Ayçiçeği yağı, Türk mutfağının en çok tükettiği temel gıdalardan biri ve fiyatındaki her hareket doğrudan market fişine yansıyor. Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Cumhurbaşkanı Kararı, bu ürünün ithalat kapısını geçen yıla göre belirgin biçimde araladı: yağlık ayçiçeği tohumu kontenjanı büyütüldü, tohumda gümrük vergisi sıfıra çekildi. Peki bu yıl kapı neden daha geniş açıldı.

Bu yıl kapı neden daha geniş açıldı

4 Temmuz 2026 tarihli karar, 11 Ocak 2027 ile 31 Mayıs 2027 arasında 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu ithalatına yüzde sıfır, bunun karşılığı 500 bin ton ham ayçiçeği yağı ithalatına yüzde 20 gümrük vergisiyle kontenjan tanıyor. Farkı geçen yılla kıyaslamak gerekiyor: bir önceki dönemde kontenjan 1 milyon tonla sınırlıydı ve tohumda yüzde 8 vergi vardı. Bu yıl hem miktar arttı hem de tohumdaki vergi tamamen kalktı.

Genişlemenin arkasında, ekonomi gündemindeki gıda fiyatı baskısı ve arz tarafındaki daralma var. Olumsuz iklim koşulları rekolteyi düşürürken, küresel piyasadaki dalgalanma ayçiçeği yağında maliyeti yukarı itiyor. Kararın gerekçesinde, iç piyasada oluşabilecek spekülatif fiyat hareketlerine karşı arz güvenliğini korumak ve sanayicinin hammadde ihtiyacını karşılamak öne çıkıyor.

Öncelik yerli çiftçide, lisans devredilemez

Kontenjan otomatik ve sınırsız bir ithalat serbestisi değil. Dağıtımda, 1 Temmuz ile 30 Kasım arasında yerli yağlık ayçiçeği tohumu alımı yapan, ham veya rafine ayçiçeği yağı üreten sanayici firmalara öncelik verilecek. Böylece ithalat imkânı, yerli üretimden alım yapma şartına bağlanmış oluyor. İthalat için İthalat Genel Müdürlüğü lisans düzenleyecek ve bu lisans üçüncü kişilere devredilemeyecek, yani kontenjan hakkı bir ticaret metaına dönüşemeyecek.

Tüketici açısından ne anlama geliyor

Düşük vergili ve daha geniş bir kontenjan, sanayicinin hammadde maliyetini teorik olarak aşağı çekerek raf fiyatındaki baskıyı hafifletebilir. Ancak fiyatın tek belirleyeni ithalat vergisi değil: kur, küresel ayçiçeği yağı fiyatı ve talep de tabloyu şekillendiriyor. Kararın market fişine yansıması, kontenjanın ne kadarının kullanıldığına ve küresel fiyatların seyrine bağlı olacak.

Türkiye'nin kirli parayla mücadelesi, 4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'yle birlikte yeni bir beş yıllık takvime bağlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan 2026/7 sayılı Genelge, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele ile müsadere uygulamalarında etkinliğin artırılmasını hedefleyen 2026-2030 strateji belgesini yürürlüğe koydu. Belgenin uygulaması, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) koordinesinde yürütülecek.

Adım, teknik bir mevzuat güncellemesinden fazlasını anlatıyor. Kara parayla mücadele gündemindeki bu düzenleme, Türkiye'nin uluslararası denetim altında geçirdiği zorlu bir dönemin ardından karnesini kalıcı hale getirme çabasının parçası. 2021-2025 dönemini kapsayan önceki strateji belgesinin süresi doldu ve yeni metin, ülkenin küresel mali sistemdeki itibarını doğrudan ilgilendiren bir alanda yol haritasını yeniliyor.

FATF gözetimi neden bu kadar belirleyici

Türkiye, 1991'den bu yana Mali Eylem Görev Gücü'nün (FATF) üyesi. FATF'nin hem teknik uyum hem de etkililik kriterleri, üye ülkelerin aklama ve terörizmin finansmanı suçlarına karşı ulusal bir stratejiye sahip olmasını şart koşuyor. Yeni belge işte bu zorunluluğun karşılığı: ulusal ölçekte bütüncül, risk temelli ve etkin bir yaklaşımı politika ile denetim süreçlerine yerleştirmeyi amaçlıyor.

Belgede üç temel eksen öne çıkıyor: adli ve idari süreçlerin etkinliğinin artırılması, ulusal risk değerlendirmesi bulgularının politika ile uygulamalara yön vermesi ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi. Kolluk ile istihbarat birimlerinin vaka bazında eşgüdümü, adli mercilerin soruşturma ve kovuşturmayı hızla sonuçlandırması bu çerçevenin merkezinde duruyor.

Gri listeden çıkıştan kalıcı uyuma

Yeni strateji, aslında yakın geçmişin doğrudan devamı. Türkiye Ekim 2021'de FATF'nin gri listesine alınmış, üç yıla yakın süren reform ve denetim döneminin ardından 28 Haziran 2024'te Singapur'daki genel kurulda oy birliğiyle listeden çıkarılmıştı. FATF metodolojisinde gri listeden çıkış, denetimin bittiği an değil, uygulama etkinliğinin ve sürdürülebilirliğin daha yakından izlendiği yeni bir dönemin başlangıcı. 2026-2030 belgesi tam da bu kalıcı uyum evresini kurumsallaştırmayı hedefliyor.

Yükümlüler için ne değişiyor

Stratejinin pratik yükünü taşıyacak taraf, finansal sistemin yükümlü grupları. Bankalar, aracı kurumlar, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları için müşterinin tanınması, şüpheli işlem bildirimi, kayıt tutma ve uyum programı oluşturma yükümlülükleri belgenin denetim odağında. FATF'nin gri liste sonrası özellikle bankacılık dışı finansal alanlarda uygulama etkinliğini yakından izlediği düşünülürse, önümüzdeki dönemde denetimin bu kesimlerde yoğunlaşması bekleniyor.

Türkiye'de evlilik hem azalıyor hem sadeleşiyor. TÜİK'in 2026 başında yayımladığı 2025 verilerine göre evlenen çift sayısı 552 bin 237'ye indi ve bir önceki yıla kıyasla yüzde 3,1 geriledi; ilk evlenme yaşı da yükseldi. Bu tabloda düğün ekonomisi çifte baskı altında: hem daha az evlilik hem daha küçük tören, salon, catering, gelinlik ve fotoğraftan oluşan zinciri aynı anda daraltıyor.

