Aylardır süren ABD ile İran savaşında diplomasi trafiği yeniden hızlandı. ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da gazetecilerin sorusu üzerine, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in iki ülke arasında müzakere edilen mutabakatı onayladığına inandığını söyledi ve "Anladığım kadarıyla cevap evet" ifadesini kullandı.

Beyaz Saray'dan temkinli onay mesajı

Trump, gazetecinin Hamaney'in metni onaylayıp onaylamadığı yönündeki sorusuna kesin bir dille değil, kendi izlenimini aktararak yanıt verdi. Başkan söz konusu düzenlemeyi "çok güçlü bir mutabakat zaptı" olarak nitelendirdi; anlaşmanın "biraz kavramsal olduğunu ancak hayata geçirilecek bir çerçeve" olduğunu da ekledi.

Açıklamanın dikkat çeken yönü, onayın doğrudan İran'ın en üst karar merciine atfedilmesiydi. Babası Ali Hamaney'in savaşın ilk gününde öldürülmesinin ardından İran İslam Devrimi'nin liderliğine getirilen Mücteba Hamaney, kamuoyu önüne çıkmıyor ve sürece dolaylı kanallardan dahil olduğu belirtiliyor.

Tahran cephesinden gelen mesaj, Washington'ın iyimser tablosuyla örtüşmüyor. Fars Haber Ajansı'na konuşan kaynaklar, Başkan'ın sözlerini "doğru ile yalanın karışımı" diye niteleyip "sahte zafer sergileme çabası" ifadesini kullandı. İran tarafı, anlaşma nihai hale gelirse önce arabulucu Pakistan'ı, ardından kamuoyunu bilgilendireceğini daha önce duyurmuştu; bu kanaldan henüz bir teyit gelmedi.

Masadaki taslakta ne var

Haftalardır üzerinde çalışılan taslak, ilk fazda 60 günlük bir süreyi öngörüyor. Bu sürede ateşkesin uzatılması, Hürmüz Boğazı'nın kısıtlamasız ticari geçişe açılması ve İran'ın boğazdaki mayınları temizlemesi planlanıyor. Buna karşılık ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırması bekleniyor; ancak Trump, ablukanın nihai anlaşma imzalanana kadar yürürlükte kalacağını söyledi.

Nükleer dosya ise 60 günlük süreçte ayrıca ele alınacak başlıklar arasında. Taslak bu haliyle İran'dan "nükleer silah geliştirmeme" taahhüdü içeriyor; zenginleştirilmiş uranyum stoğunun tasfiyesi ile zenginleştirmenin sınırlandırılması gibi somut adımlar sürece bırakılıyor. İsrail, uranyumun kaderine dair net bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle çerçeveye mesafeli duruyor.

30 günİran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki mayınları temizlemesi için taslakta öngörülen süre.

Türkiye ve piyasa boyutu

Trump'ın mutabakata onay verdiğini ileri sürdüğü ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor. Ankara'nın listede görünmesi, Türkiye'nin Körfez krizinde sessiz bir arabuluculuk rolü üstlendiği yorumlarını güçlendiriyor. Boğazın ticari geçişe açılması, enerji taşımacılığı üzerindeki baskıyı hafifletecek ve petrol fiyatlarında aşağı yönlü etki yaratabilecek bir gelişme olarak okunuyor.

Bununla birlikte savaşın dördüncü ayına girilirken Washington ile Tahran'dan gelen çelişkili açıklamalar, kalıcı bir ateşkesin henüz güvenceye alınmadığını gösteriyor. Piyasalar, imza töreninin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini ve ablukanın ne zaman kalkacağını yakından izliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

SpaceX'in Nasdaq'taki ilk işlem gününe saatler kala dört büyük ABD eyaletinin yatırım yetkilileri alarm verdi: Elon Musk'ın roket şirketini hızla büyük endekslere dahil etmek için gevşetilen kurallar, yalnızca 75 milyar dolarlık bu halka arzla sınırlı kalmayacak. Yetkililer, aynı mekanizmanın OpenAI ve Anthropic gibi yaklaşan devasa halka arzlar için de şablon olarak kullanılacağını uyarıyor.

Dört büyük ABD eyaletinin yatırım yetkilileri perşembe günü Nasdaq ve FTSE Russell'a ayrı ayrı mektup göndererek son dönemde büyük halka arzları kolaylaştıran kural değişikliklerinin yatırımcı riskleri tam olarak değerlendirilmeden uygulamaya sokulduğunu öne sürdü ve değişikliklerin askıya alınmasını istedi. New York Eyalet Denetçisi Thomas DiNapoli, New York Şehri Denetçisi Mark Levine, Illinois Haznedarı Michael Frerichs ve Maryland Denetçisi Brooke Lierman imzasını taşıyan mektupta FTSE Russell'a yönelik çağrı açıktı: endeks sağlayıcısı, pasif fon yatırımcılarının çıkarlarını halka arz eden şirketlerin ve aracı kurumların önüne koymalı.

Flotasyon oranı ve zorunlu alım sorunu

Sorunun özü, SpaceX'in son derece düşük serbest dolaşım oranında yatıyor. Hisselerin yalnızca yüzde 3 ila 4'ü ilk işlem gününde serbest işlem görecek; Musk'ın payları ise 366 gün boyunca kilitli kalacak. Buna karşın Nasdaq, 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren yeni "hızlı giriş" kuralıyla şirketi listeden itibaren yalnızca 15 işlem günü sonra Nasdaq-100 endeksine alacak. Bu, daha önce zorunlu olan üç aylık bekleme süresini fiilen kaldırdı.

Eyalet yetkililerinin Nasdaq'a gönderdiği mektupta, kuralın resmi bir analiz yapılmadan nasıl hayata geçirildiği sorgulandı. "1,4 trilyon dolardan fazla yatırımcı varlığını etkileyen bu değişikliğin neden böyle bir analiz olmadan kabul edildiğini açıklamanızı istiyoruz" diyen yetkililer aynı zamanda Nasdaq'a, hangi şirketin ya da danışmanların kural hazırlık sürecine dahil olup olmadığını da sordu.

OpenAI ve Anthropic için emsal kaygısı

Mektupların asıl ağırlığı, SpaceX'i bir istisna değil bir kural olarak çerçevelemesinden geliyor. FTSE Russell'a yazılan mektupta SpaceX'in yanı sıra OpenAI ve Anthropic "yakın gelecekte halka arz edilmesi beklenen şirketler" olarak açıkça anıldı. Yetkililer, eğer bu metodoloji değişiklikleri geri alınmazsa her büyük halka arzın aynı yöntemle pasif fonlara dayatılacağını öngörüyor. Bu çerçevede üç yapay zeka ve uzay devi için endekslere erken giriş kılı kılına tartışılan bir mesele haline geldi.

