ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İsrail’e toplam 2,8 milyar dolar değerinde yeni bir mühimmat paketi satmayı planlıyor. Satış hakkında bilgi sahibi bir ABD’li yetkiliye göre paket, 20 bin MK-84 ile 20 bin BLU-117 tipi 2.000 librelik bombayı içeriyor.

Planlanan satış, büyük silah satışlarını değerlendiren ilgili Kongre komitelerine gayriresmî olarak iletildi. Bu aşamada satış kesinleşmiş değil; resmî Kongre bildirimi de tamamlanmadı. ABD Dışişleri Bakanlığı ile İsrail’in Washington Büyükelçiliği haberin yayımlandığı sırada kamuya açık bir açıklama yapmadı.

2025’te 35 bin 529 bomba gövdesi için onay verilmişti

ABD Dışişleri Bakanlığı, 28 Şubat 2025’te İsrail’e tahmini 2,04 milyar dolar değerinde ayrı bir mühimmat satışına onay vermişti. ABD Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansı’nın (DSCA) bildirimine göre bu paket 35 bin 529 adet MK-84 veya BLU-117 genel maksat bomba gövdesi ile 4 bin I-2000 delici savaş başlığını kapsıyordu. Teslimatların 2026’da başlaması öngörülmüştü.

Yeni planın miktarı, 2025’te bildirilen paketten farklı bir yapıya sahip. Son planda 20 bin MK-84 ve 20 bin BLU-117 olmak üzere toplam 40 bin adet 2.000 librelik bomba belirtilirken, önceki resmî bildirim MK-84 ve BLU-117 için ortak toplam miktar veriyordu. Bu nedenle iki paket ürün dağılımı bakımından birebir aynı değil.

ABD’de İsrail’e destek tartışması sürüyor

Silah satışı planı, ABD’de İsrail’e verilen desteğin kamuoyunda daha fazla tartışıldığı bir döneme denk geldi. Quinnipiac Üniversitesi’nin 24 Haziran 2026 tarihli ulusal anketinde kayıtlı seçmenlerin yüzde 48’i ABD’nin İsrail’e fazla destek verdiğini söyledi; Demokrat seçmenlerde bu oran yüzde 66 olarak ölçüldü.

Quinnipiac’ın 3-6 Eylül 2026’da yaptığı daha yeni ankette de seçmenlerin yüzde 48’i ABD’nin İsrail’e fazla destek verdiğini belirtti. Demokratlarda oran yüzde 67’ye çıktı. Araştırma, ülke genelinde 970 kayıtlı seçmenle yapıldı ve hata payı yüzde 3,9 puan olarak açıklandı.

ABD’nin İran’a karşı altı aydır sürdürdüğü savaşın doğrudan maliyeti 1 Ağustos itibarıyla 38 milyar dolara ulaştı. Kongre Bütçe Ofisi (CBO), harcamaların ayda yaklaşık 3 milyar dolar artabileceğini, çatışmanın 2027’nin ilk üç ayında ABD enflasyonunu 0,5 puan yükseltebileceğini hesapladı.

CBO’nun hesabı, son dönemde Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırılar ile bölgedeki ABD askeri tesislerine yapılan yeni saldırıların maliyetini içermiyor. Savaşın borçlanmayla finansmanından doğacak faiz giderleri de toplamın dışında tutuldu; bu kalemlerin faturayı daha da büyütebileceği belirtiliyor.

Mühimmat stoklarının yenilenmesi beş yıl sürebilir

CBO’ya göre maliyetin büyük bölümü mühimmat stoklarının hızlı tüketilmesinden kaynaklanıyor. Kurum, kritik mühimmatın yeniden tamamlanmasının beş yıla kadar uzayabileceğini değerlendiriyor. Özellikle füze önleyicilerdeki açığın, başka bir büyük çatışma halinde Pentagon’un hareket alanını daraltabileceği uyarısı yapıldı.

Savunma Bakanı Pete Hegseth, 21 Temmuz’daki Senato oturumunda savaşın maliyetini 37,5 milyar dolar olarak açıklamış ve mühimmat stoklarını yenilemek için yaklaşık 90 milyar dolarlık acil finansman istemişti. CBO’nun yeni hesabı, bu açıklamadan sonraki maliyet baskısının sürdüğünü gösteriyor.

Nisan ayındaki resmi maliyet 25 milyar dolardı

Pentagon’un 30 Nisan’da açıkladığı ilk resmi hesapta savaşın maliyeti 25 milyar dolar düzeyindeydi. Endeks24’ün önceki haberinde bu tutarın büyük ölçüde mühimmat sevkiyatı ve operasyonel bakım giderlerinden oluştuğu aktarılmıştı. CBO’nun 38 milyar dolarlık hesabı, savaşın bütçe yükünün sonraki aylarda da büyüdüğünü ortaya koyuyor.

Enerji şoku enflasyon ve bütçe baskısını artırıyor

Hürmüz Boğazı ve Körfez’deki enerji tesislerine yönelik saldırıların petrol ve yakıt fiyatlarını yükseltmesi, savaşın bütçe dışındaki ekonomik etkisini büyüttü. CBO, enerji kaynaklı baskının 2027’nin ilk üç ayında enflasyonu 0,5 puan artırabileceğini öngörüyor.

Savaş maliyeti, ABD’nin zaten yüksek olan borç yüküne de ek baskı yaratıyor. Ülkenin toplam kamu borcu ağustosta 40 trilyon doları aşarken, CBO hesabında savaşın finansmanı için yapılacak borçlanmanın faiz maliyetleri yer almıyor.

CBO incelemesi mart ayında talep edildi

Temsilciler Meclisi Bütçe Komitesi’nin en kıdemli Demokrat üyesi Brendan Boyle, 5 Mart’ta CBO’dan savaşın operasyonel, lojistik ve sürdürülebilirlik maliyetlerini incelemesini istemişti. Boyle’ın CBO’ya gönderdiği talep mektubunda çatışmanın bütçe ve ekonomi üzerindeki sonuçlarının Kongre için hesaplanması talep edildi.

CBO, Savunma Bakanlığının inceleme sırasında mali denetçilere veri sağlamadığını bildirdi. Savaşta 18 ABD askeri personelinin hayatını kaybettiği bildiriliyor.

Borsa İstanbul, Ahes Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (AHSGY) ile Kuzugrup Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (KZGYO) paylarında Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi kapsamında yeni işlem kısıtları uygulanacağını duyurdu. Karara göre iki pay, 16 Eylül 2026 seans başından 15 Ekim 2026 seans sonuna kadar açığa satışa ve kredili işlemlere konu edilemeyecek.

