Bakan Ersoy, 2026’nın ilk çeyreğinde turizm gelirinin 9 milyar 896 milyon dolara ulaştığını, ziyaretçi sayısının ise 9,2 milyon seviyesine çıktığını açıkladı. Yıllıklandırılmış tabloda turizm gelirinin 65,6 milyar dolara, ziyaretçi sayısının 64,1 milyona ulaşması, sektörün Türkiye ekonomisi açısından cari denge ve döviz girişi kanalındaki stratejik ağırlığını koruduğunu gösteriyor.

Uzmanlara göre Ersoy’un açıklamalarında güçlü veri kadar temkinli ton da dikkat çekti. Bakan, ikinci çeyreğin küresel gelişmeler, savaşın etkileri ve enerji fiyatlarındaki dalgalanma nedeniyle daha zorlu geçebileceğini belirtti. Kalıcı ateşkes sağlanana kadar son dakika rezervasyonlarının öne çıkabileceği mesajı, 2026 yaz sezonunun erken rezervasyondan çok hızlı karar değişimlerine açık bir talep yapısıyla ilerleyebileceğini gösteriyor.

Yaz sezonunda risk haritası değişiyor

Turizm sektörü için temel soru artık ilk çeyrekteki büyümenin yaz aylarına ne ölçüde taşınacağı. Ege ve Akdeniz’deki bazı otel ve işletme sahipleri, geçen yıla göre rezervasyonların daha düşük seyrettiğini ve bazı pazarlarda iptal baskısının hissedildiğini aktarıyor. Bu tablo, talebin tamamen kaybolduğu anlamına gelmese de fiyatlama gücü ve doluluk yönetimi açısından işletmeleri daha zor bir sezona hazırlıyor.

Sahadan gelen en dikkat çekici mesajlardan biri, İngiltere bağlantılı uçuşların korunması için otellerin oda desteği vermek zorunda kalabildiği yönünde. Bazı işletmelerin her şey dahil fiyatlarda 19-20 euro bandına kadar gerilediğini belirtmesi, yaz sezonunda doluluk uğruna marjdan fedakârlık riskinin büyüdüğünü ortaya koyuyor.

TÜROB Başkanı Müberra Eresin de sektörün karşı karşıya olduğu baskıyı enerji fiyatları, enflasyonist maliyetler, sınırlı kur hareketi ve havayolu arzındaki daralma üzerinden tarif etti. Eresin’in rezervasyonlarda “bekle-gör” eğilimine dikkat çekmesi, 2026 yazında turizmcinin yalnızca kaç turist geleceğini değil, turistin ne zaman karar vereceğini de yönetmek zorunda kalacağını gösteriyor.

Hürmüz etkisi turizmin maliyet kanalına yansıyabilir

Hürmüz Boğazı kaynaklı jeopolitik gerilim, Türkiye turizmi açısından doğrudan güvenlik algısından çok maliyet kanalı üzerinden kritik hale geliyor. Petrol fiyatlarında kalıcı yükseliş, havayolu şirketlerinin yakıt maliyetlerini artırabilir; bu da uçak bileti fiyatları, charter kapasitesi ve paket tur maliyetleri üzerinde baskı yaratabilir.

Bu zincirin en hassas halkası her şey dahil sisteminde görülüyor. Oteller oda fiyatını sezon öncesinde belirlerken gıda, enerji, personel ve finansman maliyetleri yıl içinde değişmeye devam ediyor. Petrol ve gıda maliyetlerinin birlikte yükseldiği senaryoda, doluluk oranı korunsa bile kârlılık aynı ölçüde korunamayabilir.

Bakan Ersoy’un kriz dönemlerindeki yönetim pratiği, sektör açısından önemli bir güven unsuru olarak görülüyor. Pandemi döneminden bu yana uygulanan tanıtım, pazar çeşitlendirme ve destek mekanizmaları, Türkiye’nin turizmde hızlı reaksiyon verebilen ülkeler arasında kalmasını sağladı. 2026 yazında aynı refleksin daha çok maliyet, kredi ve vergi başlıklarında test edilmesi bekleniyor.

