ABD Senatosu'nda 14 Temmuz 2026'da açıklanan Rusya yaptırımı tasarısı, petrol arzını otomatik olarak kesmez. Ancak Rus petrolü ve doğal gazının en büyük alıcılarına yüzde 100'e varan gümrük vergisi uygulanabilmesi, gölge filo ile sigorta zincirinin yaptırım kapsamına alınması ve büyük enerji projelerinin hedeflenmesi, yasalaşması halinde ticaret akışlarını zorlayabilir. Fiyat etkisinin yönü, Çin ve Hindistan'ın alımlarını azaltıp azaltmayacağına,ABD Başkanı Donald Trump'ın muafiyet yetkisini nasıl kullanacağına ve alternatif arzın ne kadar hızlı devreye gireceğine bağlı olacak.

ABD'deki Rusya yaptırımı tasarısı henüz yasalaşmadı ve Kongre'deki oylama takvimi netleşmedi. Bu nedenle küresel enerji piyasalarındaki fiyatlama açısından bugün görülen hareketi doğrudan bu düzenlemeye bağlamak doğru değil. Mevcut Brent oynaklığında ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat riski, stok verileri ve küresel talep görünümü daha baskın başlıklar olarak öne çıkıyor.

EIA verileri, Brent spot fiyatının 15 Haziran'daki 84,36 dolardan 2 Temmuz'da 68,53 dolara kadar gerilediğini, ardından 13 Temmuz'da 81,62 dolara toparlandığını gösteriyor. İlk hareket yaklaşık yüzde 18,8'lik düşüşe, dipten sonraki toparlanma ise yüzde 19,1'e karşılık geliyor. Reuters'a göre Brent vadeli kontratı 15 Temmuz seansını 84,95 dolardan tamamladı. Spot ve vadeli fiyatlar farklı piyasa ölçümleri olduğu için bu iki seviye doğrudan tek seri gibi karşılaştırılmamalı.

Tasarı petrol fiyatını hangi kanallardan etkileyebilir?

Rapidan Energy Group'tan Fernando Ferreira'nın vurguladığı yaptırım zinciri, tasarının petrol fiyatı açısından tarife maddesinden daha doğrudan bir kanal oluşturabilir. Çünkü fiziksel petrolün piyasaya ulaşması yalnızca üretime değil, tanker bulunabilirliğine, sigorta teminatına, liman erişimine ve ödeme altyapısına da bağlı. Bu halkalardan birinin daralması, varil sayısı değişmese bile teslim edilebilir arzı azaltabilir.

Fiyatı yukarı taşıyacak ve sınırlayacak güçler neler?

Yukarı yönlü senaryoda alıcı ülkelerin hızlı biçimde Rus petrolünden uzaklaşması, gölge filoya yönelik uygulamanın sertleşmesi ve alternatif varillerin aynı hızda devreye girememesi öne çıkıyor. Bu tablo özellikle orta yoğunluktaki ham petrol ve dizel ağırlıklı ürün piyasalarında daha belirgin sıkışma yaratabilir. Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde etkiler petrol fiyatının yanı sıra dolar kuru ve rafineri marjları üzerinden akaryakıt maliyetlerine taşınabilir.

Aşağı yönlü denge unsurları ise muafiyetler, Rus petrolünün başka rotalara yönelmesi, OPEC dışı üreticilerin ihracatı, stratejik stok kullanımı ve talep kaybı. EIA'nın 7 Temmuz tarihli kısa vadeli görünümü, Hürmüz geçişlerinin toparlanması ve arzın tüketimden hızlı büyümesi halinde Brent ortalamasının 2026'nın dördüncü çeyreğinde 70 dolara gerileyebileceğini öngörüyor. Bu tahmin, yeni Rusya tasarısının yasalaşıp uygulanması halinde değişebilecek bir temel senaryo niteliğinde.

Doğal gaz tarafında risk daha mı yüksek?

Tasarı Yamal LNG ile Arctic LNG projelerini de hedefliyor. Avrupa'nın Rus boru gazına bağımlılığı son yıllarda belirgin biçimde azalsa da Rus LNG'si küresel ticaretin bir parçası olmaya devam ediyor. Proje ve gemi yaptırımları sıkı uygulanırsa Avrupa ile Asya'nın aynı LNG kargoları için rekabeti artabilir. Petrol piyasasında variller farklı rotalara yönlendirilebilirken, LNG'de terminal, gemi ve uzun vadeli sözleşme kısıtları ayarlamayı daha zor hale getirebilir.

Piyasanın izleyeceği kritik eşik, tasarının kabul edilmesinden önce bile tarife tehdidinin alıcı ülkelerin davranışını değiştirip değiştirmediği olacak. Hindistan veya Çin'in ithalatında kalıcı bir azalma, Rusya'nın ihracat iskontosunda genişleme, tanker navlununda sıçrama ve sigorta erişiminde daralma görülmeden fiyat hareketini yalnızca Senato tasarısıyla açıklamak erken olur.

Sık sorulanlar

Hayır. Düzenleme başkana tarife ve yaptırım yetkisi veriyor, ayrıca ulusal çıkar gerekçesiyle muafiyet imkanı tanıyor. Etki uygulamanın kapsamına ve alıcı ülkelerin tepkisine göre kademeli oluşabilir.

Mevcut veriler bunu göstermiyor. Temmuz ortasındaki fiyat hareketinde Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışma riski, sevkiyatlar ve ABD stok verileri daha belirgin rol oynadı. Rusya tasarısı şimdilik ek bir risk primi kanalıdır.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Washington'da 15 Temmuz 2026 Çarşamba günü büyüyen tartışma, Rusya'ya baskı kurmayı amaçlayan iki partili yaptırım tasarısının ticaret ayağına odaklandı. Sanctioning Russia Act of 2026, Başkan Donald Trump'a Rus petrolü ve doğal gazının en büyük alıcılarından gelen ürünlere yüzde 100'e varan gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor. Demokrat milletvekilleri, düzenlemenin ABD'de fiyatları yükseltebileceği ve bazı müttefikleri de kapsayabileceği görüşünde.

Tasarı tarife tavanını yüzde 100'e indirdi

Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin 14 Temmuz'da sunduğu yeni metin, önceki taslaktaki yüzde 500'lük genel tarife tehdidini en fazla yüzde 100'e indirdi. Yaklaşık bir yıldır Kongre gündeminde bulunan düzenleme, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı finanse etmekte kullandığı enerji gelirlerini azaltmayı hedefliyor. Tasarının başlıca mimarları, hafta sonunda hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ile Demokrat Senatör Richard Blumenthal'dı.

Senato danışmanlarının Reuters'a verdiği bilgilere göre Rus ham petrolünün en büyük beş alıcısı Çin, Hindistan, Slovakya, Macaristan ve Azerbaycan. Rus doğal gazında ise Çin, Fransa, Japonya, Macaristan ve Belçika öne çıkıyor. Bu ülke listesi, küresel ekonomi gündeminde enerji güvenliği ile ticaret politikasını aynı dosyada buluşturuyor.

Demokratlar yetkinin sınırlarına itiraz ediyor

Senato Finans Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Ron Wyden ile Temsilciler Meclisi Vergi ve Gelirler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Richard Neal, ortak açıklamalarında yüzde 100'e varan tarifelerin büyük ticaret ortaklarını ve müttefikleri etkileyebileceğini, maliyetin de Amerikan ailelerine yansıyabileceğini savundu.

Reuters'ın gördüğü Demokrat komite personeli belgesinde iki kurumsal boşluğa dikkat çekildi. Metne göre Kongre'nin başkan tarafından uygulanacak tarifeleri durdurmasına yarayan açık bir ret mekanizması bulunmuyor ve verilen yetki için sona erme tarihi öngörülmüyor. Eleştirmenler ayrıca kapsam kriterlerinin yeni ülkeleri zaman içinde düzenlemeye dahil edebilecek kadar geniş olduğunu düşünüyor.

Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks, Rusya'nın gölge filosu ile enerji altyapısını hedefleyen yaptırım maddelerini desteklediğini açıkladı. Buna karşın Meeks, tarife yetkisinin Avrupa'daki müttefiklere karşı da kullanılabilecek genişlikte olduğunu ve yaptırım hükümlerinin uygulanmasının Trump'ın takdirine bırakıldığını söyledi.