Tedbir süresince AHSGY.E ve KZGYO.E paylarında açığa satış ve kredili işlem yapılamayacak. VBTS kapsamında getirilen önlemler, payların işlem gördüğü pazar veya diğer düzenlemelerden kaynaklanan işlem esaslarından ayrı uygulanıyor ve kendi bitiş tarihine kadar yürürlükte kalıyor.

AHSGY’de son haftalarda devre kesiciler görüldü

Kamuyu Aydınlatma Platformu kayıtlarında AHSGY payında 10 Ağustos, 31 Ağustos, 3 Eylül ve 9 Eylül 2026 tarihlerinde pay bazında devre kesici uygulamaları yer aldı. KZGYO payında da 29 ve 30 Temmuz 2026’da devre kesici devreye girdi. Bu kayıtlar yeni VBTS kararının gerekçesi olarak açıklanmadı; yalnızca yakın dönem işlem geçmişini gösteriyor.

Açığa satışta BIST 50 sınırlaması sürüyor

Borsa İstanbul’ın KAP üzerinden yayımladığı VBTS bildirimlerinde, Sermaye Piyasası Kurulunun 5 Aralık 2024 tarihli kararı uyarınca açığa satışın yalnızca BIST 50 endeksi kapsamındaki paylarda yapılabildiği notu yer alıyor. AHSGY ve KZGYO için açıklanan tedbir, bu genel çerçeveden bağımsız olarak kredili işlemleri de 15 Ekim seans sonuna kadar kısıtlıyor.

Borsa İstanbul, temmuz ayında Savur GYO paylarında da benzer VBTS tedbiri uygulamış; SVGYO paylarında açığa satış ve kredili işlemleri yaklaşık bir ay süreyle sınırlandırmıştı.

Pay piyasasında satış baskısı haftanın ikinci işlem gününde güçlendi. BIST 100 endeksi salı seansını yüzde 2,41 düşüşle 13.892,30 puandan tamamladı. Endeks, 11 Eylül’deki 14.467,25 puanlık kapanışa göre iki işlem gününde yaklaşık yüzde 3,97 değer kaybetti. İki işlem günlük değişim yüzde -3,97 oldu.

Pazartesi günü yüzde 1,60 düşerek 14.235,83 puana gerileyen endekste satışlar salı günü hızlandı. BIST 100 güne yüzde 0,11 ekside 14.219,98 puandan başladı; günün ilk yarısında kayıp yüzde 1,70’e ulaştı.

Satış baskısı kapanışa kadar sürdü

Endeks günün ikinci yarısında da kayıplarını artırdı ve 13.892,30 puandan kapandı. Önceki kapanışa göre puan kaybı 343,53 olurken toplam işlem hacmi 177,4 milyar lira olarak gerçekleşti. Gün içindeki en yüksek seviye 14.252,23 puan oldu.

Günün ilk yarısında bankacılık endeksi yüzde 2,54, holding endeksi yüzde 1,55 geriledi. Sektör endeksleri arasında bilişim yüzde 3,33 ile en fazla değer kaybeden grup olurken finansal kiralama faktoring yüzde 1,27 yükseldi.

Yüzde 2 eşiği yukarı adım kuralını tetikledi

BIST 100’deki değişimin saat 12.08.47 itibarıyla eksi yüzde 2 eşik değerini aşması üzerine, açığa satış yapılabilen işlem sıralarında yukarı adım kuralı seans sonuna kadar uygulandı.

Yukarı adım kuralında açığa satış işlemi, ilgili payın son gerçekleşen işlem fiyatından daha yüksek bir fiyat üzerinden yapılabiliyor. Son işlem fiyatının önceki fiyattan yüksek olması halinde işlem son gerçekleşen fiyat seviyesinden de gerçekleştirilebiliyor.

14 bin puan yeniden aşağı geçildi

BIST 100, 11 Eylül Cuma günü yüzde 0,51 yükselişle 14.467,25 puandan kapanmıştı. Pazartesi yüzde 1,60 ve salı yüzde 2,41 gerileyen endeks, böylece iki işlem gününde 574,95 puan kaybetti ve yeniden 14 bin puanın altında kapandı.

Piyasa değerlendirmelerinde 13.800 ve 13.700 puan destek, 14.000 ve 14.100 puan ise direnç seviyeleri olarak izleniyor.

BIST enerji hisselerinde üç aylık getiride BIGEN yüzde 177,08 ile açık ara ilk sırada yer aldı. Çates Elektrik (CATES) yüzde 70,50 ile ikinci, Enerya Enerji (ENERY) yüzde 31,32 ile üçüncü, Ahlatcı Doğalgaz (AHGAZ) yüzde 22,16 ile dördüncü oldu.

14 Eylül kapanışları esas alındığında BIGEN 149,90 TL, CATES 66,80 TL ve ENERY 12,40 TL seviyesinde bulunuyordu. Üç aylık hesapta BIGEN için 12 Haziran'daki yaklaşık 54,10 TL kapanış seviyesi baz alındığında fiyat artışı yüzde 177,08'e karşılık geliyor.

BIGEN ile CATES arasındaki fark 106,58 puan

BIGEN ile CATES arasındaki üç aylık getiri farkı 106,58 yüzde puan. CATES ile üçüncü sıradaki ENERY arasındaki fark 39,18 puan oldu. Dördüncü sıradaki AHGAZ'ın ardından üç aylık getiri tek haneye geriledi.

Enerjisa Enerji (ENJSA) yüzde 8,34, Doğu Aras Enerji (ARASE) yüzde 8,33 ve Kalyon Güneş Teknolojileri (KLYPV) yüzde 5,80 getiriyle sıralandı. ENJSA ile ARASE arasındaki fark yalnızca 0,01 yüzde puan olarak hesaplandı.

İlk 10 hissenin tamamı pozitif bölgede

Listenin son üç sırasında Hun Yenilenebilir Enerji (HUNER) yüzde 4,24, Biotrend Çevre ve Enerji (BIOEN) yüzde 3,73 ve Margün Enerji (MAGEN) yüzde 3,66 getiri sağladı. Böylece incelenen 10 hissenin tamamı üç aylık dönemi pozitif getiride tamamladı.

Sıralamada dört hissenin getirisi yüzde 20'nin, yedi hissenin getirisi yüzde 5'in üzerinde gerçekleşti. Lider BIGEN ile 10. sıradaki MAGEN arasındaki getiri farkı 173,42 yüzde puana çıktı; bu dağılım aynı sektör teması içindeki fiyat performanslarının belirgin biçimde ayrıştığını gösterdi.

BIGEN ağustos sonunda 195,90 TL'yi gördü

BIGEN 31 Ağustos'ta 195,90 TL'yi gördükten sonra 14 Eylül'ü 149,90 TL'den kapattı. Bu görünüm, üç aylık güçlü getirinin yanında hisse fiyatında dönem içinde yüksek oynaklık yaşandığını da ortaya koydu.

