Astor Enerji, Türkiye'nin elektrik iletim şebekesini işleten TEİAŞ'ın açtığı bir ihalede 816 milyon TL'lik en avantajlı teklifi sunarak işin sahibi oldu. Sözleşmenin imzalandığı, 3 Temmuz sabahı Kamuyu Aydınlatma Platformu'na bildirildi ve haberin ardından şirket payları aynı seansta yüzde 5,72 yükselerek 319 liradan kapandı.

İhalenin konusu ve tarafları

İhaleyi, ülkenin yüksek gerilim iletim şebekesini işleten Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) açtı. Konu, dört adet mobil trafo merkezi ile dört adet orta gerilim ünitesinin ve yedek malzemelerin temini. Astor Enerji, Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki açıklamaya göre 816 milyon TL'lik kısımda en avantajlı teklifi vererek birinci sırada yer aldı ve kesinleşen ihale kararının ardından 2 Temmuz'da sözleşmeyi imzaladı. Enerji iletim tarafındaki yatırımlar, yerli trafo üreticileri için düzenli bir talep kalemi oluşturuyor.

Hissenin tepkisi ne oldu

Payların gelişmeye tepkisi belirgin oldu. ASTOR, 3 Temmuz seansında yüzde 5,72 değer kazanarak bir önceki kapanışı olan 301,75 liradan 319 liraya çıktı; günlük işlem hacmi 52,8 milyon lot düzeyinde gerçekleşti. Sözleşme bir gün önce, 2 Temmuz'da imzalanmış, hisse o seansta da yüksek hacimle yükselmiş, ihale ise ertesi sabah kamuoyuna duyurulmuştu. Bu sıralama, beklentinin bir bölümünün fiyata önceden yansımış olabileceğini düşündürüyor; eldeki veri bunun ötesinde bir çıkarımı desteklemiyor. Teknik tarafta pay, 20 ve 50 günlük ortalamalarının üzerine çıktı; RSI 61 dolayında, yani aşırı alım bölgesine yakın ancak orada değil ve MACD göstergesi yükseliş sinyaline döndü.

Yatırımcı açısından tablo

Kazanılan iş, şirketin sipariş defterine somut bir katkı ve enerji iletimi tarafındaki talebin sürdüğünün işareti. Öte yandan büyüklüğü, tek başına gelir tablosunu dönüştürecek ölçekte değil; ihale bedelinin cirodaki payı yüzde 2,31 olarak açıklandı. Dolayısıyla haber olumlu, fakat asıl belirleyici olan, bu tür siparişlerin süreklilik kazanıp kazanmayacağı ve teslimat takvimi. Tek günlük sert yükselişin kalıcılığı da izleyen seanslarda hacmin seyriyle netleşecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da güne yükselişle başlayan BIST 100 endeksi, günün ikinci yarısında gelen satış baskısıyla kazançlarını geri verdi ve yönünü aşağı çevirdi. Yüzde 0,39 artışla 14.511,73 puandan açılan endeks, kapanışta yüzde 0,26 değer kaybederek 14.417,91 puana geriledi. Günün asıl belirleyicisi, yüzde 2,88 kaybeden bankacılık endeksi oldu.

Önceki günü yüzde 0,73 kazançla 14.455,03 puandan tamamlayan endekste, güne taşınan olumlu havanın kalıcı olmadığı görüldü. Borsa İstanbul'daki genel görünüm, gün boyunca sektörler arasında belirgin bir ayrışmaya sahne oldu.

Endeks artıda açılıp ekside kapandı

Endeksin gün içinde 14.500 puanın üzerinde tutunma çabası, öğleden sonra artan satışlarla sonuçsuz kaldı. Bankacılık hisselerinin endeks içindeki ağırlığı, seansın ikinci yarısındaki geri çekilmeyi belirgin biçimde derinleştirdi.

Bankacılık geriledi, metal eşya makina öne çıktı

Sektör endekslerinde tablo net biçimde ikiye ayrıldı. En sert kayıp bankacılık endeksinde görülürken, holding endeksi de değer kaybetti. Buna karşın metal eşya makina endeksi günün en güçlü performansını sergiledi.

Enflasyon verisi ve küresel görünüm

Yurt içinde haziran ayı enflasyon verileri de takip edildi. Tüketici Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 0,99, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ise yüzde 1,8 arttı. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 32,11, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,09 olarak gerçekleşti.

Küresel tarafta, ABD'de beklentilerin altında kalan tarım dışı istihdam verisi öne çıktı. Zayıf istihdam verisinin ABD Merkez Bankası'nın yakın vadede faiz artırımına yönelme olasılığını azalttığı değerlendirilirken, uluslararası piyasalarda karışık bir seyir izlendi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye, Avrupa'nın savunma raflarında görmek istediği insansız hava araçlarını ve elektronik harp sistemlerini üretiyor; ama Avrupa Birliği'nin yeni ortak savunma projelerinin ana finansman kapısında bir üye ülke gibi durmuyor. AB Komisyonu'nun İHA'dan füze savunmasına, uzaydan doğu sınırının korunmasına uzanan 5 büyük projesi (EDPCI) ve bunları besleyen 1,5 milyar avroluk EDIP programı, aday ülke Türkiye'ye ortak tedariklere katılma imkânı tanıyor. Ancak üretilecek ürünün bileşen maliyetinin yüzde 65'inin Avrupa içinden gelmesi şartı, Türk sanayisini kalan yüzde 35'lik dış halkaya yerleştiriyor.

Türkiye neden dış halkada kalıyor

Kural ilk bakışta teknik görünse de sonucu belirliyor. AB, EDIP çatısı altındaki projelerde üretilecek savunma ürününün bileşen maliyetinin en az yüzde 65'inin AB üyeleri, Ukrayna, Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn'dan gelmesini istiyor. Aday ülke sıfatıyla Türkiye ortak tedarik süreçlerine girebiliyor, fakat İngiltere ve Kanada ile birlikte kalan yüzde 35'lik dilimde konumlanıyor. Türk firmaları projelere tedarikçi olarak katılabilir, ancak bir üye devletin sahip olduğu tam erişime bugün için ulaşamıyor.

