Dünya genelinde sermaye akımlarının yönünü belirleyen ABD Merkez Bankası (Fed), Kevin Warsh başkanlığındaki ilk toplantısında politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu ve yıl içinde olası bir faiz artışının kapısını araladı. Washington'dan gelen bu şahin sinyal, en çok da gelişen piyasaları ve doğrudan Türkiye'deki dolar kuru ile Borsa İstanbul'u ilgilendiriyor.

Karar, gösterge faizi Aralık 2025'teki son indirimden bu yana koruyor. Güncellenen projeksiyonlarda 18 üyenin 9'u yıl bitmeden faiz artışı öngördü; enflasyonun yüzde 2 hedefinin belirgin biçimde üzerinde seyretmesi gevşeme beklentilerini öteledi. Ekonomistlere göre faiz indirimlerinin gecikmesi, küresel ölçekte doların güçlü kalması ve gelişen ülke varlıklarına ilginin zayıflaması riskini büyütüyor.

46,32Dolar/TL, Fed kararı öncesinde bu seviyede işlem gördü; küresel dolar talebindeki her hareket bu kuru doğrudan etkiliyor.

Faiz farkı liranın başlıca dayanağı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini 11 Haziran'daki toplantısında yüzde 37 düzeyinde sabit tutmuştu. Fed'in yüzde 3,50-3,75'lik faiziyle arasındaki yüksek makas, lira cinsi yatırımı yabancı için cazip kılan taşıma işleminin (carry trade) temelini oluşturuyor. Fed'in indirime gitmemesi bu farkı bir miktar daraltsa da makasın geniş kalması liraya kısmi destek sunuyor. Buna karşın analistler, küresel risk iştahındaki ani bozulmaların bu desteği hızla tersine çevirebileceği uyarısında bulunuyor.

Güçlü dolar gelişen piyasalara baskı yapıyor

Fed'in şahin duruşu, dolar endeksini yukarı taşıyan başlıca etken olarak öne çıkıyor. Doların değer kazandığı dönemlerde gelişen piyasa para birimleri ve borsaları görece baskı altında kalıyor. Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin enerji fiyatlarını yukarı itmesi ise hem küresel enflasyonu hem de enerji ithalatçısı Türkiye'nin cari dengesini doğrudan etkiliyor.

Borsa İstanbul günü düşüşle kapattı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, Fed kararının açıklanmasından önce kapanan seansta yüzde 0,50 gerileyerek 14.421,15 puana indi. Gün içinde 14.604,61 puana kadar yükselen endeks, satıcılı bir kapanışla 71,94 puan kaybetti ve son bir yılın zirvesi olan 15.204,92 puanın belirgin biçimde altında kaldı. Yabancı yatırımcının gelişen piyasalara bakışı Fed'in faiz patikasıyla yakından bağlantılı; faiz indirimi beklentisinin zayıflaması, kısa vadede yabancı girişi açısından izlenecek başlıca risk olarak öne çıkıyor.

TCMB'nin elini nasıl etkiler

Fed'in sabit faiz ve olası artış sinyali, TCMB'nin manevra alanını da ilgilendiriyor. Güçlü dolar ve geniş faiz farkı ortamında TCMB'nin sıkı duruşunu sürdürmesi, lira istikrarı açısından belirleyici görülüyor. Piyasa beklentisine göre küresel para politikalarındaki bu görünüm, yerel faiz indirimlerinin zamanlaması üzerinde de ağırlık yaratabilir. Yatırımcıların önümüzdeki dönemde dolar endeksini, enerji fiyatlarını ve TCMB iletişimini birlikte izlemesi önem taşıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Faiz indirimi beklentisiyle fiyatlanan piyasalar, Federal Reserve'in yeni döneminde daha şahin bir tonla karşılaştı. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), Kevin Warsh başkanlığında 16-17 Haziran'da gerçekleştirdiği ilk toplantıda gösterge faizi yüzde 3,50-3,75 aralığında oybirliğiyle sabit tuttu. Komite, fiyat baskılarının sürdüğü bir konjonktürde gevşeme adımlarını ertelemiş görünüyor.

Warsh dönemi sabit faizle başladı

Karar, faiz aralığını Aralık 2025'teki son indirimden bu yana koruyor. 22 Mayıs'ta Fed'in 17. başkanı olarak göreve başlayan Warsh, geçiş döneminde sürekliliği sağlamak için kurulda kalan eski başkan Jerome Powell'dan devraldığı komitenin ilk toplantısını yönetti. FOMC bildirisinde ekonomik aktivitenin, Orta Doğu'daki çatışmanın da beslediği yüksek belirsizliğe karşın sağlam bir hızda genişlediği, üretkenlik ve sermaye yatırımlarının güçlü seyrettiği belirtildi. İstihdam artışının işgücüne ayak uydurduğu, işsizlik oranının az değiştiği ifade edildi.

