artış ise daha yavaş ancak istikrarlı bir dönüşüme işaret ediyor.

Dünya Bankası projeksiyonları, gıda fiyat endeksinin 2026 boyunca yükselişini sürdüreceğini ve 2027’de de bu trendin korunacağını ortaya koyuyor. Bu artışın merkezinde ise tahıllar, yağlı tohumlar ve özellikle gübre maliyetleri yer alıyor. Piyasada dikkat çeken unsur, fiziksel arzın görece dengeli kalmasına rağmen maliyet kaynaklı fiyat baskısının belirleyici hale gelmesi.

Tahıl piyasalarında gübre maliyetlerindeki artış fiyatların en kritik belirleyicisi olarak öne çıkıyor. Buğday fiyatlarının 2026’da ortalama %4, 2027’de ise ek %3 artması beklenirken; mısırda bu yıl yaklaşık %4, gelecek yıl ise sınırlı yükseliş öngörülüyor. Soya fasulyesi ve bitkisel yağ tarafında ise biyoyakıt talebinin etkisiyle daha güçlü bir fiyatlama dinamiği gözleniyor.

Maliyet baskısı fiyatların ana sürükleyicisi

Tarım piyasalarında mevcut yükselişin temelinde arz eksikliği değil, maliyet şokları bulunuyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar gübre ve enerji fiyatlarını keskin şekilde yukarı taşıyarak üretim maliyetlerini artırdı. Üre fiyatlarının kısa sürede ton başına 725 dolara ulaşması ve yıllık bazda %60’a varan artış beklentisi, tarımsal üretimde maliyet tabanını kalıcı biçimde yukarı çekiyor.

Bu durum, çiftçilerin ekim kararlarını doğrudan etkileyerek arz tarafında gecikmeli bir daralma riski yaratıyor. ABD’de ekim alanlarının daralması ve küresel lojistik sorunlar da bu baskıyı destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

El Nino riski ikinci dalgayı tetikleyebilir

2026’nın ikinci yarısı için en kritik risk unsuru ise El Nino ihtimali olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre %60’ın üzerinde olasılıkla gelişebilecek bu hava olayı; mısır, palm yağı, kahve ve şeker gibi ürünlerde yeni arz şoklarına yol açabilir. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde, mevcut fiyat artışlarının ikinci bir dalgaya dönüşmesi güçlü bir olasılık olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan bazı ürünlerde kısa vadeli düzeltmeler dikkat çekiyor. Kahve ve kakao fiyatlarında 2025’teki sert yükselişin ardından 2026’da güçlü geri çekilmeler öngörülürken, bu düşüşlerin arzın toparlanmasından kaynaklandığı belirtiliyor. Ancak bu segmentte dahi El Nino kaynaklı hava riskleri fiyat oynaklığını yeniden artırabilecek potansiyele sahip.

Piyasa etkisi

Tarım emtialarında gözlenen maliyet bazlı fiyat artışları, gıda enflasyonu üzerinde yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor. Enerji ve gübre maliyetlerindeki artışın kalıcı hale gelmesi, fiyatların kısa vadeli düzeltmelere rağmen yüksek seviyelerde dengelenebileceğine işaret ediyor. El Nino senaryosu ise bu görünümü daha da sertleştirebilecek bir katalist olarak izleniyor.

Projeksiyonlar, maliyet şokları ve iklim riskleriyle fiyat eğiliminin yukarı yönlü kalacağını gösteriyor.

ANALİZ:

Küresel tarım piyasalarında 2026 itibarıyla gözlenen fiyat hareketi, klasik arz-talep döngüsünden farklı olarak maliyet temelli yeni bir sürece işaret ediyor. Enerji fiyatlarındaki jeopolitik kaynaklı yükseliş, gübre üretim maliyetlerini doğrudan artırırken, bu etki zincirleme biçimde tüm tarımsal üretim yapısına yayılıyor. Bu yapı, gıda enflasyonunun yalnızca geçici arz şoklarından değil, daha kalıcı maliyet dinamiklerinden beslendiğini gösteriyor. Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde kur oynaklığıyla birleşen bu baskı, enflasyon görünümünü daha kırılgan hale getiriyor.

Sektörel kırılım incelendiğinde, tahılların maliyet artışına en duyarlı grup olduğu görülüyor. Gübre kullanım yoğunluğu yüksek olan bu segmentte fiyatlar doğrudan girdi maliyetlerine tepki veriyor. Buna karşılık yağlı tohumlar ve bitkisel yağlar, yalnızca tarımsal arz-talep dengesiyle değil, aynı zamanda enerji piyasaları ve biyoyakıt politikalarıyla birlikte fiyatlanıyor. Bu durum, özellikle soya yağı ve palm yağı gibi ürünleri çift yönlü bir talep yapısına taşıyarak daha dirençli bir fiyat dinamiği oluşturuyor. Kahve ve kakao gibi içecek emtialarında ise 2025’teki arz sıkışıklığının çözülmesiyle başlayan düzeltme süreci, piyasa içindeki ayrışmayı net biçimde ortaya koyuyor.

Önümüzdeki döneme ilişkin en kritik değişken ise El Nino kaynaklı iklim riski olarak öne çıkıyor. Mevcut durumda fiyatlar ağırlıklı olarak maliyet şoklarıyla yükselirken, El Nino’nun devreye girmesi arz taraflı ikinci bir şoku tetikleyebilir. Bu iki etkinin aynı anda çalışması, fiyatlarda ivmelenen bir yükseliş rejimi yaratma potansiyeline sahip. Özellikle mısır, palm yağı ve şeker gibi ürünlerde üretim kayıpları yaşanması durumunda, mevcut projeksiyonların yukarı yönlü revize edilmesi gündeme gelebilir.