Avrupa'daki savunma sanayisi genişlemesi, son yıllarda insansız sistemler, elektronik harp ve akıllı mühimmatta rekabetçi hale gelen Türk üreticileri için aynı anda hem fırsat hem sınır anlamına geliyor. Fırsat, Avrupa'nın hızlı ve maliyet etkin üretime duyduğu ihtiyaçtan doğuyor; sınırı ise içerik kuralı çiziyor.

İkili anlaşmalar kapıyı aralıyor

Brüksel merkezli mekanizmalar tıkalıyken ikili iş birlikleri işlemeye devam ediyor. Baykar ile İtalyan Leonardo'nun, Türk yapımı insansız hava araçlarının İtalya'da üretimi için vardığı anlaşma bu yolun somut örneği olarak gösteriliyor. Bazı Avrupalı yetkililer, Türkiye'nin ortak tedarik mekanizmasının parçası olmasının ülkenin Avrupa savunma pazarına entegrasyonunu hızlandıracağını savunuyor. Bu yaklaşım, üyelik olmadan da entegrasyonu derinleştirme arayışının bir parçası.

Önümüzdeki eşik

Türkiye'nin daha geniş erişimi siyasi bir düğüme takılı. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin ikili sorunları gerekçe göstererek oy birliği kuralı üzerinden gündeme getirdiği veto tehdidi, Ankara'nın SAFE benzeri mekanizmalara tam katılımının önündeki başlıca engel olarak öne çıkıyor. Öte yandan 7-8 Temmuz'daki NATO Ankara Zirvesi öncesinde Türkiye, Avrupa'nın güvenliğine sunduğu katkının karşılığında savunma sanayisinde daha kurumsal bir yer talep ediyor. AB Komisyonu'nun 5 projesi Konsey onayından geçtiğinde, Türk sanayisinin bu tablodaki yeri de netleşecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bugün duyurduğu tarım kredisi paketi doğrudan çiftçinin ve hayvan üreticisinin finansmanını hedefliyor; ne var ki paketi kullandıracak olan Ziraat Bankası borsada işlem görmüyor. Bu nedenle Borsa İstanbul tarafındaki etki birinci elden değil, kredinin harcanacağı tedarik zinciri üzerinden kuruluyor. Paketin yöneldiği başlıklara bakıldığında olası kanallar belirginleşiyor: tarım makinesinde Türk Traktör, çiftçinin kendi elektriğini üretmesini teşvik eden koldan güneş enerjisi tarafında Smart Güneş ve Kontrolmatik, artan süt arzından Pınar Süt, yem ve beyaz et tarafında Banvit. Bu bir kazanç listesi değil, paketin hangi sektörlere temas ettiğinin haritasıdır; kredinin şirket gelirlerine yansıması dolaylı ve kademelidir.

Paketin çekirdeği hayvancılıkta

Erdoğan, süt hayvancılığı yatırımlarında kredi tavanını 60 milyon liraya, besicilik yatırımlarında 40 milyon liraya kadar çıkardıklarını açıkladı. Küçükbaş hayvancılıkta limit 2 milyon liraya, büyükbaşta 3 milyon liraya yükseltildi; krediler 2 yıla kadar geri ödemesiz kullandırılacak. Ayrı bir başlık ise çiftçinin kendi elektriğini üretmesini teşvik ediyor: bu kol için 8 yıl vadeli, yüksek sübvansiyonlu ve 15 milyon liraya kadar kredi öngörülüyor. Limitler önceki dönemlere göre belirgin biçimde artırıldı. Paketin muhatabı üretici olsa da, bu tür teşviklerde Borsa İstanbul'daki ilgili sektör hisseleri de yatırımcı ilgisi çekebiliyor.

Borsaya etki neden birinci elden değil

Kredinin dağıtıcısı Ziraat Bankası halka açık olmadığından, paketin hacmi hiçbir BIST şirketinin gelir tablosuna doğrudan girmiyor. Etki, kredinin harcanacağı yerlerden geçiyor: traktör ve ekipman, güneş paneli ve kurulum, yem, süt ve et işleme tesisleri. Talep bu kalemlerde somutlaştığı ölçüde ilgili şirketlerin cirosuna yansıyabilir. Bu da etkiyi doğası gereği dolaylı, zamana yayılan ve garantisiz kılıyor.

Hangi hisseler pakete nasıl bağlanıyor

Mekanizasyon kolunda en dolaysız isim Türk Traktör (TTRAK). Elektrik üretimi teşviki, tarımsal güneş enerjisi sistemlerine talep doğurabileceği için Smart Güneş (SMRTG) ve Kontrolmatik (KONTR) ile ilişkilendiriliyor. Süt hayvancılığındaki kapasite artışı orta vadede çiğ süt arzını büyütürse Pınar Süt (PNSUT), besicilik ve yem tarafındaki hareket ise Banvit (BANVT) için girdi anlamına gelebilir. Aşağıdaki seviyeler 3 Temmuz seansında, saat 16.23 itibarıyla ve yaklaşıktır; birçok isim 52 haftalık bandının alt bölgesinde bulunuyor, bu da tek başına bir kazanç göstergesi değildir.

Yatırımcı için doğru soru hangi hissenin ucuz olduğu değil, paketin yarattığı talebin hangi şirketin gelirine ne zaman ve ne kadar döneceğidir. Bu netleşene kadar seviyeler tek başına yön göstermez.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Küresel hisse senedi fonları 1 Temmuz haftasında 10,44 milyar dolar çekerken, gelişen piyasalar bu tablonun tamamen dışında kaldı. LSEG Lipper verilerine göre gelişen piyasa hisse fonları üst üste 10. haftada da satışla karşılaştı ve 5,14 milyar dolar net çıkış yaşandı. Aynı kümede tahvil fonlarından da 622 milyon dolar çıktı. Para büyük olgun piyasalara akarken, Türkiye'nin de içinde yer aldığı gelişen piyasa grubu yabancı iştahının en zayıf halkası olmayı sürdürüyor.