Evlilik de küçülüyor, harcama da

Sektör temsilcilerinin anlatımı organizasyonun ölçeğinde başlıyor. Bakırköy'de yaklaşık 20 yıldır düğün salonu işleten Murat Aydın, hafta sonlarının artık dolmadığını, çiftlerin ilk sorusunun fiyat olduğunu ve davetli sayılarının yarı yarıya gerilediğini söylüyor. Rakamlar bu gözlemi daha geniş bir zemine oturtuyor: evlenen çift sayısındaki yüzde 3,1'lik düşüş, salonların doldurması gereken tören sayısının da azaldığı anlamına geliyor.

Maliyet kalemleri sıralandığında tablonun neden değiştiği görülüyor. Salon, yemek, fotoğraf ve video, gelinlik ve damatlık, müzik, kuaför ve organizasyon giderleri üst üste bindiğinde ortaya çıkan tutar; ev kurma, kira, beyaz eşya ve mobilya masraflarıyla aynı döneme sıkışıyor. Bu yarışta vazgeçilen ilk kalem çoğu zaman düğünün kendisi oluyor, hatta kimi nikâhta su ve içecek servisi bile kaldırılıyor.

Yarım milyon evlilik, iki yönlü daralan pazar

Rakamların işaret ettiği çift baskı burada. Bir yanda tören başına harcama küçülüyor; öte yanda evlilik sayısının kendisi geriliyor. İlk evlenme yaşının 2025'te erkeklerde 28,5, kadınlarda 26,0'a çıkması, hane kurma kararının ötelendiğini gösteriyor. Boşanma tarafında ise kaba boşanma hızı binde 2,26 ile 2001'den bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Salon, catering, gelinlik ve fotoğraf gibi birbirine bağlı bir hizmet zinciri için bunların toplamı, talep tabanının daralması anlamına geliyor.

Pandemi döneminde zorunlulukla başlayan sade nikâh alışkanlığının kalıcılaşması ise bu daralmayı geçici bir dalga olmaktan çıkarıp yapısal hâle getiriyor. O dönemde düğününü erteleyen ya da iptal eden çiftlerin çoğu büyük organizasyona geri dönmedi; bir dönem aylar öncesinden dolan salonlarda boş günler kalıcılaştı, belediyelerin nikâh salonlarındaki yoğunluk ise törenin ağırlık merkezinin resmî işleme kaydığını gösterdi.

Cepte kalan bütçe nereye gidiyor

Vazgeçilen organizasyon bütçesini ve nikâhta takılan altını bozdurmak yerine tutan çiftler, bu birikimi ev peşinatı, borç kapatma, otomobil ya da uzun süredir ertelenen bir tatil için değerlendiriyor. Takının değer saklama işlevi bu tercihte belirleyici oluyor.

Sosyolog Dr. Ayşe Demir, değişimi yalnızca ekonomiyle açıklamıyor; büyükşehirlerde yeni kuşağın evliliği daha bireysel bir karar olarak gördüğünü, Anadolu'da güçlü kalan geleneğin de şehirleşme ve ekonomik baskıyla mütevazılaştığını belirtiyor. Belediyelerin sosyal tesis, kır bahçesi ve parklarını düşük gelirli çiftlere sembolik ücretle açması yönündeki çağrılar da bu tablonun parçası. Düğün ekonomisinin küçülmesi kısa vadede hane bütçesini rahatlatsa da geniş bir hizmet sektörünün gelir tabanını aşındırıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Aynı fiyat artışlarına maruz kalan iki emekli grubu, temmuzda birbirinden ayrışan iki zam oranıyla karşı karşıya kaldı. TÜİK'in 3 Temmuz'da açıkladığı haziran verisiyle yılın ilk yarısına ait kümülatif enflasyon yüzde 17,76'ya ulaştı. SSK ve Bağ-Kur emeklisi kök aylığına bu oranda artış alırken, memur ve memur emeklisinin güncellemesi yüzde 13,52 olarak kesinleşti. Aradaki fark tesadüf değil, iki grubun bağlı olduğu hesap yönteminden kaynaklanıyor.

Temmuz maaş güncellemeleri, milyonlarca hanenin bütçesini doğrudan ilgilendiren ekonomi gündeminin ilk sırasında yer alıyor. SSK ve Bağ-Kur emeklisinin zammı doğrudan altı aylık enflasyona bağlıyken, memur ve memur emeklisinin artışı toplu sözleşme hükümlerine göre hesaplanıyor. Ayrışmanın kaynağı da tam bu ayrımda.

İki grup, iki farklı formül

SSK ve Bağ-Kur emeklisi için hesap sade: yılın ilk altı ayındaki enflasyon ne olduysa kök aylık o kadar artıyor. Ocaktan hazirana biriken yüzde 17,76'lık oran, bu emeklilerin temmuz zammı olarak doğrudan cebe giriyor. Memur ve memur emeklisinde ise devrede iki kalem var: 8. Dönem Toplu Sözleşme'yle yılın ikinci yarısı için baştan belirlenen yüzde 7'lik zam ve bunun üzerine eklenen enflasyon farkı. Haziran sonrası enflasyon farkı yüzde 6,08 olarak oluştu, yüzde 7'lik toplu sözleşme zammıyla birleşince toplam yüzde 13,52'ye ulaştı.

Aradaki 4,24 puan nasıl oluştu

Enflasyon farkı hesabı, toplu sözleşmeyle verilen yüzde 7'yi enflasyonun üzerine değil içine sayıyor. Altı aylık enflasyonun bu eşiği aşan bölümü memurun eline fark olarak geçiyor, aşmayan kısmı ise zaten peşinen verilmiş kabul ediliyor. Sonuçta SSK ve Bağ-Kur emeklisi enflasyonun tamamını alırken, memur ve memur emeklisi yüzde 13,52'de kalıyor ve altı aylık resmi enflasyonun 4,24 puan gerisine düşüyor.

Karakaş: seyyanen zam ve taban maaş tartışması

Sosyal Güvenlik Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, köşe yazısında bu tablonun memur emeklisi için bir güncelleme kaybına dönüştüğünü savundu. Karakaş'a göre asıl tartışma matematiksel oranın ötesinde. Yazar, 2023'ten bu yana memur emeklisine söz verilen ve kümülatif hesapla 22 bin lirayı aştığını belirttiği seyyanen zammın temmuzda da ödenmeyeceğini öne sürdü. Karakaş, en düşük memur emeklisi maaşını 27 bin 877 lira düzeyinde gösterdi ve söz verilen seyyanen artış yüzde 13,52'lik güncellemeye eklenseydi bu rakamın 57 bin liraya çıkacağını hesapladı. Bu değerlendirmeler yazarın kulis okumasına dayanıyor, resmi bir karar niteliği taşımıyor.