Yaptırım ayağı gölge filoyu hedefliyor

Tasarının tarife dışındaki hükümleri, Batı'nın denizcilik hizmetlerine ihtiyaç duymadan Rus petrolü taşıyan gölge tanker filosunu, Rus finans kuruluşlarını ve Yamal LNG ile Arctic LNG projelerini hedefliyor. Metin ayrıca Avrupa Birliği'nin yaptırım listesindeki daha geniş gemi grubunun ABD uygulamasına alınmasını kolaylaştırabilecek düzenlemeler içeriyor.

Rapidan Energy Group Jeopolitik Risk Servisi Direktörü Fernando Ferreira, tarife tehdidinin Hindistan gibi ülkelerle ticaret görüşmelerinde pazarlık aracı olarak kullanılabileceğini değerlendirdi. Ferreira'ya göre gemiler, sigorta ve reasürans şirketleri ile yaptırımları delmeye yardımcı olan üst düzey mürettebata yönelik hükümler, enerji ticaretini doğrudan hedeflediği için daha etkili olabilir.

Oylama takvimi henüz açıklanmadı

Tasarı destekçilerinin hedefi Rus enerji gelirlerini azaltmak olsa da düzenlemenin Kongre'deki ilerleme takvimi netleşmedi. Reuters'ın 15 Temmuz tarihli haberine göre Beyaz Saray yorum talebine henüz yanıt vermedi. Olası oylamada tartışmanın, Rusya'ya uygulanacak mali baskıdan çok başkana verilen ticaret yetkisinin sınırları üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.

Kaynaklar: Reuters, 15 Temmuz 2026; ABD Senato Finans Komitesi ve Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi açıklamaları, 14 Temmuz 2026.

Uber ile Delivery Hero arasındaki olası satın alma anlaşması Yemeksepeti'ni doğrudan etkileyebilir, ancak beklenen etki markanın Uber'e geçmesi değil, anlaşma dışında bırakılarak ayrı satılması olabilir. Delivery Hero, 14 Temmuz 2026'da Uber Technologies ile bütün hissedarlara yönelik muhtemel bir teklif konusunda ileri görüşmeler yürüttüğünü resmen açıkladı. Financial Times ise 15 Temmuz'da, rekabet çakışmasını azaltmak amacıyla Yemeksepeti ile bazı Avrupa operasyonlarının bir yatırım şirketine devredilebileceğini bildirdi. Bu yapı henüz kesinleşmedi.

Yemeksepeti Uber'e geçmeyebilir

Financial Times'ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre Uber, Delivery Hero için yaklaşık 12,5 milyar avroluk bir işlem üzerinde çalışıyor ve hisse başına yaklaşık 41 avro ödemeyi değerlendiriyor. Aynı haberde Yemeksepeti'nin ve bazı Avrupa faaliyetlerinin, iki grubun faaliyet çakışmasını azaltmak için ABD merkezli bir yatırım şirketine satılmasının planlandığı aktarıldı. Uber ile Delivery Hero bu ayrıntıları doğrulamadı.

Bu nedenle olası anlaşma, Yemeksepeti'nin doğrudan Uber Eats çatısı altına alınacağı anlamına gelmiyor. Tersine, bildirilen yapı uygulanırsa Türkiye operasyonu Delivery Hero grubundan ayrılabilir ve yeni bir yatırımcının kontrolüne geçebilir. Sahiplik değişimi kesinleşmeden marka, uygulama, yönetim, restoran sözleşmeleri veya kurye operasyonlarında değişiklik olacağı söylenemez.

Türkiye operasyonu neden ayrıştırılabilir?

Ayrıştırma planı, rekabet otoritelerinden onay alınmış bir çözüm değil. Şirketlerin değerlendirdiği bildirilen bir işlem tasarımı. Yetkili kurumlar pazar payı, tüketici seçenekleri, restoranların platformlara erişimi ve kurye ağı gibi unsurları kendi incelemelerinde ayrıca değerlendirebilir. Türkiye'deki olası satış da yerel izin ve kapanış koşullarına tabi olabilir.

Kullanıcılar, restoranlar ve kuryeler için ne değişebilir?

Mevcut bilgiler, Yemeksepeti kullanıcıları açısından hemen uygulanacak bir değişiklik göstermiyor. Sipariş uygulamasının adı, kampanyalar, üyelik yapısı, restoran komisyonları ve kurye modeli konusunda açıklanmış bir karar bulunmuyor. Satış gerçekleşirse bu alanlardaki tercihler yeni sahibin stratejisine göre daha sonra şekillenebilir.

Restoranlar ve kuryeler açısından en önemli konu, olası devir sonrasında sözleşmelerin ve operasyonel standartların nasıl korunacağı olacak. Buna rağmen anlaşmanın henüz imzalanmadığı, Yemeksepeti için ayrı satışın da şirketlerce teyit edilmediği dikkate alınmalı. Haber aşamasındaki bir planı kesin operasyon kararı gibi okumak doğru olmaz.

Anlaşma hangi aşamada?

Financial Times'a göre anlaşma 16 Temmuz Perşembe günü kadar erken açıklanabilir. Buna karşılık fiyat, kapsam, ayrıştırılacak varlıklar ve takvim değişebilir. Resmi Delivery Hero açıklaması yalnızca ileri görüşmeleri teyit ediyor. Uber'in bağlayıcı teklif sunduğu, Yemeksepeti'nin alıcısının belirlendiği veya işlemin düzenleyici onay aldığı henüz açıklanmadı. Gelişme, şirket satın alma gündeminde Türkiye pazarını doğrudan ilgilendiren başlık olarak izleniyor.

Yüksek yakıt fiyatları, ABD'li tüketicilerin bütçesinde alanı daraltırken Fed'in 15 Temmuz 2026 tarihli Bej Kitabı ekonominin büyük bölümünde büyümenin sürdüğünü gösterdi. Mayıs sonu ve haziranda 12 Fed bölgesinin 11'inde faaliyet hafif ila orta hızda arttı, bir bölgede değişmedi. Rapor, istihdamdaki sınırlı güçlenmeye karşın fiyat baskılarının enerji, ulaşım ve hammadde maliyetleri üzerinden devam ettiğine işaret etti.

Büyüme 11 bölgede sürdü

Fed'in bölgesel temaslardan derlediği rapor, büyümenin geçen döneme göre belirgin biçimde hızlanmadığını ancak daha geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu. Önceki Bej Kitap'ta 10 bölge büyüme, bir bölge yatay seyir, bir bölge ise daralma bildirmişti. Temmuz raporunda daralma bildiren bölge kalmadı.

İmalat çoğu bölgede ılımlı büyürken veri merkezi, makine ve savunma siparişleri öne çıktı. İnşaat ve gayrimenkul faaliyetleri genel olarak hafif arttı, ticari ve tüketici kredileri de sınırlı büyüdü. Rapor, küresel ekonomi gündeminde imalat, veri merkezi yatırımları ve kredi talebine ilişkin güncel bir tablo sundu.

Tüketici daha uygun fiyatlı ürünlere yöneldi

Tüketici harcamaları yüksek fiyatların, özellikle de yakıt maliyetlerinin diğer kategorilerdeki satışları baskılaması nedeniyle yalnızca sınırlı arttı. Birkaç bölgede isteğe bağlı harcamalar geriledi. Bazı tüketiciler daha düşük fiyatlı ürünlere yönelirken otomobil satışları yatay kaldı, bakım ve onarım harcamaları ise araçların daha uzun süre kullanılmasına bağlı olarak yükseldi.

Turizm faaliyetleri bazı bölgelerde Dünya Kupası ziyaretçilerinden destek aldı. Buna karşılık tarımda düşük emtia fiyatları, yüksek girdi maliyetleri ve sıkı kredi koşulları görünümü zayıflattı. Enerji sektöründe petrol ve doğal gaz sondajları artarken nakliye faaliyeti, yüksek tarifeler ve Orta Doğu'daki çatışmanın etkilediği tedarik zinciri değişimleriyle birlikte ılımlı yükseldi.

İstihdam arttı, ücret artışı sınırlı kaldı

İstihdam genel olarak yükseldi. Beş bölge hafif, orta veya güçlü istihdam artışı bildirirken yedi bölgede çok az değişim görüldü ya da hiç değişim yaşanmadı. İmalat, inşaat ve perakende istihdamı artış gösterdi. Buna karşın bazı bölgelerdeki istihdam kayıpları sınırlı kaldı. Ücretler çoğu bölgede hafif ila orta hızda arttı, iki bölgede artış daha zayıf gerçekleşti.