Destek adımları sektörün nefes alanını genişletiyor

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in turizme yönelik destek açıklaması, sektörün yaz sezonuna finansman tamponuyla girmesi açısından önem taşıyor. Döviz kazandırıcı faaliyetler kapsamında turizm için destek ve kredi sağlanması, özellikle nakit akışı zayıflayan işletmelerin sezon öncesi hazırlıklarını tamamlamasında etkili olabilir.

Konaklama vergisinin yıl sonuna kadar %1 seviyesine indirilmesi de işletmelerin maliyet baskısını kısmen hafifleten adımlar arasında yer aldı. Bu düzenleme, özellikle fiyat indirimi yapmak zorunda kalan oteller için küçük ama doğrudan etkili bir marj desteği anlamına geliyor.

Göç İdaresi Başkanlığı ise ikamet izni harçlarına ilişkin tartışmaların ardından ücret değişikliği olmadığına dair açıklama yaptı. Turizm bölgelerinde yaşayan yabancı nüfus, konut, hizmet, perakende ve yeme-içme sektörü üzerinden yerel ekonomiye katkı sağladığı için bu başlık sahada yakından izleniyor.

Piyasa etkisi

Turizmde yaz sezonunun seyri, BİST tarafında havacılık, ulaştırma, konaklama, gıda, içecek ve perakende şirketleri üzerinden izlenecek. THYAO, havalimanı işletmeleri ve turizm bağlantılı hizmet şirketleri için yolcu trafiği, yakıt maliyetleri ve dış hat kapasitesi ana göstergeler olarak öne çıkıyor.

Makro tarafta ise turizm geliri, cari açık ve döviz likiditesi açısından kritik rolünü koruyor. Güçlü ziyaretçi sayısı Türkiye’nin döviz gelirlerini desteklerken, maliyetlerdeki artışın şirket kârlılıklarına ne kadar yansıyacağı ayrı bir baskı alanı oluşturuyor. Bu nedenle 2026 yazı, turizmde yalnızca hacim değil, gelir kalitesi ve marj yönetimi açısından da belirleyici olacak.

Projeksiyon setleri yaz sezonunda gelir kalitesi ve marj baskısını öne çıkarıyor.

ANALİZ:

Türkiye ekonomisi açısından turizm, 2026’da cari dengeyi destekleyen en kritik döviz kanallarından biri olmaya devam ediyor. İlk çeyrekte 9,9 milyar dolara yaklaşan gelir ve yıllıklandırılmış 65,6 milyar dolarlık tempo, sektörün makro denge içindeki önemini artırıyor.

Ancak bu yılın farkı, talep kadar maliyet kanalının da belirleyici hale gelmesi. Enerji fiyatları, uçak yakıtı, gıda maliyetleri, personel giderleri ve finansman maliyeti aynı anda yükseldiğinde, turizm gelirindeki artış şirket kârlarına bire bir yansımayabilir. Bu nedenle 2026 yaz sezonu, “kaç kişi geldi?” sorusundan çok “hangi maliyetle ve hangi marjla gelir yaratıldı?” sorusuna odaklanacak.

Sektörel karşılaştırma

Türkiye’nin rakip destinasyonlara göre en önemli avantajı, geniş otel kapasitesi, güçlü havayolu bağlantısı ve fiyat/performans algısı. Her şey dahil model, özellikle Avrupa’dan gelen aile tatili talebinde Türkiye’yi hâlâ güçlü tutuyor.

Buna karşılık aynı model, maliyet şoku dönemlerinde işletmelerin esnekliğini azaltıyor. Yunanistan, İspanya ve İtalya gibi pazarlarda fiyatlama daha parçalı ilerlerken, Türkiye’de paket fiyatın içinde gıda, içecek, enerji ve operasyon maliyetlerinin büyük bölümü otel tarafından üstleniliyor. Bu yapı, doluluğun güçlü kaldığı ancak maliyetin hızlı arttığı dönemlerde marjları baskılayabiliyor.