Öte yandan, S&P Dow Jones farklı bir tutum sergiledi. S&P 500, SpaceX'i hem kârlılık şartı hem de düşük serbest dolaşım gerekçesiyle endeksine almayı reddederken şöyle bir mesaj verdi: "Yalnızca piyasa değerine dayalı istisnalar verilmemelidir." Endeks sağlayıcıları arasındaki bu ayrışma, metodoloji tartışmasını daha da derinleştiriyor.

3,5xSpaceX'in halka arzına gelen talep, aranan 75 milyar dolarlık miktarın yaklaşık 3,5 katına ulaştı; ancak yüksek aşırıtalep, düşük float riskini ortadan kaldırmıyor.

Nasdaq ve FTSE yanıtı

Nasdaq sözcüsü, şirketlerin artık çok daha büyük ölçekte ve karmaşık sermaye yapılarıyla halka açıldığı ve metodoloji güncellemesinin bu gerçeği yansıttığı görüşünde. Sözcü, değişikliklerin resmi kamuoyu istişare sürecinin ardından hayata geçirildiğini ve diğer büyük endeks sağlayıcılarının bağımsız kararlarıyla örtüştüğünü vurguladı. LSEG ise konu hakkında yorum yapmadı.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

ABD Başkanı Donald Trump, İran liderliğinin müzakere metnini onayladığını açıklayarak Perşembe akşamı planlanan hava saldırılarını iptal etti ve imza töreninin yakın olduğunu duyurdu. Saat farkı birkaç saati geçmeden İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, müzakere ekibine yakın kaynaklara dayanarak Tahran'ın henüz herhangi bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya varmadığını bildirdi.

180°derecelik dönüş: Trump önce Hark Adası'nı almayı ilan etti, birkaç saat içinde saldırıları iptal ettiğini açıkladı.

Trump, Truth Social'dan yaptığı açıklamada görüşmelerin "İran liderliğinin en üst düzeyine taşınarak onaylanmış olduğunu" belirtti. ABD, İsrail, Suudi Arabistan, Türkiye, Pakistan, Katar ve diğer tarafların hem genel çerçeve hem de ayrıntılar üzerinde mutabakata vardığını ileri süren Trump, imza töreninin yer ve tarihini kısa sürede açıklayacağını söyledi. Deniz ablukasının nihai anlaşmaya kadar yürürlükte kalacağını da ekledi.

İki tarafın tutumu yan yana

Fars'a konuşan kaynaklar Trump'ın sözlerini "doğru ve yalanın karışımı" olarak nitelendirip "sahte zafer sergileme çabası" ifadesini kullandı. Tahran, anlaşmanın nihai hale gelmesi durumunda önce arabulucu Pakistan'ı ve ardından kamuoyunu bilgilendireceğini önceki açıklamalarında belirtmişti; bu kanaldan henüz herhangi bir teyit gelmedi.

Masadaki taslağın içeriği

Haftalardır müzakere edilen 60 günlük taslak mutabakat; ateşkesin uzatılmasını, Hürmüz Boğazı'nın kısıtlamasız ticari geçişe açılmasını ve İran'ın 30 gün içinde boğazdaki mayınları temizlemesini öngörüyor. Buna karşılık ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırması planlanıyor. Nükleer taahhütler ise 60 günlük süreçte ayrıca müzakere edilecek başlıklar arasında yer alıyor; İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoğunun tasfiyesi ve zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması bu sürecin öncelikli gündem maddeleri.

Axios'un daha önce aktardığına göre Trump, metnin nükleer madde bölümüne ilişkin değişiklik talep etmişti; bu istek, taraflar arasında yeni bir yazışma turunu başlatmıştı. Taslak bu haliyle İran'dan "nükleer silah geliştirmeme" taahhüdü içeriyor ancak daha somut kısıtlamalar 60 günlük süreç için ertelenmiş durumda. İsrail ise bu çerçeveyi yetersiz bularak, zenginleştirilmiş uranyumun kaderine dair net bir hüküm olmaksızın herhangi bir anlaşmaya mesafeli yaklaşıyor.

Türkiye ve bölgesel dinamik

Trump'ın açıklamasında onay verdiğini ileri sürdüğü ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor. Ankara'nın listede görünmesi, Türkiye'nin Körfez krizinde sessiz bir arabuluculuk rolü üstlendiğine işaret ediyor. Öte yandan İran, nihai mutabakat halinde Pakistan'ın bilgilendirileceğini daha önce teyit etmişti; bu da Islamabad'ın öne çıkan diplomatik kanal konumunu koruduğunu gösteriyor.

Piyasalar açısından tablonun önemi büyük. Boğazın açılması, enerji taşımacılığı üzerindeki baskıyı hafifletecek ve petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilecek. Buna karşın savaşın dördüncü ayına girilirken karşılıklı çelişen açıklamalar, kalıcı bir ateşkes ortamının henüz sağlanamadığına işaret ediyor.

Trump, 11 Haziran akşamı Truth Social'dan ani bir mesaj yayımladı: İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan müzakereler Tahran'ın en üst liderliğine taşınıp onaylanınca, planlanan hava saldırıları ve bombardıman iptal edildi. Anlaşma yeri ile tarihi kısa süre içinde açıklanacak.

Açıklama, bölgede günlerce süren yüksek tansiyon ortamında geldi. ABD, 10 Haziran'da ateşkes görüşmelerinin tıkanmasının ardından İran'daki çok sayıda hedefe yeniden saldırı başlatmış; Trump ise anlaşmaya varılmazsa saldırıların "çok daha şiddetli" süreceğini açıkça söylemişti. Saatler içinde tablo tersine döndü.

Geniş koalisyon, tek metin

Trump'ın Truth Social paylaşımı, anlaşmanın yalnızca ABD ile İran arasında ikili bir metin olmadığını ortaya koyuyor. Paylaşımda, müzakerenin nihai noktalarının "hem genel çerçevede hem de en ince ayrıntısına kadar" ABD, İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye, Pakistan, Bahreyn, Kuveyt, Ürdün ve Mısır tarafından onaylandığı belirtiliyor. On bir ülkenin tek bir açıklamada anlaşmanın onaylayıcısı olarak sıralanması, ABD-İran savaşının diplomatik zemine taşınmasında bölgesel mutabakatın ne ölçüde geniş tutulduğunu gösteriyor.

Türkiye'nin rolü

Türkiye, bu süreçte yalnızca imzacı listesinde yer almakla kalmadı; Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, müzakerelerin tüm kritik aşamalarında hem ABD hem İran tarafıyla doğrudan temasta oldu. Fidan, birkaç gün önce yaptığı açıklamada "Her iki tarafla, arabulucu Pakistan ve bölgedeki diğer ilgili taraflarla düzenli istişareler içindeyim; onların bir anlaşmaya varmalarına yardımcı olmak için elimizden geleni yapıyoruz" demişti. Ocak ayında İstanbul'da İran Dışişleri Bakanı Arakçi ile gerçekleştirilen görüşmeler, Türkiye'nin sürece bu denli erken dahil olduğunu gösteriyor.