Kesinleşen tarafta ise taban aylık var. Hükümetin TBMM'ye sunduğu teklifle en düşük emekli maaşı 20 bin liralık tabandan 23 bin 552 liraya yükseltildi. Karakaş, bu formülün kök maaşı 20 bin liranın üzerinde olan ve yıllarca yüksek prim ödemiş emekliyi görece dışarıda bıraktığı görüşünde. Yazar, 2019'da 800 bin kişiyi kapsayan taban uygulamasının artık 5 milyonu aşkın emekliyi kapsar hale geldiğini vurguladı.

Memur ve memur emeklisinin temmuz zammı 15 Temmuz'da hesaplara yansıyacak. 2,5 milyonu aşan memur emeklisinin gözü, artışın en azından SSK ve Bağ-Kur oranına dengelenip dengelenmeyeceğinde. Ancak böyle bir adıma dönük resmi bir düzenleme şimdilik gündemde görünmüyor.

Çalışan her ay maaşından, işveren her bordroda İşsizlik Sigortası Fonu'na pay öder. Bu fonun bir önceki yıl topladığı primlerin ne kadarının işsizlik ödemesi dışındaki istihdam tedbirlerine harcanabileceği ise Resmi Gazete'de yayımlanan yeni bir Cumhurbaşkanı kararıyla 2026 için yüzde 50 olarak belirlendi. 4447 sayılı kanunun kalıcı sınırı yüzde 30; ancak bu tavan bugünkü kararla dört yıl üst üste aşılmış oldu.

Karar fonun neyini değiştiriyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 48. maddesinin yedinci fıkrasına dayanıyor. Bu fıkra, fon gelirlerinin işsizlik maaşı dışında hangi amaçlarla kullanılabileceğini sıralıyor: çalışanların mesleki vasıflarını yükseltmek, teknolojik dönüşüm nedeniyle işini kaybetme riski taşıyanları yeni alanlara yönlendirmek, işe yerleştirme ve danışmanlık hizmetleri sunmak, iş gücü piyasası araştırma ve planlama çalışmaları yapmak. Aynı çerçeve, fondan ödenmek üzere görevlendirilen sözleşmeli personelin mali ve sosyal haklarını da kapsıyor.

İstihdam ve sosyal güvenlik gündemindeki bu tür düzenlemelerin ortak özelliği, işsizlere doğrudan yapılan ödemeleri değil, fonun teşvik ve program tarafını ilgilendirmesi. Karara göre çalışanların mevcut işsizlik maaşlarında bir değişiklik söz konusu değil; genişleyen, biriken kaynağın aktif iş gücü programlarına aktarılabilecek dilimi. Kararın hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütecek.

Dört yıldır tekrarlanan bir tercih

Aynı yüzde 50 oranı 2023, 2024 ve 2025 yıllarına mahsus olmak üzere ayrı ayrı kararlarla belirlenmişti. Bugünkü karar bu diziyi dördüncü yıla taşıyor. Her kararın "o takvim yılına mahsus" olması dikkat çekici: kalıcı bir yasa değişikliğine gidilmiyor, yasadaki yüzde 30'luk tavan her yıl yürütme kararıyla yeniden yükseltiliyor.

Fonun geliri kısılırken kullanımı genişledi

Fonun kaynak yapısında bu yıl bir başka değişiklik daha oldu. Nisan 2026'da yayımlanan kararla fona ödenen devlet katkı payı yüzde 1'den yüzde 0,5'e çekildi; işçinin yüzde 1, işverenin yüzde 2'lik payı değişmedi. Böylece fonun gelir ayağı bir tarafta daralırken, biriken kaynağın istihdam tedbirlerinde kullanılabilecek dilimi diğer tarafta genişledi. Bu iki hareket, çalışan ve işveren primleriyle oluşan Türkiye'nin en büyük kamu fonlarından birinin ne yönde şekillendirildiğini birlikte gösteriyor.

Yurt dışında elde edilen kazançları 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutan yeni bir istisna yürürlüğe girdi; ancak aynı düzenleme paketi, yurt dışı varlıkların Türkiye'ye getirilmesini yüzde 5 peşin vergiye bağlıyor. Gelir İdaresi Başkanlığının Resmi Gazete'de yayımladığı tebliğler, kamuoyunda varlık barışı olarak bilinen uygulamanın bildirim, vergilendirme ve istisna esaslarını netleştirdi. Düzenleme hem yurt dışında yaşayıp Türkiye'ye yerleşen kişileri hem de varlığını yurda taşımak isteyen yatırımcıyı ilgilendiriyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliği, ekonomi gündemindeki vergi düzenlemeleri arasında son dönemin en geniş kapsamlılarından biri. Tebliğ, yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilmesiyle yurt içinde bulunup kayıtlarda yer almayan varlıkların kayda alınmasını düzenliyor.

Bildirim için son gün 31 Temmuz 2027

Gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışındaki varlıklarını 31 Temmuz 2027'ye kadar Türkiye'deki banka veya aracı kurumlara bildirebilecek. Bildirim, varlık sahibinin yanı sıra yetkili vekiller ya da kanuni temsilciler eliyle de yapılabiliyor. Banka ve aracı kurumlar, bildirilen varlıklar üzerinden yüzde 5 vergiyi peşin tahsil edip bildirimi izleyen ayın 15'ine kadar vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edecek.

İndirimli vergi hangi şarta bağlı

Düzenlemenin ayrıntısı burada devreye giriyor. Bildirilen varlığın vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında ya da girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulacağının taahhüt edilmesi halinde indirimli oran uygulanıyor. Düzenlemeyi değerlendiren hukukçulara göre tutma süresi uzadıkça oran kademeli düşüyor, beş yıllık taahhütte vergi sıfıra kadar inebiliyor. 1 Ocak 2027'den sonra yapılacak bildirimlerde ise oranlara yarım puan ekleniyor.

Şirketlere ve nitelikli personele teşvikler

Paket yalnızca bireyleri kapsamıyor. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, sanayi sicil belgesine sahip üretici kurumlar ile zirai üretim yapanların kazançlarına yüzde 12,5 oran uygulanmasına açıklık getirdi. Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan nitelikli personelin ücretinin, brüt asgari ücretin üç katına kadar olan kısmı istisna kapsamına alındı; İstanbul Finans Merkezi ile belirli endüstri bölgelerinde bu sınır beş kata çıkıyor. Teknogirişim şirketlerinin çalışanlarına bedelsiz ya da indirimli verdiği pay senetlerine ilişkin istisnanın hesabı ve payların elde tutulma süresi de tebliğde ayrıntılandırıldı.