Üç aylık getiri sıralaması geçmiş fiyat performansını gösteriyor; şirketlerin bilanço, yatırım, borçluluk ve değerleme göstergeleri hakkında tek başına sonuç üretmiyor.

Türkiye’nin en büyük 1000 sanayi kuruluşu arasındaki 23 şirket, Sermaye Piyasası Kurulu’nun ilk halka arz başvuru listesinde sonuç bekliyor. İSO 500’de 12, İSO İkinci 500’de 11 şirket bulunurken, adaylar içinde 2025 üretimden satışları 31,58 milyar TL ile en yüksek şirket Namet Gıda oldu.

SPK başvuru listesinde yer alan İSO 500 ve İSO İkinci 500 şirketlerinin toplamı 23; dağılım 12 ve 11 şirket. Sermaye Piyasası Kurulu’nun İlk Halka Arz Başvurusu listesi, bu 23 şirketin başvurularının 23 Eylül 2024 ile 15 Mayıs 2026 arasında yapıldığını gösteriyor. Listede yer almak halka arzın onaylandığı anlamına gelmiyor; süreç Kurul incelemesi tamamlanana kadar başvuru statüsünde kalıyor.

Namet ve CMS listenin üstünde

İSO’nun 2025 üretimden satış verilerine göre adaylar arasında Namet Gıda 31,58 milyar TL ile ilk sırada. CMS Jant 16,06 milyar TL, Noksel Çelik Boru 11,57 milyar TL, Tarım Kredi Süt Ürünleri 11,37 milyar TL ve Hastavuk 9,93 milyar TL ile onu izliyor.

Gıda şirketleri adayların yüzde 43,5’ini oluşturuyor

23 şirketin 10’u, yani yüzde 43,5’i gıda ürünleri imalatında faaliyet gösteriyor. Gıda grubunda Namet, Tarım Kredi Süt, Hastavuk, As Ofis, Beşler Makarna, Beyoğlu Çikolata, Temaş, Ekici Süt, Özlem Tarım ve Tellioğlu Yem bulunuyor.

İSO 500’de 12 şirket halka arz bekliyor

İSO 500’de Namet Gıda 67’nci, CMS Jant 165’inci, Noksel Çelik Boru 232’nci, Tarım Kredi Süt Ürünleri 239’uncu, Hastavuk 263’üncü ve As Ofis 292’nci sırada. Bu şirketlerin üretimden satışları 9,28 milyar TL ile 31,58 milyar TL arasında değişiyor.

Aynı listede Schmid Pekintaş 336’ncı, Samet Kalıp 340’ıncı, Borsan Kablo 374’üncü, Beşler Makarna 384’üncü, Beyoğlu Çikolata 395’inci ve Vaden Otomotiv 426’ncı sırada yer alıyor. Bu altı şirketin üretimden satışları 6,43 milyar TL ile 7,99 milyar TL aralığında.

İSO İkinci 500’de 11 aday var

İSO İkinci 500’de Sapro Temizlik 5,00 milyar TL üretimden satışla 26’ncı sırada; Panda Alüminyum 4,47 milyar TL ile 70’inci, Özseç Beton 4,44 milyar TL ile 76’ncı, Temaş Gıda 4,41 milyar TL ile 84’üncü ve Ekici Süt 3,98 milyar TL ile 148’inci sırada bulunuyor.

Özlem Tarım 3,83 milyar TL ile 171’inci, Reçber Kablo 3,64 milyar TL ile 212’nci, Parteks Kağıt 3,38 milyar TL ile 251’inci, Tellioğlu Yem 2,72 milyar TL ile 396’ncı, Efor Gübre 2,64 milyar TL ile 409’uncu ve Elin Elektrik 2,36 milyar TL ile 468’inci sırada.

Başvuru takvimi 2024’ten 2026’ya uzanıyor

Bu gruptaki en eski başvuru Elin Elektrik’in 23 Eylül 2024 tarihli dosyası. Ekici Süt 4 Kasım 2024’te başvurdu. 2025 boyunca Namet dahil 11 şirket başvuru yaptı; 2026’da ise As Ofis ve Schmid Pekintaş’tan başlayıp 15 Mayıs’taki CMS Jant, Samet Kalıp ve Parteks başvurularına kadar yeni dosyalar eklendi.

Sanayi şirketlerinin sermaye piyasalarıyla bağı son dönemde genişledi. Endeks24’ün İSO 500 değerlendirmesine göre İSO 500’de halka açık şirket sayısı 2024’te 88 iken 2025’te 91’e çıktı. Halka arz başvurusu bekleyen 23 büyük sanayi şirketi, bu genişlemenin potansiyel yeni halkasını oluşturuyor.

ING, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eylül toplantısı öncesinde doların daha uzun süre güçlü kalabileceği görüşüyle 2026 sonu EUR/USD tahminini 1,18'den 1,16'ya indirdi. Kurumun bir aylık parite hedefi 1,15 olurken, temel senaryosunda Fed'in 16 Eylül'de politika faizini 25 baz puan artırması bekleniyor.

ING'nin 7 Eylül tarihli döviz görünümünde EUR/USD için kısa vadeli eğilim "düşüş yönlü" olarak tanımlandı. Kurum, eylül toplantısında 25 baz puanlık artışla Fed faizinin yüzde 4,00'e çıkmasını bekliyor ve kısa vadeli ABD faizlerinin 2027'nin ikinci çeyreğine kadar belirgin biçimde gerilemeyebileceğini değerlendiriyor.

Fed beklentisi dolar lehine değişti

ING haziran ve ağustos aylarında 2026 sonu EUR/USD hedefini 1,18 seviyesinde tutuyordu. 6 Ağustos'taki görünümde banka Fed'in eylülde faizi değiştirmemesini temel senaryo olarak görüyordu. Eylül başında ise kurum içi görüş, Fed artışı yönüne döndü.

Endeks24'ün 9 Temmuz'daki ING değerlendirmesinde de yıl sonu EUR/USD tahmini 1,18 düzeyindeydi. ING'nin 2026 yıl sonu EUR/USD tahminindeki hesaplanan fark -0,02 oldu; hedef 1,16'ya indi. Değişim, Fed'in daha uzun süre yüksek faiz uygulayabileceği varsayımının döviz görünümüne yansımasını gösteriyor.

Kısa vadeli hedef 1,15

ING stratejisti Francesco Pesole, 15 Eylül'deki değerlendirmesinde Fed kararının riskten kaçışı artırması halinde EUR/USD'nin bankanın 1,15 hedefini test edebileceğini belirtti. ING, eylül için 25 baz puanlık Fed artışı beklentisini doların daha uzun süre güçlü kalacağı görüşünün ana unsuru olarak gösteriyor. Pesole, kısa vadeli ABD faizleri, yüksek petrol fiyatları ve zayıf risk iştahını dolar açısından destekleyici unsurlar arasında sıraladı.