Projeksiyonlar artış sinyali veriyor

Kararla birlikte yayımlanan Özet Ekonomik Projeksiyonlar, komitenin para politikasında dönüşe işaret ettiğini ortaya koydu. 18 üyenin 9'u 2026 bitmeden faizin artırılacağını öngörürken, altısı iki ayrı çeyrek puanlık artış bekliyor. Medyan faiz tahmini Mart'taki yüzde 3,4'ten yüzde 3,8'e yükseldi. Üyeler, yıl sonu çekirdek enflasyon (PCE) tahminini de yüzde 2,7'den yüzde 3,6'ya çıkardı. Warsh'ın, başkanlık koltuğuna karşın kendi faiz tahminini paylaşmaktan kaçındığı, dağılımda bir noktanın eksik kaldığı bildirildi.

Enerji fiyatları enflasyonu körüklüyor

Enflasyon üç yılın en yüksek seviyesinde seyrediyor. Ekonomistlere göre tablonun ağırlaşmasında, İran'la yaşanan çatışmanın körüklediği enerji fiyatları başrolde. Yükselen petrol maliyetleri fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırırken, görece güçlü seyreden istihdam verileri faiz indirimi için aciliyeti azaltıyor. Warsh, basın toplantısında enflasyonla mücadelede somut sonuç alınmadan yüzde 2'lik hedefin sorgulanmasına sıcak bakmadığını ortaya koydu.

Piyasalar nasıl tepki verdi

Kararın ardından Wall Street satıcılı bir seyir izledi. Yeni başkanın bildiri dilinde yaptığı değişiklik ve şahin projeksiyonlar hisse tarafında baskı yaratırken tahvil getirilerini yukarı taşıdı. Kısa vadeli faizlerdeki yükseliş, yeni bir başkanın ilk toplantılarında sıkça görülen satış dalgasını teyit etti. Öte yandan Warsh'ın, Fed'in operasyonlarını gözden geçirecek bir çalışma grubu kurduğunu açıklaması da kararın gölgesinde gündeme geldi.

Türkiye ile ABD arasındaki en uzun ömürlü finansal anlaşmazlıklardan biri, bir mahkeme kararıyla geride kaldı. ABD Güney New York Bölge Mahkemesi'nde görev yapan Yargıç Richard Berman, Halkbank hakkında 2019'dan bu yana sürdürülen ceza davasının düşürülmesini 17 Haziran Çarşamba günü onayladı. İran'a yönelik yaptırımların delindiği iddiasına dayanan dosya, yıllarca Ankara ile Washington arasındaki gündemin sabit maddelerinden biri oldu. Kararla birlikte bu başlık iki başkentin masasından kalktı.

Dokuz yıla yayılan dosya nasıl kapandı

ABD savcıları Halkbank'ı, İran'ın petrol gelirlerini altın ve nakde çevirerek yaklaşık 20 milyar dolarlık kısıtlı fonu yaptırımları aşacak biçimde yönlendirmekle suçlamıştı. Banka süreç boyunca iddiaları reddetti. Çözüm tek bir kararla değil, kademeli bir takvimle geldi: Mart 2026'da ABD Adalet Bakanlığı ile imzalanan Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması yürürlüğe girdi, taraflar 10 Haziran'da davanın düşürülmesi için mahkemeye müşterek dilekçe verdi.

Banka, anlaşma çerçevesinde herhangi bir suç kabulünde bulunmadı ve para cezası ödemedi. Buna karşılık İran'a yönelik yaptırımları ihlal eden işlemlere girmemeyi taahhüt etti, yaptırım ve kara para aklama karşıtı uyum süreçlerini denetleyecek bağımsız bir denetçinin atanmasını kabul etti.

Piyasa kararı nasıl karşıladı

Haber Borsa İstanbul'da hızlı karşılık buldu. Halkbank hisseleri gün içinde yüzde 7'yi aşan yükselişle 51,5 lira seviyesini test etti; bankaya ilişkin uzun yıllardır süren hukuki belirsizliğin fiyatlamadaki yükünü hafifletti.

İlişkilerin diplomasi ayağı

Dosyanın kapanması, salt hukuki bir sonuç değil, Ankara ile Washington arasındaki gündemi yıllardır meşgul eden bir başlığın da geride kalması anlamına geliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen yıl eylül ayında Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelmiş, görüşmenin ardından Trump'ın Halkbank meselesinin kendileri açısından kapandığını ilettiğini aktarmıştı. Mahkemenin kararı, bu siyasi mesajın hukuki karşılığını oluşturdu.

Banka ne bekliyor

Halkbank Genel Müdürü Recep Süleyman Özdil, sürecin bankaya idari ya da adli bir yaptırım olmadan tamamlandığını belirterek kararın uluslararası piyasalardaki konumu güçlendireceğini savundu. Özdil, yeni dönemde yurt dışı kaynaklara erişimin kolaylaşmasını ve fonlama maliyetlerinde manevra alanının genişlemesini beklediklerini söyledi.