Sermaye piyasası açısından dikkat çeken nokta, indirimli verginin devlet iç borçlanma senetleri, kira sertifikaları ve girişim sermayesi yatırım fonları gibi araçlara bağlanması. Bu şart, yurda getirilen varlığın bir bölümünün söz konusu araçlara yönelmesi ihtimalini gündeme taşıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da yeni işlem haftası, art arda gelen kar payı bildirimleriyle açılıyor. Lila Kağıt Sanayi, Özsu Balık, Meysu Gıda, LDR Turizm ve Panelsan Çatı, 6-11 Temmuz haftasında yatırımcısına nakit temettü ödeyecek beş şirket olarak öne çıkıyor. Ödemeler 8 Temmuz'da başlayıp 10 Temmuz'a kadar sürecek; hak kullanım tarihleri ise 6, 7 ve 8 Temmuz'a dağılıyor.

Bu hafta hangi şirket ne kadar dağıtıyor

Borsa İstanbul'daki temettü gündemi bu hafta beş şirkete yayılıyor. Haftanın en yüksek pay başına ödemesini Lila Kağıt Sanayi (LILAK) yapıyor: brüt 1,5254661 lira, yüzde 15 stopaj sonrası net 1,2966461 lira. Onu Panelsan Çatı (PNLSN) brüt 0,6879502 lira ve Özsu Balık (OZSUB) brüt 0,6166666 lira ile izliyor. Listenin en düşük pay başına tutarı ise Meysu Gıda'da (MEYSU): brüt 0,05 lira.

LDR Turizm (LIDER) bu hafta temettüsünün tamamını değil, dört takside bölünen ödemenin ikinci dilimini dağıtacak. Bu dilim pay başına brüt 0,0356506 lira; kalan taksitler yılın ilerleyen aylarında ödenecek. Tutarların tümü şirketlerin KAP'a ilettiği kar payı bildirimlerine dayanıyor.

Ödeme takvimi 8 Temmuz'da başlıyor

Takvimin ilk durağı 8 Temmuz. Hak kullanım tarihi 6 Temmuz olan Lila Kağıt ve Özsu Balık, temettülerini bu gün ödeyecek. Meysu Gıda'nın ödemesi 9 Temmuz'da, LDR Turizm ile Panelsan Çatı'nın ödemeleri ise 10 Temmuz'da hesaplara geçecek.

Temettüde hak kazanmak için ne gerekir

Bir şirketin dağıttığı temettüye hak kazanmanın koşulu, payı hak kullanım (ex) tarihinde portföyde bulundurmaktır. Bu tarihte pay, temettü hakkı olmadan işlem görmeye başlar ve açılış referans fiyatı, dağıtılan brüt kar payı kadar aşağı çekilir. Yani temettü tek başına yeni bir kazanç yaratmaz; hesaba geçen nakit kadar payın piyasa değeri düşer.

Bu nedenle temettü ödemesi tek başına bir alım gerekçesi olarak okunmaz. Kar payı verimi, şirketin bilançosu, dağıtım sürekliliği ve payın güncel fiyatı birlikte değerlendirildiğinde anlam taşır. Stopaj oranı da net tutarı doğrudan etkiliyor; tablodaki net sütunu, yüzde 15 kesinti sonrası yatırımcının eline geçecek tutarı gösteriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Bank of America, 3 Temmuz seansında Borsa İstanbul'da tercihini iki karşıt yönde kullandı: bir yanda bankalardaki pozisyonunu azaltırken, diğer yanda savunma ve sanayi hisselerinde alıcı tarafta yer aldı. Endeks24'ün kapanan seansa ait BIST takas verisi üzerinde yaptığı tarama, net satışta YKBNK'yi 1,29 milyar TL, AKBNK'yi 1,10 milyar TL ile ilk sıralara taşırken, net alım tarafında ASELS'i 469,6 milyon TL ile açık ara öne çıkardı. Söz konusu rakamlar tek bir kurumun henüz kesinleşmemiş takas hareketlerinden okunmakta; piyasanın genelini değil, yalnızca BofA'nın o günkü yönelimini yansıtmaktadır.

Kurumun satış tarafındaki tercihi, günün genel görünümüyle örtüştü. Borsa İstanbul'daki bankacılık cephesi o seansta baskı altındaydı; bankacılık endeksi XBANK yüzde 4,7 gerileyerek 17.379 seviyesine indi ve YKBNK gün içinde devre kesiciye takıldı. BofA'nın en çok sattığı ilk on hissenin altısı bankaydı; Yapı Kredi ile Akbank'ı İş Bankası, Garanti, Halkbank ve Vakıfbank izledi.

Satışın merkezinde bankalar vardı

Defterin ağırlığı net biçimde bankalardaydı. Satış listesinin ilk iki sırasındaki Yapı Kredi ve Akbank'ın net satışı, tek başına 2,4 milyar TL'yi buldu. Bu hareketi açıklayan şirket bazlı bir KAP bildirimi bulunmuyor; YKBNK'de gün içi görülen devre kesici, sert düşüşün nedeni değil sonucu. Tablo bu yüzden tekil bir şirket haberinden çok, sektör geneline yayılan bir banka satışını yansıtıyor.

Alım savunma ve sanayiye kaydı

Alım tarafı ise savunma ve sanayi ekseninde toplandı. Aselsan seansı yüzde 3,8 yükselişle 399,5 liradan kapatırken BofA'nın günün en çok aldığı hisse oldu; onu Tüpraş, Turkcell, Şişecam ve Ford Otosan izledi. Listenin geneli banka dışı, ihracat ve savunma temalı isimlerden oluşuyordu, yani satılan bankaların bıraktığı ağırlık farklı bir sektör kümesine kaydırılmıştı.

Yatırımcı bu tabloyu nasıl okumalı

Takas verisi bir kurumun belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını gösterir, ancak tek kurumun yönelimi piyasanın yönü için bağlayıcı bir işaret değildir. Geçmiş takas hareketi gelecekteki fiyatı garanti etmez. Aynı paya birden çok göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar; bu bir uyarıdır, alım ya da satım çağrısı değil. BofA'nın bir günlük rotasyonu "ben ne yapmalıyım" sorusunun yanıtı değil, yalnızca tek bir yabancı kurumun o günkü tercihidir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Şa-Ra Enerji'nin halka arz öncesi birim pay değeri, Tera Yatırım'ın hazırladığı fiyat tespit raporunda 87,54 lira olarak hesaplandı. Yatırımcıya satış fiyatı ise yüzde 20 iskonto uygulanarak 70,00 liraya belirlendi. Rapor, şirketin ağırlıklandırılmış özkaynak değerini 35,02 milyar lira üzerinden konumlandırırken, halka arza esas iskontolu özsermaye değerini 28 milyar liraya çekti.