Fed'in 15-16 Eylül toplantısı sürerken politika açıklaması 16 Eylül'de yapılacak. Temmuz toplantısında federal fon hedef aralığı değiştirilmemiş, üç üye 25 baz puanlık artış yönünde oy kullanmıştı. ING'nin güncel senaryosu, eylül toplantısında artış gelmesi ancak bunun uzun bir sıkılaştırma döngüsüne dönüşmemesi üzerine kurulu.

ECB artışı euroya destek sağlıyor

Avrupa Merkez Bankası (ECB) 10 Eylül'de üç temel faiz oranını 25 baz puan artırdı; mevduat faizi 16 Eylül'den itibaren yüzde 2,50'ye çıkacak. ING, ECB'nin şahin adımının euronun dolar karşısındaki direncini destekleyebileceğini, ancak Fed kaynaklı riskten kaçışın kısa vadede daha baskın hale gelebileceğini değerlendiriyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın Samara bölgesindeki Sızran petrol rafinerisinin uzun menzilli silahlarla hedef alındığını açıkladı. Saldırı, ABD Başkanı Donald Trump’ın iki gün önce Ukrayna’ya Rusya’daki dizel üretim altyapısını vurmama çağrısı yapmasının ardından gerçekleşti; taraflar enerji hedeflerine yönelik saldırıları durdurmuş değil.

Zelenskiy’nin açıklamasına göre Ukrayna güçleri Sızran’daki rafinerinin yanı sıra Rostov bölgesindeki Taganrog’da bir İHA üretim tesisini, Oryol bölgesinde ise İHA eğitim ve fırlatma sahasını hedef aldı. Karadeniz’deki bazı hedeflere de saldırı düzenlendiğini belirten Zelenskiy, operasyonları Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarına karşılık olarak sundu.

Trump dizel altyapısının vurulmamasını istemişti

Trump, 13 Eylül’de Zelenskiy ile Rusya’daki hedefler konusunda görüştüğünü söylemiş ve Ukrayna’dan dizel yakıt üretimini hedef almamasını istemişti. ABD Başkanı, bu saldırıların küresel dizel arzını daralttığını savunarak Rusya’da dizel altyapısı dışında da hedefler bulunduğunu belirtmişti.

Kremlin, 14 Eylül’de Trump’ın çağrısını memnuniyetle karşılarken, Zelenskiy enerji altyapısına yönelik karşılıklı saldırıların durması için Rusya’nın da güvenilir biçimde aynı adımı atacağına dair güvence gerektiğini söyledi. 15 Eylül’de ise iki tarafın enerji ve kritik altyapı hedeflerine yönelik saldırıları sürdü.

Sızran rafinerisi Mayıs ayında da vurulmuştu

Sızran rafinerisi 21 Mayıs 2026’da da uzun menzilli Ukrayna İHA’larıyla hedef alındı. Rosneft’e ait tesisin yıllık ham petrol işleme kapasitesi yaklaşık 7 ila 8,9 milyon ton aralığında bulunuyor. Mayıs saldırısının ardından rafinerinin devre dışı kaldığı bildirilmişti.

Rusya’nın önde gelen dizel üreticisi rafinerilerinin yarısı saldırılar sonrası üretimi kıstı veya durdurdu. Reuters’ın veri derlemesine göre Uluslararası Enerji Ajansı verileri, Rus rafinerilerinin yılın ilk sekiz ayında ortalama üç günde bir İHA saldırısına uğradığını gösteriyor.

Kısıtlamalar öncesinde Türkiye ve Brezilya Rus dizel ve gasoil ihracatının başlıca alıcıları arasındaydı. Rusya’nın aylık dizel ve gasoil ihracatı bu dönemde 3,3-3,4 milyon ton düzeyindeydi. Küresel dizel piyasasında aynı dönemde Orta Doğu’daki rafineri ve lojistik kesintileri de arzı sıkılaştırıyor.

Trump’ın 13 Eylül’deki dizel uyarısı ile Sızran rafinerisine yönelik Mayıs ve Eylül saldırıları aynı kronolojide, nedensellik kurulmadan değerlendirildi.

Türkiye’de 2026 için yayımlanan yüksek gelirli meslekler derlemesinde noterlik aylık ortalama 456 bin TL ile ilk sırada yer aldı. Boğaziçi Enstitüsü’nün 24 Mart tarihli çalışmasında pilotluk 350 bin TL, yazılım mühendisliği 348 bin TL ile ikinci ve üçüncü sıraya yerleşti; ilk 10’daki en düşük tutar 190 bin TL oldu.

Sıralamanın devamında sigorta uzmanlığı 270 bin TL, avukatlık 264 bin TL ve eczacılık 242 bin TL olarak verildi. Doktorluk için 230 bin TL, yönetim danışmanlığı için 210 bin TL, mali müşavirlik için 200 bin TL ve petrol mühendisliği için 190 bin TL aylık ortalama gelir açıklandı.

İlk ve onuncu sıradaki aylık ortalama gelir arasındaki fark 266.000 TL. Bu karşılaştırma, aynı 2026 derlemesinde yayımlanan aylık ortalama gelir tutarlarından hesaplandı.

Rakamların yöntemi açıklanmıyor

Boğaziçi Enstitüsü sayfası meslek bazındaki tutarları “aylık ortalama” gelir veya kazanç olarak sunuyor. Ancak sayfada bu değerlerin hangi örneklem, idari kayıt, anket ya da ücret veri setinden üretildiğini açıklayan bir metodoloji bölümü yer almıyor. Bu nedenle listedeki tutarlar resmî ücret istatistiği olarak değil, yayımlanan derlemenin değerleri olarak okunmalı.

Resmî veri daha geniş meslek gruplarını ölçüyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 Kazanç Yapısı İstatistikleri, farklı bir kapsam ve yöntem kullanıyor. TÜİK, 2023’te aylık ortalama kişi başı brüt kazancı 26 bin 402 TL olarak açıkladı. TÜİK, 2023’te en yüksek yıllık ortalama brüt kazancı 538.530 TL ile yöneticiler meslek grubunda açıkladı.

TÜİK’in verileri ücretli çalışanları geniş ISCO meslek gruplarında ve brüt kazanç temelinde ölçtüğü için, 2026 derlemesindeki noterlik ya da pilotluk gibi tekil meslek tutarlarıyla doğrudan karşılaştırılabilir değil. Farklı dönem, kapsam ve ölçüm tanımı nedeniyle iki veri seti ayrı bağlamlar olarak değerlendirilmeli.

Endeks24’ün daha önce yayımladığı kazanç yapısı haberinde de TÜİK’in 2023 sonuçlarında yöneticilerin yıllık brüt kazançta ilk sırada olduğu aktarılmıştı.