Senaryo analizi

Ana senaryo — %55 olasılık: Hürmüz ve Orta Doğu kaynaklı riskler sürer ancak seyahat talebinde sert kopuş yaşanmaz. Rezervasyonlar son dakikaya kayar, oteller doluluğu korumak için seçici kampanyalara yönelir. Gelir büyümesi devam eder fakat kâr marjları 2025’e göre daha sınırlı kalır.

Olumlu senaryo — %25 olasılık: Enerji fiyatlarında gevşeme olur, Avrupa pazarında son dakika talebi güçlenir ve uçuş arzı korunur. Bu tabloda oteller fiyat indirimini sınırlayabilir, kişi başı gelir artışı sezon performansını destekler.

Olumsuz senaryo — %20 olasılık: Petrol fiyatları yüksek kalır, uçuş maliyetleri artar ve ana pazarlarda tüketici tatil kararını erteler. Bu durumda bazı bölgelerde doluluk uğruna fiyat indirimi hızlanabilir; küçük ve orta ölçekli işletmelerde kredi, vergi ve nakit akışı desteği ihtiyacı artabilir.

Risk ve fırsat dengesi

Risk başlıkları izleniyor: petrol fiyatları, havayolu arzı, erken rezervasyon zayıflığı, Avrupa tüketici güveni, kur-maliyet makası ve paket tur fiyatlarında rekabet baskısı.

Fırsat başlıkları değerlendiriliyor: son dakika rezervasyonlarının toparlanması, Almanya ve Rusya pazarındaki talebin korunması, İngiltere pazarında uçuş kapasitesinin sürmesi, konaklama vergisi indiriminin maliyet baskısını azaltması ve kredi desteklerinin işletme sermayesi kanalını rahatlatması.

Kısa vadeli görünüm

1–3 aylık dönemde sektörün en kritik göstergesi rezervasyon akışı olacak. Mayıs ve haziran aylarında iptal oranları, uçuş kapasitesi ve paket tur fiyatları yakından izlenecek. Sezonun ilk bölümünde doluluk güçlü görünse bile fiyat indirimlerinin derinleşmesi kârlılık açısından uyarı sinyali verebilir.

Orta vadeli görünüm

6–12 aylık dönemde 2026 performansını ziyaretçi sayısından çok kişi başı harcama, ortalama oda fiyatı, doluluk-marj dengesi ve havayolu kapasitesi belirleyecek. Turizm gelirinin cari dengeye katkısı güçlü kalabilir; ancak maliyet şoku kalıcı hale gelirse sektör için desteklerin daha hedefli, bölgesel ve işletme ölçeğine göre ayrıştırılmış biçimde uygulanması gerekebilir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
65,6 milyar dolarlık turizm gelirinin kırılgan dengesi

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

İTO Başkanı’nın dikkat çektiği temel başlık, kur ile enflasyon arasındaki makas oldu. Avdagiç, yılın ilk çeyreğinde döviz kurunda yaklaşık %3 artış yaşanırken enflasyonun kümülatif %10 yükseldiğini belirtti. Bu tablo, ihracatçıların maliyet artışı ile kur geliri arasındaki dengenin bozulduğuna yönelik şikâyetlerini güçlendirdi.

Kur politikasına dönük revizyon talebi, yalnızca ihracatçıların rekabet gücü üzerinden okunmuyor. Ekonomi çevrelerinde tartışma, dezenflasyon programının hangi araçlarla sürdürüleceği ve programdan çıkış stratejisinin nasıl kurulacağı sorularına doğru genişliyor. Dünya yazarı Öner Günçavdı, kur revizyonunun özel sektöre kısa vadeli rahatlama sağlayabileceğini ancak programın başarısı için tek başına yeterli olmayacağını belirtti.