2ay boyunca süren görüşmeler, ABD deniz ablukasının Nisan 2026'da başlaması ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla birlikte kıyısına geldi.

Trump'ın Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack'a Suriye ve Irak için ek yetki vermesi de aynı dönemde gündeme gelmişti. Barrack'ın genişletilen rolü, Ankara'nın bölgesel denklemdeki konumunu daha görünür kılıyor.

Deniz ablukası ve bir sonraki adım

Trump'ın açıklamasında önemli bir kayıt bulunuyor: Nisan 2026'dan bu yana yürürlükte olan ABD deniz ablukası, anlaşma imzalanana kadar "tam gücüyle" devam edecek. ABD'nin bu abluka kapsamında İran limanlarına erişmeye çalışan gemileri durdurduğu, bazılarını ele geçirdiği biliniyor; resmi verilere göre abluka İran'a günlük 500 milyon dolar civarında maliyet yüklüyor.

Görüşmelerin içeriğine ilişkin sızdırılan bilgiler, masadaki çerçeveyi bir ölçüde ortaya koyuyor: 60 günlük ateşkes uzatması, Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere yeniden açılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin kalıcı görüşmeler için bir takvim belirlenmesi gündemin merkezinde yer alıyor. Ancak Tahran, bazı talepleri "çelişkili" bulduğunu kamuoyuyla paylaştı; İran Dışişleri Bakanlığı da geçen hafta ABD'nin süreçte "birçok kez çelişkili tutumlar sergilediğini" söylemişti.

Bu aşamada anlaşmanın nihai bir barış metni mi yoksa kısa vadeli bir ateşkes belgesi mi olduğu netlik kazanmamış durumda. Önceki ateşkes denemeleri, her iki tarafça da ihlal edilmişti. Piyasaların ve bölgenin gözü imza töreninin tarihine çevrilmiş; Hürmüz Boğazı'nın ne zaman ticari trafiğe tamamen açılacağı ise en kritik soru olmaya devam ediyor.

TRT 4K kanalı yıllardır yayında. Dünya Kupası'na gelindiğinde ise kanal boş kalıyor: 24 yıl aradan sonra gidilen turnuvanın maçları, mevcut altyapıya rağmen Full HD'de izlenecek. Maliyet ve ek uydu kapasitesi gereklilikleri öne sürülürken İngiltere, Almanya ve Fransa başta olmak üzere 6 Avrupa ülkesi aynı turnuvayı 4K'da yayınlıyor.

10yıldır açık olan TRT 4K kanalı, hem 2024 EURO'da hem 2026 Dünya Kupası'nda maç yayınlamıyor.

FIFA, 2026 Dünya Kupası yayınlarını uluslararası yayın merkezinden 4K HDR formatında (3840x2160 piksel, 59,94fps) tüm yayıncılara dağıtıyor. Yani sinyal mevcuttur; sorun son adımda, yayıncının bu sinyali izleyiciye iletip iletmeyeceğinde düğümleniyor. TRT bu adımı atmamayı tercih etti.

Avrupa'da tablo: kim 4K, kim Full HD

Maliyet gerekçesi yalnızca TRT'ye özgü değil. Hollanda'nın NPO'su, Polonya'nın TVP'si ve çeşitli İskandinav yayıncılar da artan maliyetleri öne sürerek 4K'dan geri çekildi. Öte yandan bu ülkelerin çoğunun TRT gibi bandrol tabanlı bir kamu finansmanı modeli bulunmuyor. Eleştirmenler, geniş bir vergi tabanından beslenen bir kamu yayıncısının neden bu yatırımı yapamadığını sorguluyor.

Teknik gerekçe ve kamuoyunun tepkisi

TRT, 4K yayın yapılmamasına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Buna karşın sosyal medyada tepkiler büyüdü. Özellikle TV, akıllı telefon ve bilgisayar gibi teknoloji ürünlerinden alınan bandrol ücretinin TRT'nin ana finansman kalemleri arasında yer alması, eleştirilerin odak noktasını oluşturuyor. Bazı kullanıcılar, turnuvanın 2018 ve 2022 dünya kupalarında 4K olarak yayınlandığını da hatırlatarak gerilemeye dikkat çekti.

4K izlemek isteyenler için VPN aracılığıyla ulaşılabilen ücretsiz alternatifler gündemde. Brezilya'nın YouTube kanalı CazéTV, turnuvanın 104 maçının tamamını 4K çözünürlükte şifresiz yayınlıyor. ABD'de FOX One uygulaması da 4K akışı sunuyor. Bu seçenekler yasal açıdan tartışmalı olmakla birlikte teknik olarak erişilebilir durumda.

Avrupa Merkez Bankası bugün, Eylül 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırarak euro bölgesinde yükselen enflasyona karşı somut bir adım attı. Artışın mürekkebi kurumadan, Reuters'a konuşan ECB'li iki kaynak yeni bir sinyal verdi: petrol fiyatlarında ani bir sıçrama yaşanmazsa temmuz toplantısında yeni artış yerine bekleyişin daha olası göründüğü değerlendiriliyor. Bu ayrım, Türk varlıkları için bir risk mü yoksa fırsat mı sorusunu beraberinde getiriyor.

ECB'nin bugünkü kararı; İran savaşının körüklediği enerji fiyatı artışının Avro Bölgesi enflasyonunu mayıs itibarıyla yüzde 3,2'ye taşımasının ardından geldi. Lagarde, artışın bir "sigorta" hamlesi olmadığını açıkça vurguladı: "Bu karar doğrudan savaşın sonucudur." Banka aynı zamanda 2026 büyüme tahminini yüzde 0,9'dan 0,8'e indirdi; enflasyonun yüzde 2 hedefine dönüşü ancak 2028'e ertelendi.

Temmuz için eşik: Brent 100 dolar

Reuters'ın haberine kaynaklık eden iki isim, temmuz toplantısında yeni bir artışın gündeme gelebilmesi için Brent petrolün varil fiyatının 100 doların üzerine çıkmasının gerekli olduğunu belirtti. Brent bugün 93,7 dolar civarında seyrediyor. İkinci kaynak ise çekirdek enflasyonda beklenmedik bir artışın da ECB'yi yeniden harekete geçirebileceğini ifade etti. Öte yandan her iki kaynak da mevcut ECB projeksiyonlarının iki faiz artışı daha öngördüğünü vurguladı; dolayısıyla temmuzda duraklama, eylülde yeniden artış olasılığını dışlamıyor.