Meta Mobilite Enerji, Yeşil Yatırım Holding ile 10 Kasım 2025’te imzalanan Pay Alım Satım ve Sermaye İştirak Sözleşmesi’ni tek taraflı feshetti. İşlem, Yeşil Yatırım’ın 10 milyon dolarlık sermaye artırımı sonucunda Meta Mobilite’de yüzde 16,67 pay sahibi olmasını öngörüyordu; planlanan ortaklık gerçekleşmedi.

1000 Yatırımlar Holding’in Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) yeniden yayımlanan açıklamasına göre fesih, Yeşil Yatırım’ın sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle yapıldı. Meta Mobilite sözleşmeden doğan haklarını saklı tuttuğunu bildirdi.

KAP açıklaması hangi yükümlülüğün yerine getirilmediğini ayrıntılandırmadı; “ekonomik kriz” veya yatırım bedelinin ödenemediği yönünde bir gerekçe de açıklamadı. Bu nedenle fesih nedeni, resmî kayıttaki “sözleşmede öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi” ifadesiyle sınırlı.

10 milyon dolarlık ortaklık planı sonuçlanmadı

İlk anlaşma 10 Kasım 2025’te duyuruldu. Plana göre Yeşil Yatırım, Meta Mobilite’ye 10 milyon dolar yatırım yapacak ve sermaye artırımı sonunda yüzde 16,67 pay elde edecekti. Kaynağın elektrikli araç şarj istasyonları ile olası yenilenebilir enerji yatırımlarında kullanılması hedefleniyordu.

Meta Mobilite’de başka bir yatırım süreci ise tamamlandı. Tera Yatırım Teknoloji Holding, Ağustos 2025’te 7 milyon dolar karşılığında yüzde 20 pay için sözleşme imzaladı; işlem 9 Şubat 2026’da sonuçlandı. Endeks24’ün 10 Şubat tarihli şirket haberleri derlemesinde bu tamamlanma ve 1000 Yatırımlar Holding’in Meta Mobilite’deki payının yüzde 76,67’ye güncellendiği aktarılmıştı.

Fesih ilk olarak 11 Eylül 2026 tarihli KAP bildiriminde duyuruldu. 14 Eylül’de aynı açıklama, “ilgili şirketler” bilgisi eklenerek yeniden yayımlandı; fesih gerekçesine ilişkin esas metinde değişiklik yapılmadı.

Merkezi yönetim bütçesi ağustosta 12,9 milyar TL fazla vererek temmuzdaki 378,1 milyar TL açıktan artıya geçti. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre ağustos gelirleri 1 trilyon 654,9 milyar TL, giderleri 1 trilyon 642,1 milyar TL olurken faiz dışı fazla 209,9 milyar TL olarak gerçekleşti.

Temmuzdan ağustosa bütçe dengesi 390,95 milyar TL iyileşti. Ağustosta vergi gelirleri 1 trilyon 473,3 milyar TL olurken, bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,5, giderler ise yüzde 37,8 arttı.

Sekiz aylık açık 1,3 trilyon TL

Ocak-Ağustos döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 12 trilyon 162,7 milyar TL, gelirleri 10 trilyon 854,7 milyar TL oldu. Böylece sekiz aylık bütçe açığı 1 trilyon 308,1 milyar TL'ye ulaştı. Geçen yılın aynı dönemindeki açık 907,6 milyar TL düzeyindeydi.

Ağustos 2025'te 96,7 milyar TL fazla veren merkezi yönetim bütçesinde bu yıl aynı ayın fazlası 12,9 milyar TL'de kaldı. Aynı karşılaştırmada faiz dışı fazla 276,4 milyar TL'den 209,9 milyar TL'ye geriledi.

Faiz dışı denge pozitif kaldı

Yılın ilk sekiz ayında faiz dışı bütçe giderleri 10 trilyon 174,6 milyar TL, faiz dışı fazla ise 680 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu görünüm, toplam bütçe açığı sürerken faiz ödemeleri hariç dengenin pozitif kaldığını gösterdi.

Haziran sonunda ilk altı aylık açık 942,8 milyar TL düzeyindeydi; temmuzdaki 378,1 milyar TL açık ve ağustostaki 12,9 milyar TL fazla sonrasında sekiz aylık açık 1,31 trilyon TL'ye yükseldi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yaş sebze ve meyve piyasasındaki fiyat oluşumuna ilişkin yürüttüğü soruşturmada, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturma kapsamında 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldığını açıkladı.

Gürlek'in açıklamasına göre soruşturma; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütülüyor.

Tedarik zincirindeki kayıtlar da inceleniyor

Açıklamada soruşturmanın üreticiden markete uzanan fiyat oluşumunu incelemeye aldığı belirtildi. Operasyonun odağındaki 41 şirket, yaş sebze ve meyve hallerinin büyük dağıtıcıları arasında gösterildi. Yetkili makamların açıklamasında şirketlerin adları paylaşılmadı.

Martta HKS kayıtlarında usulsüzlük tespit edilmişti

Ticaret Bakanlığı, 30 Mart'ta yayımladığı denetim açıklamasında, bazı hal işletmelerinin Hal Kayıt Sistemi'ne gerçeğe aykırı düşük fiyat girişi yaptığını ve çifte fatura düzenlendiğini bildirmişti. Bakanlık, bu uygulamaların vergi kaybına ve perakende fiyatlarının şişmesine yol açtığını açıklamıştı.

Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu da 3 Nisan'da 183 işletmeye 96,6 milyon TL, 7 Nisan'da ise 60 işletmeye 42,3 milyon TL idari para cezası uygulanmasına karar verdi. 8 Nisan'da açıklanan kararlar zincir marketler ile sebze-meyve toptan ticareti yapan işletmeleri kapsıyordu.

Mart ve nisan ayındaki idari denetimler, sebze-meyve tedarik zincirinde fiyat ve kayıt uygulamalarının daha önce de inceleme konusu olduğunu gösteriyor. Ancak açıklanan bilgiler, o denetimlerde işlem gören işletmeler ile 15 Eylül'deki adli soruşturmada yer alan 41 firmanın aynı olduğunu ortaya koymuyor.

BİST’te satış ağırlıklı seyir haftanın ikinci işlem gününün açılışında da devam etti. BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 15,86 puan ve yüzde 0,11 azalarak 14.219,98 puana indi. Pazartesi günü yüzde 1,5’in üzerinde gerileyen endeks, salı gününe de negatif başlangıç yaptı.

Küresel piyasalarda Orta Doğu’da devam eden gerilim, tahvil piyasalarındaki satış baskısı ve yapay zeka şirketlerine ilişkin belirsizliklerin öne çıktığı negatif görünüm sürerken, yurt içi hisse piyasasında da satış baskısı öne çıktı.

