Pekin'de düzenlenen Dünya Barış Forumu kürsüsünde söz alan İran'ın Pekin Büyükelçisi Abdulrıza Rahmani Fazli, Hürmüz Boğazı'nı kullanan gemilerden alınacak hizmet ücretlerinde Çin'e ve Tahran'a yakın ülkelere "özel ayrıcalıklar" tanınacağını söyledi. Büyükelçi, ücretlerin düzeyini ve niteliğini belirlerken bu ülkelere farklı bir muamele uygulanacağını belirterek "Çin dost bir ülkedir" ifadesini kullandı.

Fazli'ye göre boğaz, ABD ve İsrail ile yaşanan yaklaşık dört aylık savaşın ardından İran açısından artık bir "ulusal güvenlik" meselesi. Büyükelçi, Umman ile koordineli biçimde yeni bir geçiş düzenlemesinin hazırlandığını ifade etti. Açıklama, enerji piyasasındaki tansiyonun sürdüğü bir dönemde geldi ve dünyanın en kritik petrol geçiş noktalarından birinde ücretlendirme tartışmasını yeniden öne taşıdı.

İran neden özellikle Çin'i öne çıkarıyor

Tercihin arkasında güçlü bir ticari bağ var. Uluslararası Enerji Ajansı ve ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre Hürmüz'den geçen ham petrolün büyük bölümü Asya'ya gidiyor; 2025'te Çin ve Hindistan tek başına bu ihracatın yaklaşık yüzde 44'ünü aldı. Çin, kendi petrol arzının kabaca üçte birini bu dar geçitten sağlıyor. Dolayısıyla Tahran'ın "dost ülke" vurgusu, en büyük enerji müşterilerinden birine dönük stratejik bir jest olarak okunuyor.

Büyükelçi, ayrıcalıkların kapsamına dair somut bir ayrıntı paylaşmadı. Ücretlerin nasıl hesaplanacağı, hangi gemilerin indirimden yararlanacağı ve düzenlemenin ne zaman yürürlüğe gireceği ise belirsizliğini koruyor.

Ücretler neye dayandırılıyor

Fazli, boğazdaki ücretlendirmenin gemilerin güvenli geçişini sağlamak ve çevresel maliyetleri karşılamak amacı taşıdığını söyledi. Büyükelçi, uygulamanın uluslararası deniz hukuku çerçevesinde yürütüleceğini, "deniz hukukuna aykırı olmayacağını" savundu.

Boğazın statüsü neden tartışmalı

Bu noktada hukuki bir gerilim var. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi, uluslararası boğazlarda gemilere serbest geçiş hakkı tanıyor; bu çerçeveye dayanan hukukçular tek taraflı bir geçiş ücretinin tartışmaya açık olduğunu belirtiyor. Öte yandan Hürmüz'den geçişler tarihsel olarak ücrete tabi tutulmuyordu; bu da İran'ın önerdiği modeli bölge için yeni bir uygulama haline getiriyor.

Boğazın en büyük alıcısının Çin ve diğer Asya ekonomileri olması, Tahran'ın "dost ülke" formülünü ekonomik olarak da anlamlı kılıyor. Düzenlemenin ayrıntıları ve dost ülke listesinin nasıl belirleneceği, önümüzdeki dönemde enerji piyasasının yakından izleyeceği başlıklar arasında yer alıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD'nin 4 Temmuz Bağımsızlık Günü tatilinde telefonun diğer ucundaki Donald Trump'a tek bir çağrı iletti: savaşı bitirmek için "Amerikan kararlılığı". Ukrayna lideri cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı ile "çok iyi" geçtiğini söylediği görüşmede cephe hattındaki durumu ele aldıklarını ve gelecek hafta Ankara'daki NATO zirvesinde bir araya gelmekte anlaştıklarını duyurdu.

Görüşmede öne çıkan üç başlık

Zelenskiy'in aktardığına göre telefon diplomasisi, dört yılı aşkındır süren savaşın seyrini konuşmak üzere yapıldı. Ukrayna lideri görüşmenin ayrıntılarını üç ana başlıkta topladı.

Zelenskiy'in açıklamasında en çok öne çıkan ifade, sürecin geleceğine dair beklentisi oldu.

Ankara zirvesi neden kritik

İki liderin buluşacağı zemin belli: NATO liderler zirvesi 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'daki Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde toplanacak. Bu, ittifakın 36. zirvesi ve Türkiye'nin 2004 İstanbul zirvesinin ardından ev sahipliği yapacağı ikinci NATO zirvesi olacak. Ukrayna'ya destek ve savaşın geleceği Ankara gündeminin merkezinde yer alacak; zirve öncesi 7 Temmuz'daki Savunma Sanayii Forumu ise savunma üretimi ve müttefik harcamalarını masaya yatıracak.

Kiev'den Washington'a teşekkür

Zelenskiy açıklamasında, savaş boyunca sağladığı destek için ABD'ye ve Ukrayna'nın geleceğine değer veren "Amerikan yüreklerine" teşekkür etti. Aynı gece Kiev'de sembolik bir görüntü oluştu: Dinyeper Nehri kıyısındaki 62 metre yüksekliğindeki Anavatan Anıtı, Amerikan renkleriyle aydınlatıldı.

Tahran'da on binlerin katıldığı cenaze töreni sürerken, Donald Trump ile Binyamin Netanyahu'nun Beyaz Saray'da buluşmak için takvim ayarladığı haberi geldi. Oysa aynı hafta petrol, savaşın patlak verdiği 28 Şubat öncesindeki seviyeye, varil başına yaklaşık 72 dolara kadar geri çekilmişti. Şubat sonunda ABD ve İsrail'in ortak operasyonuyla başlayan ve Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatan çatışma, mart ayında Brent'i 120 doların üzerine taşımıştı. Şimdi yön tersine döndü ve bu, enerji ithalatçısı Türkiye için maliyet baskısını hafifleten bir tabloyu masaya koyuyor.

Görüşme, Trump'ın 7-8 Temmuz'daki NATO zirvesi için Türkiye'ye yapacağı ziyaretin ardından, muhtemelen önümüzdeki hafta gerçekleşecek. İki liderin şubattaki kritik Beyaz Saray buluşmasından bu yana ilk yüz yüze teması olacak bu görüşme, aslında son iki ayda belirginleşen bir ayrışmanın üzerine geliyor. Trump, Netanyahu'nun çekincelerine karşın geçen ay İran'la ateşkesi uzatan ve yeni nükleer görüşmelerin kapısını aralayan bir mutabakat zaptı imzaladı. Yatırımcı açısından kritik olan da bu: enerji piyasasındaki dalgalanma, savaş priminin geri gelip gelmeyeceği sorusuna kilitlendi.

Petrol neden savaş öncesi seviyeye döndü

Cevap büyük ölçüde Hürmüz Boğazı'nda. Dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte birinin geçtiği boğazda tanker trafiği mart ayında neredeyse durmuş, bu da fiyatları rekor seviyelere itmişti. Son haftalarda ise akış hızla normalleşiyor. Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı savaş öncesi düzeyin yaklaşık yüzde 90'ına, Birleşik Arap Emirlikleri'nin ihracatı ise savaş öncesi seviyeye döndü; boğazdan geçen günlük akış yeniden 10 milyon varilin üzerine çıktı. Arz normalleştikçe savaş primi eriyor.

Mart zirvesinden bugüne Brent

Türkiye için denklem doğrudan. Enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan ülkede petrolün gerilemesi, cari açık ve enflasyon tarafında nefes alanı demek. Ancak bu rahatlama garanti değil; boğazın geleceği hâlâ belirsiz ve İran, su yolu üzerindeki denetim talebini sürdürüyor.

Son dört ayın enerji ve diplomasi takvimi, tablonun ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor.

Piyasanın kapanış tablosu, Türk yatırımcı için resmi tamamlıyor.