Türkiye cephesi: Faiz makası ve sermaye dengesi

TCMB bugün politika faizini yüzde 37'de sabit bıraktı; piyasa beklentisi bu yöndeydi. Dolar/TL açılışta 46,15'ten işlem görüyordu. ECB'nin temmuzda duraklaması, Türkiye aleyhine kısa vadeli bir risk kanalı açabilir: Avro Bölgesi faizleri artarken, TL'nin yüksek nominal faizi sunduğu görece avantaj erozyon riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Ancak temmuz duraklamasının fiyatlanması, gelişmekte olan piyasalara yönelik risk iştahını geçici de olsa canlandırabilir.

Daha kalıcı etki ise enerji faturasından geliyor. Brent'in 90 dolar üzerinde seyretmesi, Türkiye'nin ithalat faturasını büyütmekte ve cari açığı baskı altında tutmaktadır. ECB'nin duraklaması enerji fiyatlarını hafifletmezse, Türkiye için faiz-kur-enflasyon üçgenindeki denge çalışmaya devam edecektir.

Piyasa analistleri, temmuz duraklamasının kesinleşmesi için Brent'in 93-95 dolar bandında kalmaya devam etmesi gerektiğinin altını çiziyor. Hürmüz Boğazı üzerindeki gerilim sürdükçe bu bant, her an kırılabilecek kırılgan bir denge olarak duruyor. GCM Yatırım'ın haziran ayı stratejisi değerlendirmesine göre ECB ve BoE, yeni dönemde faiz artışı beklenen bankalar arasında yer alırken TCMB'nin nötr faiz temposunu sürdürmesi öngörülüyor.

3 yıl aradan sonra gelen ECB artışı, temmuz duraklaması sinyaliyle birleşince piyasaların okuması güçleşiyor.

Buna karşın Türkiye için doğrudan bir rahatlama kanalı da yok değil. ECB'nin temmuzda el frenini çekmesi ve Avro Bölgesi faiz beklentilerinin gevşemesi, euronun dolar karşısında değer kaybetmesine yol açabilir; bu da Türkiye'nin Avrupa'ya ihracatında rekabet gücünü kısmen destekler. Ancak bu kanalın işleyebilmesi için Orta Doğu gerginliğinin ve petrol fiyatlarının mevcut seyrini koruması gerekiyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

On yılı aşkın bir süredir Boeing ve Airbus'a uçak gövdesi parçaları üreten Türkiye, iki dev arasındaki ticaret savaşını artık yalnızca bir dış politika meselesi olarak izlemiyor. TUSAŞ'ın 2025'te bu iki üreticiye yaklaşık 540 milyon dolarlık parça ihraç ettiği hesaba katıldığında, 15 Haziran'da dolacak ABD-AB ateşkesinin yenilenmesi meselesi Türk havacılık sanayini de doğrudan kesiyor.

ABD ile Avrupa Birliği, uçak sübvansiyonları anlaşmazlığı kapsamındaki 11,5 milyar dolarlık karşılıklı gümrük vergisi askıya almasını 15 Haziran 2021'de yürürlüğe koymuştu. Beş yıl olarak belirlenen süre bu hafta dolacak. Avrupa Komisyonu sözcüsü, görüşmelerin devam ettiğini açıkladı; ancak ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağı ya da vergilerin yeniden devreye girip girmeyeceği konusunda henüz bir karar çıkmadı.

TUSAŞ hem Airbus'ın hem Boeing'in tedarikçisi

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii, iki rakip üreticiye de eş zamanlı parça üretiyor. Airbus cephesinde TUSAŞ, A320 ailesinin 18. ve 19. bölüm gövde kasalarının yüzde 50'sinden, A220 orta alt gövde panellerinden ve A350F kargo uçağının bariyer duvarından tek kaynak tedarikçi konumunda. Boeing ve Sikorsky'ye de yapısal ve mekanik parça ihracatı sürüyor. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, 2025'teki üretimin 10 milyonu aşkın parçaya ulaştığını kaydetti.

Ticaret savaşı senaryosunda Türkiye nerede durur

Ateşkesin çökmesi halinde ABD, Avrupa'dan gelen ürünlere 7,5 milyar dolar değerinde gümrük vergisi uygulamaya dönebilir; AB de ABD menşeli 4 milyar dolarlık ithalata karşılık verme hakkını kullanabilir. Bu senaryo havacılık tedarik zincirlerini farklı biçimlerde etkileyebilir: Airbus üretim maliyetleri baskı altına girerse parça alım programlarında öncelikler ve bütçeler yeniden tartışmaya açılabilir. Türkiye ise bu çapraz ateşin doğrudan hedefi olmaktan uzak dursa da tedarikçi pozisyonu onu tablo dışı bırakmıyor.

Öte yandan Türkiye'nin bu anlaşmazlıkta belirli bir esneklik alanı da var. TUSAŞ'ın hem Airbus hem Boeing ile uzun vadeli ve sözleşmeye dayalı ilişkileri, kısa vadeli tarife şoklarına karşı bir tampon işlevi görebilir. Nitekim 2023'te imzalanan 20 milyar dolarlık Airbus-THY siparişinin yarattığı STEP üretim programı, Türk şirketlerine ileriye dönük bir iş hacmi garantisi sağlıyor.

20 yıl önce başlayan Airbus-TUSAŞ iş birliği; A350F bariyer duvarı gibi kritik tek kaynak görevlerle derinleşti.

İhracat ivmesi ve Çin değişkeni

Türkiye'nin savunma ve havacılık ihracatı 2025'te 10,56 milyar dolara çıkarak beş yılda üçe katlandı. Sivil havacılık parça üretimi bu büyümenin küçük ama stratejik bir dilimini oluşturuyor. 2021 ateşkesinin temel gerekçelerinden biri, ABD ve AB'nin Çin'in devlet destekli havacılık yatırımlarına karşı ortak bir hat oluşturmak istemesiydi. Bu gerekçe 2026'da da güncelliğini koruyor; Çin'in ticaret dinamiklerine olan bağımlılık, Washington ve Brüksel'i masada tutan en güçlü ortak paydaş olmaya devam ediyor.

Dünya Bankası'nın Perşembe günü yayımladığı yarı yıllık büyüme raporu, Orta Doğu'daki savaşın Türkiye ekonomisine doğrudan maliyetini rakamla ortaya koydu: 2026 için öngörülen büyüme, Ocak tahmininin 0,9 puan gerisinde kalarak yüzde 2,8'e çekildi.

Revizyonun temel gerekçesi, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik 28 Şubat saldırılarıyla başlayan çatışmanın Hürmüz Boğazı'nı kapatması ve küresel enerji fiyatlarını sert biçimde yükseltmesidir. Türkiye, tükettiği petrol ve doğal gazın büyük bölümünü dışarıdan karşılayan bir net enerji ithalatçısı olarak bu şoktan orantısız biçimde etkileniyor.

Rapora göre enerji fiyatlarının bu yıl ortalama varil başına 94 dolar düzeyinde seyredeceği baz senaryoda küresel büyüme yüzde 2,5 olarak tahmin ediliyor. Enerji arzındaki kesinitinin 2026 sonuna sarkması halinde ise küresel büyüme yüzde 2,1'e, finansal piyasalardaki stresle birleşmesi durumunda yüzde 1,3'e gerileyebilir.