Nitelikli çalışan bulmak özellikle teknisyenlik ve zanaat gerektiren işlerde zor olmaya devam etti. Bazı işletmeler yapay zekayı aday taraması ve işe alım süreçlerinde kullanırken bazıları çalışan verimliliğini artırmaya yöneldi.

Fiyat artış hızı her bölgede aynı kaldı veya yavaşladı

Fiyatlar genel olarak orta düzeyde arttı. Dokuz bölge orta, iki bölge güçlü, bir bölge ise hafif fiyat artışı bildirdi. Önceki döneme kıyasla artış hızı bütün bölgelerde aynı kaldı ya da yavaşladı. Bununla birlikte hizmetler, inşaat ve imalatta enerji, ulaşım ve hammadde kaynaklı maliyet baskıları sürdü.

Fed temaslarının bir bölümü maliyet artışlarını Orta Doğu'daki çatışmaya, bir bölümü ise gümrük tarifelerine bağladı. Bazı bölgelerde satış fiyatları girdi maliyetlerinden daha yavaş yükseldi ve şirket marjları daraldı. Önümüzdeki aylara ilişkin beklentiler ayrıştı. Bazı bölgeler mevcut enflasyon hızının korunmasını, bazıları ise yakıt fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle yavaşlama bekledi.

Botsvana'daki Karowe elmas madeninden 1.305,4 karatlık, beyaz ve kırılmamış dev bir elmas çıkarıldı. Taş, madenin bugüne kadar çıkardığı bin karatın üzerindeki 10. elmas oldu; dünyada bu eşiği on kez aşan başka bir maden bulunmuyor. Madeni yüzde 100 sahibi olarak işleten Kanada merkezli Lucara Diamond, keşfin Karowe'nin büyük ve yüksek kaliteli taşlardaki olağanüstü potansiyelini bir kez daha kanıtladığını bildirdi.

Taş, açık ocaktan gelen malzeme ile daha önce çıkarılıp stoklanan cevherin birlikte işlenmesi sırasında bulundu; bu nedenle hangi kaynaktan geldiği kesin olarak belirlenemedi. Şirket, elmasın MDR adı verilen röntgen teknolojisiyle kırılmadan çıkarıldığını belirtti. Karowe 2012'den bu yana üretimde.

Karowe neden bu kadar özel

Madenin şöhreti, çıkardığı devasa taşlardan geliyor. Buradan son yüz yılı aşkın sürenin en büyük elması olan 2.488 karatlık Motswedi, 1.758 karatlık Sewelô ve 1.109 karatlık Lesedi La Rona çıkarıldı. Lucara, Karowe'yi bin karatı aşan on elmas çıkaran dünyadaki tek maden olarak tanımlıyor.

Şirket keşfi nasıl değerlendirdi

Lucara Diamond, keşfi madenin geldiği noktayı gösteren bir dönüm noktası olarak niteledi.

Şirketin verdiği bilgiye göre taş 79,9 x 34,1 x 51,9 milimetre boyutunda ve beyaz kategorisinde. Karowe, dünyada bin karatı aşan taşların önemli bir bölümünü tek başına çıkaran maden olarak öne çıkıyor.

Yeni taş rekorlar arasında

Yeni çıkarılan 1.305 karatlık elmas, Karowe'nin görkemli listesinde en büyükler arasına katıldı.

Karowe halen açık ocak madenciliğinden yer altına geçiş sürecinde. Şirketin planına göre tam kapasiteli yer altı üretiminin 2028'in ilk yarısında başlaması bekleniyor.

Yük almak üzere geçen hafta Hürmüz üzerinden Körfez'e giren dokuz LNG tankeri, güvenlik endişeleri yüzünden boğazın içinde mahsur kaldı. Bu tablo, taşımacılık şirketlerinin ABD ordusunun rehberlik ettiği geçiş sistemine artık güvenmediğinin en somut göstergesi. İran'ın gemilere art arda saldırıları ve kötüleşen güvenlik ortamı nedeniyle şirketler boğazdan geçmeme kararı alıyor; oysa dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte biri buradan geçiyor.

Onlarca yıldır gemiler, Körfez'e giriş çıkışta boğazın ortasındaki güvenli seyir koridorunu, yani BM denizcilik kuruluşunun 1968'de oluşturduğu Trafik Ayırım Düzeni'ni kullanıyordu. Ancak 28 Şubat'ta başlayan İran savaşından bu yana İran güçlerinin bölgeye mayın döşemesi, gemileri İran ya da Umman kıyısına yakın iki geçici rotaya zorladı. Enerji arzındaki bu kırılma, boğazın Umman tarafındaki güzergâhı giderek daha tehlikeli hale getirdi.

ABD sistemine güven neden aşındı

Reuters'ın denizcilik ve taşımacılık sektöründen yedi kaynağa dayandırdığı habere göre şirketler, ABD ordusunun geçişlere rehberlik ettiği sistemi kullanmaktan kaçınıyor. BM denizcilik kuruluşu verilerine dayanan analize göre 7 Temmuz'dan bu yana ABD sisteminin kapsadığı Umman kara sularında üç ham petrol süper tankeri, bir LNG tankeri ve bir konteyner gemisi olmak üzere yaklaşık beş gemi saldırıya uğradı. İran Devrim Muhafızları salı günü, Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait iki süper tankere düzenlenen saldırının sorumluluğunu üstlendi. Kaynaklardan beşi, ABD ordusunun Umman güzergâhındaki riskler konusunda yeterli açıklık sağlamadığını belirtti.

Resmi risk seviyesi ciddiye çıktı

Güvenlik ortamının bozulması resmi değerlendirmelere de yansıdı. ABD Donanması öncülüğündeki Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi, geçen hafta boğazdaki gemilere yönelik risk derecesini önemli seviyesinden ciddi seviyesine yükseltti; bu, en yüksek derece olan kritik'in yalnızca bir basamak altında.

Yunan deniz güvenliği şirketi Diaplous, cumartesi gününe kadar seferlerin durdurulmasını tavsiye etti. Bir diğer Yunan şirketi MARISKS ise geçişlerin kabul edilebilir bir güvenlik seviyesiyle yapılabileceğine dair herhangi bir güvence bulunmadığını bildirdi. İran ayrıca, ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasının ardından bölgedeki enerji ihracatını daha da kısıtlamakla ve Kızıldeniz'e açılan Babülmendep Boğazı'nı Husi müttefikleri üzerinden kapatmakla tehdit ediyor.

Piyasa ve arz tarafında tablo

Boğaz, dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte birini ve LNG'nin beşte birini taşıyor; geçişler savaş öncesinin yarısının altına indi. ABD'li bir savunma yetkilisi ise son yedi günde 100'den fazla geminin doğrudan ABD ordusuyla koordinasyon sağladığını, 300'den fazlasının bölgeden geçtiğini ve hacimler savaş öncesinin altında kalsa da çabaların işe yaradığını savundu. Fiyat tarafında Brent, yeni tırmanışla 15 Temmuz'da 84 dolar dolayına çıkarak pazar gününden bu yana yüzde 15'ten fazla yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump ise salı günü boğazın İran hariç tüm gemi trafiğine açık olduğunu söyledi. Enerji ithalatçısı Türkiye açısından yükselen petrol ve navlun, ithalat faturası ve enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk anlamına geliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

ABD'nin son iki ara seçim yılında temmuz, ağustos ve eylül altın için hep kırmızı geçti. Sarı metal, 2018 yazını yaklaşık yüzde 5, 2022 yazını ise yüzde 8'i aşan kayıpla kapadı. Kasım ayında yeni bir ara seçimin yapılacağı 2026'da da aynı mevsimsel risk gündemde. Ancak bu tablo yalnızca iki örneğe dayanıyor ve altının temmuz aylarını genelde sevdiği gerçeğiyle çelişiyor; yani ortada tarihsel bir eğilim var, kesin bir tekrar sözü değil.

Ara seçim yazları neden kırmızı

Son iki seçim yılının yaz bilançosu net biçimde aşağı yönlü. Aşağıdaki tablo, altın fiyatlarındaki mevsimsel seyri 2018, 2022 ve bir önceki ara seçim yılı 2014'te temmuz, ağustos ve eylül aylık getirileriyle gösteriyor.