Yatırımcı neye dikkat etmeli

Normalleşme senaryosu tek olasılık değil. Trump çevresindeki ABD'li yetkililere göre iki lider arasındaki güven son aylarda aşındı; Trump'ın geçen ay Lübnan'daki tırmanış nedeniyle Netanyahu'ya sert çıktığı bildirildi. Trump ayrıca İranlıların anlaşma için yalvardığını öne sürdü; bu iddia bağımsız biçimde doğrulanmış değil ve Tahran tarafından teyit edilmiş bir açıklama bulunmuyor. Cenaze törenleri bitene kadar tarafların ateş açmama konusunda uzlaştığı aktarılıyor. Görüşmelerin tıkanması ya da boğazda yeni bir gerilim, mart tablosunu, yani sert fiyat sıçramasını geri getirebilir. Kısacası enerji fiyatlarındaki sükûnet, diplomasinin kırılgan dengesine bağlı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Bir turistin Antalya'daki otelinde önüne gelen kahvaltı tabağının maliyeti artık yalnızca yerel üreticinin fiyatına değil, binlerce kilometre uzaktaki bir deniz geçidine bağlı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarıyla şubatta başlayan çatışmanın ardından Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin çökmesi; petrol, navlun ve sigorta maliyetlerini yukarı iterek Türkiye'nin kıyı mutfaklarının tedarik hesabını doğrudan değiştirdi. Bu yaz sahillere akan milyonları beslemenin faturası, jeopolitik bir kriz tarafından yeniden yazılıyor.

Hürmüz Boğazı, dünyada deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte birinin geçtiği bir tıkanma noktası. Boğazdan geçen ticari trafik, çatışmanın başladığı şubat ayından bu yana savaş öncesine kıyasla büyük ölçüde çöktü; nisanda ilan edilen koşullu ateşkese ve haziranda imzalanan mutabakat muhtırasına rağmen trafik temmuz başında hâlâ olağan seviyesinin çok altında. İran, geçen hafta boğazdan geçen gemilere yeniden rota uyarısı yaptı. Küresel tedarik zincirindeki bu sarsıntı, Ege ve Akdeniz kıyısındaki bir restoranın soğuk zincir ve lojistik maliyetini artıran, tedarik süresini uzatan mekanizmanın da kaynağı.

Boğazdaki tıkanma sahile nasıl ulaşıyor

Gemiler Hürmüz ve Kızıldeniz'i geçmek yerine Ümit Burnu üzerinden çok daha uzun rotalara kaydı; kimi taşımada savaş riski sigorta primleri dört ila beş katına çıktı. Bu maliyetlerin tümü, tarladan sofraya uzanan zincirde nihai ürünün fiyatına ekleniyor. Savaş öncesinde boğazdan ayda yaklaşık üç bin gemi geçerken, bugün bu trafiğin çok küçük bir bölümü akıyor.

Türkiye'nin elindeki büyük koz

Türkiye bu tabloda hem turizm hem tarım ülkesi olmanın avantajını taşıyor, ancak iki alanı hâlâ birbirine yeterince bağlamıyor. Ülke gıdada fazlasıyla üretim yaparken, birçok turistik bölgenin menüsü hâlâ küresel tedarik mantığıyla kuruluyor. Kriz döneminde bir destinasyonun asıl gücü ise çevresindeki üretim havzasından ne kadar kısa mesafede ve ne kadar şeffaf beslenebildiğinde ortaya çıkıyor.

Su, denklemin ikinci kırılma noktası. Bu yaz sıcaklıkların artmasıyla turizm ve tarım aynı kaynağa daha çok yüklenecek; nüfusu birkaç katına çıkan kıyı ilçelerinde damla sulama, gri su kullanımı ve bölgesel su bütçeleri artık çevrecilik değil, ekonomik dayanıklılık meselesi.

Peki ne yapmalı

Öne çıkan değerlendirmeye göre çözüm daha fazla üretmek değil; daha yakın, daha izlenebilir ve daha dirençli bir gıda sistemi kurmak. Dört başlık öne çıkıyor.

Açık büfede yüz yirmi ürün sunmak da tek başına başarı ölçütü olmaktan çıkıyor. Bu okumaya göre geleceğin turizm liderleri en büyük otelleri kuranlar değil, en dayanıklı gıda sistemini kuranlar; bir destinasyon kaç kişiyi güvenilir biçimde besleyebildiğiyle anılacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'de kişi başı sigara harcaması, kişi başı sağlık harcamasını geçti. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sigaraya kişi başı 1.024 dolar harcandığını, buna karşılık kişi başı sağlık harcamasının 840 dolarda kaldığını açıkladı. Bu ters tablo, tütünün bireysel bir alışkanlık olmanın çok ötesinde, ülke ekonomisine binen ağır bir kalem olduğunu gösteriyor. Faturanın büyüklüğü ise tek bir rakamda toplanıyor: Yeşilay'ın 2025 Bağımlılık Ekonomisi raporuna göre sigaranın Türkiye'ye yıllık doğrudan maliyeti yaklaşık 24 milyar dolar.

Faturayı oluşturan üç kalem

Rapor, 24 milyar dolarlık tabloyu üç ana kalemde topluyor. En büyük pay, hanelerin doğrudan sigara alımına ayırdığı yaklaşık 15 milyar dolar. Bunu, sigara kaynaklı hastalıkların tedavisine giden 5 milyar dolarlık sağlık gideri ve tütün kaynaklı yangınların yol açtığı 4 milyar dolarlık hasar izliyor. Erken ölümler ve iş gücü kaybı gibi dolaylı maliyetler hesaba katılmadığından, gerçek yük bu rakamın üzerinde. Konu, bu haftaki açıklamalarla birlikte yeniden ekonomi gündeminin öne çıkan başlıkları arasına girdi.

Madalyonun diğer yüzünde tütün, kamu bütçesi için önemli bir gelir kapısı. Ekonomist Murat Batı'nın hesaplamasına göre yalnızca 2025'te tütünden yaklaşık 10,87 milyar dolar özel tüketim vergisi tahsil edildi. Bu ikili yapı, yani hem yüksek sağlık maliyeti hem de yüksek vergi geliri, tütünle mücadeleyi salt bir sağlık sorunu olmaktan çıkarıp mali bir denge sorununa dönüştürüyor.

Neden bu kadar çok içiliyor

Yüksek tüketimin arkasındaki en belirleyici etken fiyat. Deutsche Bank'ın 69 metropolü karşılaştırdığı 2025 raporunda İstanbul, sigaranın en ucuz olduğu şehirler arasında yer aldı. Bir paket sigaranın dolar cinsinden fiyatı yıllar içinde geriledi: 2012'de 4,5 dolar olan fiyat 2020'de 2,5 dolara, 2025'te 2,2 dolara indi. Türkiye, paket fiyatında dünya sıralamasında 108. basamakta, yani en ucuzlar arasında. Uzmanlara göre fiyatta yapılacak yüzde 10'luk artış, tüketimi yüzde 7 ila 8 azaltabiliyor.

Rakamların ardındaki tüketim

Bakan Memişoğlu'nun paylaştığı verilere göre 2025'te Türkiye'de 8 milyar paket sigara satıldı; bu, kişi başına yılda ortalama 117 pakete denk geliyor. OECD Health Data ise günlük ortalama tüketimde Türkiye'yi 17,8 adetle üye ülkeler arasında ilk sıraya koyuyor. Erkeklerin yüzde 46,1'i, kadınların yüzde 24'ü tütün bağımlısı. Sigara, ülkeyi akciğer kanserinde dünya birincisi yapıyor ve her yıl 120 bin kişinin ölümüne yol açıyor.

Tüm bu tablo, kişi başına inildiğinde tek bir çarpıcı karşılaştırmada özetleniyor.

Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi kapsamında çiftlere verilen faizsiz kredinin tutarı yaşa göre değişiyor. 18-25 yaş aralığındaki çiftler 250 bin lira, 26-29 yaş aralığındaki çiftler 200 bin lira faizsiz kredi kullanabiliyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medya hesabından paylaştığı açıklamada projenin güncel rakamlarını duyururken tutarların bu yaş kırılımını da yineledi.

Aradaki 50 bin liralık fark, desteğin daha erken yaşta evlenen çiftlere bir miktar daha yüksek tutulduğunu gösteriyor. Programın üst yaş sınırı 29 olarak belirlenmiş durumda; 30 yaş ve üzerindeki başvurular kredi kapsamına girmiyor.

Krediye kimler başvurabiliyor

Destekten yararlanmak isteyen çiftler, başvurularını Aile Gençlik Fonu'nun ailegenclikfonu.aile.gov.tr adresi üzerinden yapabiliyor. Sosyal destek gündemindeki bu uygulama kapsamında kredinin yanı sıra evlilik öncesi eğitim ve danışmanlık hizmeti de sunuluyor; yani destek yalnızca finansal boyutla sınırlı değil.

Bakan neden "evlendirme" vurgusu yaptı

Göktaş, açıklamasında projeye ilişkin dolaşan bir iddiaya da doğrudan yanıt verdi. Bakan, gençleri evlenmeye yönlendirecek bir uygulama hazırlandığı yönündeki söylentiyi net biçimde reddetti ve desteğin karar veren çiftlerin yanında durmayı amaçladığını vurguladı.

Projenin bugüne kadarki tablosu

Bakanlığın paylaştığı verilere göre projeye bugüne kadar 285 binden fazla başvuru yapıldı. Bu başvurulardan 230 bini aşkın çift krediyi almaya hak kazanırken, ödemesi tamamlanan çift sayısı 160 bini geçti.

Destek yalnızca krediyle sınırlı kalmıyor; Bakanlık, evlilik yolundaki çiftlere yönelik eğitim ve danışmanlık ayağını da öne çıkarıyor.

İstanbul'daki temaslarda masaya oturan iki liderin gündeminde bu kez rakamlar öne çıktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 2-4 Temmuz görüşmeleri kapsamında düzenledikleri ortak basın toplantısında ikili ticaret hacmini 5 milyar dolara çıkarma hedefini teyit etti. İki ülke arasındaki ticaret 2025'te yaklaşık 1,2 milyar dolarda kaldığı için bu hedef, mevcut seviyenin dört katından fazlasına işaret ediyor.

İki liderin görüşmesi, ekonomi gündeminde öne çıkan başlıklardan biri olarak İstanbul'da düzenlenen Türkiye-Pakistan İş ve Yatırım Forumu ile ticari boyuta taşındı. Forumda konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2025'te yaklaşık 1,2 milyar dolar olan ticaretin 2026 ortasında da benzer seviyede seyrettiğini belirtti.

Mevcut seviye ile hedef arasındaki mesafe

Hedefin büyüklüğü, gerçekleşen ticaretin hedefe oranıyla daha net görülüyor. 2025'te yapılan ticaret, 5 milyar dolarlık hedefin yalnızca dörtte birine karşılık geliyor. Yılmaz, bu açığın kapanması için ticaretin kapsamının hizmet ve yatırımları da içerecek biçimde genişletilmesi gerektiğini söyledi.

Yılmaz'a göre hedef ulaşılamayacak bir beklenti değil. İki ülke arasında 2022'de imzalanan ve 2023'ten bu yana yürürlükte olan Mal Ticareti Anlaşması'nı kilometre taşı olarak niteleyen Cumhurbaşkanı Yardımcısı, iş birliğinin artık hizmet ve yatırım alanlarını da kapsaması gerektiğini vurguladı.

Rakamların arkasında büyüyen bir yatırım ilişkisi de var. Türkiye'nin Pakistan'daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aştı; Türk müteahhitlik firmaları ise bugüne kadar toplam değeri yaklaşık 3,5 milyar dolar olan 74 projeyi üstlendi. Erdoğan, Karaçi'de iş insanları için öngörülen özel ekonomik bölge konusunda iki ülkenin ticaret bakanlıklarının çalıştığını aktardı.

Ticarette denge Türkiye'nin lehine

Mevcut tabloda Türkiye net ihracatçı konumunu koruyor. 2025'te yapılan yaklaşık 1,2 milyar dolarlık ticaretin 866,5 milyon dolarlık bölümü Türkiye'nin ihracatından geldi. Bu da toplam hacmin yaklaşık yüzde 72'sinin Türk malı satışına dayandığı anlamına geliyor.

Masadaki diğer başlıklar

Görüşmelerde ticaretin ötesine geçen alanlar da ele alındı. Erdoğan, Pakistan'la enerji, ulaştırma, kritik mineraller ve bilgi teknolojileri alanlarında iş birliğinin derinleştirilmek istendiğini, savunma sanayisindeki ortak projelerin ise yeni adımlarla ilerlediğini söyledi. Tercihli ticaret anlaşmasının kapsamının genişletilmesine yönelik görüşmelerin de sürdüğü belirtildi.

Geçen hafta fon piyasasında kazanç eşit dağılmadı. Kıymetli maden ve serbest fonlar yatırımcısına yüzde 2 sınırına yaklaşan getiri yazarken, borsa fonu tutan yatırımcı yerinde saydı. Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu'nun (TEFAS) haftalık fon kategori karnesi, aynı hafta içinde bile fon seçiminin getiriyi ne kadar ayrıştırdığını gösterdi: yatırım fonları ortalama yüzde 1,81 kazandırırken, hisse senedi fonları yüzde 0,33'te kaldı.

Yatırım fonlarında serbest fon ve altın öne geçti

Haftalık fon kategori endeksinde yatırım fonu tarafının lideri yüzde 2,39 ile serbest fonlar oldu. Onu yüzde 1,89 ile kıymetli maden fonları ve yüzde 1,38 ile fon sepeti fonları izledi. Yatırım fonu evreninin geneli haftayı yüzde 1,81 artıda kapattı; 1.718 fon yatırımcısına kazandırırken 295 fon değer kaybetti. Fonların bu performansı, piyasalardaki haftalık görünümün getiriye nasıl yansıdığını da ortaya koyuyor.

Para piyasası fonları yüzde 0,77, borçlanma araçları fonları yüzde 0,74 ve katılım fonları yüzde 0,73 ile birbirine yakın, dar bir bantta toplandı. Bu gruplarda kaybettiren fon sayısı tek haneye kadar geriledi; kıymetli maden ve para piyasası fonlarında haftayı ekside kapatan fon bulunmadı.

Hisse senedi fonu tutan neden geride kaldı

Tablonun diğer ucunda hisse senedi fonları vardı. Yatırım tarafında yüzde 0,33, emeklilik tarafında yüzde 0,41 getiriyle en zayıf pozitif gruplar arasında yer aldılar. Kazandıran ve kaybettiren dengesi de bu zayıflığı doğruluyor: yatırım fonu kategorisinde 115 hisse fonu artıda kalırken 66'sı ekiye geçti, emeklilik tarafında ise 28 fona karşılık 13 fon kaybettirdi. Diğer kategorilerde kaybettiren fon sayısı çoğunlukla tek haneyken, hisse fonlarındaki bu oran öne çıktı.

Emeklilik tarafında tablo benzer, iki kategori ekside

Emeklilik fonlarında da yön aynıydı. Grubun geneli yüzde 0,75 kazandırdı; 353 fon haftayı artıda kapatırken 45 fon geriledi. Kategori bazında kıymetli madenler yüzde 2,02 ile başı çekti, onu yüzde 1,47 ile fon sepeti fonu ve yüzde 1,01 ile karma fonlar izledi. Haftayı ekside kapatan iki kategori ise endeks fonları (yüzde −0,01) ve yaşam döngüsü/hedef fonları (yüzde −0,28) oldu.