Bu ayrışma, gelişen piyasalardaki sermaye hareketleri açısından tek haftalık bir dalgalanmanın ötesine geçiyor. On haftaya yayılan kesintisiz çıkış, yabancı yatırımcının bu piyasalara dönük temkininin konjonktürel olmaktan çıkıp yerleşik bir eğilime dönüştüğüne işaret ediyor.

Para hangi piyasalara akıyor

Haftanın tablosu net bir yön ayrışmasını gösteriyor. Gelişmiş piyasalarda Asya fonları 7 milyar dolarla yedi haftanın en yüksek girişini kaydederken, ABD fonlarına 1,03 milyar dolar, Avrupa fonlarına 337 milyon dolar geldi. Aynı dönemde gelişen piyasa hisseleri satış baskısı altında kaldı.

Gelişen piyasalar neden geride kalıyor

Sermayeyi olgun piyasalara çeken en güçlü etken teknoloji hisselerine dönük iyimserlik. MSCI Dünya Endeksi geçen hafta yüzde 2,07 gerilese de yatırımcılar bu düşüşü teknoloji pozisyonlarını artırmak için fırsat olarak okudu. Teknoloji sektörü fonları, bir önceki haftaki 17,83 milyar dolarlık satışın ardından 8,9 milyar dolar çekti.

Risk iştahının seçici işlediği bu ortamda para piyasası fonlarına 32,55 milyar dolar, tahvil fonlarına ise 14,47 milyar dolar giriş oldu. Yatırımcı riskten tümüyle kaçmıyor; getiriyi olgun piyasalarda ve nakde yakın araçlarda arıyor.

Türk yatırımcı için ne anlama geliyor

Türkiye, Lipper'ın gelişen piyasa tanımı içinde yer aldığından bu çıkış dalgası doğrudan yerel piyasayla ilgili. Yabancının gelişen piyasa genelinden çekilmesi, Borsa İstanbul'daki yabancı payı ve kur üzerinde dolaylı bir baskı unsuru olarak izleniyor. Öte yandan tablo tek yönlü değil: kendine özgü hikâyesi güçlenen gelişen piyasalar bu genel eğilimden kopabiliyor.

Altın tarafında ise kurumsal akış zayıf seyrediyor. Değerli metal fonları üst üste yedinci haftada da çıkış vererek 1,85 milyar dolar kaybetti. Bu tablo, fiyat gücünü koruyan altına yatırım fonu iştahının aynı hızda eşlik etmediğini gösteriyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'un gösterge endeksi BIST 100, son bir yıllık dönemde tasarruf sahibini enflasyona karşı korudu. 30 Haziran 2025'te 9.948,51 puan olan endeks, 30 Haziran 2026'da 14.121,83 puandan kapanarak bu sürede yüzde 41,95 değer kazandı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 3 Temmuz'da açıkladığı verilere göre haziranda yıllık tüketici enflasyonu yüzde 32,11'e geriledi. Böylece endeksin nominal getirisi aynı dönemin enflasyonunun yaklaşık 10 puan üzerinde gerçekleşti ve yatırımcının reel kazancı pozitif bölgede kaldı.

Endeks enflasyonun ne kadar önüne geçti

Endeks24'ün getiri kıyaslaması, BIST 100'ün bir yıllık nominal getirisini aynı dönemin resmi enflasyonuyla yan yana koyuyor. Endeksin 30 Haziran 2025 kapanışı 9.948,51 puan, 30 Haziran 2026 kapanışı ise 14.121,83 puan oldu. Buradan çıkan yüzde 41,95'lik nominal getiri, TÜİK'in haziran için açıkladığı yüzde 32,11'lik yıllık tüketici enflasyonunun yaklaşık 10 puan üzerinde. Enflasyon mayıstaki yüzde 32,61 düzeyinden gerilerken, endeksle enflasyon arasındaki reel makas yatırımcı lehine bir miktar açıldı.

Bu fark, getirinin enflasyondan arındırılmış reel kısmını işaret ediyor. Enflasyon etkisi düşüldüğünde endeksin reel getirisi yaklaşık yüzde 7,5 düzeyinde kalıyor. Yani borsadaki yükseliş yalnızca fiyat artışlarını telafi etmekle kalmamış, paranın alım gücünün üzerinde bir kazanç da bırakmış görünüyor.

Yıl boyunca yol düz gitmedi

Yıllık tablonun pozitif kapanması, on iki ayın tamamında borsanın enflasyonu geçtiği anlamına gelmiyor. Getiri kıyaslamasının seyri, dönemin bir bölümünde endeksin enflasyon çizgisinin gerisine düştüğünü, reel getirinin geçici olarak negatife döndüğünü gösteriyor. Toparlanma daha çok dönemin ikinci yarısındaki yükselişten geldi. Bu nedenle bir yıllık ortalama getiri, yıl içinde farklı zamanlarda yatırıma giren tasarruf sahiplerinin yaşadığı deneyimi tam yansıtmıyor.

Yatırımcı açısından ne anlama geliyor

Piyasa katılımcılarına göre reel getirinin pozitif bölgede kalması, hisse senedinin enflasyona karşı koruma aracı olarak öne çıktığı dönemlerle uyumlu. Haziranda yıllık enflasyonun mayıstaki yüzde 32,61'den yüzde 32,11'e gerilemesi, enflasyonu sabit kalan bir getiri karşısında değil, gerileyen bir eğilim karşısında değerlendirmeyi gerektiriyor. Ancak geçmiş bir yıllık performans, gelecekteki getiri için bir güvence sağlamıyor; endeks getirisi tek tek hisselerin performansından da ayrışabiliyor. Bir yıllık reel kazancın büyük ölçüde belirli bir dönemdeki yükselişe dayanması, getirinin zaman içinde dalgalı seyredebileceğini hatırlatıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul'da yabancı takası bir yandan belirli hisselerde birikirken bir yandan başkalarından hızla çekildi. İş Yatırım'ın 3 Temmuz'da yayımladığı günlük yabancı oranları tablosu, 2 Temmuz seansında yabancı payının en çok BINHO'da 2,65 puan arttığını, en çok BIGEN'de 4,66 puan gerilediğini gösterdi. Aynı gün DAPGM ve MANAS alım tarafında, BESTE ile TTKOM satış tarafında öne çıktı.