Değerleme hangi yöntemlere dayandı

Türkiye'deki halka arz gündemindeki hareketliliğin son halkalarından biri olan Şa-Ra Enerji için rapor, iki ana yönteme eşit ağırlık verdi. İndirgenmiş Nakit Akışları (İNA) yöntemiyle 2026-2036 projeksiyonları üzerinden 35,46 milyar lira özkaynak değeri hesaplandı. Çarpan analizinde ise yurtiçi BIST Sınai ve BIST Metal Ana endekslerindeki benzer şirketler ile yurtdışı emsallerin FD/FAVÖK çarpanları kullanıldı; bu yaklaşımdan 34,58 milyar liralık değere ulaşıldı. İki yöntemin yüzde 50'şer ağırlıklandırılmasıyla ortaya çıkan 35,02 milyar liralık özkaynak değeri, 400 milyon liralık çıkarılmış sermayeye bölününce pay başına 87,54 lirayı verdi.

Halka arzın büyüklüğü ne kadar

Halka arz, sermaye artırımı ve ortak satışı yoluyla gerçekleşecek. Toplam 89 milyon nominal payın 44,5 milyonu sermaye artırımından, 44,5 milyonu mevcut ortakların satışından oluşuyor. 70,00 liralık fiyat üzerinden halka arzın büyüklüğü 6,23 milyar liraya ulaşıyor. Arz sonrası şirketin çıkarılmış sermayesi 444,5 milyon liraya, piyasa değeri ise 31,12 milyar liraya çıkıyor; halka açıklık oranı yüzde 20,02 olarak hesaplandı. Talep toplama, 8-9 ve 10 Temmuz tarihlerinde üç güne yayılacak.

Yatırımcı neye dikkat etmeli

İskontolu fiyatın değerleme çıktısının altında kalması, payın kesin olarak ucuz olduğu anlamına gelmiyor. Fiyat tespit raporundaki değer; İNA projeksiyonları ve seçilen emsal şirket çarpanları gibi varsayımlara dayanıyor ve farklı yöntemler farklı sonuçlar üretebiliyor. Talep, 8-9 ve 10 Temmuz'da toplanacak; SARAE koduyla işlem görmesi beklenen payın borsadaki fiyatı ise talep yoğunluğu ve piyasa koşullarıyla şekillenecek. Dağıtım yönteminin eşit mi yoksa oransal mı olacağı izahnamede yer alıyor. Yatırımcının kararını, kısa vadeli beklentiden çok bu resmi belgeler ve kendi araştırması üzerinden vermesinin daha sağlıklı olacağı değerlendiriliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Astor Enerji, Türkiye'nin elektrik iletim şebekesini işleten TEİAŞ'ın açtığı bir ihalede 816 milyon TL'lik en avantajlı teklifi sunarak işin sahibi oldu. Sözleşmenin imzalandığı, 3 Temmuz sabahı Kamuyu Aydınlatma Platformu'na bildirildi ve haberin ardından şirket payları aynı seansta yüzde 5,72 yükselerek 319 liradan kapandı.

İhalenin konusu ve tarafları

İhaleyi, ülkenin yüksek gerilim iletim şebekesini işleten Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) açtı. Konu, dört adet mobil trafo merkezi ile dört adet orta gerilim ünitesinin ve yedek malzemelerin temini. Astor Enerji, Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki açıklamaya göre 816 milyon TL'lik kısımda en avantajlı teklifi vererek birinci sırada yer aldı ve kesinleşen ihale kararının ardından 2 Temmuz'da sözleşmeyi imzaladı. Enerji iletim tarafındaki yatırımlar, yerli trafo üreticileri için düzenli bir talep kalemi oluşturuyor.

Hissenin tepkisi ne oldu

Payların gelişmeye tepkisi belirgin oldu. ASTOR, 3 Temmuz seansında yüzde 5,72 değer kazanarak bir önceki kapanışı olan 301,75 liradan 319 liraya çıktı; günlük işlem hacmi 52,8 milyon lot düzeyinde gerçekleşti. Sözleşme bir gün önce, 2 Temmuz'da imzalanmış, hisse o seansta da yüksek hacimle yükselmiş, ihale ise ertesi sabah kamuoyuna duyurulmuştu. Bu sıralama, beklentinin bir bölümünün fiyata önceden yansımış olabileceğini düşündürüyor; eldeki veri bunun ötesinde bir çıkarımı desteklemiyor. Teknik tarafta pay, 20 ve 50 günlük ortalamalarının üzerine çıktı; RSI 61 dolayında, yani aşırı alım bölgesine yakın ancak orada değil ve MACD göstergesi yükseliş sinyaline döndü.

Yatırımcı açısından tablo

Kazanılan iş, şirketin sipariş defterine somut bir katkı ve enerji iletimi tarafındaki talebin sürdüğünün işareti. Öte yandan büyüklüğü, tek başına gelir tablosunu dönüştürecek ölçekte değil; ihale bedelinin cirodaki payı yüzde 2,31 olarak açıklandı. Dolayısıyla haber olumlu, fakat asıl belirleyici olan, bu tür siparişlerin süreklilik kazanıp kazanmayacağı ve teslimat takvimi. Tek günlük sert yükselişin kalıcılığı da izleyen seanslarda hacmin seyriyle netleşecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da güne yükselişle başlayan BIST 100 endeksi, günün ikinci yarısında gelen satış baskısıyla kazançlarını geri verdi ve yönünü aşağı çevirdi. Yüzde 0,39 artışla 14.511,73 puandan açılan endeks, kapanışta yüzde 0,26 değer kaybederek 14.417,91 puana geriledi. Günün asıl belirleyicisi, yüzde 2,88 kaybeden bankacılık endeksi oldu.

Önceki günü yüzde 0,73 kazançla 14.455,03 puandan tamamlayan endekste, güne taşınan olumlu havanın kalıcı olmadığı görüldü. Borsa İstanbul'daki genel görünüm, gün boyunca sektörler arasında belirgin bir ayrışmaya sahne oldu.