Tabloda 2014 önemli bir istisna barındırıyor: o yıl ağustos ayı yüzde 0,38 artıda kapanarak üç aylık kesintisiz düşüş serisini kırdı. Yani üst üste üç kırmızı ay, son iki seçim yılına özgü bir görüntü. Üç aylık düşüş serileri, altının seçim dönemlerinde küresel likidite sıkışması ya da politik belirsizlikle baskılandığı yorumlarını güçlendirse de bu ilişki nedensellik değil korelasyon; aynı zayıflık, seçimden bağımsız genel yaz mevsimselliğiyle de açıklanabilir.

Altın aslında temmuzu seviyor

Döngüsel yaz baskısı, altının temmuz aylarındaki genel performansıyla çelişiyor. Son yılların temmuz getirileri, ara seçim yılı olsun olmasın, ağırlıkla artıda. Bu da mevsimsel zayıflığın sabit bir yasa değil, koşullara bağlı bir eğilim olduğunu gösteriyor.

2026'da tablo ne gösteriyor

Güncel resimde altın, şubat sonunda başlayan savaşın ardından sert satış gördü. 29 Ocak'ta 5 bin 598 dolarla tüm zamanların zirvesini test eden ons altın, yıl başından bu yana yüzde 7'ye yakın gerileyerek 4 bin dolar seviyesinin üzerinde tutunuyor. 2026 da bir ara seçim yılı ve takvimde 3 Kasım seçimi var. Ancak temmuz ayı şu ana kadar yüzde 1,04 artıda; yani mevsimsel senaryonun uyardığı zayıflık henüz görünmüş değil. Ay kapanmadan kesin bir yargıya varmak erken olur, yatırımcı için doğru yaklaşım tek bir tarihsel örüntüye yaslanmak yerine dolar, reel faiz ve jeopolitik akışı birlikte izlemek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Elinde toplu parası olan tasarruf sahibinin sorusu net: 1 milyon lira, 32 gün vadeli mevduatta ne kazandırır? Güncel oranlarla yanıt, bankaya ve kampanyaya göre bir ayda stopaj sonrası yaklaşık 31 bin 500 ile 42 bin lira arasında net getiri. Yaygın hoş geldin oranı yüzde 45 dolayında; bu da 1 milyon liraya 32 günde yaklaşık 35 bin 500 lira net kazanç anlamına geliyor. Ancak bu oranların çoğu yeni müşteriye özel ve süreli.

Hesabın mantığı basit. Brüt faiz, anaparanın yıllık orana ve vade gününe bölünmüş kısmıyla bulunuyor; ardından 6 aya kadar vadelerde uygulanan yüzde 10 stopaj düşülüyor. 1 milyon lira için yüzde 45 oranında 32 günlük brüt getiri yaklaşık 39 bin 450 lira, stopaj sonrası net ise yaklaşık 35 bin 500 lira oluyor. Bankaların yeni müşteri yarışı, Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 37'de sabit tuttuğu bir dönemde mevduat faizlerindeki hareketliliği canlı tutuyor.

Yüksek oranların ardındaki koşullar

Tablolarda yüzde 50'yi bulan oranlar çoğunlukla hoş geldin faizi olarak adlandırılıyor ve o bankayla ilk kez çalışacak müşterilere, belirli bir tutar ve genellikle 30 ila 90 günlük kısa vadeler için sunuluyor. Vade dolduğunda faiz, bankanın o günkü standart tabelasına gerileyebiliyor. Oran ayrıca paranın şubeden mi yoksa dijital kanaldan mı yatırıldığına ve tutar aralığına göre değişiyor. Bu yüzden en yüksek oran tek başına yeterli bir ölçüt değil; kampanyanın kaç gün geçerli olduğu ve yenilemede hangi oranın uygulanacağı önceden teyit edilmeli.

Stopaj ve mevduat güvencesi

Net kazancı belirleyen ikinci unsur vergi. Mevduat faizi gelirinden 6 aya kadar vadelerde yüzde 10 stopaj kesiliyor; bu nedenle hesap yapılırken brüt değil, ele geçen net oran esas alınmalı. Bir başka kritik nokta güvence sınırı: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu kapsamında kişi başına ve banka başına 950 bin liraya kadar mevduat sigortalı. Yani 1 milyon lirasını tek bir bankada tutan biri için 50 bin lira bu güvencenin dışında kalıyor.

Banka banka güncel tablo

Aşağıdaki tablo, temmuz ortasında bankaların 32 günlük mevduatta öne çıkan oranlarını ve 1 milyon liranın stopaj sonrası aylık net getirisini gösteriyor. Oranlar günlük değişebildiği ve çoğu yeni müşteriye özel olduğu için işlem öncesinde ilgili bankadan teyit alınması önemli.

Hoş geldin faizi nedir?

Bankaların yeni müşteri kazanmak için sunduğu, standart orandan yüksek ve genellikle kısa süreli, ilk kez hesap açanlara özel kampanya faizidir. Vade sonunda oran standart seviyeye dönebilir.

Mevduat faizinden ne kadar vergi kesilir?

Türk lirası mevduatta stopaj oranı vadeye göre değişir; 6 aya kadar vadelerde yüzde 10 uygulanır. Bu nedenle kazanç hesaplanırken brüt değil net oran dikkate alınmalıdır.

1 milyon liranın tamamı mevduat sigortası kapsamında mı?

Hayır. TMSF güvencesi kişi başına ve banka başına 950 bin lirayla sınırlıdır; bu tutarın üzerindeki kısım aynı bankada sigorta kapsamı dışında kalır.

Vade dolmadan para çekilirse ne olur?

Vadeli hesapta vade dolmadan para çekilmesi durumunda faiz getirisi genellikle azalır ya da hiç ödenmez; bu yüzden vade, nakit ihtiyacına göre seçilmelidir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Çinli elektrikli araç üreticisi BYD, 2025'te yaklaşık 4,6 milyon araç satarak dünyanın altıncı büyük otomobil üreticisi konumuna yükseldi, ancak aynı yıl 11 milyonu aşan satışıyla liderliğini koruyan Toyota'nın yarısına bile ulaşamadı. Buna karşın şirketin kurucusu ve CEO'su Wang Chuanfu, beş yıl içinde Toyota'yı geçerek satış adedinde dünyanın en büyüğü olmayı hedeflediklerini duyurdu. BYD bu iddiayı, ABD pazarına hiç girmeden, tümüyle Avrupa ve gelişmekte olan pazarlardaki organik büyümeyle taşıyacağını söylüyor.

Şirketin büyüme planı küresel otomotiv sektöründe alışılmadık bir bahse dayanıyor: dünyanın en büyük tek pazarına erişmeden zirveye oynamak. BYD geçen yıl yaklaşık 4,6 milyon yeni nesil araç sattı; bu rakam onu Ford'un önüne taşısa da Toyota'nın çok gerisinde bıraktı.

ABD olmadan küresel liderlik iddiası

ABD, Çin üretimi elektrikli araçlara uyguladığı yüksek gümrük vergileri ve Çin yazılımlarına dönük kısıtlamalar nedeniyle BYD'ye binek otomobil satışını fiilen kapatmış durumda. Şirket ülkede yalnızca Kaliforniya'daki tesisinde ağır ticari araç üretiyor. Financial Times'a konuşan Uluslararası Operasyonlar Başkanı Stella Li, hedefe herhangi bir satın alma olmadan, şirketin kendi ürün gamı ve küresel yatırımlarıyla ulaşacaklarını belirtti. Li ayrıca geçen yıl Fransız üretici Renault'nun, BYD'nin ortaklık girişimini geri çevirdiğini hatırlattı.

Toyota ile arasındaki ölçek farkı

Hedefin büyüklüğü rakamlarda görülüyor. BYD 2025'te yaklaşık 4,6 milyon yeni nesil araç, yani elektrikli ve şarj edilebilir hibrit sattı. Toyota ise Lexus, Daihatsu ve Hino markalarıyla birlikte 11 milyonun üzerinde araçla zirvedeki yerini korudu. Financial Times iki şirketi daha dar bir çerçeveyle 4,5 milyona 10,5 milyon olarak karşılaştırdı; hangi ölçek esas alınırsa alınsın BYD'nin kapatması gereken mesafe iki kattan fazla.