Borsa İstanbul'daki yabancı yatırımcı akışı günlük izlenen göstergelerden biri, bu tablo da o akışın 2 Temmuz fotoğrafını veriyor. Rakamlar seçilmiş aracı kurumların takas toplamlarından hesaplanıyor ve tek bir seansın hareketini gösteriyor.

Yabancı dün hangi hisselerde ağırlığını artırdı

Günlük değişimde yabancı payını en çok artıran üç isim BINHO, DAPGM ve MANAS oldu. Çıkış tarafında BIGEN tek başına 4,66 puanlık gerilemeyle listenin en tepesinde yer aldı, onu BESTE ve TTKOM izledi. Aşağıdaki tablo, 2 Temmuz seansındaki puan bazlı hareketi tek ölçekte karşılaştırıyor.

Tabloda dikkat çeken bir ayrışma var: yabancı payının arttığı BINHO, DAPGM ve TABGD gibi isimlerin çoğu aynı gün fiyat bazında geriledi. Yani takas verisi bu paylarda yabancı ağırlığının yükseldiğini gösterirken, fiyat tarafı bu alımı doğrudan yukarı taşımadı. Genelde ise yabancı payı seans boyunca 0,18 puan artışla 32,66 seviyesine geldi.

Tek seansın hareketi ne anlatır, ne anlatmaz

Takas verisi, yabancı yatırımcının belirli bir seansta hangi paylarda ağırlığını artırdığını gösterir, ancak bu yönelim piyasanın genel yönü için bağlayıcı bir sinyal değildir. Geçmiş takas akışı gelecekteki fiyatı garanti etmez. Aynı paya birden çok göstergenin işaret ettiği durumlarda yakınsama ve sürü davranışı riski artar, bu bir uyarıdır, alım çağrısı değildir.

Günlük fotoğrafın altında daha yavaş bir eğilim var. Yabancı payı bir günde 0,18 puan artsa da yıl içinde 4,33 puan gerilemiş durumda. Bu nedenle tek seanslık alımlar, uzun vadeli çıkış trendini tersine çeviren bir dönüş olarak değil, o eğilim içindeki günlük dalgalanmalar olarak okunmalı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'de yatırım fonlarına para koyan tasarruf sahibi sayısı 5,89 milyona, portföy büyüklüğü 10 trilyon liraya dayandı. Ancak bu servet tabana yayılmış değil. Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun 30 Haziran verilerine göre toplam portföyün yüzde 80,3'ü, yani 7,9 trilyon lira, yalnızca 95 bin 210 yatırımcının elinde bulunuyor.

Servetin dörtte üçünden fazlası büyük portföylerde

Fonlarda yatırımı 10 milyon lira ve üzerinde olanların sayısı 95 bin 210 ile sınırlı. Bu grup, 5,89 milyonluk toplam yatırımcı kitlesinin yüzde 2'sinden azına denk geliyor; buna karşın portföyün 7,9 trilyon liralık bölümü onların elinde toplanıyor. Mayıs ayına kıyasla 10 milyon lira ve üzeri portföye sahip yatırımcı sayısı yalnızca 210 kişi arttı. Aylık büyümede ağırlığı, 10 milyon lira üzeri ile 5 ile 10 milyon lira arası portföyü olanlar taşıdı.

Fon portföyündeki genişleme son bir yılda hız kazandı. Haziran 2025'teki 6,05 trilyon liradan yüzde 64,8 artışla bugünkü düzeyine ulaşan portföy, sermaye piyasalarındaki büyümenin en somut göstergelerinden biri oldu. Buna karşın yatırımcı sayısındaki artış yüzde 5,4'te kaldı. Yani büyümenin kaynağı yeni yatırımcıdan çok mevcut portföylerin değer kazanması.

Büyük ve küçük yatırımcı arasındaki tablo

Fonların toplam mevduata oranı üçte bire, hisse senedi piyasa değerine oranı ise yüzde 50'ye yaklaştı. BDDK verilerine göre 26 Haziran itibarıyla toplam mevduat 30,3 trilyon liraydı; fonların 10 trilyona dayanması, tasarrufun bir bölümünün mevduattan fona yön değiştirdiğine işaret ediyor. Fon yatırımcısının yüzde 99'u yerli; yabancıların portföydeki payı yüzde 4,4 ile sınırlı.

Getiri, fonun türüne göre keskin ayrışıyor

Aynı çatı altındaki fonlar son bir yılda çok farklı sonuçlar üretti. TEFAS verilerine göre en çok kazandıran serbest şemsiye fonları yüzde 69,09 getiri sağladı. Para piyasası fonları yüzde 48,68, hisse senedi fonları yüzde 42,06 ile takip etti. Listenin sonunda ise yüzde 37,55 ile kıymetli madenler fonları yer aldı. Böylece en iyi ile en kötü performans arasındaki fark 31 puana yaklaştı. Artan ilgiye paralel, Sermaye Piyasası Kurulu son bir ayda iki bültenle 21 yeni fonun kuruluşuna onay verdi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Yeni idari başkentte kurulacak bir sanayi bölgesinde yaklaşık 500 fabrika, bu yıl açılması beklenen tesisler ve en az 500 milyon dolarlık taze sermaye. Türkiye'nin Kahire Büyükelçisi Salih Mutlu Şen'in yarı yıl basın toplantısında çizdiği tablo, Türk şirketlerinin Mısır'ı yatırım haritasında giderek daha görünür bir durağa dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. Şen, Mısır'ın Türk yatırımcının tercih ettiği öncelikli ülkeler arasında yer aldığını vurguladı.