BIST 100, geçen hafta yüzde 3’ün üzerinde değer kazanmasının ardından yeni haftaya satışlarla başlamıştı. Pazartesi seansındaki yüzde 1,5’i aşan gerilemenin ardından salı açılışındaki düşüş, negatif seyrin ikinci işlem gününe taşındığını gösterdi.

Bilişim endeksi yüzde 2,22 geriledi

Ana endeksteki sınırlı düşüşe karşın sektörler arasında farklılaşma görüldü. Bankacılık endeksi açılışta yüzde 0,11, holding endeksi ise yüzde 0,06 değer kazandı.

Sektör endeksleri içinde en güçlü performansı yüzde 0,41 yükselen orman, kağıt ve basım gösterdi. En sert düşüş ise yüzde 2,22 ile bilişim endeksinde kaydedildi.

BIST 100’de destek ve direnç seviyeleri

Analistlerin teknik değerlendirmelerinde BIST 100 için 14.100 ve 14.000 puan destek seviyeleri olarak izleniyor. Yukarı yönlü hareketlerde ise 14.400 ve 14.500 puan direnç seviyeleri olarak öne çıkıyor.

Salı günkü açılış seviyesi olan 14.219,98 puan, ilk destek olarak belirtilen 14.100 puanın üzerinde, ilk direnç seviyesi olan 14.400 puanın altında bulunuyor.

Motor Aşin Otomotiv Bilgisayar Sanayi ve Ticaret A.Ş., paylarının halka arzı için Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) başvurdu. Başvuru izahnamesine göre toplam 186.798.000 adet B Grubu pay halka arz edilecek. Halka arzın 122.250.000 adedi sermaye artırımı, 64.548.000 adedi ise ortak satışı yoluyla gerçekleştirilecek.

Sermaye artırımı paylarının toplam halka arz içindeki payı %65,45. Sermaye artışıyla şirketin çıkarılmış sermayesi 733,5 milyon TL’den 855,75 milyon TL’ye yükselecek. Ortak satışı kapsamında Saim Aşçı 40.019.760, Ramazan Aşçı 12.909.600, Mecit Aşçı 8.391.240 ve Bedreddin Aşçı 3.227.400 adet pay satacak.

Başvuru dokümanında ek pay satışı planlanmıyor. Halka arzda konsorsiyum liderliğini İntegral Yatırım yapacak.

Talep toplama üç iş günü sürecek

Satışın sabit fiyatla talep toplama ve en iyi gayret aracılığı yöntemiyle yapılması planlanıyor. Talep toplama süresi üç iş günü olarak belirlenirken, halka arz fiyatı ile yatırımcı gruplarına ayrılacak tahsisat oranları başvuru dokümanında henüz açıklanmadı.

Yurt içi bireysel yatırımcılara eşit dağıtım uygulanacak. “Yüksek Talepte Bulunacak Yatırımcılar” grubunda oransal dağıtım öngörülüyor. Yurt içi kurumsal yatırımcılar da ayrı bir tahsisat grubu olarak tanımlanırken, halka arz için oluşturulacak konsorsiyumun liderliğini İntegral Yatırım üstlenecek.

Net gelirin yarısı ticari yatırımlara ayrılacak

Şirket, sermaye artırımıyla elde edeceği net halka arz gelirinin %50’sini ticari satın almalar ve operasyonel verimlilik yatırımlarında kullanmayı planlıyor. Fonun %20’si lojistik altyapısı ve pazarlamaya, %10’u özel markalı ürün portföyüne, %20’si finansal yapının güçlendirilmesine ayrılacak. Ortak satışından şirkete gelir sağlanmayacak.

Başvuru izahnamesinde şirketin kısa ve uzun vadeli toplam finansal borçlanmaları 31 Aralık 2025 itibarıyla 2,446 milyar TL, 31 Mart 2026 itibarıyla 2,165 milyar TL olarak yer aldı. Finansal borçlanmalar bu dönemde %11,49 azalırken, halka arz gelirinin beşte birinin finansal yapının güçlendirilmesine yönlendirilmesi planlandı.

Fiyat istikrarı işlemleri planlanıyor

Başvuru dokümanında halka arz sonrasında fiyat istikrarı sağlayıcı işlemler yapılmasının planlandığı belirtildi. Bu işlemlerin ayrıntıları halka arz fiyatı ve satış takvimiyle birlikte kesinleşecek bilgiler arasında yer alıyor.

Motor Aşin’in kurumsal tarihçesine göre şirketin temelleri 1971’de Elazığ’da Aşin Ticaret adıyla atıldı; şirket 1981’de bugünkü Motor Aşin adını aldı. Şirket, otomotiv satış sonrası pazarında binek, hafif ticari ve ağır vasıta yedek parçaları alanında faaliyet gösteriyor.

ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi 14 Eylül’de yüzde 5 eşiğini aşarak yüzde 5,0142’ye kadar yükseldi. Ekim 2023’ten bu yana ilk kez görülen bu seviyenin ardından getiri 15 Eylül sabahında yüzde 4,99 civarına çekildi; piyasanın odağında petrol fiyatları, enflasyon görünümü ve Fed’in 16 Eylül’de açıklayacağı faiz kararı bulunuyor.

Petrol kaynaklı enflasyon endişeleri ile yüksek kamu ve şirket tahvil arzı 2026’daki getiri yükselişinin başlıca piyasa baskıları arasında yer aldı. Yükselen enerji fiyatları, Fed’in faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği veya yeniden artırabileceği beklentisini güçlendirirken, yoğun tahvil arzı da uzun vadeli getiriler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.

Yüzde 5 seviyesi borçlanma maliyetleri için kritik

Yüksek 10 yıllık getiri konut, otomobil, tüketici, şirket ve yerel yönetim borçlanma maliyetlerine yansıyabilecek bir referans faiz niteliğinde. Getirinin yüzde 5 çevresinde kalıcılaşması, güvenli tahvillerin hisse senetlerine göre göreli cazibesini artırabilir ve finansman koşullarını sıkılaştırabilir.

Fed’in 15-16 Eylül toplantısı öncesinde piyasa fiyatlaması faiz artırımına doğru kaydı. 15 Eylül sabahındaki piyasa verilerinde dolar güçlenirken 10 yıllık getiri yüzde 4,9895 düzeyinde işlem gördü; yatırımcılar petrol kaynaklı fiyat baskısının para politikası görünümüne ne ölçüde yansıyacağını izliyor.

2023 zirvesine bir baz puandan az kaldı

23 Ekim 2023’te 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi yüzde 5,021 ile Temmuz 2007’den sonraki en yüksek düzeye çıkmıştı. 14 Eylül 2026 zirvesi, 23 Ekim 2023 zirvesinin -0,68 baz puan altında kaldı. Endeks24’ün 1 Eylül tarihli haberinde aynı vadedeki getiri yüzde 4,79 olarak kaydedilmişti; iki haftadan kısa sürede gösterge getiri belirgin biçimde yükseldi.