Büyüme tablosunda Türkiye nerede

Türkiye cephesinde tablo tek boyutlu değil. Banka raporu, enerji fiyatlarındaki yükselişin dezenflasyon sürecini yavaşlattığını ve bunun tüketicilerin reel harcanabilir gelirini aşındırmaya devam ettiğini belirtiyor. Öte yandan uzayan uyum süreci, firmaların istihdam ve yatırım kararlarını ertelemesi riskini beraberinde getiriyor.

Döviz ve merkez bankası politikası üzerindeki baskı

Rapor, Türkiye için özel bir risk maddesinde parasal gevşemenin beklenenden hızlı ilerlemesi veya piyasa belirsizliğinin artması durumunda yurt içi yatırımcıların dövize yönelebileceğini, bunun da hem enflasyon hem rezerv birikimi üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini not düşüyor. Bu uyarı, TCMB'nin faiz indirim temposuna ilişkin piyasa tartışmalarının tam da kızıştığı bir döneme denk geliyor.

Gübre fiyatlarındaki sert artış ve gıda arzında beliren kriz işaretleri de raporda öne çıkan başlıklardan. Türkiye açısından bu durum, enerji kaynaklı enflasyona gıda kaynaklı ek bir baskının binmesi anlamına geliyor. Banka, söz konusu faktörler olumsuz senaryoda iç içe geçerse genel enflasyonun yüzde 4'ün belirgin biçimde üzerine çıkabileceğini öngörüyor.

3.sıraya geriledi Türkiye, Ocak tahmininde bölgede en güçlü toparlanma öngörülen ülkeler arasındayken Orta Doğu savaşının ardından revize edilen tabloda büyüme sıralamasında önemli ölçüde aşağı indi.

Banka, Orta Doğu ve Kuzey Afrika büyümesini 2026 için yüzde 1,6'ya çekti; bu bölgedeki BAE ve Irak gibi enerji ihracatçısı ülkeler en büyük kesintileri yaşayan ekonomiler arasında yer alıyor. Türkiye'nin bu ülkelerle sürdürdüğü ticaret hacmi ve coğrafi yakınlık, savaşın dolaylı etkilerini büyütüyor.

Merkez Bankasının kasasındaki döviz ve altın toplamı 159,4 milyar dolara ulaşarak son yılların en yüksek seviyelerinden birine çıktı. Rakam ilk bakışta güçlü bir tampon gibi okunsa da, rezervin nasıl oluştuğuna bakıldığında tablo değişiyor: brüt toplamın büyük bölümü altından geliyor ve altın hariç tutulduğunda Bankanın net döviz pozisyonu zayıflıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 5 Haziran haftasına ait verilerine göre brüt döviz ve altın rezervleri 159 milyar 424 milyon dolara çıktı. Bu toplamın 105 milyar 170 milyon dolarlık kısmı altın, 54 milyar 254 milyon dolarlık kısmı ise döviz cinsinden tutuluyor. Yani rezervlerin yaklaşık üçte ikisi altından oluşuyor.

Brüt rakam neyi gizliyor

Brüt rezerv, Bankanın elindeki tüm döviz ve altın varlıklarının toplamını gösterir. Net rezerv ise bu varlıklardan bankalara ait yükümlülükler ile swap yoluyla geçici olarak alınan tutarlar düşüldükten sonra geriye kalanı ifade eder. Altın kaleminin bu kadar ağır bastığı bir yapıda döviz tarafı tek başına ele alındığında ortaya çıkan tablo, brüt rakamın yarattığı izlenimden farklı oluyor.

Finansal piyasalar uzmanı İris Cibre, 11 Haziran tarihli değerlendirmesinde altın hariç bakıldığında net döviz pozisyonunun negatif olduğunu savundu. Cibre ayrıca Bankanın son yedi iş gününde net 14 milyar dolarlık rezerv alımı yaptığını ileri sürdü.

Altın fiyatı iki yönlü çalışıyor

Rezervin altın ağırlıklı olması, altın fiyatı yükseldiğinde brüt rakamı kendiliğinden şişiriyor. Aynı mekanizma ters yönde de işliyor: ons altındaki gerileme, hiçbir satış yapılmasa bile rezervin dolar karşılığını aşağı çekiyor. Cibre bu çift yönlü etkiyi, altının yükselişte tabloyu güzel gösterip düşüşte geri tepmesi sözleriyle tanımladı.

Swap ve net pozisyon sorusu

Net rezerv tartışmasının ikinci ayağını swap işlemleri oluşturuyor. Merkez Bankası, yurt içi bankalarla yaptığı döviz ve altın takaslarıyla rezerv kalemlerini geçici olarak besleyebiliyor. Ancak bu tutarlar geri ödenmesi gereken yükümlülük niteliğinde olduğu için, swap hariç hesaplanan net rezerv gerçek döviz tamponunu daha doğru yansıtıyor.

0,9ton altın alımı resmi tabloda görünüyor; İris Cibre'ye göre aynı miktarda altın swapı düştüğü için bu alım fiilen gerçekleşmedi.

Cibre, bu nedenle rezerv hareketlerinin yalnızca brüt rakamla değil, net altın, yerel swap ve vadeli döviz işlemleri birlikte izlenerek okunması gerektiğini vurguluyor. Banka ekonomistleri de uzun süredir, rezervlerin büyük bölümünün altında tutulmasının fiyat dalgalanmalarına karşı bir kırılganlık yarattığına ve portföyün çeşitlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Önümüzdeki haftanın verileri, altın fiyatındaki seyrin rezerv tablosuna etkisini ve swap stokundaki değişimi daha net gösterecek. Piyasanın asıl izleyeceği başlık ise brüt rakamın gidişatından çok, kullanılabilir döviz rezervinin ve swap hariç net pozisyonun yönü olacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Petrol piyasasında aylardır biriken arz baskısı, mayıs verileriyle birlikte tarihsel bir eşiğe dayandı. OPEC'in günlük ham petrol üretimi, 2020'deki pandemi dibinin de altına inerek yaklaşık 20 yılın en düşük düzeyine geriledi.

Reuters anketine dayanan verilere göre, Birleşik Arap Emirlikleri'nin ayrılmasının ardından 11 üyeye inen örgütün üretimi, bir önceki aya kıyasla günlük 1,06 milyon varil azalarak 16,13 milyon varile indi. Bu seviye, talebin çöktüğü 2020 Kovid-19 döneminde görülen üretimin bile altında kaldı.

Düşüşün merkezinde İran var

Ayın en sert gerilemesi İran'da yaşandı. Ülkenin üretimindeki çöküş, 13 Nisan'da başlayan ABD ablukasının doğrudan yansıması olarak okunuyor; İran'ın ham petrol ve kondensat ihracatı en az altı yılın en düşük seviyesine indi. Suudi Arabistan'da üretim bir miktar daha azalırken Irak, Venezuela ve Nijerya arzlarını artırarak düşüşün bir bölümünü dengeledi.