İki ülke arasındaki yakınlaşma yalnızca sermaye tarafında değil, ticaret hacminde de somut biçimde okunuyor. Mısır ekonomisindeki hareketlilik, 2025'i yaklaşık 8 milyar dolarlık ticaret hacmiyle kapatan iki ülkeyi yıl sonunda tarihi bir eşiğe yaklaştırıyor. Büyükelçi Şen, 2026'nın ilk dört ayında ticaretin geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 15 artarak 3 milyar dolara ulaştığını belirtti.

Yatırımlar hangi bölgelerde yoğunlaşıyor

Türk sermayesinin Mısır'daki ayak izi belirli bölgelerde derinleşiyor. Şen, Batı Kantara, 10 Ramazan Şehri ve Ain Sokhna bölgelerinde bu yıl yeni yatırım ve tesis açılışları beklendiğini aktardı. Bu yıl gerçekleştirilecek yatırımların, geçen yılki 500 milyon dolar seviyesini korumasının hatta aşmasının öngörüldüğünü kaydetti. Öne çıkan projelerden biri, Polaris Endüstri Parkı'nın yeni idari başkentte kuracağı özel sanayi bölgesi. Tahsis ve hukuki süreçleri tamamlanan projede yaklaşık 500 fabrikanın yer alması planlanıyor.

Ticaret hattını lojistik omurga besliyor

Hacim hedeflerinin gerçekleşmesi ulaştırma altyapısına bağlı. Şen, hava, deniz, kara ve demiryolu taşımacılığını geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütüldüğünü, önümüzdeki haftalarda Ro-Ro taşımacılığında olumlu gelişmeler beklendiğini söyledi. AJet'in Ankara-Kahire seferlerini haftada 3'ten 5'e çıkardığını, İskenderiye-İstanbul hattını da başlattığını hatırlatan Büyükelçi, Mısır Ulaştırma Bakanı Kamil el-Vezir'in Türkiye'deki Denizcilik Zirvesi'ne katılacağını ekledi.

Rakamlar, Türkiye'nin Afrika'daki en büyük ticaret ortağıyla ilişkisinin sermaye, ticaret ve lojistik ayaklarında eşzamanlı genişlediğine işaret ediyor.

Petrol piyasasında barış umudu ile jeopolitik risk arasındaki çekişme, cuma günü fiyatları dar bir aralığa hapsetti. Brent petrolün varil fiyatı TSİ 07.27 itibarıyla yüzde 0,60 artışla 72,23 dolara yükselirken, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) yüzde 0,20 primle 68,83 dolar sularında işlem gördü. Yükselişin sınırlı kalmasının nedeni açık: piyasa, ABD ile İran arasında Orta Doğu'da kalıcı barışa dair temkinli bir iyimserlik taşıyor, ancak şubat sonunda patlak veren savaşın bıraktığı risk primini fiyatlardan tümüyle silmiş değil. ABD piyasaları, cumartesi kutlanacak Bağımsızlık Günü tatili öncesinde cuma günü kapalı kalacak.

Arz cephesinde tablo hızla değişiyor

Fiyatların aylardır görülen en düşük seviyelere gerilemesinin ardında, arz cephesindeki hızlı normalleşme yatıyor. Savaştan önce dünyanın günlük petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla üreticiler sevkiyatı artırdı. Konuya yakın bir kaynağın Reuters'a aktardığına göre OPEC üyesi Kuveyt'in üretimi, ABD ve İran arasındaki geçici barışın ardından ihracatını artırmasıyla haziranda günlük 580 bin varilden 1,65 milyon varile fırladı. Ticaret kaynakları ve gemi takip verileri de toplam 10 milyon varil Suudi petrolü taşıyan en az beş süper tankerin Boğaz'dan çıktığını gösteriyor. Saudi Aramco'nun Asya satışlarını hızlandırmak için spot fiyatlamaya geçmesi, enerji piyasasındaki bu toparlanmanın altını çizen bir başka işaret oldu.

Piyasa kalıcı barışa güveniyor mu

Temkinli iyimserliğin fiyatlara yansıması yine de ölçülü oldu. KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, tablodaki kırılganlığın sürdüğüne dikkat çekti.

Haftalık bazda hareket son derece sınırlı kaldı. Brent yüzde 0,02 gerilerken WTI yüzde 0,12 yükseldi; bu, her iki gösterge için de aylardır kaydedilen en dar haftalık salınım oldu. Önceki seansta iki gösterge de, savaşın şubat sonunda başlamasından önceki seviyelerden bu yana en düşük noktalarını test etmişti.

Gün içi tabloya yakından bakış

Cuma günkü görünüm, artan arz baskısı ile devam eden jeopolitik belirsizliğin birbirini dengelediği bir seyre işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Irak, ham petrol ihracatı fiilen durma noktasına gelmişken dünya pazarlarına açılmak için çok yönlü bir boru hattı hamlesine hız veriyor. Ülkenin günlük üretimi 1,5 milyon varile kadar gerilerken ve bu miktarın büyük bölümü iç tüketime giderken, Bağdat yönetimi Basra'dan uzanacak dev bir ihracat sistemiyle petrolünü Türkiye'nin Ceyhan Limanı, Suriye'deki Banyas ve Ürdün'deki Akabe limanları üzerinden dünyaya ulaştırmayı planlıyor. Tablodaki çelişki dikkat çekiyor, çünkü ihracat kanalları tıkanmış bir ülke, aynı anda milyarlarca dolarlık yeni bir güzergah ağı kuruyor.

Ceyhan neden bu denklemin merkezinde

Planın kalbinde, Basra'dan Hadise'ye uzanacak yaklaşık 700 kilometre uzunluğunda ve 56 inç çapındaki dev ana hat bulunuyor. Irak Petrol Bakanlığı'nın açıklamalarına göre bu hat, güneydeki sahalardan çıkan ham petrolü kuzeye pompalayarak Kerkük hatları aracılığıyla Türkiye'nin Ceyhan Limanı'na, ayrıca Suriye'deki Banyas ve Ürdün'deki Akabe limanlarına ulaştıracak. Bakanlık, enerji ihracatındaki bu açılım için toplam 5 milyar dolarlık bütçe ayrıldığını, şimdilik 1,5 milyar dolarının tahsis edildiğini ve projede yaklaşık 15 bin kişinin çalışacağını bildirdi.