Endeks artıda açılıp ekside kapandı

Endeksin gün içinde 14.500 puanın üzerinde tutunma çabası, öğleden sonra artan satışlarla sonuçsuz kaldı. Bankacılık hisselerinin endeks içindeki ağırlığı, seansın ikinci yarısındaki geri çekilmeyi belirgin biçimde derinleştirdi.

Bankacılık geriledi, metal eşya makina öne çıktı

Sektör endekslerinde tablo net biçimde ikiye ayrıldı. En sert kayıp bankacılık endeksinde görülürken, holding endeksi de değer kaybetti. Buna karşın metal eşya makina endeksi günün en güçlü performansını sergiledi.

Enflasyon verisi ve küresel görünüm

Yurt içinde haziran ayı enflasyon verileri de takip edildi. Tüketici Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 0,99, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ise yüzde 1,8 arttı. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 32,11, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,09 olarak gerçekleşti.

Küresel tarafta, ABD'de beklentilerin altında kalan tarım dışı istihdam verisi öne çıktı. Zayıf istihdam verisinin ABD Merkez Bankası'nın yakın vadede faiz artırımına yönelme olasılığını azalttığı değerlendirilirken, uluslararası piyasalarda karışık bir seyir izlendi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye, Avrupa'nın savunma raflarında görmek istediği insansız hava araçlarını ve elektronik harp sistemlerini üretiyor; ama Avrupa Birliği'nin yeni ortak savunma projelerinin ana finansman kapısında bir üye ülke gibi durmuyor. AB Komisyonu'nun İHA'dan füze savunmasına, uzaydan doğu sınırının korunmasına uzanan 5 büyük projesi (EDPCI) ve bunları besleyen 1,5 milyar avroluk EDIP programı, aday ülke Türkiye'ye ortak tedariklere katılma imkânı tanıyor. Ancak üretilecek ürünün bileşen maliyetinin yüzde 65'inin Avrupa içinden gelmesi şartı, Türk sanayisini kalan yüzde 35'lik dış halkaya yerleştiriyor.

Türkiye neden dış halkada kalıyor

Kural ilk bakışta teknik görünse de sonucu belirliyor. AB, EDIP çatısı altındaki projelerde üretilecek savunma ürününün bileşen maliyetinin en az yüzde 65'inin AB üyeleri, Ukrayna, Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn'dan gelmesini istiyor. Aday ülke sıfatıyla Türkiye ortak tedarik süreçlerine girebiliyor, fakat İngiltere ve Kanada ile birlikte kalan yüzde 35'lik dilimde konumlanıyor. Türk firmaları projelere tedarikçi olarak katılabilir, ancak bir üye devletin sahip olduğu tam erişime bugün için ulaşamıyor.

Avrupa'daki savunma sanayisi genişlemesi, son yıllarda insansız sistemler, elektronik harp ve akıllı mühimmatta rekabetçi hale gelen Türk üreticileri için aynı anda hem fırsat hem sınır anlamına geliyor. Fırsat, Avrupa'nın hızlı ve maliyet etkin üretime duyduğu ihtiyaçtan doğuyor; sınırı ise içerik kuralı çiziyor.

İkili anlaşmalar kapıyı aralıyor

Brüksel merkezli mekanizmalar tıkalıyken ikili iş birlikleri işlemeye devam ediyor. Baykar ile İtalyan Leonardo'nun, Türk yapımı insansız hava araçlarının İtalya'da üretimi için vardığı anlaşma bu yolun somut örneği olarak gösteriliyor. Bazı Avrupalı yetkililer, Türkiye'nin ortak tedarik mekanizmasının parçası olmasının ülkenin Avrupa savunma pazarına entegrasyonunu hızlandıracağını savunuyor. Bu yaklaşım, üyelik olmadan da entegrasyonu derinleştirme arayışının bir parçası.

Önümüzdeki eşik

Türkiye'nin daha geniş erişimi siyasi bir düğüme takılı. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin ikili sorunları gerekçe göstererek oy birliği kuralı üzerinden gündeme getirdiği veto tehdidi, Ankara'nın SAFE benzeri mekanizmalara tam katılımının önündeki başlıca engel olarak öne çıkıyor. Öte yandan 7-8 Temmuz'daki NATO Ankara Zirvesi öncesinde Türkiye, Avrupa'nın güvenliğine sunduğu katkının karşılığında savunma sanayisinde daha kurumsal bir yer talep ediyor. AB Komisyonu'nun 5 projesi Konsey onayından geçtiğinde, Türk sanayisinin bu tablodaki yeri de netleşecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bugün duyurduğu tarım kredisi paketi doğrudan çiftçinin ve hayvan üreticisinin finansmanını hedefliyor; ne var ki paketi kullandıracak olan Ziraat Bankası borsada işlem görmüyor. Bu nedenle Borsa İstanbul tarafındaki etki birinci elden değil, kredinin harcanacağı tedarik zinciri üzerinden kuruluyor. Paketin yöneldiği başlıklara bakıldığında olası kanallar belirginleşiyor: tarım makinesinde Türk Traktör, çiftçinin kendi elektriğini üretmesini teşvik eden koldan güneş enerjisi tarafında Smart Güneş ve Kontrolmatik, artan süt arzından Pınar Süt, yem ve beyaz et tarafında Banvit. Bu bir kazanç listesi değil, paketin hangi sektörlere temas ettiğinin haritasıdır; kredinin şirket gelirlerine yansıması dolaylı ve kademelidir.

Paketin çekirdeği hayvancılıkta

Erdoğan, süt hayvancılığı yatırımlarında kredi tavanını 60 milyon liraya, besicilik yatırımlarında 40 milyon liraya kadar çıkardıklarını açıkladı. Küçükbaş hayvancılıkta limit 2 milyon liraya, büyükbaşta 3 milyon liraya yükseltildi; krediler 2 yıla kadar geri ödemesiz kullandırılacak. Ayrı bir başlık ise çiftçinin kendi elektriğini üretmesini teşvik ediyor: bu kol için 8 yıl vadeli, yüksek sübvansiyonlu ve 15 milyon liraya kadar kredi öngörülüyor. Limitler önceki dönemlere göre belirgin biçimde artırıldı. Paketin muhatabı üretici olsa da, bu tür teşviklerde Borsa İstanbul'daki ilgili sektör hisseleri de yatırımcı ilgisi çekebiliyor.

Borsaya etki neden birinci elden değil

Kredinin dağıtıcısı Ziraat Bankası halka açık olmadığından, paketin hacmi hiçbir BIST şirketinin gelir tablosuna doğrudan girmiyor. Etki, kredinin harcanacağı yerlerden geçiyor: traktör ve ekipman, güneş paneli ve kurulum, yem, süt ve et işleme tesisleri. Talep bu kalemlerde somutlaştığı ölçüde ilgili şirketlerin cirosuna yansıyabilir. Bu da etkiyi doğası gereği dolaylı, zamana yayılan ve garantisiz kılıyor.