BAE'nin ayrılığı tabloyu değiştirdi

Mayıs rakamlarını biçimlendiren ikinci etken, Birleşik Arap Emirlikleri'nin 1 Mayıs itibarıyla yaklaşık 60 yıl sonra OPEC'ten ayrılması oldu. Üye sayısı 11'e inerken üretim tablosu da bu yeni bileşime göre hesaplanıyor. BAE'nin çıkışı hem aylar arası karşılaştırmayı zorlaştırıyor hem de örgütün küresel arzdaki ağırlığını aşağı çekiyor.

Hürmüz krizi arzı kısıtlıyor

Üretimdeki gerilemenin arkasındaki asıl kırılma ise şubat sonunda tırmanan jeopolitik gerilim. ABD ile İsrail'in İran'a yönelik 27 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin durması arz krizini derinleştirdi. Küresel petrol arzı nisanda günlük 1,8 milyon varil azalarak 95,1 milyon varile geriledi; savaşın başından bu yana biriken toplam arz kaybının günlük 12,8 milyon varile ulaştığı hesaplanıyor.

Arz tarafındaki bu daralmaya karşın fiyat tahminleri temkinli. EIA'nın mayıs ayı kısa dönem enerji görünümü raporunda, bu yıl için Brent petrolün ortalama varil fiyatı, önceki tahmindeki 96 dolardan 94,85 dolara çekildi.

Para Politikası Kurulu'nun 11 Haziran'da politika faizini yüzde 37'de sabit tutması beklenen bir karardı; asıl ağırlık ise enflasyon cephesindeki ifadelere kaydı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, yılın ilk aylarında yükselen ve nisanda enerji fiyatlarıyla hız kazanan enflasyonun ana eğiliminin mayısta bir miktar gerilediğini açıkladı.

Ana eğilim geriledi, enerji riski sürüyor

Kurul, ana eğilimdeki bu yumuşamayı temkinli karşıladı. Açıklamada, jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarındaki oynaklığın ve yüksek seyrin sürdüğü vurgulandı. Aynı belirsizliklerin maliyet, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalları üzerinden enflasyon görünümüne yansımalarının yakından izlendiği belirtildi.

İktisadi faaliyet tarafında tablo zayıflamaya işaret ediyor. İlk çeyrek verileri yavaşlamanın devam ettiğini gösterirken, öncü göstergeler iç talepteki cılız seyri teyit etti.

Hedef yüzde 5'te sabit

Merkez Bankası, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruşunu koruyacağını yineledi. Bankaya göre politika kararları, enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak biçimde belirlenecek.

Faiz koridorunda da oynama olmadı. Gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi yüzde 35,5 düzeyinde korundu. Kurul, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülmeyen gelişmeler olması halinde parasal aktarımın ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceğini de duyurdu.

Gözler indirim takviminde

%35Piyasa anketlerine göre yıl sonunda politika faizi için beklenen medyan seviye; sabit kararın ardından indirim penceresinin ne zaman açılacağı tartışılıyor.

Kararların öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alınmaya devam edeceği kaydedildi. Toplantıya Fatih Karahan başkanlık etti; toplantı özeti beş iş günü içinde yayımlanacak.

Cumhuriyet Halk Partisi, mahkeme kararının gölgesinde derinleşen bir parti içi hesaplaşmaya sahne oluyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin "mutlak butlan" kararıyla genel başkanlığa dönen Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi, kısa süre içinde dokuz ismi kesin ihraç talebiyle Yüksek Disiplin Kurulu'na sevk etti. Şimdi gözler, disiplin trafiğinin nereye kadar genişleyeceğine çevrildi.

Kısa sürede üst üste toplanan MYK

İstinaf mahkemesinin 38. Olağan Kurultay'a ilişkin kararının ardından oluşturulan Merkez Yönetim Kurulu, kısa bir aralıkta arka arkaya toplandı. Kılıçdaroğlu başkanlığındaki yönetim, bu toplantıların gündemine grup içi gerilimleri ve disiplin süreçlerini taşıdı. Mahkeme kararıyla göreve gelen bu yönetimle, seçilmiş genel başkan Özgür Özel'in görevde olduğunu savunan kanat arasında fiili bir iki başlılık tablosu oluştu.

İlk dalgada dokuz isim sevk edildi

Yönetimin attığı ilk somut adım, parti içinde ağırlığı olan dokuz ismi kapsadı. Parti Sözcüsü Müslim Sarı'nın açıkladığı karara göre bu isimler, "tedbirli olarak kesin ihraç" talebiyle Yüksek Disiplin Kurulu'na gönderildi. Listede genel başkan yardımcıları Burhanettin Bulut, Özgür Karabat ve Nurhayat Altaca Kayışoğlu; grup başkanvekilleri Ali Mahir Başarır ve Gökhan Günaydın; milletvekilleri Ensar Aytekin, Umut Akdoğan, Veli Ağbaba ve Turan Taşkın Özer yer aldı. Sevk edilen isimlerin tamamı, seçilmiş yönetime yakınlığıyla biliniyor.

Sarı, kararı duyururken gerekçeyi partinin sürüklendiği hukuki tabloya bağladı. Yetkinin tüzüğe uygunluğu sorulduğunda ise 2018 tarihli tüzüğün ivedi işlere ilişkin maddesine işaret etti.

Sıradaki hedef belediye başkanları mı

Sözcü'nün aktardığı kulis bilgisine göre disiplin süreci burada durmayacak. İddiaya göre yönetim, 12 Haziran'daki MYK toplantısının ardından, aralarında belediye başkanları ve milletvekillerinin de bulunduğu yeni bir grup hakkında ihraç talebini gündeme alabilir. Bu iddialar henüz resmi bir kararla doğrulanmış değil.

Sürecin hukuki zemini de tartışmalı. Kılıçdaroğlu cephesi, 2020'deki 37. Olağan Kurultay döneminde yürürlükte olan tüzüğün geçerli olduğunu savunuyor. Bu tüzüğe göre milletvekilleri ve büyükşehir belediye başkanlarının disiplin işlemleri Parti Meclisi'nin istemiyle sonuçlanıyor; bu nedenle MYK'nın doğrudan sevk yetkisinin bulunup bulunmadığı sorgulanıyor. Karşı kanat ise mahkeme kararıyla oluşan yönetimin meşruiyetine itiraz ediyor.

Yüksek faiz veren bir para birimini alıp düşük faizli dolarla fonlamak, yatırımcıların yıllardır Türk lirasında denediği bir hesaptı. Citigroup bu hesapta tuttuğu tarafı değiştirdi. Banka, lirada uzun, dolarda kısa olan pozisyonunu kapatarak Türkiye için temkinli ama yön belirtmeyen bir duruşa geçti.