Planın merkezinde Avrupa var. Yüksek kâr marjı sunan bu pazarda BYD'nin yükselişi hız kazandı; mayısta AB, EFTA ve İngiltere genelinde araç kayıtları bir yıl öncesine göre yüzde 137 artarak ilk kez Tesla'yı geçti. Şirket böylece Ford, Tesla ve Nissan gibi köklü markaların önüne geçerken, Avrupalı üreticiler üzerinde maliyet düşürme baskısı oluşturdu.

Avrupa, şarj ağı ve premium atağı

BYD, Avrupa'daki büyümesini yalnızca satışla sınırlamıyor. Şirket 2027'ye kadar yaklaşık 2 milyar avroluk yatırımla kıta genelinde 3.000 hızlı şarj istasyonu kurmayı planlıyor; yeni geliştirdiği şarj teknolojisiyle premium marka Denza'nın modellerinin beş dakikada yüzde 70 doluluğa ulaşabileceğini açıkladı. Üst segmentteki iddiasını büyüten şirket, geçen hafta İngiltere'de başlangıç fiyatı 142.900 sterlin olan elektrikli Denza Z süper otomobilini tanıttı ve Porsche gibi üreticilerle rekabet etmeyi hedefliyor. Stella Li, uygun bir fırsat çıkması halinde premium bir Avrupa markasını satın almaya açık olduklarını, ancak şu an masada belirli bir hedef bulunmadığını söyledi.

Bu iddialı tablo, iç pazardaki zayıflıkla birlikte okunuyor. Artan rekabet ve elektrikli araç teşviklerinin azaltılması nedeniyle BYD'nin bu yılın ilk yarısındaki toplam satışı yüzde 15,7 geriledi. Ancak düşüş tek başına yanıltıcı: yurt içi satışlar yaklaşık yüzde 40 çökerken yurt dışı satışlar yüzde 70'in üzerinde arttı ve haziranda Çin'in toplam otomobil ihracatı tarihinde ilk kez aylık 1 milyon adedi aştı. Operasyonel ivmeye karşın BYD'nin Hong Kong'da işlem gören hisseleri haziran sonunda 52 haftanın en düşük seviyelerine geriledi ve yıl başından bu yana dörtte bire yakın değer yitirdi; yatırımcılar büyümenin kâr marjına yansıyıp yansımayacağını sorguluyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türk müteahhitlik sektörü, 1972'den bu yana 138 ülkede 566,1 milyar dolarlık toplam iş üstlenerek uluslararası müteahhitlikte dünyanın en büyük ikinci gücü konumuna ulaştı. Sektör bu yılın ilk yarısında ise 27 ülkede 2,7 milyar dolarlık 57 yeni proje aldı.

ENR listesinde Çin'in ardından ikinci

Uluslararası inşaat dergisi ENR'nin 2025 yılı En Büyük 250 Uluslararası Müteahhitlik Firması listesinde 45 Türk firması yer aldı ve Türkiye, 76 firmayla ilk sıradaki Çin'in ardından firma sayısında dünya ikincisi oldu. Uluslararası proje gelirine göre yapılan sıralamada ise Türk müteahhitlik sektörü Hollanda, İsveç ve Almanya'nın önünde dünya dokuzuncusu olarak kayda geçti. Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre listedeki 250 firmanın 2024 uluslararası proje büyüklüğü 501,2 milyar dolara ulaşırken, Türk firmalarının bu toplamdaki payı yüzde 4,2 oldu; 127,4 milyar dolarla Çin firmaları zirvedeki yerini korudu.

İlk yarıda ivme kaybı belirginleşti

Sektörün yurt dışında üstlendiği yıllık proje tutarı 2021'de 32 milyar dolarla zirve yapmış, salgının etkisiyle 2022'de 20 milyar dolara gerilemiş, ardından 2023 ve 2024'te sırasıyla 28,8 ve 29,9 milyar dolara yükselmişti. Geçen yıl bu tutar 25,7 milyar dolara, proje sayısı da 321'e indi. Ortalama proje bedeli ise 2025'te 80,2 milyon dolarla en yüksek seviyesine ulaşmışken, bu yıl üstlenilen projelerde 47,7 milyon dolara geriledi; firmalar hem daha az hem de daha küçük ölçekli işler üstleniyor.

Projelerin yüzde 42,7'si BDT bölgesinde

Bugüne kadar üstlenilen projelerin bölgesel dağılımında Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) yüzde 42,7 payla ilk sırada yer aldı. BDT'yi yüzde 25,4 ile Orta Doğu, yüzde 18,5 ile Afrika izledi; Avrupa'nın payı yüzde 10,4, Asya'nın payı ise yüzde 2,6 oldu. Sektörün en çok iş üstlendiği alanların başında kara yolu, tünel ve köprü projeleri gelirken; bunu konut ve rezidans projeleri, enerji santralleri, demir yolu projeleri ve ticaret merkezleri izledi.

Ticaret Bakanlığı, Libya, Irak ve Suudi Arabistan gibi pazarlarda ikili temaslarla sektörü desteklediğini, Ukrayna ve Suriye'nin yeniden imar sürecinde de Türk firmalarının aktif rol almasını hedeflediğini bildirdi. Yurt dışı müteahhitlik, ekonomi gündeminin öne çıkan başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Türkiye ile Birleşik Krallık arasında güvenlik ve savunma cephesinde imzalar hızla atılırken, iki ülkeyi ekonomik olarak birbirine bağlayan anlaşmanın güncellenmesi hâlâ müzakere masasında. Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkanı Vehbi Keleş, geçen hafta Ankara'daki NATO Zirvesi'nde imzalanan güvenlik ve savunma ortaklığının ardından, güncellenmiş Serbest Ticaret Anlaşması'nın (STA) da en kısa sürede tamamlanması çağrısında bulundu.

Siyasi güven ekonomik ortaklığa taşınıyor

Keleş, iki ülke arasında savunma, teknoloji, yatırım, dijital ekonomi ve ticaret alanlarında son dönemde eş zamanlı adımlar atıldığını, bunun ilişkileri yeni bir stratejik ortaklık seviyesine taşıdığını vurguladı. Ankara'daki NATO Zirvesi marjında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer arasında imzalanan Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Belgesi, iki NATO müttefikinin iş birliğini kurumsallaştıran son halka oldu. ATMB Başkanı'na göre siyasi zeminin güçlendiği bu dönem ekonomik kazanıma çevrilmeli; bu nedenle ticaret gündemindeki hareketlilik yakından izleniyor.

Güncellenmiş STA müzakerelerinin beşinci turu 15-23 Haziran'da Ankara'da yapıldı. Birleşik Krallık hükümetinin açıklamasına göre görüşmelerde dijital ticaret, telekomünikasyon, yatırım, hukuk hizmetleri ve mal piyasasına erişim başlıkları ele alındı; özellikle hukuk hizmetlerinde belirgin ilerleme kaydedildi. Keleş, beş turda 11 faslın tamamlandığını, hizmet ticareti, dijital ticaret, yatırımlar ve fikri mülkiyet alanlarındaki mesafenin yeni nesil ekonomik ilişkiler açısından önem taşıdığını belirtti.

İkili ticaret 28,4 milyar sterline yükseldi

Keleş, mevcut anlaşmanın ağırlıklı olarak mal ticaretini kapsadığını, oysa büyümenin hizmetler, dijital ekonomi ve teknoloji yatırımlarında olduğunu söyledi. ATMB Başkanı, İngiltere'nin yıllık ithalatının Nisan 2026 itibarıyla ilk kez bir trilyon dolar barajını aştığını da paylaştı. Resmi verilere göre ise ülkenin ithalatı 2026'nın ilk çeyreğinde tek başına yaklaşık 252 milyar sterlin düzeyindeydi; bu ölçek yıllık bazda uzun süredir bir trilyon doların üzerinde seyrediyor. Keleş'in aktardığına göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi 28,4 milyar sterline ulaşırken, 2026'nın ilk yarısında Türkiye'nin dış ticaret fazlası 4,46 milyar dolar oldu.