Haftanın öne çıkan kategorileri, değerli metal ağırlıklı fonların güçlü seyrini yansıtıyor. Yatırımcı açısından tablonun özeti, aynı dönemde bile fon tercihinin getiri farkını belirleyen başlıca etken olduğu yönünde.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Yüksek yörüngede altı Türk haberleşme uydusu görev yaparken, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu yeni bir üretim takvimini paylaştı. Türkiye'nin sıradaki yerli haberleşme uydusu Türksat 7A için çalışmalar yıl sonuna kadar başlayacak; hedef, uyduyu 2030'da hizmete almak. Bu adım, yüzde 80'i aşan yerlilik oranıyla yörüngeye çıkan Türksat 6A'nın açtığı yolun doğrudan devamı niteliğinde.

TÜRKSAT, sermayesi tamamen kamuya ait bir şirket olarak uydu, kablo ve dijital dönüşüm alanlarında faaliyet gösteriyor. Kurum, hem Türkiye'nin uzaydaki haklarının korunmasında hem de dijital altyapının inşasında kritik bir rol üstleniyor. Türkiye'nin dijital altyapı gündemindeki bu hamlesi, TÜRKSAT'ın uzaydaki haberleşme kapasitesini büyütme planının en somut ayağı. Uraloğlu'na göre uydular ömürlü sistemlerdir ve mevcut kapasiteyi korumak yeni yatırımı zorunlu kılar.

Yıl sonunda başlayacak üretimin hedefi 2030

Türksat 7A'nın finansman çerçevesi, TÜRKSAT ile Bakanlığın araştırma merkezi başkanlığı arasında 19 Haziran 2025'te imzalanan protokolle belirlendi. Uydunun daha yüksek veri kapasitesi, daha güçlü kapsama alanı ve esnek kaynak yönetimi kabiliyetiyle tasarlanması planlanıyor. Üretimin tamamen yerli imkanlarla yürütülmesi, Türk uzay endüstrisi için ölçek büyütme anlamı taşıyor.

Yerlilik oranı programın en çok öne çıkan başlığı. Türksat 6A yüzde 80'in üzerinde yerli katkıyla üretilmişti; 7A'da amaç bu payı daha da yukarı çekmek. Uraloğlu, uydu teknolojisini bir bağımsızlık ve sürdürülebilirlik meselesi olarak tanımlıyor.

Yörünge hakları neden ülkelerin tapusu sayılıyor

Uzayda yüksek yörüngedeki konumlar sınırlı sayıda ve uluslararası koordinasyonla paylaşılıyor. Bir ülkenin bu konumu elinde tutabilmesi için orada aktif bir uydu bulundurması gerekiyor. Uyduların ömrü dolduğunda konumu boşaltmadan yenisini devreye almak, hakların korunmasının tek yolu. Bakan Uraloğlu bu mantığı çarpıcı bir benzetmeyle özetledi.

Bu çerçevede Türksat 7A, 6A'nın taşıdığı yörünge kapasitesini geleceğe aktarma işlevi görüyor. Söz konusu hizmet sahası Asya'nın doğusundan Avrupa'nın batısına uzanıyor ve dünya nüfusunun yaklaşık üçte ikisini kapsıyor.

6A'dan 7A'ya uzanan yerli üretim çizgisi

Türk uzay sanayii için 6A bir eşik oldu: tamamı Türk mühendislerince geliştirilen ilk yerli ve milli haberleşme uydusu olarak yörüngeye ulaştı. 7A, bu birikimin üzerine kuruluyor ve ülkenin ikinci yerli haberleşme uydusu olarak yerlilik çıtasını yükseltmeyi amaçlıyor. Program, tek bir uydunun ötesinde bir sanayi ekosisteminin olgunlaşmasını hedefliyor.

Uraloğlu, uydu sektöründe hedeflerinin her alanda dünyada ilk 10'a girmek olduğunu vurguluyor. Türksat 7A'nın 2030'da devreye girmesi, bu iddianın somut sınavlarından biri olacak.

Gram altını 6.278 liraya taşıyan bir birikim sahibinin bugün sorduğu asıl soru sade: elimdeki altın değerini korumaya devam eder mi? Dünyanın en büyük yatırım bankalarından Goldman Sachs, bu soruya merkez bankalarının rekor alımlarına dayanan bir yanıt veriyor ve altının uzun vadeli yükseliş hikayesinin ayakta kaldığını savunuyor. Ons altının 3 Temmuz'da 4.180 dolar dolayında, dolar/TL'nin 46,86 seviyesinde olduğu bir tabloda bu tez, Türkiye'deki yatırımcıyı doğrudan ilgilendiriyor.

Altın, 2025 boyunca yaklaşık yüzde 50 değer kazanarak yılın en güçlü varlıklarından biri olmuştu. 2026'nın ilk yarısında ise sert yükseliş yerini büyük ölçüde yatay bir seyre bıraktı ve fiyat, geçen yıl görülen rekor seviyelerin gerisinde dengelendi. Bu nedenle altın piyasasındaki güncel tablo tek yönlü bir yükseliş değil, talep ile faiz beklentileri arasında kurulan bir denge.

Goldman altın için ne diyor

Goldman Sachs'ın tezinin merkezinde merkez bankaları var. Küresel rezervlerde altının ağırlığı artıyor; metal, 1996'dan bu yana ilk kez merkez bankası rezervlerinde ABD tahvillerinin payını geçti. Dünya Altın Konseyi verilerine göre merkez bankaları yalnızca mayısta net 41 ton altın ekledi. Banka, bu yapısal talebin fiyata uzun vadeli bir zemin kurduğunu savunuyor.

Öte yandan tablo tek renk değil. Goldman, haziranda 2026 sonu için altın hedefini 5.400 dolardan 4.900 dolara çekti; gerekçe olarak Fed'in yıl içinde faiz indirmeyebileceği beklentisini gösterdi. Yani banka uzun vadede olumlu kalırken kısa vadeli beklentisini törpüledi. 4.900 dolarlık hedef bile bugünkü 4.180 dolar seviyesinin yaklaşık yüzde 17 üzerini işaret ediyor, ancak bu bir garanti değil senaryo.

Türk yatırımcı için tablo ne anlatıyor

Türkiye'de altının cazibesi çift motorlu çalışıyor. Bir yandan ons altının dolar cinsi fiyatı, diğer yandan dolar/TL kuru gram fiyatını belirliyor. 3 Temmuz kapanışında gram altın 6.278 lira, dolar/TL ise 46,86 seviyesindeydi. Küresel fiyat yatay seyretse bile kur tarafındaki hareket gram altını yukarı taşıyabiliyor; bu da altını, TL tasarrufu için klasik bir değer saklama aracı konumunda tutuyor.

Yükseliş garantisi değil, nelere dikkat etmeli

Tablonun diğer yüzü de var. Ons altın şu an 52 haftalık bandının orta alt bölgesinde, geçen yılın zirvesinin gerisinde işlem görüyor. Goldman'ın hedef indirimi, yüksek fiyatların talebi zayıflatma ihtimali ve Fed'in faiz patikasındaki belirsizlik, yukarı yönlü senaryonun önündeki başlıca riskler. Kur kaynaklı yükseliş de tek yönlü değil; TL'de olası bir istikrar, gram fiyatındaki ivmeyi sınırlayabilir. Altın, geçmiş performansı geleceğin garantisi olmayan bir varlık ve pozisyon kararları tek bir bankanın görüşüne değil, kişinin kendi risk profiline dayanmalı.

Küresel merkez bankası talebi ile faiz beklentileri arasındaki bu denge, önümüzdeki aylarda hem ons altının hem de gram fiyatının yönünü belirleyecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Ayçiçeği yağı, Türk mutfağının en çok tükettiği temel gıdalardan biri ve fiyatındaki her hareket doğrudan market fişine yansıyor. Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Cumhurbaşkanı Kararı, bu ürünün ithalat kapısını geçen yıla göre belirgin biçimde araladı: yağlık ayçiçeği tohumu kontenjanı büyütüldü, tohumda gümrük vergisi sıfıra çekildi. Peki bu yıl kapı neden daha geniş açıldı.