Carry trade neden zorlandı

Stratejinin mantığı yalın: yüksek faizli paradan elde edilen getiri, o paranın değer kaybından fazla olduğu sürece yatırımcı kâra geçer. Türk lirası, yüksek faiz tarafıyla uzun süre bu işlemin gözdesiydi. Ne var ki liranın değer kaybı hızlandıkça aradaki tampon eridi. Citigroup analistleri kapanış gerekçesini doğrudan bu noktaya bağladı.

Banka, reel efektif döviz kuru değerlemelerinin döngüsel zirvelerde seyretmesinin ve cari dengeyi baskılamasının, Merkez Bankası'nın enflasyonla mücadelesini zorlaştırdığını savundu. Luis Costa'nın da imzasını taşıyan notta, dolarizasyondan uzaklaşmaya dair verilerde henüz belirgin bir kanıt görülmediği, bu tablonun ancak yıl içinde olası bir erken seçimle nispeten hızlı değişebileceği belirtildi.

İşlemin bilançosu

Citigroup, kapattığı pozisyondan toplamda yüzde 1,65 getiri elde etti. 20 milyon dolarlık nominal büyüklük üzerinden gerçekleşen işlem bankaya 330 bin 371 dolar kazandırdı. Bu rakam, bankanın CEEMEA gelişen piyasa portföyünün yüzde 0,33'üne denk geliyor.

Petrol gölgesinde lira

Pozisyonun kapatılmasında makro tablo da rol oynadı. Banka, İran kaynaklı çatışmanın enflasyon görünümünü kötüleştirdiğini ve Türkiye'nin yükselen petrol fiyatlarına en çok maruz kalan gelişmekte olan piyasalardan biri olduğunu vurguladı. Net enerji ithalatçısı bir ekonomide ham petroldeki her sıçrama, hem cari açığı hem de fiyat baskısını besliyor. Bu da liranın değer kaybı riskini büyüterek carry trade denklemini yatırımcı aleyhine çeviriyor.

%0,33Kapatılan pozisyonun Citi'nin CEEMEA gelişen piyasa portföyündeki ağırlığı; küçük bir kalem olsa da bankanın liraya bakışındaki dönüşü simgeliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Jeopolitik risklerin yeniden tırmandığı bir dönemde yatırımcıların yönünü hem değerli metallere hem de enerjiye çevirmesi, iki büyük kurumun dikkat çeken tahminlerini öne çıkardı. State Street Investment Management altında güçlü seyrin süreceğini savunurken, Rystad Energy petrol piyasasında sert bir yükseliş ihtimaline karşı uyardı. Her iki değerlendirme de aynı zeminde buluşuyor: belirsizlik arttıkça güvenli liman ve enerji fiyatları üzerindeki baskı büyüyor.

ABD merkezli finans devi State Street Investment Management stratejistleri, parasal koruma araçlarına yönelik ilginin ve güçlü fiziksel altın talebinin değerli metal piyasasını desteklemeye devam ettiğini belirtti. Stratejistlere göre yüksek kamu borcu ve enflasyonun uzun vadeli tahvil getirilerini yukarıda tutması, altını hem vade riskine hem de para birimlerindeki değer kaybına karşı önemli bir korunma aracı haline getiriyor.

State Street'in altın senaryosu

Kurumun değerlendirmesinde temel senaryo ile iyimser senaryo birbirinden ayrıştırıldı. State Street, yaklaşık yüzde 50 olasılık verdiği temel senaryoda altının ons fiyatının yıl içinde 4.750 ile 5.500 dolar aralığında işlem göreceğini öngörüyor. Daha iyimser senaryoda ise fiyatların 5.500 ila 6.250 dolar bandına yükselebileceği tahmin ediliyor. Stratejistler, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların kısa vadede spot altın üzerinde baskı oluşturabileceğini, buna karşın yapısal talebin gücünü koruduğunu vurguluyor.

Çin'deki bireysel yatırımcı alımlarından merkez bankalarının rezerv politikalarına kadar uzanan küresel fiziksel talebin de fiyatları desteklediği belirtiliyor. Kurumun çerçevesinde uzun vadeli tabloyu şekillendiren en güçlü etkenlerden biri ise kamu borcundaki birikim olarak öne çıkıyor.

348trilyon dolarlık küresel borç stoku, Uluslararası Para Fonu'na göre küresel hasılanın üç ila dört katı; State Street bunu değerli metallere yönelik çok yıllı talebin yapısal dayanağı olarak gösteriyor.

Merkez bankalarının fiyat hassasiyeti görece düşük alımlarının da piyasada stres dönemlerinde destekleyici bir taban oluşturduğu kaydediliyor. State Street, bu yapısal talebin özel yatırımcı ilgisinin azaldığı dönemlerde dahi fiyatlara destek verebileceğini değerlendiriyor.

Petrolde 150 dolar uyarısı

Enerji piyasalarına ilişkin değerlendirmede bulunan Rystad Energy'nin Jeopolitik Analiz Başkanı Jorge Leon, ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden tam kapsamlı biçimde başlaması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar yükselebileceğini belirtti. Leon, son dönemdeki tırmanmanın çatışmaların yeniden başlamasının işareti mi yoksa kontrol altında tutulabilecek geçici bir süreç mi olduğunu söylemek için henüz erken olduğunu ifade etti.

Leon, yakın vadeli bir anlaşma olasılığının birkaç hafta önceki yaklaşık yüzde 40'lık değerlendirmenin altına gerilediğini, önümüzdeki günlerin diplomasinin yeniden öne çıkıp çıkmayacağını belirleyeceğini kaydetti. Brent tipi ham petrolün kısa süreliğine 94,5 dolara yükselip ardından 93 dolar civarına gerilediği işlemlerde, ateşkesin kalıcılığına dair somut işaretler görülene kadar yüksek oynaklığın süreceği beklentisi piyasaya hâkim.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Çorlu merkezli kablo üreticisi Reçber Kablo A.Ş., taslak izahname yayımlayarak Sermaye Piyasası Kurulu'na (SPK) başvurdu. Şirket, borsaya açılması halinde İntegral Yatırım Menkul Değerler A.Ş. liderliğinde kurulacak konsorsiyum aracılığıyla 192 milyon adet B Grubu nama yazılı pay satışa sunacak.

Artırım ve ortak satışı bir arada

Toplam 192 milyon adetlik arzın 160 milyon adeti sermaye artırımından, geri kalan 32 milyon adeti ise mevcut ortaklardan gelecek. Aile şirketi yapısını koruyan Reçber Kablo'da halka arz kapsamındaki ortak satışı, her biri 8 milyon adetlik paylarla dört ayrı ortak adına gerçekleştirilecek. İzahnamede ek satış seçeneği yer almıyor; fiyat istikrarı mekanizması ise planlanıyor.