Hangi hisseler pakete nasıl bağlanıyor

Mekanizasyon kolunda en dolaysız isim Türk Traktör (TTRAK). Elektrik üretimi teşviki, tarımsal güneş enerjisi sistemlerine talep doğurabileceği için Smart Güneş (SMRTG) ve Kontrolmatik (KONTR) ile ilişkilendiriliyor. Süt hayvancılığındaki kapasite artışı orta vadede çiğ süt arzını büyütürse Pınar Süt (PNSUT), besicilik ve yem tarafındaki hareket ise Banvit (BANVT) için girdi anlamına gelebilir. Aşağıdaki seviyeler 3 Temmuz seansında, saat 16.23 itibarıyla ve yaklaşıktır; birçok isim 52 haftalık bandının alt bölgesinde bulunuyor, bu da tek başına bir kazanç göstergesi değildir.

Yatırımcı için doğru soru hangi hissenin ucuz olduğu değil, paketin yarattığı talebin hangi şirketin gelirine ne zaman ve ne kadar döneceğidir. Bu netleşene kadar seviyeler tek başına yön göstermez.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Küresel hisse senedi fonları 1 Temmuz haftasında 10,44 milyar dolar çekerken, gelişen piyasalar bu tablonun tamamen dışında kaldı. LSEG Lipper verilerine göre gelişen piyasa hisse fonları üst üste 10. haftada da satışla karşılaştı ve 5,14 milyar dolar net çıkış yaşandı. Aynı kümede tahvil fonlarından da 622 milyon dolar çıktı. Para büyük olgun piyasalara akarken, Türkiye'nin de içinde yer aldığı gelişen piyasa grubu yabancı iştahının en zayıf halkası olmayı sürdürüyor.

Bu ayrışma, gelişen piyasalardaki sermaye hareketleri açısından tek haftalık bir dalgalanmanın ötesine geçiyor. On haftaya yayılan kesintisiz çıkış, yabancı yatırımcının bu piyasalara dönük temkininin konjonktürel olmaktan çıkıp yerleşik bir eğilime dönüştüğüne işaret ediyor.

Para hangi piyasalara akıyor

Haftanın tablosu net bir yön ayrışmasını gösteriyor. Gelişmiş piyasalarda Asya fonları 7 milyar dolarla yedi haftanın en yüksek girişini kaydederken, ABD fonlarına 1,03 milyar dolar, Avrupa fonlarına 337 milyon dolar geldi. Aynı dönemde gelişen piyasa hisseleri satış baskısı altında kaldı.

Gelişen piyasalar neden geride kalıyor

Sermayeyi olgun piyasalara çeken en güçlü etken teknoloji hisselerine dönük iyimserlik. MSCI Dünya Endeksi geçen hafta yüzde 2,07 gerilese de yatırımcılar bu düşüşü teknoloji pozisyonlarını artırmak için fırsat olarak okudu. Teknoloji sektörü fonları, bir önceki haftaki 17,83 milyar dolarlık satışın ardından 8,9 milyar dolar çekti.

Risk iştahının seçici işlediği bu ortamda para piyasası fonlarına 32,55 milyar dolar, tahvil fonlarına ise 14,47 milyar dolar giriş oldu. Yatırımcı riskten tümüyle kaçmıyor; getiriyi olgun piyasalarda ve nakde yakın araçlarda arıyor.

Türk yatırımcı için ne anlama geliyor

Türkiye, Lipper'ın gelişen piyasa tanımı içinde yer aldığından bu çıkış dalgası doğrudan yerel piyasayla ilgili. Yabancının gelişen piyasa genelinden çekilmesi, Borsa İstanbul'daki yabancı payı ve kur üzerinde dolaylı bir baskı unsuru olarak izleniyor. Öte yandan tablo tek yönlü değil: kendine özgü hikâyesi güçlenen gelişen piyasalar bu genel eğilimden kopabiliyor.

Altın tarafında ise kurumsal akış zayıf seyrediyor. Değerli metal fonları üst üste yedinci haftada da çıkış vererek 1,85 milyar dolar kaybetti. Bu tablo, fiyat gücünü koruyan altına yatırım fonu iştahının aynı hızda eşlik etmediğini gösteriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'un gösterge endeksi BIST 100, son bir yıllık dönemde tasarruf sahibini enflasyona karşı korudu. 30 Haziran 2025'te 9.948,51 puan olan endeks, 30 Haziran 2026'da 14.121,83 puandan kapanarak bu sürede yüzde 41,95 değer kazandı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 3 Temmuz'da açıkladığı verilere göre haziranda yıllık tüketici enflasyonu yüzde 32,11'e geriledi. Böylece endeksin nominal getirisi aynı dönemin enflasyonunun yaklaşık 10 puan üzerinde gerçekleşti ve yatırımcının reel kazancı pozitif bölgede kaldı.

Endeks enflasyonun ne kadar önüne geçti

Endeks24'ün getiri kıyaslaması, BIST 100'ün bir yıllık nominal getirisini aynı dönemin resmi enflasyonuyla yan yana koyuyor. Endeksin 30 Haziran 2025 kapanışı 9.948,51 puan, 30 Haziran 2026 kapanışı ise 14.121,83 puan oldu. Buradan çıkan yüzde 41,95'lik nominal getiri, TÜİK'in haziran için açıkladığı yüzde 32,11'lik yıllık tüketici enflasyonunun yaklaşık 10 puan üzerinde. Enflasyon mayıstaki yüzde 32,61 düzeyinden gerilerken, endeksle enflasyon arasındaki reel makas yatırımcı lehine bir miktar açıldı.

Bu fark, getirinin enflasyondan arındırılmış reel kısmını işaret ediyor. Enflasyon etkisi düşüldüğünde endeksin reel getirisi yaklaşık yüzde 7,5 düzeyinde kalıyor. Yani borsadaki yükseliş yalnızca fiyat artışlarını telafi etmekle kalmamış, paranın alım gücünün üzerinde bir kazanç da bırakmış görünüyor.