2026’daki yüzde 5 üzeri zirve, 2023’teki aynı eşikle ve 1 Eylül 2026’daki Endeks24 kaydıyla karşılaştırıldı.

Standard Bank G-10 Strateji Başkanı Steven Barrow, paylaşılan kaynak metinde 10 yıllık getiri için yıl sonu tahminini yüzde 5,2’ye yükseltti ve 2027’nin ilk çeyreğinde yüzde 5,3 seviyesini öngördü. Bu tahmin gerçekleşmiş bir piyasa seviyesi değil; uzun vadeli faizlerin yüksek kalacağı yönündeki stratejist görüşünü yansıtıyor.

Motorin fiyatı, küresel petrol ve dizel piyasasındaki yükselişin etkisiyle 100 TL eşiğine yaklaştı. 15 Eylül’de litre başına yaklaşık 6,6 TL’lik artışın ardından fiyat İstanbul Avrupa Yakası’nda 95,60 TL’ye, Ankara’da 96,75 TL’ye ve İzmir’de 97,02 TL’ye çıktı.

Brent petrol 15 Eylül sabahı arz kesintisi kaygılarıyla yaklaşık 107 dolar seviyesinde işlem gördü. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattındaki kesinti ve Hürmüz Boğazı çevresindeki düşük sevkiyat, ham petrol ve rafine ürün piyasasında arz endişelerini artırdı.

İzmir’de motorin 97 TL’yi aştı

15 Eylül fiyatlarında motorin İstanbul Avrupa Yakası’nda 95,60 TL, Anadolu Yakası’nda 95,46 TL, Ankara’da 96,75 TL ve İzmir’de 97,02 TL seviyesinde. Dağıtım şirketi, ilçe ve istasyona göre küçük farklılıklar görülebildiği için 100 TL eşiği tüm Türkiye için tek ve eş zamanlı bir fiyat değil.

İstanbul Avrupa Yakası’nda motorin 12 Eylül’de 89,01 TL iken 15 Eylül’de 95,60 TL’ye çıktı. İstanbul Avrupa Yakası’nda motorin üç günde yaklaşık yüzde 7,40 yükseldi. Endeks24’ün 14 Ağustos haberinde aynı bölgede motorin 79,68 TL seviyesindeydi; son bir aylık hareket fiyatların ulaştığı yeni eşiği gösteriyor.

100 TL eşiğinde petrol ve kur izlenecek

Motorinin 100 TL eşiğini aşıp aşmayacağı petrol ve dizel ürün fiyatlarının yanı sıra döviz kuru, rafinaj ve dağıtım maliyetlerinin seyrine bağlı olacak. Arz tarafındaki yeni kesintiler veya petrol fiyatındaki ek yükselişler, pompa fiyatları üzerindeki baskının sürmesine neden olabilir.

Ons altın 15 Eylül sabahında 4.299,99 dolar çevresinde işlem görerek önceki güne göre yüzde 0,02 yükseldi. Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon kaygısını güçlendirmesi, Fed’de faiz artışı beklentisini ve ABD tahvil getirilerini yukarı taşıdı; bu görünüm faiz getirisi olmayan altının yükseliş alanını daralttı. Altın son bir ayda yüzde 2,63 gerilerken yıllık bazda yüzde 16,47 yukarıda.

Altın, önceki 4.299,09 dolarlık değere göre yüzde 0,02 yükseldi. Günlük hareket sınırlı kalırken fiyat beş haftanın düşük seviyelerine yakın seyrini koruyor.

Faiz artışı beklentisi altını sınırlıyor

Piyasa fiyatlamasında Fed’in 16 Eylül’de 25 baz puanlık faiz artışına gitme olasılığı yaklaşık yüzde 92-93’e yükseldi. Aynı dönemde ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5 çevresine çıktı. Getirilerin yükselmesi, kupon veya faiz geliri üretmeyen altının tahvil karşısındaki göreli cazibesini azaltıyor.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun ağustos enflasyon verilerine göre tüketici fiyatları aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,4 arttı. Enerji endeksi aynı ay yüzde 2,1 yükselirken benzin fiyatlarındaki yüzde 3,9’luk artış aylık manşet enflasyona belirgin katkı yaptı. Enerji maliyetlerindeki artışın sürmesi, Fed’in enflasyonla mücadelede daha sıkı kalabileceği beklentisini destekliyor.

Fed’in önceki kararında üç üye artış istedi

Fed, 29 Temmuz toplantısında politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Karar 9’a karşı 3 oyla alınırken üç üye 25 baz puanlık faiz artışından yana oy kullandı. Bu ayrışma, eylül toplantısı öncesinde sıkılaşma ihtimalinin tamamen masadan kalkmadığını göstermişti.

Endeks24’ün 14 Eylül tarihli altın haberinde ons altın 4.336,41 dolar düzeyindeydi. Güncel 4.299,99 dolarlık seviye, Fed toplantısı yaklaşırken faiz ve tahvil getirisi baskısının fiyatlamada etkisini koruduğunu gösteriyor.

Fed kararı yön için belirleyici olacak

Kısa vadede ana eşik Fed’in 16 Eylül’de açıklayacağı faiz kararı ve sonrasında verilecek politika mesajları olacak. Beklentiden daha sıkı bir patika dolar ve tahvil getirilerini destekleyerek altını baskılayabilir; daha yumuşak bir yönlendirme ise faiz baskısını hafifletebilir.

Haberde kullanılan 4.299,99 dolar/ons seviyesi, tezgâh üstü piyasa ve fark sözleşmesi işlemlerinden türetilen anlık piyasa referansıdır; resmi bir sabitleme veya borsa uzlaşma fiyatı değildir.

Brent petrol 15 Eylül sabahında 107,262 dolar/varile yükselerek önceki güne göre yüzde 1,50 değer kazandı. Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattının saldırıların ardından devre dışı kalması, Hürmüz Boğazı'na alternatif arz kanalını daraltarak küresel sevkiyat riskini büyüttü. Fiyat son bir ayda yüzde 18,04, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56,66 yukarıda.

Brent, önceki 105,68 dolarlık değere göre yüzde 1,50 yükseldi. Piyasa fiyatlamasında yalnız bölgesel gerilim değil, petrolün fiziksel olarak Körfez dışına taşınabileceği alternatif güzergâhların kullanılabilirliği belirleyici hale geldi.

Alternatif ihracat hattı devre dışı

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, Doğu-Batı petrol boru hattının 10 Eylül'de Riyad ve Medine bölgelerinde birden fazla saldırının ardından ihtiyati olarak durdurulduğunu açıkladı. Yetkililer hattın güvenliğinin ve teknik durumunun incelendiğini, yeni gelişmelerin ayrıca duyurulacağını bildirdi.