Bankanın değerlendirmesine göre artan güven, finansman kaynaklarını çeşitlendirerek üretim, yatırım ve ihracatın finansmanına ayrılan desteği büyütecek. Piyasa cephesinde ise dikkat, hissedeki ilk tepkinin kalıcı olup olmayacağına çevrildi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Girişim sermayesi alanında faaliyet gösteren Tera Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı, halka açılma yolunda ilk resmi adımı attı. Şirketin taslak izahnamesi Sermaye Piyasası Kurulu onayına sunuldu; payların Borsa İstanbul Ana Pazar'da işlem görmesi hedefleniyor.

Halka arzın çerçevesi

Taslak izahnameye göre arz, sermaye artırımı yoluyla 17 milyon lot pay üzerinden gerçekleştirilecek. Satış, sabit fiyatla talep toplama ve en iyi gayret aracılığı yöntemiyle yapılacak; bireysel yatırımcılar için eşit dağıtım esası benimsendi. Aracı kurum, aynı grubun yatırım şirketi olan Tera Yatırım Menkul Değerler olacak.

Halka arz tarihi ve fiyat aralığı henüz açıklanmadı; taslak izahnamede bu alanlar "hazırlanıyor" notuyla yer alıyor. Şirketin payları Ana Pazar'da işlem görmeye aday.

Gelirler iki yılda hızla büyüdü

Taslak izahnamede paylaşılan finansal tablolar, hızlanan bir büyüme çiziyor. Hasılat 2024 yılında 703,2 milyon lira iken 2025 yılında 1,3 milyar liraya yükseldi. 2026 yılının ilk üç ayında ise hasılat 2,8 milyar liraya ulaşarak tüm 2025 yılının üzerine çıktı.

Brüt kâr tarafında da benzer bir seyir göze çarpıyor. 2024'te 283,9 milyon lira, 2025'te 946,2 milyon lira olan brüt kâr, taslak izahnameye göre 2026'nın ilk çeyreğinde 2,8 milyar liraya çıktı. Girişim sermayesi ortaklıklarında gelirin önemli bölümü portföy değer artışlarından kaynaklandığı için brüt kâr ile hasılat birbirine yakın seyredebiliyor.

Fon yeni girişimlere akacak

Halka arzdan elde edilecek kaynağın kullanım planı da taslak izahnamede yer aldı. Buna göre fonun büyük bölümü yeni yatırımlara, küçük bir kısmı ise şirketin işletme ihtiyaçlarına ayrılacak.

Şirket, teknoloji ve dijital dönüşüm ekseninde, yüksek büyüme potansiyeli taşıyan sektörlere odaklandığını belirtiyor. Portföyüne aldığı şirketlere yalnızca sermaye değil, kurumsal yönetim ve stratejik destek de sağlamayı hedeflediğini açıklıyor.

Tera grubunun ikinci halka açılması

Tera Girişim Sermayesi, kuruluş onayını 2022 yılında almış bir ortaklık. Grubun yatırım kolu Tera Yatırım Menkul Değerler, 2022 sonunda Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlamıştı; girişim sermayesi ortaklığının halka arzı, grubun ikinci halka açılma adımı olacak. Taslak izahnameye göre satmama taahhüdü ihraççı şirket için bir yıl olarak belirlendi, ortaklar için böyle bir taahhüt bulunmuyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Küresel ekonominin jeopolitik gerilimler ve ticarette korumacılık eğilimleri altında şekillendiği bir dönemde, Türkiye'nin çevresindeki savaşların yarattığı yıkım kadar bu savaşların biteceği günün ekonomik karşılığı da masaya yatırıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye Müteahhitler Birliği'nin Ankara'da düzenlediği İnşaat Zirvesi Türkiye programında, ABD ile İran arasında sağlanan barışın ve Ukrayna savaşının sona ermesi beklentisinin bölgede yeni bir yeniden inşa dönemini başlatabileceğini, bunun da Türk inşaat sektörüne taze bir perspektif açacağını söyledi.

Barış beklentisi bölgenin gündemini değiştiriyor

Yılmaz, Türkiye'nin yer aldığı coğrafyada yaşanan savaşların ve çatışmaların ekonomiye ağır maliyetler bindirdiğini belirtti. ABD ile İran arasında varılan barışı memnuniyet verici olarak niteleyen Yılmaz, sürecin herhangi bir provokasyon ya da sabotaja uğramadan tamamlanmasını dilediğini, Türkiye'nin bu diplomatik çabalara güçlü destek verdiğini ve vermeyi sürdüreceğini vurguladı. Beşinci yılına giren Rusya ile Ukrayna savaşının da bir an önce sona ermesini istediklerini kaydeden Yılmaz, savaşların yalnızca yıkım getirdiğini, kimseye fayda sağlamadığını ifade etti.

Türk müteahhitliği 138 ülkeye uzandı

Yılmaz'a göre barışın ardından bölgede oluşacak yeni atmosfer, yeniden inşa çalışmalarını hızlandıracak ve bu durum sektöre yeni bir hareket alanı kazandıracak. Türk firmalarının bu fırsatı değerlendirecek birikimi ise dış pazarlardaki ölçekte görülüyor. Türk müteahhitlik firmaları bugüne kadar 138 ülkede 563 milyar dolara yakın proje üstlendi. Dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlik firmaları sıralamasında Türkiye, firma sayısı bakımından Çin'in ardından ikinci sırada yer alıyor. En büyük 250 uluslararası müteahhitlik firması listesinde 45 Türk şirketi bulunuyor. Sektör yurt içinde de 2,2 milyonu aşan kişiye doğrudan istihdam sağlıyor.