Senaryo bazlı bakıldığında, ana beklenti maliyet baskılarının sürdüğü ancak iklim etkisinin sınırlı kaldığı bir çerçeveye işaret ediyor. Bu durumda fiyatların 2026–2027 döneminde kademeli artış trendini koruması öngörülüyor. Daha olumlu senaryoda enerji ve gübre maliyetlerinin normalleşmesiyle fiyatların yatay bir dengeye oturması mümkün. Ancak olumsuz senaryoda, güçlü bir El Nino etkisiyle arz şoklarının devreye girmesi, tarım emtialarında yeniden sert ve geniş tabanlı bir yükseliş dalgası yaratabilir.

Risk tarafında en kritik başlıklar gübre arzındaki daralma ihtimali, enerji fiyatlarındaki jeopolitik oynaklık ve iklim kaynaklı üretim kayıpları olarak öne çıkıyor. Buna karşılık biyoyakıt talebindeki artış ve tarım teknolojilerine yönelik yatırımlar orta vadede sektörel dönüşümün ana fırsat alanlarını oluşturuyor. Özellikle verimlilik artırıcı teknolojilerin yaygınlaşması, maliyet baskısının uzun vadede dengelenmesine katkı sağlayabilir.

Kısa vadede piyasanın ana belirleyicisi gübre fiyatları ve enerji maliyetleri olmaya devam edecek. Bu iki değişkende kalıcı bir gevşeme görülmediği sürece, tarım emtialarında aşağı yönlü hareketlerin sınırlı kalması beklenir. Orta vadede ise fiyatların yönünü belirleyecek ana unsur El Nino’nun şiddeti olacak; güçlü bir iklim etkisi senaryosu, mevcut yükseliş trendini daha keskin bir faza taşıyabilir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Tarım emtialarında ikinci fiyat dalgası senaryosu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı:
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı:
Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Kira artışında temel referans olmaya devam eden 12 aylık TÜFE ortalaması, mevcut sistemde yasal tavan niteliği taşıyor. Bu nedenle her ay açıklanan enflasyon verisi, yalnızca makro görünüm değil, hane bütçeleri üzerinde de doğrudan etki yaratıyor.

Mart 2026 verilerine göre 12 aylık ortalama TÜFE %32,82 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, nisan ayında sözleşmesini yenileyen kiracılar için uygulanabilecek azami zam oranı olarak hesaplandı. Nisan verisiyle birlikte bu oranın yukarı veya aşağı yönlü güncellenmesi bekleniyor.

Kira artışı nasıl belirleniyor

Mevcut uygulamada kira zam oranı, TÜİK’in açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalamasına göre hesaplanıyor. Bu oran, sözleşme yenileme döneminde uygulanabilecek en yüksek artış sınırını oluşturuyor.

Örneğin 20.000 TL olan bir kira bedeli için %32,82 oranı baz alındığında zam tutarı 6.564 TL’ye, yeni kira bedeli ise 26.564 TL’ye ulaşıyor. Açıklanacak yeni veri, bu hesaplamadaki oranı güncelleyecek.

Enflasyon ve kira dinamiği

Kira artış mekanizması, doğrudan enflasyon dinamiklerine bağlı çalışıyor. Enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde kira artış oranları da yukarı yönlü baskı altında kalıyor. Bu durum, özellikle büyükşehirlerde barınma maliyetlerini belirleyen ana unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

Son dönemde enflasyonda görece yavaşlama sinyalleri izlenmesine rağmen, 12 aylık ortalamaların yüksek kalması kira artış oranlarının da belirli bir seviyenin altına inmesini sınırlıyor.

Son bir yıllık dönemde artış ivmesi dikkat çekiyor. 2025 nisan ayında 3,24 milyar adet olan 200 TL banknot sayısı, 2026 nisanında 4,13 milyara ulaştı. Bu, yıllık bazda yaklaşık %27’lik bir genişlemeye işaret ediyor.

Kısa vadede de artış hız kesmiyor. Mart ayında 3,92 milyar olan 200 TL banknot adedi, nisanda 4,13 milyara çıkarak yalnızca bir ayda %5,3’lük artış kaydetti. Bu veri, nakit talebinin giderek daha yüksek kupürlere yoğunlaştığını gösteriyor.

Küçük kupürlerde çözülme hızlanıyor

Büyük kupürlerin ağırlığı artarken, daha küçük banknotların dolaşımdaki payı geriliyor. 100 TL banknot sayısı son bir yılda 941 milyon adetten 838 milyon adede düştü. Bu eğilim, nakit kullanımında nominal değer büyümesinin hızlandığını ortaya koyuyor.

Enflasyon ve nakit davranışı

Yüksek enflasyon ortamında paranın satın alma gücündeki erime, bireylerin ve işletmelerin daha yüksek nominal değerli banknotlara yönelmesine neden oluyor. Bu durum yalnızca Türkiye’ye özgü değil; benzer süreçler yüksek enflasyon yaşayan ekonomilerde de gözlemleniyor.

Nakit dolaşımındaki bu yeniden dağılım, fiyat seviyelerindeki artışın günlük işlem alışkanlıklarına yansıması olarak değerlendiriliyor. Özellikle perakende ve küçük ölçekli işlemlerde büyük kupür kullanımının artması, para biriminin reel değer kaybına dair önemli bir gösterge olarak izleniyor.

Piyasa etkisi

Veriler, TL’nin iç satın alma gücündeki aşınmanın somut bir yansıması olarak okunuyor. Nakit kompozisyonundaki değişim, enflasyon beklentileri ve para talebi dinamikleri açısından izlenen öncü göstergeler arasında yer alıyor.

Projeksiyonlar nakit talebinde yüksek kupür eğiliminin süreceğini işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.