Çelikte büyüme, otomotivde rekabet baskısı

Keleş, ikili ticarette çelik, elektronik ve kimya sektörlerinde önemli büyüme yaşandığını, buna karşılık otomotiv ve hazır giyimde rekabet baskısının arttığını ifade etti. İngiltere'nin diğer ülkelerle imzaladığı yeni ticaret anlaşmalarının bu iki sektörde etkisini göstermeye başladığını kaydeden ATMB Başkanı, İngiltere pazarında mevcut konumu korumanın artık yeterli olmadığını, pazar payının büyütülmesi gerektiğini savundu.

Bunun için kamu kurumları, iş dünyası, ihracatçı birlikleri ve İngiltere'deki Türk iş insanları arasında daha güçlü bir koordinasyon kurulması gerektiğini vurgulayan Keleş, güncellenmiş STA'yı bu koordinasyonu ekonomik kazanıma çevirecek en kritik adım olarak nitelendirdi.

Yeni ortaklık dönemine giden yol

Birleşik Krallık tarafı, teknik müzakerelerin bu yıl sonuna doğru olgunlaşmasını, anlaşmanın ise ilerleyen dönemde tamamlanmasını hedefliyor. İki ülke, mevcut 28,4 milyar sterlinlik ticaret hacmini zamanla ikiye katlamayı amaçlıyor.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü dolayısıyla bir mesaj yayımladı ve 2016'daki darbe girişiminin yalnızca siyasi değil, ekonomik bir hedef de taşıdığını söyledi. Bolat'a göre kalkışmanın amaçları arasında ekonomide güveni sarsmak, üretimi durdurmak, yatırımları sekteye uğratmak ve uluslararası sermayeyi Türkiye'den uzaklaştırmak yer alıyordu.

Bolat'ın andığı 2016 tablosu

Bakan, mesajında darbe girişiminin ardından piyasalarda yaşanan tabloyu rakamlarla anlattı. Bolat'ın aktardığına göre Türk lirası yalnızca bir hafta içinde yaklaşık yüzde 6,3 değer kaybetti ve bu, 2008 küresel finans krizinden sonraki en sert döviz dalgalanmalarından biri olarak kayıtlara geçti. Borsa İstanbul'da BIST 100 ilk işlem gününde yaklaşık yüzde 7,1 geriledi, ilk üç haftada hisse piyasalarından 617,3 milyon dolarlık yabancı sermaye çıktı. Bakan, ekonomi gündemindeki bu sarsıntının risk göstergelerine de yansıdığını, 5 yıllık CDS priminin yaklaşık 220 baz puandan 275 baz puana çıktığını belirtti.

Dış ticaret ve turizmde geri çekilme

Bolat, belirsizliğin dış ticarete ve turizme de yansıdığını anımsattı. Bakan'ın verdiği rakamlara göre Temmuz 2016'da ihracat bir önceki aya göre yüzde 23,6 azalarak 10,3 milyar dolara, ithalat ise yüzde 23,8 gerileyerek 15,1 milyar dolara indi. Aynı yıl turizm gelirleri yüzde 29,6 düşüşle 26,5 milyar dolara, yabancı ziyaretçi sayısı yüzde 24,6 azalışla 31,4 milyon kişiye geriledi.

Bakan: üretim ve ihracat durmadı

Bolat, ekonomi kurumlarının eş güdümü ve finansal sistemin yapısı sayesinde piyasaların kısa sürede yeniden istikrar kazandığını savundu. Bakan'a göre sanayici üretime ara vermedi, ihracatçı siparişlerini aksatmadı, esnaf kepenk kapatmadı ve iş dünyası yatırım yapmayı sürdürdü. Bolat, Ticaret Bakanlığı olarak üretimi desteklemeye, ihracatı artırmaya ve yatırım ortamını güçlendirmeye devam ettiklerini belirterek hedeflerini üretimin, ticaretin ve ihracatın yüzyılı olarak tanımladığı Türkiye Yüzyılı vurgusuyla özetledi.

Dünya genelinde dolar değer kaybederken Türkiye'de tablo değişmedi. ABD'de haziran enflasyonunun beklenenden hızlı yavaşlaması ve Fed'in temmuzda faiz artışını atlayacağı beklentisi doları küresel ölçekte iki haftanın zirvesinden geri çekti; buna karşın dolar/TL, Türkiye saatiyle 08.34 itibarıyla yaklaşık 47,03 liradan işlem görerek günlük bazda hemen hemen yatay kaldı ve bandının üst ucunda tutundu.

Küresel doları geri çeken ne

Doların dünya genelindeki gerilemesinin arkasında ABD'den gelen enflasyon verisi var. Haziranda tüketici enflasyonu aylık bazda yüzde 0,4 düşerek yıllık yüzde 3,5'e indi; bu, beklentilerin belirgin biçimde altında bir okuma oldu. Verinin ardından yatırımcılar Fed'in bu ay faiz artırma ihtimalini büyük ölçüde fiyatladan çıkardı, ABD tahvil getirileri geriledi ve dolar altı büyük para birimi karşısında değer kaybetti. Euro ve sterlin dolar karşısında yüzde 0,1'den fazla kazanırken, piyasalardaki bu hareket doları 2 Temmuz'dan bu yana gördüğü en yüksek seviyelerden uzaklaştırdı.

Fed'in faiz kararı 29 Temmuz'da açıklanacak. Analistler bu ay artış beklemese de, enflasyondaki yavaşlama sürmedikçe yılın ikinci yarısında bir artış ihtimalini tümüyle masadan kaldırmıyor. Körfez'deki gerilimin petrol fiyatlarını yüksek tutması da enflasyon riskini canlı bırakıyor.

Peki dolar/TL neden sabit kaldı

Küresel dolar endeksindeki bu hareket, doğrudan dolar/TL'ye yansımadı. Kur, gün içinde 46,92 ile 47,04 lira arasında dar bir bantta hareket ederek 47 liranın hemen altında, bandının üst ucunda kaldı. Bunun temel nedeni, dolar/TL'nin küresel dolar endeksinden çok yurt içi dinamiklerle, yani enflasyon farkı ve para politikası patikasıyla belirlenmesi. Dünyada dolar zayıfladığında bu, kendiliğinden Türk lirasının değer kazanması anlamına gelmiyor.

Öne çıkan pariteler

Diğer para birimlerinde de dolar karşısında sınırlı güçlenme öne çıktı. Japon yeni dolara karşı hafif değer kazanırken, Yeni Zelanda doları bir ayın en güçlü seviyesine yakın seyretti.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Brent petrol, son bir haftada Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışmayla sert biçimde yükselen fiyatının bir bölümünü geri verdi ve 15 Temmuz sabahı yeniden 85 doların altına indi. Türkiye saatiyle 08.34 itibarıyla varil başına yaklaşık 84,47 dolardan işlem gören Brent, günlük bazda hemen hemen yataydı; gün içinde 85,33 dolara kadar çıktıktan sonra bandın alt ucuna, 84,39 dolara yakın seviyelere döndü.

Fiyatı yukarı çeken jeopolitik risk

Yükselişin arkasında, ABD ile İran arasında geçen hafta yeniden alevlenen çatışma var. Tahran'ın dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı kapattığını açıklaması, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı yeniden devreye alması ve İran'ın Körfez'deki müttefik hedeflere saldırıları, enerji piyasasındaki dalgalanmayı son bir ayın en sert seviyesine taşıdı.

Uluslararası ajanslara göre Brent, cuma gününden bu yana yüzde 10 dolayında değer kazanarak salı günü bir ayın zirvesini gördü. Haziran ortasında imzalanan mutabakat zaptının kalıcı barışa dönüşeceğine dair beklenti ise bu tırmanmayla birlikte belirgin biçimde zayıfladı.

Brent gün içinde neden geri çekildi

Sert yükselişin ardından fiyat, çarşamba sabahına doğru soluklandı. Bu geri çekilmede, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz'den geçen gemilerden yüzde 20 ücret alma planından vazgeçmesi etkili oldu; denizcilik sektörünün itirazı sonrası atılan bu geri adım, boğazdaki tırmanma priminin bir bölümünü fiyattan çıkardı. ABD Enerji Bakanlığı da boğazdan petrol akışının son ortalamayla uyumlu sürdüğünü bildirdi. Yine de arz güvenliğine dair endişe ortadan kalkmış değil.