Bu yıl kapı neden daha geniş açıldı

4 Temmuz 2026 tarihli karar, 11 Ocak 2027 ile 31 Mayıs 2027 arasında 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu ithalatına yüzde sıfır, bunun karşılığı 500 bin ton ham ayçiçeği yağı ithalatına yüzde 20 gümrük vergisiyle kontenjan tanıyor. Farkı geçen yılla kıyaslamak gerekiyor: bir önceki dönemde kontenjan 1 milyon tonla sınırlıydı ve tohumda yüzde 8 vergi vardı. Bu yıl hem miktar arttı hem de tohumdaki vergi tamamen kalktı.

Genişlemenin arkasında, ekonomi gündemindeki gıda fiyatı baskısı ve arz tarafındaki daralma var. Olumsuz iklim koşulları rekolteyi düşürürken, küresel piyasadaki dalgalanma ayçiçeği yağında maliyeti yukarı itiyor. Kararın gerekçesinde, iç piyasada oluşabilecek spekülatif fiyat hareketlerine karşı arz güvenliğini korumak ve sanayicinin hammadde ihtiyacını karşılamak öne çıkıyor.

Öncelik yerli çiftçide, lisans devredilemez

Kontenjan otomatik ve sınırsız bir ithalat serbestisi değil. Dağıtımda, 1 Temmuz ile 30 Kasım arasında yerli yağlık ayçiçeği tohumu alımı yapan, ham veya rafine ayçiçeği yağı üreten sanayici firmalara öncelik verilecek. Böylece ithalat imkânı, yerli üretimden alım yapma şartına bağlanmış oluyor. İthalat için İthalat Genel Müdürlüğü lisans düzenleyecek ve bu lisans üçüncü kişilere devredilemeyecek, yani kontenjan hakkı bir ticaret metaına dönüşemeyecek.

Tüketici açısından ne anlama geliyor

Düşük vergili ve daha geniş bir kontenjan, sanayicinin hammadde maliyetini teorik olarak aşağı çekerek raf fiyatındaki baskıyı hafifletebilir. Ancak fiyatın tek belirleyeni ithalat vergisi değil: kur, küresel ayçiçeği yağı fiyatı ve talep de tabloyu şekillendiriyor. Kararın market fişine yansıması, kontenjanın ne kadarının kullanıldığına ve küresel fiyatların seyrine bağlı olacak.

Türkiye'nin kirli parayla mücadelesi, 4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'yle birlikte yeni bir beş yıllık takvime bağlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan 2026/7 sayılı Genelge, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele ile müsadere uygulamalarında etkinliğin artırılmasını hedefleyen 2026-2030 strateji belgesini yürürlüğe koydu. Belgenin uygulaması, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) koordinesinde yürütülecek.

Adım, teknik bir mevzuat güncellemesinden fazlasını anlatıyor. Kara parayla mücadele gündemindeki bu düzenleme, Türkiye'nin uluslararası denetim altında geçirdiği zorlu bir dönemin ardından karnesini kalıcı hale getirme çabasının parçası. 2021-2025 dönemini kapsayan önceki strateji belgesinin süresi doldu ve yeni metin, ülkenin küresel mali sistemdeki itibarını doğrudan ilgilendiren bir alanda yol haritasını yeniliyor.

FATF gözetimi neden bu kadar belirleyici

Türkiye, 1991'den bu yana Mali Eylem Görev Gücü'nün (FATF) üyesi. FATF'nin hem teknik uyum hem de etkililik kriterleri, üye ülkelerin aklama ve terörizmin finansmanı suçlarına karşı ulusal bir stratejiye sahip olmasını şart koşuyor. Yeni belge işte bu zorunluluğun karşılığı: ulusal ölçekte bütüncül, risk temelli ve etkin bir yaklaşımı politika ile denetim süreçlerine yerleştirmeyi amaçlıyor.

Belgede üç temel eksen öne çıkıyor: adli ve idari süreçlerin etkinliğinin artırılması, ulusal risk değerlendirmesi bulgularının politika ile uygulamalara yön vermesi ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi. Kolluk ile istihbarat birimlerinin vaka bazında eşgüdümü, adli mercilerin soruşturma ve kovuşturmayı hızla sonuçlandırması bu çerçevenin merkezinde duruyor.

Gri listeden çıkıştan kalıcı uyuma

Yeni strateji, aslında yakın geçmişin doğrudan devamı. Türkiye Ekim 2021'de FATF'nin gri listesine alınmış, üç yıla yakın süren reform ve denetim döneminin ardından 28 Haziran 2024'te Singapur'daki genel kurulda oy birliğiyle listeden çıkarılmıştı. FATF metodolojisinde gri listeden çıkış, denetimin bittiği an değil, uygulama etkinliğinin ve sürdürülebilirliğin daha yakından izlendiği yeni bir dönemin başlangıcı. 2026-2030 belgesi tam da bu kalıcı uyum evresini kurumsallaştırmayı hedefliyor.

Yükümlüler için ne değişiyor

Stratejinin pratik yükünü taşıyacak taraf, finansal sistemin yükümlü grupları. Bankalar, aracı kurumlar, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları için müşterinin tanınması, şüpheli işlem bildirimi, kayıt tutma ve uyum programı oluşturma yükümlülükleri belgenin denetim odağında. FATF'nin gri liste sonrası özellikle bankacılık dışı finansal alanlarda uygulama etkinliğini yakından izlediği düşünülürse, önümüzdeki dönemde denetimin bu kesimlerde yoğunlaşması bekleniyor.

Türkiye'de evlilik hem azalıyor hem sadeleşiyor. TÜİK'in 2026 başında yayımladığı 2025 verilerine göre evlenen çift sayısı 552 bin 237'ye indi ve bir önceki yıla kıyasla yüzde 3,1 geriledi; ilk evlenme yaşı da yükseldi. Bu tabloda düğün ekonomisi çifte baskı altında: hem daha az evlilik hem daha küçük tören, salon, catering, gelinlik ve fotoğraftan oluşan zinciri aynı anda daraltıyor.

Evlilik de küçülüyor, harcama da

Sektör temsilcilerinin anlatımı organizasyonun ölçeğinde başlıyor. Bakırköy'de yaklaşık 20 yıldır düğün salonu işleten Murat Aydın, hafta sonlarının artık dolmadığını, çiftlerin ilk sorusunun fiyat olduğunu ve davetli sayılarının yarı yarıya gerilediğini söylüyor. Rakamlar bu gözlemi daha geniş bir zemine oturtuyor: evlenen çift sayısındaki yüzde 3,1'lik düşüş, salonların doldurması gereken tören sayısının da azaldığı anlamına geliyor.

Maliyet kalemleri sıralandığında tablonun neden değiştiği görülüyor. Salon, yemek, fotoğraf ve video, gelinlik ve damatlık, müzik, kuaför ve organizasyon giderleri üst üste bindiğinde ortaya çıkan tutar; ev kurma, kira, beyaz eşya ve mobilya masraflarıyla aynı döneme sıkışıyor. Bu yarışta vazgeçilen ilk kalem çoğu zaman düğünün kendisi oluyor, hatta kimi nikâhta su ve içecek servisi bile kaldırılıyor.

Yarım milyon evlilik, iki yönlü daralan pazar

Rakamların işaret ettiği çift baskı burada. Bir yanda tören başına harcama küçülüyor; öte yanda evlilik sayısının kendisi geriliyor. İlk evlenme yaşının 2025'te erkeklerde 28,5, kadınlarda 26,0'a çıkması, hane kurma kararının ötelendiğini gösteriyor. Boşanma tarafında ise kaba boşanma hızı binde 2,26 ile 2001'den bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Salon, catering, gelinlik ve fotoğraf gibi birbirine bağlı bir hizmet zinciri için bunların toplamı, talep tabanının daralması anlamına geliyor.