Dağıtım yöntemi olarak sabit fiyatla borsa dışı talep toplama öngörülüyor. Bireysel yatırımcılara eşit dağıtım esas alınacak, yüksek talep durumunda ise oransal dağıtıma geçilecek. Tahsisat oranları henüz belirlenmedi.

Kırk yıllık üretim, beş kıtada 25 ülkeye ihracat

1984'te güç kablosu üreticisi olarak kurulan Reçber Kablo, 1999'da koaksiyel kablo alanına girdi. 2008'de başlayan LAN serisi yatırımlarıyla Avrupa'nın üst diliminde konumlanan şirket, bugün Çorlu-Türkgücü Sanayi Bölgesi'nde 30.000 metrekare açık, 20.300 metrekare kapalı alanda üretim yapıyor. Üretiminin yüzde 45'ini Avrupa ve Orta Doğu dahil 25 ülkeye ihraç ediyor.

Ürün portföyü güç ve koaksiyel kablolardan veri, LAN, ses, video, kamera, iletişim, alarm, yangın alarmı, sinyal ve kontrol kablolarına kadar uzanıyor. Şirket; EAC, TSE, VDE, GHMT, CPR ve ETL ürün sertifikalarının yanı sıra ISO 9001 kalite yönetim sistemini de bünyesinde taşıyor.

Taslak izahname, şirketin kendi web sitesi ile KAP üzerinden incelemeye açık. SPK'nın onay tarihi henüz açıklanmadı; talep toplama takvimi izahname onayının ardından kesinleşecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Ticaret Bakanlığı, mayıs ayına ve yılın ilk beş ayına ilişkin faaliyet illerine göre ihracat rakamlarını açıkladı. Tablonun zirvesi değişmedi: İstanbul, 4 milyar 495 milyon dolarlık dış satımla açık ara önde. Ne var ki kentin ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,7 geriledi ve ayın asıl dikkat çeken hamlesi, ihracatına bir yılda 300 milyon dolar ekleyen Ankara'dan geldi.

İlk üçte iki il geriledi

İstanbul'u 3 milyar 60 milyon dolarla Kocaeli izledi; sanayi kentinin ihracatı yıllık bazda yüzde 15,6 azaldı. Üçüncü sıradaki İzmir ise 2 milyar 79 milyon dolarlık dış satımını yüzde 1 artırarak ilk üçte yükseliş kaydeden tek il oldu.

Ürün kompozisyonu illerin ekonomik karakterini de ortaya koydu. İstanbul'un ihracatında 856 milyon 380 bin dolarla kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı ilk sırada yer aldı; bu kalemi 413 milyon 529 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları, 407 milyon 442 bin dolarla kazanlar ve makineler izledi. Kocaeli'de liderlik 1 milyar 37 milyon 908 bin dolarla motorlu kara taşıtlarındaydı; onu mineral yakıtlar ve yağlar ile elektrikli makine ve cihazlar takip etti. İzmir'de ise 603 milyon 396 bin dolarla mineral yakıtlar ve yağlar öne çıktı; demir ve çelik ikinci, kazanlar ve makineler üçüncü sırada yer aldı.

Pazarlarda üç farklı adres

İhracatın yöneldiği pazarlar da ilden ile belirgin biçimde ayrıştı. İstanbul en büyük satışını 452 milyon 558 bin dolarla ABD'ye yaptı; onu 399 milyon 746 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri ve 273 milyon 216 bin dolarla Almanya izledi. Kocaeli'nin bir numaralı pazarı 271 milyon 427 bin dolarla Almanya olurken İngiltere ve İspanya ilk üçü tamamladı. İzmir'in ihracatında ise 212 milyon 319 bin dolarla İspanya başı çekti; ABD ve İtalya onu izledi.

Ankara 300 milyon dolarla fark yarattı

Mayısta yıllık bazda ihracatını tutar olarak en çok artıran il Ankara oldu. Başkenti 29 milyon dolarla Osmaniye, 26 milyon dolarla Şırnak izledi.

300milyon dolar: Ankara'nın mayıs ihracatına bir yılda eklediği tutar; başkent bu artışla tüm illeri geride bıraktı.

Beş aylık fotoğraf ise daha dengeli bir görünüm sunuyor. Ocak-mayıs döneminde 21 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 40 il dış satımını artırdı. Aynı dönemde Türkiye'nin toplam ihracatı yüzde 0,3 artışla 111 milyar 169 milyon dolara ulaştı. Buna karşın mayıs ayı tek başına zayıf geçti: bayram tatillerinin kısalttığı çalışma takvimiyle aylık ihracat yüzde 9,3 azalarak 22 milyar 504 milyon dolarda kaldı.

Yatırımcıların haftalardır takip ettiği Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) faiz kararının açıklanacağı güne Borsa İstanbul alıcılı bir tabloyla girdi. BIST 100 endeksi açılışta önceki kapanışına göre 41,21 puan değer kazanarak 13.785,85 puana yükselirken, açılışa damgasını bankacılık hisseleri vurdu.

Endeks, açılışta yüzde 0,30 oranında değer kazandı. Borsa İstanbul son üç işlem gününde iki kez yükselişle, bir kez de düşüşle kapanmıştı. Teknik göstergeler ise endeksin önündeki kritik eşikleri işaret ediyor.

Bankacılık endeksi başı çekti

Açılış işlemlerinde alımların yoğunlaştığı bankacılık endeksi yüzde 0,57 ile günün en güçlü yükselişini kaydetti ve BIST 100'ün yukarı yönlü hareketinin başlıca itici gücü oldu. Holding endeksi yüzde 0,09 değer kazanırken, en sert geri çekilme yüzde 1,14 ile elektrik endeksinde görüldü. Sektörler arasındaki bu ayrışma, faiz kararı öncesi yatırımcıların seçici davrandığını gösteriyor.

Gözler saat 14.00'teki kararda

Yurt içinde tüm dikkatler, TCMB Para Politikası Kurulu'nun saat 14.00'te açıklayacağı faiz kararına çevrildi. AA Finans anketine katılan ekonomistlerin önemli bölümü, bir hafta vadeli repo faizinin yüzde 37 seviyesinde sabit tutulmasını öngörüyor. Bir grup ekonomist ise jeopolitik risklerin enflasyon görünümü üzerindeki olası etkisine işaret ederek 300 baz puanlık bir artış ihtimalini masada tutuyor.

Küresel tarafta Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararı ile ECB Başkanı Christine Lagarde'ın basın toplantısı, ABD'de açıklanacak haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Üretici Fiyat Endeksi verileri izlenecek. Orta Doğu'da jeopolitik gerilimlerin yeniden tırmanma riski ise küresel risk iştahını baskılayan başlıca unsur olarak öne çıkıyor.

Teknik görünümde analistler, BIST 100 için 13.900 ve 14.000 puanı direnç, 13.600 ve 13.500 puanı ise destek bölgesi olarak işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.