Bundan sonrası için iki senaryo

KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer'ın Reuters'a değerlendirmesine göre tablo iki uca işaret ediyor. Körfez çevresindeki enerji altyapısına zarar veren çatışma yoğunlaşırsa Brent'in yakın vadede yeniden 100 dolara yürümesi ihtimali masada tutuluyor. Diplomasi devreye girip boğaz güvenli biçimde yeniden açılırsa fiyatın 75 ile 80 dolar bandına gerileyebileceği belirtiliyor. İki senaryo arasındaki fark, önümüzdeki günlerde iki tarafın üslubuna ve boğazdaki gemi trafiğine bağlı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

İngiltere hükümeti, 16-17 yaşındaki gençler için sosyal medya uygulamalarına gece yarısı ile sabah 6 arasında varsayılan bir erişim yasağı getiriyor; 16 yaş altına ise kapsamlı bir yasak planlıyor. Ancak aynı yolu ilk deneyen Avustralya'nın yaş doğrulama kontrollerinde daha ilk adımda tökezlemesi, bu kuralların pratikte ne kadar işleyeceğini şimdiden tartışmaya açıyor.

Düzenleme, çocukların sosyal medyanın zararlı etkilerinden korunmasına dönük küresel düzenleme dalgasının en iddialı adımlarından biri. Otomatik oynatılan videolar ve kullanıcıyı ekranda daha uzun tutmak için tasarlanan sonsuz kaydırma gibi özellikler de 16-17 yaş için varsayılan olarak kapatılacak.

Hangi yaş grubu neyle karşılaşacak

16 yaş altındaki çocuklar için plan daha kapsamlı: platformların bu yaş grubuna hizmet vermesi yasaklanacak ve şirketler hesap açılışında kullanıcının 16 yaşını doldurduğunu doğrulamak zorunda kalacak. Uygulamayı ailelerin değil, düzenleyici kurum Ofcom'un yürütmesi öngörülüyor; kuralın etrafından dolaşan ailelere ceza verilmeyecek. Oyunlar bu kapsamın dışında tutuluyor.

Kurallar ne zaman yürürlüğe girecek

Hükümet, sosyal medya kısıtlamalarına ilişkin ilk düzenlemelerin bu yılın sonuna kadar parlamentoya sunulmasını ve önlemlerin 2027 baharında yürürlüğe girmesini bekliyor. Ofcom'a, kuralları ihlal eden platformlara küresel yıllık cironun yüzde 10'una kadar para cezası kesme ve gerekirse mahkeme yoluyla erişimi engelleme yetkisi tanınıyor. Bu, dev platformlar için milyarlarca dolar anlamına geliyor.

Uygulama işe yarar mı

Asıl soru, kuralların pratikte uygulanıp uygulanamayacağı. Çocuklara sosyal medyayı yasaklayan ilk ülke olan Avustralya'ya danışan bir ekip, platformların yaş doğrulama kontrollerini hayata geçirmenin ilk adımında tökezlediğini ve yasağı etkisiz hale getirdiğini tespit etti. Öte yandan Salı günü yayımlanan bir çalışma, kısıtlamaların uyku, konsantrasyon ve refahta iyileşme sağladığını; gece boyunca süren yasağın ise en tutarlı uyku faydasını veren en kolay önlem olduğunu ortaya koydu. Şirketler cephesinde baskı sürüyor: Google ve TikTok, geçen ay sosyal medyanın ruh sağlığına zarar verdiğini öne süren bir küçüğün ABD'de açtığı davayı ayrı ayrı uzlaşmayla kapattı.

Fidye yazılımı çeteleri, tek bir kurşun geçirmez barındırma ağı üzerinden 62 milyon dolara varan zarara yol açtığı öne sürülen saldırılarda parayı neredeyse tümüyle kripto para üzerinden topladı. ABD'nin 14 Temmuz'da üç Rus vatandaşını suçladığı davada da yöntem aynı: kurbandan belirli bir kripto cüzdanına ödeme isteniyor, ardından para izini kaybettirecek bir dizi adımdan geçiriliyor.

Sorunun merkezinde kripto para ekosisteminin sunduğu iki özellik var: ödemelerin banka sistemine girmeden ve sınır tanımadan yapılabilmesi, doğru araçlar olmadan iz sürmenin zorlaşması. Ancak aynı kripto, çetelerin en büyük zaafı da olabiliyor.

Kripto neden çetelerin tercihi

Geleneksel bir banka havalesi kimlik, hesap ve sınır ötesi denetim gerektirirken, kripto ödemesi bir cüzdan adresi ve birkaç dakikayla tamamlanabiliyor. Çeteler bu yüzden fidye taleplerini genellikle Bitcoin ya da izlenmesi daha zor, gizlilik odaklı bazı coinlerle istiyor. Kurban öderse, para saniyeler içinde onlarca cüzdana bölünebiliyor.

Para hangi adımlardan geçiyor

Bu zincirin üçüncü halkası, ABD'nin son davasının kalbinde yer alıyor. Savcılara göre St. Petersburg merkezli Media Land ve ML.Cloud'u işlettiği öne sürülen Aleksandr Volosovik, Kirill Zatolokin ve Yulia Pankova, fidye yazılımı gruplarına tespit edilmekten kaçınmak için tasarlanmış sunucular ve teknik destek sağladı. Bu hizmetin, 21 eyalet ile birçok ülkede bankalar, hastaneler ve okulları vuran saldırılara zemin hazırladığı iddia ediliyor.

İz sürülebiliyor mu

Kripto, çetelere hız ve mesafe sağlasa da mutlak bir gizlilik sunmuyor. Blok zinciri kayıtları kalıcı ve herkese açık olduğundan, uzmanlaşmış ekipler fidye ödemelerini cüzdandan cüzdana takip edebiliyor. Son yıllarda kolluk operasyonlarında milyonlarca dolarlık kripto ele geçirildi, çok sayıda fail tutuklandı. ABD'nin ilan ettiği 10 milyon dolarlık ödül ve Kasım 2025'te uygulanan yaptırımlar da bu baskıyı artıran araçlar arasında. Yine de failleri barındıran ülkelerden iş birliği alınamadığında yargılama çoğu zaman gıyapta kalıyor.

Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD üsleri gece saatlerinde füze ve insansız hava aracı saldırısıyla sarsıldı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu saldırıları ABD'nin İran kıyılarına yönelik operasyonlarına misilleme olarak üstlendiğini duyurdu ve saldırılar sürdüğü sürece bölgeden petrol ile doğalgaz ihracatına izin verilmeyeceği tehdidinde bulundu.

Piyasa tarafında etki hızlı hissedildi. Brent petrol, ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden alevlenmesiyle 12 Temmuz'da yüzde 8'i aşan sıçrayışla 80 doların üzerine çıkmıştı; gün içinde yüzde 2'yi aşan ek yükselişle 85 doların üzerine tırmandı. Enerji piyasasındaki bu sert hareket, küresel petrol arzının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'na yönelik yeni tehditlerle besleniyor.

İran neyi vurduğunu açıkladı

Devrim Muhafızları'nın açıklamasına göre Bahreyn'deki Şeyh İsa Üssü'nde uçak parçaları ve silah bulunan bazı depolar ile Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü'nde yer alan MQ9 insansız hava aracı rampaları İHA'larla hedef alındı. Anadolu Ajansı ve uluslararası ajanslar, saldırıların Ürdün'deki bir üssü de kapsadığını aktardı. Bu bilgilerin tamamı Devrim Muhafızları'nın kendi beyanına dayanıyor ve bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil.

Petrol ve doğalgaz ihracatı neden kritik

Tehdidin ağırlığı coğrafyadan geliyor. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor; bu koridorda yaşanacak kalıcı bir aksama, arz endişesini doğrudan fiyata taşıyor. Petrol ve doğalgazda büyük ölçüde ithalata bağımlı olan Türkiye açısından, enerji fiyatlarındaki her sert yükseliş ithalat faturası ve enflasyon üzerinde baskı anlamına geliyor. Piyasa oyuncuları, tırmanmanın seyrine göre risk priminin kalıcı olup olmayacağını izliyor.

Sırada ne var

Taraflar arasındaki mutabakat zaptının ve ateşkesin ihlal edildiği iddiaları karşılıklı sürüyor. ABD tarafı, Hürmüz Boğazı'nda ticari tankerlere yönelik saldırıları İran'a atfederek İran'ın petrol satış lisansını iptal ettiğini ve boğazda yeni önlemler alacağını açıklamıştı. Çatışmanın bundan sonraki yönü, hem bölgesel güvenlik hem de petrol fiyatlarının seyri açısından belirleyici olacak.