İnşaat ekonominin büyüme lokomotifi

Yeniden inşa beklentisini sektörün performansıyla birleştiren Yılmaz, inşaatın ekonomideki çarpan etkisine dikkat çekti. Türkiye ekonomisi 2002-2025 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,3 büyürken, inşaat sektörünün aynı dönemdeki ortalama büyümesi yüzde 6,8 oldu. Geçen yıl ekonomi yüzde 3,6 büyürken sektör yüzde 10,8'lik performans gösterdi. Yılmaz, gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 6'sını oluşturan inşaatın, diğer sektörler üzerindeki dolaylı etkileriyle bu payın daha yükseğe çıktığını belirtti.

Koridorlar yeni ticaret rotaları olacak

Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika'nın kesişiminde yer alan konumuna işaret eden Yılmaz, Zengezur Koridoru, Kalkınma Yolu ve Hicaz Demiryolu gibi projelerin yalnızca ulaşım hatları olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Bu güzergahların aynı zamanda yeni enerji rotaları, dijital hatlar ve ticaret yolları olarak biçimleneceğini vurgulayan Yılmaz, savaşların bölge ülkelerine de Türkiye'ye de ekonomik maliyetler getirdiğini, orta vadede ise çok daha önemli kazançların sağlanacağı bir döneme girildiğini ifade etti.

Türkiye'nin nükleer enerji planları yalnızca Akkuyu ile sınırlı değil. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Kanada teknolojisiyle kurulan Romanya'daki Cernavoda Nükleer Güç Santrali'nde incelemelerde bulunduktan sonra ülkenin 2050 kapasite hedefini ve bu hedefe giden yeni santral sahalarını anlattı.

Hedef 2050'de 20 bin megavat

Bayraktar, Türkiye'nin 2050 yılına kadar 20 bin megavatlık bir nükleer kapasiteye ulaşmayı hedeflediğini belirtti. Bakana göre bu kapasite, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı 2053 net sıfır emisyon hedefi için olmazsa olmaz. Bakan, ülkenin hem rekabetçi fiyatlarla hem de en güvenli teknolojiyle nükleere sahip olmak istediğini, nükleer atık yönetimi ve yakıt tedarikinde daha bütüncül bir yaklaşım izleyeceklerini kaydetti.

Sinop ve Trakya sırada

Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde dört reaktörün inşasının sürdüğünü hatırlatan Bayraktar, 20 bin megavatlık hedefe ulaşmak için Sinop ve Trakya'da da santraller planlandığını açıkladı. Bunların yanında küçük modüler reaktörlerin de gündemde olduğunu dile getirdi. Bakan, Akkuyu sonrasında kurulacak santrallerde teknoloji seçimi ve ortaklık konusunda çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Çin, Güney Kore ve Kanada ile temaslar

Bayraktar, teknoloji ortaklığı için Çin ile uzun yıllardır süren bir müzakere yürütüldüğünü, Çin'in yanı sıra Güney Kore ile de yakın zamanda daha yoğun çalışmaya başladıklarını anımsattı. Kanada'daki nükleer teknolojiyle ilgili son aylarda yoğunlaşan bir süreç bulunduğunu belirten Bakan, uygulamaları yerinde görmek için Romanya'daki iki CANDU reaktörünü incelediklerini söyledi.

Bakan ayrıca, Kanadalı bir şirketin Türkiye'deki tedarikçiler ve ekipman sağlayıcılarla haziran sonu ya da temmuz başında bir toplantı yapacağını kaydetti. Böylece yeni santral yatırımlarında yüksek yerlilik hedefine yönelik somut bir adımın atılması bekleniyor.

Faizsiz finans araçlarına ilgi artarken, Hazine'nin son ihracı bu enstrümanları yeniden gündeme taşıdı. Hazine ve Maliye Bakanlığı 16 Haziran 2026'da 13 milyar 424 milyon liralık kira sertifikası satışı gerçekleştirdi; ihraç, getirisi gecelik bir piyasa faizine bağlanan TLREFK endeksli yapısıyla dikkat çekti. Sertifikanın nasıl çalıştığı ve kimlerin alabileceği, yatırımcıların en çok merak ettiği konuların başında geliyor.

Kira sertifikası tam olarak ne

Kira sertifikası, klasik tahvil ya da bononun faizli yapısı yerine kira geliri mantığına dayanan bir borçlanma aracı. Yatırımcı, bir varlığın getirisine ortak olur ve dönem sonunda anaparasıyla birlikte bu getiriyi alır. Bu yönüyle araç, faiz hassasiyeti olan tasarruf sahiplerine yönelik bir alternatif olarak konumlanıyor. Hazine bu sertifikaları, kamu finansmanını çeşitlendirmek ve yurt içi tasarrufları sisteme çekmek amacıyla ihraç ediyor.