Yıllardır masada duran bir dosya

Basra petrolünü Ürdün'ün Akabe Limanı'na taşıma fikri yeni değil. Irak Bakanlar Kurulu, Basra-Akabe hattının anlaşmasını 11 Ocak 2022'de kabul etmiş, hükümet 2024 bütçesinden pay ayırmıştı. Buna karşın proje, nakit likidite sıkıntısı ve siyasi anlaşmazlıklar yüzünden defalarca ertelendi. Irak ve Ürdün'ün son görüşmesinde uygulama adımlarını hızlandırma kararı alması, Başbakan Ali ez-Zeydi'nin de masada olduğu bu görüşmeyle dosyayı yeniden canlandırdı.

Gelirlerinin yüzde 90'dan fazlası petrole dayanan Irak için tek bir güzergaha bağımlı kalmak, her tıkanmada ciddi gelir kaybı anlamına geliyor. Projeye ülke içinden itirazlar da var. İran'a yakın bazı Şii çevreler, Akabe güzergahını İsrail ile normalleşmenin başlangıcı olarak niteleyip karşı çıkarken, proje savunucuları hattı yalnızca ekonomik bir ihracat çeşitlendirmesi olarak tanımlıyor. Bu ayrışma, teknik bir altyapı yatırımının nasıl jeopolitik bir fay hattına dönüşebildiğini gösteriyor.

Üç kapıdan dünyaya

Tamamlandığında sistem, Irak petrolüne üç ayrı çıkış kapısı sunacak. Ceyhan hattı Kerkük güzergahıyla Türkiye'ye bağlanırken, Banyas Suriye üzerinden Akdeniz'e, Akabe ise Kızıldeniz'e açılacak. Ürdün için bu, indirimli petrol ve transit geçiş geliri; Irak için Körfez limanlarına ve Basra çıkışına olan bağımlılığın azalması anlamına geliyor.

Kerkük-Ceyhan hattının günlük 1,6 milyon varil kapasiteyle yeniden devreye alınması yönündeki çalışmalar da bu tabloyla birleşince, Türkiye'nin bir enerji transit merkezi olarak konumu yeniden öne çıkıyor. Ancak projelerin geçmişi, finansman ve siyaset engellerinin her aşamada belirleyici olduğunu hatırlatıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Bir yanda düşen uyum maliyeti, diğer yanda erimeye başlayan bir rekabet üstünlüğü. ABD Enerji Bakanlığının ev aletlerinde asgari enerji verimliliği zorunluluklarını kalıcı olarak sona erdirme teklifi, Türkiye'nin iki büyük beyaz eşya üreticisi Arçelik ve Vestel için tek yönlü bir haber değil. 2 Temmuz 2026'da yayımlanan düzenleme; klima, çamaşır ve kurutma makinesi, buzdolabı ve su ısıtıcısı gibi ürünlerde federal standartların belirlenme yöntemini değiştiriyor. Yüksek verimli ürünle pazara giren üreticiler için denklemin her iki tarafı da bir anda oynuyor.

ABD'de kural neden değişiyor

ABD Enerji Bakanlığı, teklifi "maliyetleri artırdığı ve tüketici tercihlerini kısıtladığı" gerekçesiyle sundu. Bakanlığın açıklamasına göre düzenleme; klima üniteleri, gazlı ocaklar, çamaşır ve kurutma makineleri, su ısıtıcıları ve buzdolapları için tasarruf standartlarının belirlenmesinde kullanılan "Süreç Kuralı"nı güncelliyor. Adım, Başkan Donald Trump'ın deregülasyon odaklı başkanlık kararnamesi doğrultusunda atıldı. Bakan Chris Wright, düzenlemenin tüketicinin gerçekten işe yarayan ve karşılayabileceği ürünleri seçebilmesini amaçladığını belirtti.

Teklif henüz öneri aşamasında; kamuoyu görüşüne açılan bir düzenleme taslağı olarak ilerliyor ve yürürlüğe girmesi süreç gerektiriyor. Yine de yön açık: ABD, asgari verimlilik eşiğini yükselten değil gevşeten bir çizgiye geçiyor. Bu da Borsa İstanbul'daki beyaz eşya hisseleri açısından doğrudan bir soru işareti doğuruyor.

Türk üretici için denklemin iki tarafı

Denklemin bir tarafında fırsat var. Verimlilik eşiği düştüğünde ABD pazarına giren ürünlerde uyum ve sertifikasyon yükü hafifler; daha geniş bir ürün yelpazesiyle ve daha esnek fiyatlarla rekabet etmek mümkün hale gelir. Diğer tarafında ise risk duruyor: yüksek enerji sınıfı, Türk üreticilerin uzun süredir öne çıkardığı bir farklılaşma alanıydı. Asgari eşik gevşediğinde bu üstünlük görece değer kaybeder ve rekabet yeniden fiyat eksenine kayar.

İki isim ABD pazarına farklı kanallardan bağlı. Arçelik, Beko markası ve küresel satın almalarıyla uluslararası pazarlarda geniş bir markalı ürün ağına sahip. Vestel ise ağırlıkla fason ve fabrikasyon üretim tarafında güçlü; ABD'ye giden ürünlerin bir bölümü başka markaların etiketiyle raflara ulaşıyor. Bu fark, düzenlemenin iki şirkete etkisinin de aynı olmayacağı anlamına geliyor.

Analistler iki isimde ayrışıyor

Borsa İstanbul tarafında iki hisse zaten farklı bir tabloda. Endeks24 verisine göre Arçelik, 2 Temmuz kapanışında 99,75 lira seviyesindeydi ve analist konsensüsü AL yönünde; ortalama hedef fiyat mevcut seviyenin yaklaşık yüzde 54 üzerinde. Vestel ise 24,94 lira ile daha ölçülü bir görünüm sunuyor; konsensüs TUT ve hedefe kalan yol yüzde 33 dolayında. Teknik göstergeler de aynı yöne bakmıyor.