Pandemi döneminde zorunlulukla başlayan sade nikâh alışkanlığının kalıcılaşması ise bu daralmayı geçici bir dalga olmaktan çıkarıp yapısal hâle getiriyor. O dönemde düğününü erteleyen ya da iptal eden çiftlerin çoğu büyük organizasyona geri dönmedi; bir dönem aylar öncesinden dolan salonlarda boş günler kalıcılaştı, belediyelerin nikâh salonlarındaki yoğunluk ise törenin ağırlık merkezinin resmî işleme kaydığını gösterdi.

Cepte kalan bütçe nereye gidiyor

Vazgeçilen organizasyon bütçesini ve nikâhta takılan altını bozdurmak yerine tutan çiftler, bu birikimi ev peşinatı, borç kapatma, otomobil ya da uzun süredir ertelenen bir tatil için değerlendiriyor. Takının değer saklama işlevi bu tercihte belirleyici oluyor.

Sosyolog Dr. Ayşe Demir, değişimi yalnızca ekonomiyle açıklamıyor; büyükşehirlerde yeni kuşağın evliliği daha bireysel bir karar olarak gördüğünü, Anadolu'da güçlü kalan geleneğin de şehirleşme ve ekonomik baskıyla mütevazılaştığını belirtiyor. Belediyelerin sosyal tesis, kır bahçesi ve parklarını düşük gelirli çiftlere sembolik ücretle açması yönündeki çağrılar da bu tablonun parçası. Düğün ekonomisinin küçülmesi kısa vadede hane bütçesini rahatlatsa da geniş bir hizmet sektörünün gelir tabanını aşındırıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Aynı fiyat artışlarına maruz kalan iki emekli grubu, temmuzda birbirinden ayrışan iki zam oranıyla karşı karşıya kaldı. TÜİK'in 3 Temmuz'da açıkladığı haziran verisiyle yılın ilk yarısına ait kümülatif enflasyon yüzde 17,76'ya ulaştı. SSK ve Bağ-Kur emeklisi kök aylığına bu oranda artış alırken, memur ve memur emeklisinin güncellemesi yüzde 13,52 olarak kesinleşti. Aradaki fark tesadüf değil, iki grubun bağlı olduğu hesap yönteminden kaynaklanıyor.

Temmuz maaş güncellemeleri, milyonlarca hanenin bütçesini doğrudan ilgilendiren ekonomi gündeminin ilk sırasında yer alıyor. SSK ve Bağ-Kur emeklisinin zammı doğrudan altı aylık enflasyona bağlıyken, memur ve memur emeklisinin artışı toplu sözleşme hükümlerine göre hesaplanıyor. Ayrışmanın kaynağı da tam bu ayrımda.

İki grup, iki farklı formül

SSK ve Bağ-Kur emeklisi için hesap sade: yılın ilk altı ayındaki enflasyon ne olduysa kök aylık o kadar artıyor. Ocaktan hazirana biriken yüzde 17,76'lık oran, bu emeklilerin temmuz zammı olarak doğrudan cebe giriyor. Memur ve memur emeklisinde ise devrede iki kalem var: 8. Dönem Toplu Sözleşme'yle yılın ikinci yarısı için baştan belirlenen yüzde 7'lik zam ve bunun üzerine eklenen enflasyon farkı. Haziran sonrası enflasyon farkı yüzde 6,08 olarak oluştu, yüzde 7'lik toplu sözleşme zammıyla birleşince toplam yüzde 13,52'ye ulaştı.

Aradaki 4,24 puan nasıl oluştu

Enflasyon farkı hesabı, toplu sözleşmeyle verilen yüzde 7'yi enflasyonun üzerine değil içine sayıyor. Altı aylık enflasyonun bu eşiği aşan bölümü memurun eline fark olarak geçiyor, aşmayan kısmı ise zaten peşinen verilmiş kabul ediliyor. Sonuçta SSK ve Bağ-Kur emeklisi enflasyonun tamamını alırken, memur ve memur emeklisi yüzde 13,52'de kalıyor ve altı aylık resmi enflasyonun 4,24 puan gerisine düşüyor.

Karakaş: seyyanen zam ve taban maaş tartışması

Sosyal Güvenlik Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, köşe yazısında bu tablonun memur emeklisi için bir güncelleme kaybına dönüştüğünü savundu. Karakaş'a göre asıl tartışma matematiksel oranın ötesinde. Yazar, 2023'ten bu yana memur emeklisine söz verilen ve kümülatif hesapla 22 bin lirayı aştığını belirttiği seyyanen zammın temmuzda da ödenmeyeceğini öne sürdü. Karakaş, en düşük memur emeklisi maaşını 27 bin 877 lira düzeyinde gösterdi ve söz verilen seyyanen artış yüzde 13,52'lik güncellemeye eklenseydi bu rakamın 57 bin liraya çıkacağını hesapladı. Bu değerlendirmeler yazarın kulis okumasına dayanıyor, resmi bir karar niteliği taşımıyor.

Kesinleşen tarafta ise taban aylık var. Hükümetin TBMM'ye sunduğu teklifle en düşük emekli maaşı 20 bin liralık tabandan 23 bin 552 liraya yükseltildi. Karakaş, bu formülün kök maaşı 20 bin liranın üzerinde olan ve yıllarca yüksek prim ödemiş emekliyi görece dışarıda bıraktığı görüşünde. Yazar, 2019'da 800 bin kişiyi kapsayan taban uygulamasının artık 5 milyonu aşkın emekliyi kapsar hale geldiğini vurguladı.

Memur ve memur emeklisinin temmuz zammı 15 Temmuz'da hesaplara yansıyacak. 2,5 milyonu aşan memur emeklisinin gözü, artışın en azından SSK ve Bağ-Kur oranına dengelenip dengelenmeyeceğinde. Ancak böyle bir adıma dönük resmi bir düzenleme şimdilik gündemde görünmüyor.

Çalışan her ay maaşından, işveren her bordroda İşsizlik Sigortası Fonu'na pay öder. Bu fonun bir önceki yıl topladığı primlerin ne kadarının işsizlik ödemesi dışındaki istihdam tedbirlerine harcanabileceği ise Resmi Gazete'de yayımlanan yeni bir Cumhurbaşkanı kararıyla 2026 için yüzde 50 olarak belirlendi. 4447 sayılı kanunun kalıcı sınırı yüzde 30; ancak bu tavan bugünkü kararla dört yıl üst üste aşılmış oldu.

Karar fonun neyini değiştiriyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 48. maddesinin yedinci fıkrasına dayanıyor. Bu fıkra, fon gelirlerinin işsizlik maaşı dışında hangi amaçlarla kullanılabileceğini sıralıyor: çalışanların mesleki vasıflarını yükseltmek, teknolojik dönüşüm nedeniyle işini kaybetme riski taşıyanları yeni alanlara yönlendirmek, işe yerleştirme ve danışmanlık hizmetleri sunmak, iş gücü piyasası araştırma ve planlama çalışmaları yapmak. Aynı çerçeve, fondan ödenmek üzere görevlendirilen sözleşmeli personelin mali ve sosyal haklarını da kapsıyor.

İstihdam ve sosyal güvenlik gündemindeki bu tür düzenlemelerin ortak özelliği, işsizlere doğrudan yapılan ödemeleri değil, fonun teşvik ve program tarafını ilgilendirmesi. Karara göre çalışanların mevcut işsizlik maaşlarında bir değişiklik söz konusu değil; genişleyen, biriken kaynağın aktif iş gücü programlarına aktarılabilecek dilimi. Kararın hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütecek.