TLREFK neyi ölçüyor

İhracın ayırt edici yanı, getirisinin TLREFK'ye, yani Türk lirası gecelik katılım referans getiri oranına bağlanması. Bu oran, katılım finans ekosisteminde günlük olarak belirlenen bir referans getiriyi ifade ediyor. Dolayısıyla sertifikanın getirisi baştan sabitlenmiyor; piyasadaki gecelik orana göre vade boyunca değişiyor.

Bu ihracı kimler alabilir

Hazine'nin 16 Haziran'daki satışı doğrudan satış yöntemiyle yapıldı ve bankalar ile kamu kurum ve kuruluşlarına açıktı; bireysel yatırımcılar bu ihraçta doğrudan alıcı konumunda değildi. TLREFK endeksli kira sertifikalarına erişim genellikle bankalar ya da katılım bankalarının sunduğu ürünler aracılığıyla dolaylı biçimde mümkün olabiliyor. Bireysel yatırımcıların, güncel ihraç koşullarını işlem yaptıkları kurumdan teyit etmesi gerekiyor.

Borçlanma takvimindeki yeri

Satış, Hazine'nin yoğun bir yaz borçlanma takvimi içinde gerçekleşti. Bakanlığın iç borçlanma stratejisine göre Haziran ayında 543,8 milyar liralık iç borçlanmaya karşılık 554,9 milyar liralık iç borç servisi bulunuyor. TLREFK endeksli sertifikalar bu programda kamuya alternatif bir finansman kanalı sağlıyor. Araç ilk kez Eylül 2025'te ihraç edilmiş ve ilk satış toplamı 80,1 milyar lira olmuştu.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Aylardır Orta Doğu'daki çatışmayla yukarı çekilen petrol fiyatları, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın ardından hızla geri çekildi. Brent petrolün varili 16 Haziran'da 80 doların altını gördü; nisan sonunda 126,41 dolara kadar tırmanan fiyat, savaş öncesi seviyelere yaklaştı. Enerjisinin büyük bölümünü dışarıdan alan Türkiye için asıl soru pompanın ötesine geçiyor: Bu gevşeme ülkenin yıllık enerji faturasına ve cari açığına nasıl yansır?

Faturanın büyüklüğü ne kadar

Türkiye 2025'te enerji ithalatına yaklaşık 62,5 milyar dolar ödedi; bu rakam 2024'te 77,3 milyar dolardı. Ticaret Bakanlığı verilerine göre mineral yakıtlar kalemi, 62,6 milyar dolarla 365,5 milyar dolarlık toplam ithalatın açık ara en ağır başlığı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın paylaştığı verilere göre ülkenin enerji arzında ithal kaynakların payı yaklaşık yüzde 57. Fiyatın yönü, bu nedenle doğrudan dış dengeye yazılıyor.

Brent'in yolu ve faturaya etkisi

Brent'teki hareketin faturaya yansıması analistlerce kabaca hesaplanıyor. Piyasa hesaplamalarına göre petrol fiyatındaki her 1 dolarlık değişim, Türkiye'nin yıllık enerji faturasına yaklaşık 400 ila 450 milyon dolar etki ediyor. TCMB'nin daha önce yayımladığı bir araştırma ise petroldeki her 10 dolarlık hareketin cari işlemler açığını yaklaşık 2,5 milyar dolar değiştirdiğine işaret ediyor.

Cari açık ve enflasyon tarafı

Gevşemenin önemi, Türkiye'nin cari dengesindeki kırılganlıktan geliyor. TCMB verilerine göre cari işlemler açığı martta 9,67 milyar dolarla Ocak 2023'ten bu yana en yüksek aylık düzeye ulaşmış, yıllıklandırılmış açık 39,7 milyar dolara çıkmıştı. Aynı ay altın ve enerji dışarıda bırakıldığında açığın 3,9 milyar dolara gerilemesi, bozulmanın ne ölçüde bu iki kalemden beslendiğini gösteriyor. Petrolün gerilemesi bu baskıyı hafifletebilir ve düşüş şimdiden pompaya yansımaya başladı; motorin fiyatına 16 Haziran'da litre başına 1,22 lira indirim uygulandı, 17 Haziran için ek indirim bekleniyor.

2,5 milyar $TCMB araştırmasına göre petrol fiyatındaki her 10 dolarlık hareketin cari işlemler açığı üzerindeki yıllık etkisi.

Rahatlama kalıcı mı

Tablonun ne kadar süreceği belirsiz. İmzaların 19 Haziran'da Cenevre'de atılması bekleniyor, ancak mutabakat metni henüz yayımlanmadı ve İsrail'in itirazları sürüyor. Analistler, tek aylık bir düşüşün kalıcı bir trend olarak okunabilmesi için ham petrol fiyatı, döviz kuru ve ithalat hacminin birlikte izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Brent'in savaş öncesi ortalaması 69 dolar dolayındaydı; fiyat bu bantta yerleşirse faturadaki rahatlama belirginleşir, aksi halde kazanım geçici kalabilir.