ABD düzenlemesinin bu tabloya etkisi kısa vadede sınırlı kalabilir; çünkü teklif henüz yürürlükte değil ve şirketlerin ABD gelir kalemleri toplam ciroları içinde tek belirleyici başlık değil. Asıl mesele orta vade: kural gevşerse Türk üreticilerin yüksek verimliliğe dayalı konumlandırmasını hangi pazarda, hangi fiyatla sürdüreceği sorusu masaya gelir. Bu da yatırımcının önümüzdeki çeyreklerde izlemesi gereken bir başlık.

Wall Street Perşembe günü tek yönde hareket etmedi. Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 1,14 yükselerek 52.900,07 puanla rekor kapanışa ulaşırken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite yüzde 0,80 değer kaybederek 25.832,67 puana geriledi. Endeksleri ayrıştıran şey aynı gün gelen iki gelişmeydi: beklenenden zayıf ABD istihdam verisi faiz cephesinde rahatlama yarattı, çip üreticilerindeki sert satış ise teknoloji tarafını aşağı çekti.

Zayıf istihdam raporu neyi gösterdi

ABD tarım dışı istihdam raporuna göre ekonomi geçen ay 57 bin kişilik istihdam yarattı. Bu rakam, ekonomistlerin 110 binlik beklentisinin belirgin biçimde altında kaldı. İşsizlik oranı ise yüzde 4,2 ile yüzde 4,3'lük beklentiye yakın gerçekleşti. Küresel borsalardaki son gelişmeler, Türk yatırımcının da yakından izlediği risk iştahını doğrudan etkilediği için ABD verisi yerel piyasalar açısından da önem taşıyor.

Fed beklentisi nasıl değişti

Zayıf veri, faiz cephesindeki beklentileri hemen değiştirdi. CME FedWatch verilerine göre Eylül toplantısında faiz artışı ihtimali yüzde 64,1'den yüzde 55'e indi. Yatırımcılar son dönemde, özellikle İran savaşının başında petrol fiyatlarında görülen sert yükseliş nedeniyle enflasyon konusunda tedirgindi. 50 Park Investments'ın CEO'su Adam Sarhan, raporun enflasyon korkusunu tümüyle bitirmediğini vurguladı.

Çip hisselerindeki satış neyi işaret ediyor

Faiz tarafındaki rahatlamaya karşın teknoloji cephesi zayıf kaldı. Yarı iletken endeksi Perşembe günü yüzde 5,4 gerileyerek üst üste ikinci gününde de sert düştü. Nvidia yüzde 1,4, SanDisk ise yüzde 14,1 değer kaybetti. Granite Wealth Management genel müdürü Bruce Zaro'ya göre yatırımcılar, yılın güçlü rallisinin ardından çip hisselerinde kâr realizasyonuna yönelmiş olabilir; nitekim yarı iletken endeksi tüm bu düşüşe rağmen yılbaşından bu yana hâlâ yaklaşık yüzde 78 artıda. Endekslerin tamamına destek veren isim ise Apple oldu. Nikkei Asia'nın beş yeni iPhone modeli haberinin ardından hisse yüzde 4,8 yükseldi. Tesla ise ikinci çeyrek teslimatları beklentiyi aşmasına karşın, rapor öncesi sert yükselişin ardından yüzde 7,5 geriledi.

Haftalık tabloda görünüm

Dow, üst üste dördüncü haftalık kazancıyla Ekim 2024'ten bu yana en uzun yükseliş serisini yakaladı. Haftalık bazda Dow yaklaşık yüzde 2, S&P 500 yüzde 1,8 ve Nasdaq yüzde 2,1 yükseldi. S&P 500 ise Perşembe günü yalnızca 0,01 puan artışla 7.483,24 puanda, neredeyse yatay kapandı. ABD borsaları, Bağımsızlık Günü tatili nedeniyle Cuma günü kapalı olacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Astor Enerji payları 2 Temmuz Perşembe günü belirgin bir alıcı ilgisiyle öne çıktı; hisse, bir önceki kapanışına göre yüzde 9'a yakın değer kazanarak günün en yükseğine yakın, 301,75 liradan kapandı. Endeks24'ün Borsa İstanbul verisi üzerinde yaptığı tarama, aynı seansta işlem hacminin son on işlem gününün ortalamasının yaklaşık iki katına ulaştığını gösterdi. Buna karşın bu sert yükselişi ve olağandışı hacmi doğrudan açıklayan, seans içinde gelmiş bir şirket açıklaması bulunmuyor. Tablo, hareketi haber akışıyla değil, öncelikle arz talep dengesiyle okumayı gerektiriyor.

Hacim neden dikkat çekiyor

Hissenin öne çıkmasının asıl nedeni fiyat değil, işlem hacmiydi. Astor Enerji'de son on işlem gününde günlük hacim ortalama 24 milyon lot dolayında seyrederken, 2 Temmuz seansında bu rakam 47,2 milyon lota ulaştı. Bir başka deyişle günlük işlem, kendi yakın geçmişinin yaklaşık iki katına çıktı. Olağandışı hacim tek başına olumlu ya da olumsuz bir işaret değildir; asıl olarak, bu ilgiyi hangi haberin veya beklentinin tetiklediği sorusunu gündeme getirir.

Yükselişin arkasında hangi açıklama var

Şirketin Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki güncel bildirimlerine bakıldığında, 2 Temmuz seansının hemen ardından, saat 18.38 sularında kayıtlı sermaye tavanı işlemlerine ilişkin bir açıklama yapıldığı görülüyor. Kayıtlı sermaye tavanının yükseltilmesi, bir şirketin ileride sermaye artırımına gidebilmesi için başvurduğu hazırlık niteliğinde bir adımdır ve zaman zaman bedelli ya da bedelsiz sermaye artırımı beklentisiyle ilişkilendirilir. Ancak bu bildirim seans kapandıktan sonra gelmiştir; gün içindeki yükseliş bu açıklamadan önce gerçekleşmiştir. Endeks24'ün taramasında, hareketi açıklayacak tamamlanmış bir bedelli veya bedelsiz sermaye artırımı, temettü ya da benzeri bir kurumsal işlem kaydına da rastlanmadı.