Dört yıldır tekrarlanan bir tercih

Aynı yüzde 50 oranı 2023, 2024 ve 2025 yıllarına mahsus olmak üzere ayrı ayrı kararlarla belirlenmişti. Bugünkü karar bu diziyi dördüncü yıla taşıyor. Her kararın "o takvim yılına mahsus" olması dikkat çekici: kalıcı bir yasa değişikliğine gidilmiyor, yasadaki yüzde 30'luk tavan her yıl yürütme kararıyla yeniden yükseltiliyor.

Fonun geliri kısılırken kullanımı genişledi

Fonun kaynak yapısında bu yıl bir başka değişiklik daha oldu. Nisan 2026'da yayımlanan kararla fona ödenen devlet katkı payı yüzde 1'den yüzde 0,5'e çekildi; işçinin yüzde 1, işverenin yüzde 2'lik payı değişmedi. Böylece fonun gelir ayağı bir tarafta daralırken, biriken kaynağın istihdam tedbirlerinde kullanılabilecek dilimi diğer tarafta genişledi. Bu iki hareket, çalışan ve işveren primleriyle oluşan Türkiye'nin en büyük kamu fonlarından birinin ne yönde şekillendirildiğini birlikte gösteriyor.

Yurt dışında elde edilen kazançları 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutan yeni bir istisna yürürlüğe girdi; ancak aynı düzenleme paketi, yurt dışı varlıkların Türkiye'ye getirilmesini yüzde 5 peşin vergiye bağlıyor. Gelir İdaresi Başkanlığının Resmi Gazete'de yayımladığı tebliğler, kamuoyunda varlık barışı olarak bilinen uygulamanın bildirim, vergilendirme ve istisna esaslarını netleştirdi. Düzenleme hem yurt dışında yaşayıp Türkiye'ye yerleşen kişileri hem de varlığını yurda taşımak isteyen yatırımcıyı ilgilendiriyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliği, ekonomi gündemindeki vergi düzenlemeleri arasında son dönemin en geniş kapsamlılarından biri. Tebliğ, yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilmesiyle yurt içinde bulunup kayıtlarda yer almayan varlıkların kayda alınmasını düzenliyor.

Bildirim için son gün 31 Temmuz 2027

Gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışındaki varlıklarını 31 Temmuz 2027'ye kadar Türkiye'deki banka veya aracı kurumlara bildirebilecek. Bildirim, varlık sahibinin yanı sıra yetkili vekiller ya da kanuni temsilciler eliyle de yapılabiliyor. Banka ve aracı kurumlar, bildirilen varlıklar üzerinden yüzde 5 vergiyi peşin tahsil edip bildirimi izleyen ayın 15'ine kadar vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edecek.

İndirimli vergi hangi şarta bağlı

Düzenlemenin ayrıntısı burada devreye giriyor. Bildirilen varlığın vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında ya da girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulacağının taahhüt edilmesi halinde indirimli oran uygulanıyor. Düzenlemeyi değerlendiren hukukçulara göre tutma süresi uzadıkça oran kademeli düşüyor, beş yıllık taahhütte vergi sıfıra kadar inebiliyor. 1 Ocak 2027'den sonra yapılacak bildirimlerde ise oranlara yarım puan ekleniyor.

Şirketlere ve nitelikli personele teşvikler

Paket yalnızca bireyleri kapsamıyor. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, sanayi sicil belgesine sahip üretici kurumlar ile zirai üretim yapanların kazançlarına yüzde 12,5 oran uygulanmasına açıklık getirdi. Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan nitelikli personelin ücretinin, brüt asgari ücretin üç katına kadar olan kısmı istisna kapsamına alındı; İstanbul Finans Merkezi ile belirli endüstri bölgelerinde bu sınır beş kata çıkıyor. Teknogirişim şirketlerinin çalışanlarına bedelsiz ya da indirimli verdiği pay senetlerine ilişkin istisnanın hesabı ve payların elde tutulma süresi de tebliğde ayrıntılandırıldı.

Sermaye piyasası açısından dikkat çeken nokta, indirimli verginin devlet iç borçlanma senetleri, kira sertifikaları ve girişim sermayesi yatırım fonları gibi araçlara bağlanması. Bu şart, yurda getirilen varlığın bir bölümünün söz konusu araçlara yönelmesi ihtimalini gündeme taşıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da yeni işlem haftası, art arda gelen kar payı bildirimleriyle açılıyor. Lila Kağıt Sanayi, Özsu Balık, Meysu Gıda, LDR Turizm ve Panelsan Çatı, 6-11 Temmuz haftasında yatırımcısına nakit temettü ödeyecek beş şirket olarak öne çıkıyor. Ödemeler 8 Temmuz'da başlayıp 10 Temmuz'a kadar sürecek; hak kullanım tarihleri ise 6, 7 ve 8 Temmuz'a dağılıyor.

Bu hafta hangi şirket ne kadar dağıtıyor

Borsa İstanbul'daki temettü gündemi bu hafta beş şirkete yayılıyor. Haftanın en yüksek pay başına ödemesini Lila Kağıt Sanayi (LILAK) yapıyor: brüt 1,5254661 lira, yüzde 15 stopaj sonrası net 1,2966461 lira. Onu Panelsan Çatı (PNLSN) brüt 0,6879502 lira ve Özsu Balık (OZSUB) brüt 0,6166666 lira ile izliyor. Listenin en düşük pay başına tutarı ise Meysu Gıda'da (MEYSU): brüt 0,05 lira.

LDR Turizm (LIDER) bu hafta temettüsünün tamamını değil, dört takside bölünen ödemenin ikinci dilimini dağıtacak. Bu dilim pay başına brüt 0,0356506 lira; kalan taksitler yılın ilerleyen aylarında ödenecek. Tutarların tümü şirketlerin KAP'a ilettiği kar payı bildirimlerine dayanıyor.

Ödeme takvimi 8 Temmuz'da başlıyor

Takvimin ilk durağı 8 Temmuz. Hak kullanım tarihi 6 Temmuz olan Lila Kağıt ve Özsu Balık, temettülerini bu gün ödeyecek. Meysu Gıda'nın ödemesi 9 Temmuz'da, LDR Turizm ile Panelsan Çatı'nın ödemeleri ise 10 Temmuz'da hesaplara geçecek.

Temettüde hak kazanmak için ne gerekir

Bir şirketin dağıttığı temettüye hak kazanmanın koşulu, payı hak kullanım (ex) tarihinde portföyde bulundurmaktır. Bu tarihte pay, temettü hakkı olmadan işlem görmeye başlar ve açılış referans fiyatı, dağıtılan brüt kar payı kadar aşağı çekilir. Yani temettü tek başına yeni bir kazanç yaratmaz; hesaba geçen nakit kadar payın piyasa değeri düşer.

Bu nedenle temettü ödemesi tek başına bir alım gerekçesi olarak okunmaz. Kar payı verimi, şirketin bilançosu, dağıtım sürekliliği ve payın güncel fiyatı birlikte değerlendirildiğinde anlam taşır. Stopaj oranı da net tutarı doğrudan etkiliyor; tablodaki net sütunu, yüzde 15 kesinti sonrası yatırımcının eline geçecek tutarı gösteriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Bank of America, 3 Temmuz seansında Borsa İstanbul'da tercihini iki karşıt yönde kullandı: bir yanda bankalardaki pozisyonunu azaltırken, diğer yanda savunma ve sanayi hisselerinde alıcı tarafta yer aldı. Endeks24'ün kapanan seansa ait BIST takas verisi üzerinde yaptığı tarama, net satışta YKBNK'yi 1,29 milyar TL, AKBNK'yi 1,10 milyar TL ile ilk sıralara taşırken, net alım tarafında ASELS'i 469,6 milyon TL ile açık ara öne çıkardı. Söz konusu rakamlar tek bir kurumun henüz kesinleşmemiş takas hareketlerinden okunmakta; piyasanın genelini değil, yalnızca BofA'nın o günkü yönelimini yansıtmaktadır.