ABD Merkez Bankası Fed ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, para politikasında birbirine zıt yönlere bakıyor. Fed, yeni Başkan Kevin Warsh yönetimindeki ilk faiz kararını bugün Türkiye saatiyle 21.00'de açıklayacak; piyasalar faizin %3,50-3,75 aralığında sabit kalmasını, hatta yıl içinde yukarı gitme ihtimalini fiyatlıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ise politika faizini %37'de tutmaya devam etse de indirim patikasından çıkmış değil. İki bankanın ayrışan yönü, doğrudan döviz kuruna ve carry trade dengesine bakıyor.

İki banka, iki ayrı yön

Fed cephesinde bugünkü toplantı, Warsh'ın başkan olarak ilk sınavı. Karar metniyle birlikte güncellenmiş ekonomik projeksiyonlar ve üyelerin faiz beklentisini gösteren nokta grafiği de yayımlanacak; basın toplantısı Türkiye saatiyle 21.30'da. Piyasa fiyatlamasına göre bu toplantıda faiz değişmiyor, ancak yıl sonuna dönük beklenti indirimden çok olası bir artırıma kaymış durumda. ABD'de tüketici enflasyonu mayısta %4,2'ye çıktı ve enerji fiyatlarındaki sıçrama, faizi düşürmenin önündeki en büyük engel olarak öne çıkıyor.

TCMB cephesinde tablo farklı. Banka, 11 Haziran'daki toplantısında bir hafta vadeli repo faizini %37'de sabit bıraktı; gecelik borç verme %40, borçlanma ise %35,5 seviyesinde kaldı. Yön ise aşağı: 2025 başında %45 olan politika faizi kademeli indirimlerle %37'ye çekildi. Ekonomist anketleri, yılın kalan toplantılarında sınırlı indirimlerin sürebileceğine işaret ediyor.

Faiz makası carry trade'i besliyor

İki faiz arasındaki yaklaşık 33 puanlık nominal fark, son dönemde TL'yi carry trade için cazip kılan temel unsur oldu. Mantığı basit: düşük faizli para biriminden borçlanıp yüksek faizli TL varlıklarda taşımak, kur sakin kaldığı sürece yatırımcıya getiri bırakıyor. Yüksek faiz ile yönetilen kurun bir arada sürdüğü dönemde dövizden çıkıp liraya geçmek rasyonel hale geldi.

Bu dengenin kırılgan tarafı da burada. TCMB indirime devam ederken Fed faizi yüksekte tutarsa makas daralır ve TL'nin sunduğu reel getiri yastığı incelir. Analistler, indirimlerin piyasada fazla agresif algılanması halinde önden yüklemeli dolarizasyon riskinin masada olduğunu vurguluyor.

%34,75Ekonomist anketlerinde 2026 sonu TCMB politika faizi medyan beklentisi. Türkiye'de yön aşağı işaret ederken ABD'de faizin yukarı gidip gitmeyeceği tartışılıyor.

Kur ve TL için denklem

Warsh'ın bugünkü mesajları küresel dolar için de yön belirleyecek. Fed'in faizi uzun süre yüksek tutması, getiri arayan sermayenin dolar faiziyle kıyaslama yapmasını sürdürmesi anlamına geliyor; bu da TL gibi gelişen ülke paraları üzerindeki baskıyı canlı tutuyor. Buna karşın Orta Doğu'daki gerilimin yatışmasıyla doların küresel ölçekte bir miktar gevşemesi, gelişen ülke kurlarına teorik olarak nefes aldırabilir.

Kurum tahminleri ise dolar/TL için yıl sonunda 52-53,5 lira bandına işaret ediyor; ana senaryo ani bir sıçrama değil, kademeli değer kaybı. Kurun bugün 46,32 lira seviyesinde olduğu düşünülürse, bu beklenti yıl boyunca yayılan ölçülü bir yükselişe denk geliyor. Warsh dönemi Fed'in tonu ile TCMB'nin indirim hızı, bu patikanın ne kadar pürüzsüz olacağını belirleyecek.

Türkiye otomotiv sanayisi, 2026'nın ilk beş ayında dış pazarlarda gözle görülür bir yavaşlamayla karşılaştı. Otomotiv Sanayii Derneği'nin (OSD) ocak-mayıs verilerine göre ihracat adet bazında yüzde 15 geriledi; sektörün sevkiyatlarının büyük bölümünü yönelttiği Avrupa pazarındaki talep zayıflığı, bu düşüşün arkasındaki başlıca etken olarak öne çıkıyor.

OSD'nin açıkladığı tabloda dikkat çeken unsur, satış adetlerindeki düşüşün ihracat gelirine birebir yansımaması oldu. Beş ayda yurt dışına gönderilen araç sayısı 373 bin 825'e inerken, ihracatın dolar bazındaki değeri yüzde 2 artışla 16,6 milyar dolara yükseldi.