Yatırımcı neye dikkat etmeli

Teknik göstergeler de yükselişin henüz güçlü biçimde teyit edilmediğine işaret ediyor. Günlük grafikte göreli güç endeksi (RSI) 62 dolayında; yani aşırı alım bölgesine yaklaşmakla birlikte henüz orada değil. MACD göstergesi ise son iki haftanın geri çekilmesinin etkisiyle hâlâ negatif bölgede bulunuyor, fiyat da 50 günlük üstel ortalamasına yeni değmiş durumda. Kısacası tek günlük sert sıçrama, orta vadeli teknik görünümü henüz döndürmüş değil. Açıklayıcı bir haber olmadan gelen sert yükseliş ile yüksek hacmin birleşmesi, küçük yatırımcı açısından ihtiyatı gerektiren bir tablodur; böyle seanslarda fiyat hareketinin kalıcılığı, ancak izleyen günlerde şirketten gelecek açıklamalar ve hacmin seyriyle netleşir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Borsa İstanbul, Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi kapsamında Verusa Holding, Pergamon Dış Ticaret ve Prizma Press Matbaacılık paylarına tedbir uyguladı. Verusa ve Pergamon'da 3 Temmuz'dan 31 Temmuz'a kadar kredili işlem yasağı geçerli olacak; Prizma ise volatilitenin sürmesi nedeniyle daha ileri bir kademe olan emir paketi tedbirine alındı. Tedbirin resmi adında açığa satış ifadesi geçse de bu paylarda bağlayıcı olan kısıt kredili işlemlerdir, çünkü Borsa İstanbul'da açığa satış yalnızca BIST 50 endeksindeki paylarda yapılabiliyor.

Hangi pay hangi tedbire alındı

VBTS, paylardaki olağan dışı fiyat ve işlem hareketlerini otomatik izleyen kademeli bir mekanizma. İlk kademede açığa satış ve kredili işlem yasağı devreye giriyor; volatilite sürerse sırasıyla brüt takas ve emir paketi tedbiri geliyor. Verusa Holding (VERUS) ve Pergamon Dış Ticaret (PSDTC) ilk kademede yer alırken, Prizma Press Matbaacılık (PRZMA) üçüncü kademe olan emir paketi tedbirine ulaşmış durumda.

Açığa satış yasağı bu paylar için ne anlama geliyor

Tedbir kararının resmi adı açığa satış ve kredili işlem yasağı olsa da, bu ifadenin açığa satış kısmı Verusa ve Pergamon için pratikte bir yenilik getirmiyor. Sermaye Piyasası Kurulu'nun Aralık 2024'te aldığı karar gereği Borsa İstanbul'da açığa satış yalnızca BIST 50 endeksindeki paylarda yapılabiliyor. Bu iki pay o endeksin dışında, dolayısıyla zaten açığa satılamıyorlardı. Üstelik SPK'nın 2 Mart'ta tüm pay piyasasında başlattığı geçici açığa satış yasağı 26 Haziran seansı sonunda sona erdi ve 29 Haziran itibarıyla normal uygulamaya dönüldü. Kısacası yatırımcının bu paylarda görmesi gereken bağlayıcı kısıt, açığa satış değil kredili işlemin durdurulmasıdır.

Karışıklığın kaynağı, Borsa İstanbul'un VBTS bildirimlerinde her pay için aynı standart ifadeyi kullanması. Yatırımcı açığa satış yasağını görünce bu payda önceden açığa satış yapıldığını ve şimdi durdurulduğunu düşünebiliyor; oysa tablo bunun tersi.

Emir paketi tedbiri neden farklı

Prizma Press'e uygulanan emir paketi, VBTS merdiveninin üst basamaklarından biri ve ilk kademeye göre çok daha kapsamlı. Bu tedbirle piyasa emri ve piyasadan limite emir girişi kısıtlanıyor; emir iptali, emir miktar azaltımı ve emir fiyatının kötüleştirilmesi yasaklanıyor; emir toplama bilgisinin yayınına da sınırlama geliyor. Payın bu aşamaya gelmesi, önceki kademelerdeki tedbirlere rağmen volatilitenin sürdüğü anlamına geliyor.

Yatırımcı açısından pratik sonuç, üç payda da işlem esnekliğinin azalması. Tedbirlerin 31 Temmuz seansı sonuna kadar geçerli olması bekleniyor; Borsa İstanbul, koşulların değişmesine göre süreyi ya da kademeyi güncelleyebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Papa Leo, camiye girişte ayakkabılarını çıkararak saygı gösterisinde bulundu. İstanbul müftüsü ve caminin imamı tarafından karşılanan Papa, yaklaşık 20 dakika boyunca yapıyı gezdi. Rehberlik eden müezzinlerle sohbet eden Leo’nun, ziyaret boyunca oldukça rahat ve samimi bir görüntü çizdiği gözlendi. Papa’nın temaslarında dikkat çeken noktalardan biri de Ayasofya’ya yer verilmemesiydi.

2014 yılında Türkiye’ye gelen Papa Francis yapıyı ziyaret etmiş ve Ayasofya’nın yeniden camiye çevrilmesi konusunda üzüntüsünü dile getirmişti. Bu kez Vatikan, Leo’nun Ayasofya’ya gitmeme kararına ilişkin bir açıklama yapmadı. Cami turu sırasında Papa’ya dua edip etmek istemediği de soruldu.

Müezzin Askin Musa Tunca, Leo’nun sadece ziyarette bulunmayı tercih ettiğini aktardı. Vatikan ise ziyareti “düşünme ve dinleme ruhuyla, oradaki inanca duyulan derin saygıyla” gerçekleştiğini duyurdu.

Bu ziyaret, Papa Leo’nun göreve geldikten sonraki ilk yurtdışı seyahati olması nedeniyle dünya basını tarafından yakından izleniyor. Papa, Türkiye programının ilk gününde Orta Doğu’daki Hristiyan liderlerle bir araya gelmiş ve konuşmasında din adına kullanılan şiddeti kınamıştı.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.