Yıl boyunca yol düz gitmedi

Yıllık tablonun pozitif kapanması, on iki ayın tamamında borsanın enflasyonu geçtiği anlamına gelmiyor. Getiri kıyaslamasının seyri, dönemin bir bölümünde endeksin enflasyon çizgisinin gerisine düştüğünü, reel getirinin geçici olarak negatife döndüğünü gösteriyor. Toparlanma daha çok dönemin ikinci yarısındaki yükselişten geldi. Bu nedenle bir yıllık ortalama getiri, yıl içinde farklı zamanlarda yatırıma giren tasarruf sahiplerinin yaşadığı deneyimi tam yansıtmıyor.

Yatırımcı açısından ne anlama geliyor

Piyasa katılımcılarına göre reel getirinin pozitif bölgede kalması, hisse senedinin enflasyona karşı koruma aracı olarak öne çıktığı dönemlerle uyumlu. Haziranda yıllık enflasyonun mayıstaki yüzde 32,61'den yüzde 32,11'e gerilemesi, enflasyonu sabit kalan bir getiri karşısında değil, gerileyen bir eğilim karşısında değerlendirmeyi gerektiriyor. Ancak geçmiş bir yıllık performans, gelecekteki getiri için bir güvence sağlamıyor; endeks getirisi tek tek hisselerin performansından da ayrışabiliyor. Bir yıllık reel kazancın büyük ölçüde belirli bir dönemdeki yükselişe dayanması, getirinin zaman içinde dalgalı seyredebileceğini hatırlatıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da yabancı takası bir yandan belirli hisselerde birikirken bir yandan başkalarından hızla çekildi. İş Yatırım'ın 3 Temmuz'da yayımladığı günlük yabancı oranları tablosu, 2 Temmuz seansında yabancı payının en çok BINHO'da 2,65 puan arttığını, en çok BIGEN'de 4,66 puan gerilediğini gösterdi. Aynı gün DAPGM ve MANAS alım tarafında, BESTE ile TTKOM satış tarafında öne çıktı.

Borsa İstanbul'daki yabancı yatırımcı akışı günlük izlenen göstergelerden biri, bu tablo da o akışın 2 Temmuz fotoğrafını veriyor. Rakamlar seçilmiş aracı kurumların takas toplamlarından hesaplanıyor ve tek bir seansın hareketini gösteriyor.

Yabancı dün hangi hisselerde ağırlığını artırdı

Günlük değişimde yabancı payını en çok artıran üç isim BINHO, DAPGM ve MANAS oldu. Çıkış tarafında BIGEN tek başına 4,66 puanlık gerilemeyle listenin en tepesinde yer aldı, onu BESTE ve TTKOM izledi. Aşağıdaki tablo, 2 Temmuz seansındaki puan bazlı hareketi tek ölçekte karşılaştırıyor.

Tabloda dikkat çeken bir ayrışma var: yabancı payının arttığı BINHO, DAPGM ve TABGD gibi isimlerin çoğu aynı gün fiyat bazında geriledi. Yani takas verisi bu paylarda yabancı ağırlığının yükseldiğini gösterirken, fiyat tarafı bu alımı doğrudan yukarı taşımadı. Genelde ise yabancı payı seans boyunca 0,18 puan artışla 32,66 seviyesine geldi.

Tek seansın hareketi ne anlatır, ne anlatmaz

Takas verisi, yabancı yatırımcının belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını gösterir, ancak bu yönelim piyasanın genel yönü için bağlayıcı bir sinyal değildir. Geçmiş takas akışı gelecekteki fiyatı garanti etmez. Aynı paya birden çok göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar, bu bir uyarıdır, alım çağrısı değildir.

Günlük fotoğrafın altında daha yavaş bir eğilim var. Yabancı payı bir günde 0,18 puan artsa da yıl içinde 4,33 puan gerilemiş durumda. Bu nedenle tek seanslık alımlar, uzun vadeli çıkış trendini tersine çeviren bir dönüş olarak değil, o eğilim içindeki günlük dalgalanmalar olarak okunmalı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'de yatırım fonlarına para koyan tasarruf sahibi sayısı 5,89 milyona, portföy büyüklüğü 10 trilyon liraya dayandı. Ancak bu servet tabana yayılmış değil. Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun 30 Haziran verilerine göre toplam portföyün yüzde 80,3'ü, yani 7,9 trilyon lira, yalnızca 95 bin 210 yatırımcının elinde bulunuyor.

Servetin dörtte üçünden fazlası büyük portföylerde

Fonlarda yatırımı 10 milyon lira ve üzerinde olanların sayısı 95 bin 210 ile sınırlı. Bu grup, 5,89 milyonluk toplam yatırımcı kitlesinin yüzde 2'sinden azına denk geliyor; buna karşın portföyün 7,9 trilyon liralık bölümü onların elinde toplanıyor. Mayıs ayına kıyasla 10 milyon lira ve üzeri portföye sahip yatırımcı sayısı yalnızca 210 kişi arttı. Aylık büyümede ağırlığı, 10 milyon lira üzeri ile 5 ile 10 milyon lira arası portföyü olanlar taşıdı.

Fon portföyündeki genişleme son bir yılda hız kazandı. Haziran 2025'teki 6,05 trilyon liradan yüzde 64,8 artışla bugünkü düzeyine ulaşan portföy, sermaye piyasalarındaki büyümenin en somut göstergelerinden biri oldu. Buna karşın yatırımcı sayısındaki artış yüzde 5,4'te kaldı. Yani büyümenin kaynağı yeni yatırımcıdan çok mevcut portföylerin değer kazanması.

Büyük ve küçük yatırımcı arasındaki tablo

Fonların toplam mevduata oranı üçte bire, hisse senedi piyasa değerine oranı ise yüzde 50'ye yaklaştı. BDDK verilerine göre 26 Haziran itibarıyla toplam mevduat 30,3 trilyon liraydı; fonların 10 trilyona dayanması, tasarrufun bir bölümünün mevduattan fona yön değiştirdiğine işaret ediyor. Fon yatırımcısının yüzde 99'u yerli; yabancıların portföydeki payı yüzde 4,4 ile sınırlı.

Getiri, fonun türüne göre keskin ayrışıyor

Aynı çatı altındaki fonlar son bir yılda çok farklı sonuçlar üretti. TEFAS verilerine göre en çok kazandıran serbest şemsiye fonları yüzde 69,09 getiri sağladı. Para piyasası fonları yüzde 48,68, hisse senedi fonları yüzde 42,06 ile takip etti. Listenin sonunda ise yüzde 37,55 ile kıymetli madenler fonları yer aldı. Böylece en iyi ile en kötü performans arasındaki fark 31 puana yaklaştı. Artan ilgiye paralel, Sermaye Piyasası Kurulu son bir ayda iki bültenle 21 yeni fonun kuruluşuna onay verdi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.