Daralan talebin merkezinde Avrupa var

Türkiye otomotiv ihracatının büyük bölümü Avrupa Birliği ülkelerine yapılıyor. Almanya başta olmak üzere AB ekonomilerindeki yavaşlama ve tüketici talebindeki zayıflama, Türk üreticilerin sevkiyatlarını doğrudan etkiledi. Sektör değerlendirmelerinde, kıta genelinde otomobil pazarının ivme kaybetmesi adet bazlı gerilemenin temel gerekçesi olarak gösteriliyor. OSD ayrıca mayıs ayındaki iş günü sayısının geçen yıla göre az olmasının üretim ve ihracat rakamlarına yansıdığını belirtti.

Binek otomobil en sert düşüşü yaşadı

Gerilemenin ağırlığı binek otomobil tarafında toplandı. Bu segmentte ihracat adet bazında yüzde 29 azaldı; değer bazında ise Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre kayıp yüzde 8 ile sınırlı kaldı ve otomobil ihracatı 4,4 milyar dolar oldu. Buna karşın ticari araç ihracatı yüzde 5, traktör ihracatı yüzde 20 artarak tablodaki düşüşü kısmen dengeledi.

Adet düşerken gelir neden arttı

Adet ile değer arasındaki açılma, ihraç edilen araçların ortalama biriminin yükselen değerine işaret ediyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre otomotiv, toplam ihracattan aldığı yüzde 18 payla sektörel sıralamadaki ilk sırasını korudu. Üretim bandından daha az araç çıkmasına rağmen sektör, ülke ihracatının lokomotifi olmayı sürdürüyor.

−%12,7Türkiye'nin ilk çeyrekte toplam mal ve hizmet ihracatındaki yıllık daralma. Otomotivdeki gerilemeyle aynı dış talep zayıflığı ekonominin genelinde de hissedildi.

TÜİK'in açıkladığı ilk çeyrek büyüme verilerinde mal ve hizmet ihracatı yıllık bazda yüzde 12,7 daralmıştı; otomotivdeki görünüm bu zayıf dış talep tablosuyla örtüşüyor. Yılın kalan bölümünde Avrupa'daki talebin seyri, hem otomotiv ihracatının hem de Türkiye'nin dış ticaret dengesinin belirleyicisi olacak.

Algoritmalar onu nasıl yakaladı? Eylül 2023'te kendini nasıl hissettiğini yansıtan içerikler arayan 12 yaşındaki Rossella Roggero, beş ay sonra hayatını kaybetti. Ailesi, Instagram'ın algoritmasının kızlarına depresif içerikleri biribirinin ardına sunduğunu; çocuklarının giderek büyüyen karanlık bir döngünün içine çekildiğini söylüyor. İtalya'da Meta ve TikTok'a karşı açılan ilk toplu davanın merkezindeki bu hikaye artık yalnızca İtalyan ebeveynlerin korkusu değil. Türkiye'de de milyonlarca çocuk her gün aynı platformlarda, aynı algoritmalarla karşı karşıya.

TÜİK'in 2024'te yayımladığı en güncel araştırma, Türkiye'deki tablonun büyüklüğünü net biçimde ortaya koyuyor. 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 91,3'ü internet kullanıyor; bu oran 2021'de yüzde 82,7'ydi, yani üç yılda yaklaşık 9 puan artış var. Sosyal medyaya gelindiğinde tablo daha da çarpıcı: 6-15 yaş grubundaki her üç çocuktan ikisi sosyal medya kullanıyor. 11-15 yaş grubunda bu oran yüzde 82'ye çıkıyor. Sosyal medya kullananların yüzde 96,9'u ise bunu düzenli olarak yapıyor.

Milyonlarca çocuk, aynı algoritmalar

Rakamları nüfusa yansıttığında resim daha da somutlaşıyor. TÜİK verilerine göre Türkiye'de 2024 sonu itibarıyla 0-17 yaş grubunda 21,8 milyon çocuk var. 6-15 yaş grubunu baz alındığında, yalnızca sosyal medya kullandığını söyleyen çocuk sayısı birkaç milyon kişiyi buluyor. Bu çocukların büyük bölümü, İtalya davasının odağındaki platformlarda, yani Instagram ve TikTok'ta aktif. Araştırma, 6-10 yaş grubunda en çok kullanılan ikinci platformun TikTok olduğunu; 11-15 yaş grubunda ise Instagram'ın öne geçtiğini ortaya koyuyor.

Algoritmanın genci ne zaman yakalar

İtalya davasında davacıların danışmanı psikiyatrist Tonino Cantelmi, platformların bağımlılığı teşvik etmek için slot makinelerini model alan ödül mekanizmaları kurduğunu savunuyor. Her beğeni ve bildirimin beyinde dopamin salınımını tetikleyerek kullanıcıları platforma bağladığını öne sürüyor. TÜİK araştırması bu mekanizmanın Türkiye'deki yaygınlığına dair ipuçları da taşıyor: Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 58,6'sı telefonu uyumadan önce kontrol etme, yemek yerken kullanma ya da en az 30 dakikada bir kontrol etme gibi davranışlardan en az birini sergiliyor. 2021'deki oran yüzde 52,4'tü.