Mevcut en düşük emekli aylığı 20 bin lira olsa da, milyonlarca emeklinin kendi hesaplanan aylığı bu tutarın bile altında kalıyordu. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülen düzenleme, en düşük emekli aylığını 23 bin 552 liraya yükselterek yaklaşık 5,1 milyon emekliyi doğrudan ilgilendiriyor.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan torba teklif, ekonomi gündeminin ön sıralarına yerleşti. Teklifin sunumunu yapan AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, artışın 2026'nın ilk altı ayında TÜİK'in açıkladığı yüzde 17,76'lık enflasyon oranına dayandığını belirtti.

Taban aylık 20 binden 23 bin 552 liraya çıkıyor

Düzenlemeyle taban aylık 3 bin 552 lira artmış olacak. Mevcut 20 bin liralık en düşük aylık uygulaması, kendi hesaplanan maaşı bu tutarın altında kalan emekliler için bir taban işlevi görüyordu; yeni tutar bu tabanı yukarı çekiyor.

Yeni tabandan kimler yararlanacak

Etki analizi raporuna göre Türkiye'de halen yaklaşık 17 milyon kişiye emekli aylığı veya gelir ödemesi yapılıyor. 2026 Haziran itibarıyla yaklaşık 4,9 milyon kişinin aylığı, mevcut en düşük tutar olan 20 bin liranın altında kalıyordu. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle yaklaşık 5,1 milyon emeklinin artıştan yararlanması bekleniyor. Aksu, 2002'de yaklaşık 40 dolar düzeyindeki en düşük emekli aylığının son düzenlemeyle 500 dolar seviyesine ulaştığını da ifade etti.

Bütçeye maliyeti ve sonraki adım

En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkması, 2026'nın ikinci altı aylık döneminde merkezi bütçeye yaklaşık 79 milyar lira ek maliyet oluşturacak. Emekli maaşı düzenlemesinin yanı sıra PTT personel yapısı, turizm sektörüne SGK prim desteği ve Siber Güvenlik Başkanlığı kurulmasını da içeren torba teklifin görüşmeleri komisyonda sürüyor; metnin ardından Genel Kurul'a gelmesi bekleniyor.

Pazartesi gecesi ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırı dalgasının haberi düştüğünde ilk tepki petrolde görüldü. Brent'in varil fiyatı saatler içinde 80 doların üzerine sıçradı, salı sabahı 85 doları aşarak son bir ayın zirvesine çıktı. Aynı jeopolitik dalga Borsa İstanbul'u ise ters yönden vurdu; endeks haftaya sert satışla başladı ve risk iştahı belirgin biçimde zayıfladı. İran gerilimi, petrol ve BIST arasındaki bu zincir, tek soruyu öne çıkarıyor: enerji fiyatındaki artış Türkiye piyasalarına nasıl yansıyor?

Petrol neden fırladı

Yükselişin arkasında ABD ile İran arasında yeniden sertleşen çatışma var. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'a ait askeri hedeflere yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlerken, Washington deniz ablukasını yeniden devreye soktu ve İran petrolünün satışına izin veren lisansı 17 Temmuz'da sona erecek şekilde iptal etti. Hürmüz Boğazı'nda arz güvenliği endişeleri, Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait tankerlerin vurulması ve İran'ın Körfez kıyılarına saldırıları enerji piyasasındaki dalgalanmayı derinleştirdi. Brent, saat 19.00 sularında uluslararası vadeli piyasalarda yaklaşık yüzde 2,56 artışla 85,43 dolara çıkarak son bir ayın zirvesine yerleşti; önceki kapanış 83,30 dolardı. Gün içi bu seviyeler jeopolitik başlıklara göre hızla değişebiliyor. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın açık olduğunu ve açık kalacağını belirtti.

Zincir BIST'e nasıl ulaşıyor

Jeopolitik risk arttığında gelişen ülke varlıklarından çıkış hızlanır; Borsa İstanbul da bu risk iştahı zayıflamasından payını aldı ve pazartesi gününü yüzde 1,5'in üzerinde kayıpla tamamladı. Yükselen petrolün ikinci kanalı ise doğrudan Türkiye ekonomisine bağlı: ülke ham petrolde büyük ölçüde ithalata dayandığı için varil fiyatındaki her sıçrama cari açığı, enflasyonu ve kur tarafındaki baskıyı artırma potansiyeli taşıyor. Bu tablo genel endekse yük bindirirken, rafineri ve enerji tarafındaki şirketler için görece olumlu bir ayrışma da mümkün. ABD Merkez Bankası yetkililerinin olası ek sıkılaşma sinyali, küresel risk iştahını ayrıca sınırlıyor.

Takip edilecek eşikler

Kısa vadede yön, jeopolitik başlıkların seyrine bağlı kalacak. Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, OFAC'ın 17 Temmuz'da devreye girecek lisans iptali ve olası yeni saldırılar petroldeki oynaklığı canlı tutabilir. Brent tarafında öne çıkan seviyeler aşağıdaki gibi.

Türkiye, Çin'in ardından dünyada en çok Schengen vizesi başvurusu yapan ülke; buna karşın vatandaşlar kısa süreli vizeler yüzünden yıl içinde iki üç kez konsolosluk kapısına gidiyor. Bu tabloyu belirli gruplar için hafifletecek yeni bir formül masada. NTV'nin aktardığına göre, "güvenilir başvuru sahibi" kriteriyle bazı meslek gruplarına önce iki, ardından beş yıllık uzun süreli vize verilmesi planlanıyor; kimlerin kapsama gireceğini belirleyecek teknik çalışma bu hafta başlıyor.

İki yıldan beş yıla uzanan kademe

Formülün ayrıntılarını aktaran NTV Brüksel Temsilcisi Güldener Sonumut, ilk teknik çalışmanın bu grupların hangi ölçütlerle belirleneceğine odaklanacağını belirtti. Düzenlemenin arkasında hem Türkiye'nin hem de Avrupa Birliği'nin iradesi bulunuyor. Vize gündemindeki bu hareketlilik, kısa süreli vizelerin yarattığı tekrar eden başvuru ve konsolosluk iş yükünü azaltmayı amaçlıyor.

Kimler yararlanacak

Sonumut'un aktardığı "güvenilir kişiler" ağırlıklı olarak iş ve akademi dünyasından. Öne çıkan gruplar arasında Borsa İstanbul'da (eski adıyla İMKB) işlem gören şirketlerin sahipleri, İstanbul, Ankara ve İzmir sanayi odalarına üye kişiler, Avrupa'da araştırma yapan uzmanlar, akademisyenler ve öğrenciler yer alıyor. İlk adımda bu kitlelerin nasıl tespit edileceği çalışılacak. Endeks24 okuru açısından bu, sık seyahat eden şirket sahibi ve ihracatçı için her seyahatte yeniden vize alma zorunluluğunun bir süreliğine ortadan kalkması anlamına gelebilir.

Bu formül sıfırdan doğmuyor. Avrupa Komisyonu, 15 Temmuz 2025'te seyahat geçmişi düzenli ve iyi niyetli Türk başvuru sahipleri için kademeli bir sistem başlatmıştı; kurallara uygun kullanıldıkça altı aylık, bir, üç ve beş yıllık çok girişli vizelere uzanan bir merdiven. "Güvenilir başvuru sahibi" formülü, belirli meslek gruplarına bu merdiveni hızlandıran bir kulvar olarak konumlanıyor. 2024'te Türkiye'de yaklaşık 1,1 milyon Schengen vizesi verildi; başvuru sayısındaki artışla birlikte ret oranlarındaki yükseliş de uzun süreli vize talebini öne çıkarıyor.

Vize serbestisine giden yolda geçici çözüm

Türkiye, vizesiz seyahat hakkı bulunmayan tek aday ülke konumunda. Avrupa Birliği, vize serbestisi diyaloğunda kalan kriterlerin tamamlanması için masaya yeniden oturmaya hazır olduğunu belirtiyor. Yeni formül, bu uzun soluklu sürecin sonucu beklenirken ortaya çıkan mağduriyeti geçici olarak azaltmayı hedefliyor.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.