Kurumun satış tarafındaki tercihi, günün genel görünümüyle örtüştü. Borsa İstanbul'daki bankacılık cephesi o seansta baskı altındaydı; bankacılık endeksi XBANK yüzde 4,7 gerileyerek 17.379 seviyesine indi ve YKBNK gün içinde devre kesiciye takıldı. BofA'nın en çok sattığı ilk on hissenin altısı bankaydı; Yapı Kredi ile Akbank'ı İş Bankası, Garanti, Halkbank ve Vakıfbank izledi.

Satışın merkezinde bankalar vardı

Defterin ağırlığı net biçimde bankalardaydı. Satış listesinin ilk iki sırasındaki Yapı Kredi ve Akbank'ın net satışı, tek başına 2,4 milyar TL'yi buldu. Bu hareketi açıklayan şirket bazlı bir KAP bildirimi bulunmuyor; YKBNK'de gün içi görülen devre kesici, sert düşüşün nedeni değil sonucu. Tablo bu yüzden tekil bir şirket haberinden çok, sektör geneline yayılan bir banka satışını yansıtıyor.

Alım savunma ve sanayiye kaydı

Alım tarafı ise savunma ve sanayi ekseninde toplandı. Aselsan seansı yüzde 3,8 yükselişle 399,5 liradan kapatırken BofA'nın günün en çok aldığı hisse oldu; onu Tüpraş, Turkcell, Şişecam ve Ford Otosan izledi. Listenin geneli banka dışı, ihracat ve savunma temalı isimlerden oluşuyordu, yani satılan bankaların bıraktığı ağırlık farklı bir sektör kümesine kaydırılmıştı.

Yatırımcı bu tabloyu nasıl okumalı

Takas verisi bir kurumun belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını gösterir, ancak tek kurumun yönelimi piyasanın yönü için bağlayıcı bir işaret değildir. Geçmiş takas hareketi gelecekteki fiyatı garanti etmez. Aynı paya birden çok göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar; bu bir uyarıdır, alım ya da satım çağrısı değil. BofA'nın bir günlük rotasyonu "ben ne yapmalıyım" sorusunun yanıtı değil, yalnızca tek bir yabancı kurumun o günkü tercihidir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Şa-Ra Enerji'nin halka arz öncesi birim pay değeri, Tera Yatırım'ın hazırladığı fiyat tespit raporunda 87,54 lira olarak hesaplandı. Yatırımcıya satış fiyatı ise yüzde 20 iskonto uygulanarak 70,00 liraya belirlendi. Rapor, şirketin ağırlıklandırılmış özkaynak değerini 35,02 milyar lira üzerinden konumlandırırken, halka arza esas iskontolu özsermaye değerini 28 milyar liraya çekti.

Değerleme hangi yöntemlere dayandı

Türkiye'deki halka arz gündemindeki hareketliliğin son halkalarından biri olan Şa-Ra Enerji için rapor, iki ana yönteme eşit ağırlık verdi. İndirgenmiş Nakit Akışları (İNA) yöntemiyle 2026-2036 projeksiyonları üzerinden 35,46 milyar lira özkaynak değeri hesaplandı. Çarpan analizinde ise yurtiçi BIST Sınai ve BIST Metal Ana endekslerindeki benzer şirketler ile yurtdışı emsallerin FD/FAVÖK çarpanları kullanıldı; bu yaklaşımdan 34,58 milyar liralık değere ulaşıldı. İki yöntemin yüzde 50'şer ağırlıklandırılmasıyla ortaya çıkan 35,02 milyar liralık özkaynak değeri, 400 milyon liralık çıkarılmış sermayeye bölününce pay başına 87,54 lirayı verdi.

Halka arzın büyüklüğü ne kadar

Halka arz, sermaye artırımı ve ortak satışı yoluyla gerçekleşecek. Toplam 89 milyon nominal payın 44,5 milyonu sermaye artırımından, 44,5 milyonu mevcut ortakların satışından oluşuyor. 70,00 liralık fiyat üzerinden halka arzın büyüklüğü 6,23 milyar liraya ulaşıyor. Arz sonrası şirketin çıkarılmış sermayesi 444,5 milyon liraya, piyasa değeri ise 31,12 milyar liraya çıkıyor; halka açıklık oranı yüzde 20,02 olarak hesaplandı. Talep toplama, 8-9 ve 10 Temmuz tarihlerinde üç güne yayılacak.

Yatırımcı neye dikkat etmeli

İskontolu fiyatın değerleme çıktısının altında kalması, payın kesin olarak ucuz olduğu anlamına gelmiyor. Fiyat tespit raporundaki değer; İNA projeksiyonları ve seçilen emsal şirket çarpanları gibi varsayımlara dayanıyor ve farklı yöntemler farklı sonuçlar üretebiliyor. Talep, 8-9 ve 10 Temmuz'da toplanacak; SARAE koduyla işlem görmesi beklenen payın borsadaki fiyatı ise talep yoğunluğu ve piyasa koşullarıyla şekillenecek. Dağıtım yönteminin eşit mi yoksa oransal mı olacağı izahnamede yer alıyor. Yatırımcının kararını, kısa vadeli beklentiden çok bu resmi belgeler ve kendi araştırması üzerinden vermesinin daha sağlıklı olacağı değerlendiriliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Astor Enerji, Türkiye'nin elektrik iletim şebekesini işleten TEİAŞ'ın açtığı bir ihalede 816 milyon TL'lik en avantajlı teklifi sunarak işin sahibi oldu. Sözleşmenin imzalandığı, 3 Temmuz sabahı Kamuyu Aydınlatma Platformu'na bildirildi ve haberin ardından şirket payları aynı seansta yüzde 5,72 yükselerek 319 liradan kapandı.

İhalenin konusu ve tarafları

İhaleyi, ülkenin yüksek gerilim iletim şebekesini işleten Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) açtı. Konu, dört adet mobil trafo merkezi ile dört adet orta gerilim ünitesinin ve yedek malzemelerin temini. Astor Enerji, Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki açıklamaya göre 816 milyon TL'lik kısımda en avantajlı teklifi vererek birinci sırada yer aldı ve kesinleşen ihale kararının ardından 2 Temmuz'da sözleşmeyi imzaladı. Enerji iletim tarafındaki yatırımlar, yerli trafo üreticileri için düzenli bir talep kalemi oluşturuyor.

Hissenin tepkisi ne oldu

Payların gelişmeye tepkisi belirgin oldu. ASTOR, 3 Temmuz seansında yüzde 5,72 değer kazanarak bir önceki kapanışı olan 301,75 liradan 319 liraya çıktı; günlük işlem hacmi 52,8 milyon lot düzeyinde gerçekleşti. Sözleşme bir gün önce, 2 Temmuz'da imzalanmış, hisse o seansta da yüksek hacimle yükselmiş, ihale ise ertesi sabah kamuoyuna duyurulmuştu. Bu sıralama, beklentinin bir bölümünün fiyata önceden yansımış olabileceğini düşündürüyor; eldeki veri bunun ötesinde bir çıkarımı desteklemiyor. Teknik tarafta pay, 20 ve 50 günlük ortalamalarının üzerine çıktı; RSI 61 dolayında, yani aşırı alım bölgesine yakın ancak orada değil ve MACD göstergesi yükseliş sinyaline döndü.

Yatırımcı açısından tablo

Kazanılan iş, şirketin sipariş defterine somut bir katkı ve enerji iletimi tarafındaki talebin sürdüğünün işareti. Öte yandan büyüklüğü, tek başına gelir tablosunu dönüştürecek ölçekte değil; ihale bedelinin cirodaki payı yüzde 2,31 olarak açıklandı. Dolayısıyla haber olumlu, fakat asıl belirleyici olan, bu tür siparişlerin süreklilik kazanıp kazanmayacağı ve teslimat takvimi. Tek günlük sert yükselişin kalıcılığı da izleyen seanslarda hacmin seyriyle netleşecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.