Düzenleme tartışması büyüyor

Uluslararası baskı artıyor. İngiltere 16 yaş altına sosyal medyayı yasaklama planlarını açıkladı; AB ise Dijital Hizmetler Yasası'nın uygulamasını sıkılaştırarak platformlara çocukları koruma yükümlülüğü getiriyor. ABD'de ise bir mahkeme, Meta ve Google'ın gençler için zararlı görülen platformları tasarlamada ihmalkâr davrandığına hükmetti. Türkiye'de BTK, 2024 sonunda 13 yaş altı çocukların sosyal ağlara erişimini kısıtlamaya yönelik çalışmalar yürüttüğünü açıkladı. Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ise Ocak 2025'te 16 yaş altı için yasal düzenlemenin zorunlu hale geldiğini vurguladı; ancak somut bir adım henüz atılmadı. Oysa TÜİK verileri, düzenlemenin muhatabı olacak çocuk kitlesinin ne kadar büyük olduğunu açıkça gösteriyor.

Manhattan federal mahkemesinde bugün saat 16.00'da (TSİ) görülecek duruşmayla Halkbank'ın ABD'deki dokuz yıllık ceza davası kapanıyor. Yargıç Richard Berman, savcılık ile bankanın imzaladığı ortak düşürme dilekçesini değerlendirerek davayı resmen tarihe gömmesi bekleniyor; hukuk uzmanlarına göre mahkemenin bu tür anlaşmalardaki takdir yetkisi son derece sınırlı.

Zarrab'dan Berman'a uzanan süreç

Dava, altın tüccarı Reza Zarrab'ın 2016'da ABD'de tutuklanmasıyla başlayan ve eski Halkbank Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla'nın 2018'deki mahkumiyetiyle alevlenen uzun bir kronolojiyle bağlantılı. ABD savcıları 2019'da bankayı bizzat yargılamaya karar vererek altı ayrı suçlamayla iddianame düzenledi; Halkbank tüm iddiaları reddetti. Savcılığa göre banka, kısıtlı 20 milyar dolarlık İran petrol gelirini altın ve nakde çevirmek, sahte gıda sevkiyatı belgeleriyle transferleri örtbas etmek suretiyle yaptırımları ihlal etti.

Yıllar içinde dava defalarca üst mahkemelere taşındı; ABD Yüksek Mahkemesi geçen ekim ayında Halkbank'ın suçlamaların düşürülmesi talebini ele almayı reddetti. Ancak Ocak 2026'da siyasi iklim değişti: Trump yönetiminin göreve dönmesinin ardından ABD Adalet Bakanlığı müzakere masasına oturdu. Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması (DPA) olarak bilinen uzlaşı 11 Mart'ta imzalandı.

Anlaşmanın içeriği ve denetim şartı

Uzlaşı iki temel koşul içeriyor: Halkbank'ın bundan böyle İran'a yarar sağlayacak herhangi bir işleme girmemesi ve yaptırımlar ile kara para aklamayla mücadele uyumunun bağımsız bir denetçi tarafından gözetim altında tutulması. Anlaşma kapsamında 90 günlük bir uyum dönemi belirlendi; bu süreçte Ernst & Young banka politikalarını inceledi ve herhangi bir ihlal saptamadı. Bunun üzerine savcılık ile Halkbank, 10 Haziran'da mahkemeye ortak düşürme dilekçesi sundu.

Dikkat çeken bir nokta, anlaşmanın ne para cezası ne de suç kabulü içermesi. Bazı savunuculuk grupları, para cezası öngörülmemesini sorgulayan Yargıç Berman'a mektup göndererek daha sert bir hesap verebilirlik mekanizması talep etmişti. Berman mart ayındaki duruşmada bu mektuba değindi, ancak konuyu derinlemesine sorgulamaktan kaçındı. Hukuk uzmanlarına göre ABD mahkemeleri DPA anlaşmalarında savcılığın tercihine karşı yorum yapma yetkisini ancak istisnai durumlarda kullanabiliyor.

Diplomasi ve piyasa yansıması

Erdoğan daha önce davayı "hukuksuz ve çirkin" olarak nitelendirmiş, meseleyi Ankara'nın Washington nezdindeki öncelikli diplomatik gündemine taşımıştı. Trump'ın Eylül 2025'teki Beyaz Saray görüşmesinde ve ardından yapılan telefon görüşmesinde "mesele bitti" dediğini aktaran Erdoğan, uzlaşının imzalanmasıyla söz verilen sonuca ulaşıldığını kamuoyuna ilan etti. ABD Adalet Bakanlığı ise kovuşturmanın düşürülmesinin İran'a verilen desteği sınırlama yönündeki ABD çıkarlarına hizmet ettiğini öne sürdü. Mart ayında anlaşma haberinin duyulmasıyla Borsa İstanbul'da Halkbank hisselerinde sert alım yaşanmıştı. Yargıç Berman'ın bugün onay vermesiyle birlikte 9 yıldır süren hukuki belirsizlik perde arkasına çekilecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.