Kesinti fiyat açısından doğrudan bir arz kanalı oluşturuyor. Doğu-Batı hattı, Suudi ham petrolünü Basra Körfezi kıyısından Kızıldeniz'deki Yanbu terminaline taşıyarak Hürmüz Boğazı'nı baypas edebiliyor. Hürmüz geçişleri zaten düşük seyrederken bu alternatif kapasitenin kullanılamaması, piyasaya ulaşabilecek petrol hacmine ilişkin belirsizliği artırıyor ve Brent üzerindeki risk primini destekliyor.

Hürmüz akışı 2025 sonuna göre sert düştü

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol ve petrol sıvıları 2025'in dördüncü çeyreğinde günlük 21,6 milyon varilken 2026'nın ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile geriledi. Bu düşüş, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz'e uzanan boru hattının neden kritik bir alternatif haline geldiğini gösteriyor.

Endeks24'ün 14 Eylül tarihli Brent haberinde fiyat 106,81 dolar/varil seviyesindeydi. Son kotasyonun 107,262 dolara çıkması, boru hattındaki kesinti ve Hürmüz belirsizliği sürerken arz riskinin fiyatlamada etkisini koruduğunu gösteriyor.

Piyasanın izleyeceği iki başlık

Kısa vadede fiyat yönü açısından iki gelişme öne çıkıyor: Doğu-Batı hattında operasyonların ne zaman yeniden başlayacağı ve Hürmüz'deki gemi trafiğinin ne ölçüde toparlanacağı. Bu kanallardan birinde kalıcı normalleşme, arz risk primini azaltabilir; yeni kesintiler ise ters yönde baskı yaratabilir.

Haberde kullanılan 107,262 dolar/varil seviyesi, Brent'i izleyen tezgâh üstü ve fark sözleşmesi işlemlerinden türetilen anlık piyasa referansıdır; resmi ICE uzlaşma fiyatı değildir.

Demir cevheri vadeli işlemleri, artan küresel sevkiyatlar ve Çin’de çelik talebine ilişkin zayıf görünümün baskısıyla üç haftanın en düşük seviyesine indi. Dalian piyasasını izleyen fiyat göstergesi 15 Eylül’de kur dönüşümüyle yaklaşık 105,5 dolar/tona gerilerken, piyasa verileri arz tarafındaki genişlemenin sürdüğüne işaret etti.

Arz artışı fiyat baskısını güçlendirdi

13 Eylül’de sona eren haftada küresel demir cevheri sevkiyatları 1,59 milyon ton artarak 35,17 milyon tona çıktı. Aynı dönemde yüksek kok fiyatlarının çelik üreticilerinin kâr marjlarını sıkıştırması, bazı tesislerde bakım ve üretim kısıntılarını gündeme getirerek demir cevheri talebini sınırlayan bir başka unsur oldu.

Güncel vadeli fiyat kur dönüşümüyle yaklaşık 105,50 dolar/tona karşılık geliyor. Bir önceki gün aynı gösterge yaklaşık 105,6 dolar/ton düzeyindeydi. Fiyat serisi son bir ayda sınırlı yükseliş göstermesine karşın yıllık bazda belirgin düşüşünü koruyor.

Çin emlak piyasası çelik talebini sınırlıyor

Çin Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre Ocak-Ağustos döneminde gayrimenkul geliştirme yatırımları yıllık bazda yüzde 19,9 geriledi. Aynı dönemde yeni konut başlangıçları yüzde 24,8, yeni ticari konut satış alanı ise yüzde 12,1 azaldı. Bu tablo, inşaat bağlantılı çelik tüketimindeki zayıflığın üçüncü çeyrekte de sürdüğüne işaret ediyor.

Ağustos verilerinde de konut fiyatlarındaki toparlanma geniş tabana yayılmadı. Resmî fiyat istatistiklerinde birinci kademe şehirlerde yeni konut fiyatları aylık yüzde 0,1 yükselirken, ikinci kademe şehirlerde yüzde 0,1 ve üçüncü kademe şehirlerde yüzde 0,2 düştü. Yıllık bazda üç şehir grubunda da düşüş sürdü.

Tatil öncesi stok yenileme kısa vadeli destek olabilir

Çelik fabrikalarının ekim başındaki Ulusal Gün tatilleri öncesinde hammadde stoklarını artırması, kısa vadede demir cevheri talebine destek sağlayabilir. Ancak arzın yüksek seyretmesi, çelik marjlarındaki baskı ve emlak bağlantılı talebin zayıf kalması, fiyatlar üzerindeki temel baskının sürdüğünü gösteriyor.

BIST 100 hisselerinde 14 Eylül seansını izleyen para akışı verileri iki büyük hissede ters yönlü bir tablo ortaya koydu. TUPRS 482,6 milyon TL ile net para girişinde ilk sıraya yerleşirken, ASELS’te net para çıkışı 1,44 milyar TL’ye ulaştı; hisseler günü sırasıyla yüzde 0,54 yükseliş ve yüzde 5,40 düşüşle tamamladı.

A1 Capital’ın 15 Eylül tarihli Analitik Bülteni’ndeki sıralamada TUPRS’ı 299,5 milyon TL ile SASA ve 256,3 milyon TL ile AKBNK izledi. Net çıkış tarafında ASELS’in ardından KTLEV’de 217,9 milyon TL, SISE’de 89,8 milyon TL ve EREGL’de 70,5 milyon TL çıkış kaydedildi.

ASELS’te çıkış bir önceki seriye göre hızlandı

Endeks24’ün 14 Eylül tarihli aynı metrik serisinde ASELS 519,1 milyon TL net çıkışla listenin ikinci sırasındaydı. 15 Eylül bültenindeki 1,44 milyar TL’lik çıkış, bir önceki bültendeki tutarın yaklaşık yüzde 177 üzerine çıktı.

Teknik görünüm tablosunda ASELS 372,50 TL son fiyatla 5 günlük 391,40 TL ve 22 günlük 392,97 TL basit ortalamalarının altında kaldı. TUPRS ise 415,75 TL ile 5 günlük 410,95 TL ve 22 günlük 393,49 TL ortalamalarının üzerinde yer aldı.

Bültende BIST 100 endeksi 14.235,83 puan, yabancı takas oranı yüzde 32,96 ve yabancıların toplam takas adedine oranı yüzde 15,97 olarak verildi. Hisse bazlı net para akışı tablosu, seçili hisselerdeki günlük dağılımı gösteriyor; tek başına yatırımcı kimliği, kalıcı pozisyonlanma veya sonraki fiyat yönü hakkında kesin sonuç vermiyor.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.