Beklenti yönetiminde çapa arayışı

TCMB, son Para Politikası Kurulu özetinde sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceğini bildirdi. Metinde politika faizine ilişkin adımların enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentiler dikkate alınarak belirleneceği kaydedildi.

Bu yaklaşım, para politikasının merkezinde beklenti yönetiminin bulunduğunu gösteriyor. Ancak iş dünyasının artan kur revizyonu talebi, beklentilerin yalnızca faiz ve kur dengesiyle değil, maliye politikası ve kamu harcama disipliniyle de desteklenmesi gerektiği yönündeki tartışmayı büyütüyor.

Ekonomi programının sürdürülebilirliği açısından en kritik başlık, kurun seviyesi kadar kur politikasından çıkışın ne zaman ve hangi çerçevede yapılacağı. Belirsizlik arttıkça şirketler fiyat, stok, yatırım ve ihracat kararlarında daha kısa vadeli davranma eğilimine giriyor. Bu durum, dezenflasyon programının beklenti kanalı üzerinden üreteceği etkinin zayıflamasına yol açabiliyor.

Piyasa etkisi

Piyasa tarafında kur revizyonu tartışması USD/TRY, ihracatçı şirket marjları ve enflasyon beklentileri üzerinden izleniyor. BİST 100 14.442,56 puanda, USD/TRY 45,185 seviyesinde bulunuyor. Kurda kontrollü seyir sürerken, iş dünyasının maliyet baskısı ve rekabet gücü şikâyetleri politika tartışmasının ana hattını oluşturuyor.

Projeksiyon setleri kur, mali disiplin ve beklenti çıpasının birlikte yönetilmesi gerektiğini gösteriyor.

ANALİZ:

Dezenflasyon programının başarısı, yalnızca kurun hangi hızla hareket ettiğine bağlı değil. Kur seviyesi ihracatçı rekabeti ve ithalat talebi açısından kritik olsa da enflasyon beklentilerinin kalıcı biçimde düşmesi için para politikası, maliye politikası ve iletişim çerçevesinin aynı yönde çalışması gerekiyor. Kamu harcamalarında yeterli disiplin sağlanmadan yapılacak kur gevşemesi, kısa vadede reel sektörü rahatlatabilir fakat enflasyon beklentilerini yeniden yukarı taşıma riski yaratır.

TCMB’nin metinlerinde beklenti kanalı açık biçimde merkezde duruyor. Beklentilerin kontrol edilebilmesi için ekonomi yönetiminin yalnızca yabancı yatırımcıya değil, içeride hanehalkına ve reel sektöre de şeffaf bir yol haritası sunması gerekiyor. Programın kur ayağına ilişkin çıkış stratejisi belirsiz kaldığında, şirketler enflasyon ve kur varsayımlarını daha yüksek risk primiyle kuruyor.

Sektörel karşılaştırma

Kur-enflasyon makasının en fazla hissedildiği alan ihracatçı sektörler. Tekstil, hazır giyim, mobilya, otomotiv yan sanayi ve makine gibi maliyet duyarlılığı yüksek alanlarda TL bazlı giderler artarken, kur gelirinin aynı hızda yükselmemesi marj baskısı yaratıyor. Buna karşın ithalat ağırlığı yüksek sektörlerde kontrollü kur, kısa vadede maliyetleri sınırlayan bir unsur olarak çalışıyor.

Hizmet sektöründe tablo daha farklı. Ücret, kira ve finansman maliyetlerindeki artış, kurdan bağımsız fiyatlama davranışlarını besliyor. Bu nedenle yalnızca kur ayarıyla hizmet enflasyonundaki katılığı kırmak mümkün değil; beklenti, gelir politikası ve mali disiplin aynı anda devreye girmeli.

Senaryo analizi

Ana senaryo (%50): Kur politikasında sınırlı ve kontrollü esneklik sağlanır, TCMB sıkı para politikası duruşunu korur. İhracatçıların marj baskısı kısmen azalır; enflasyon beklentilerinde belirgin iyileşme için mali disiplin ihtiyacı sürer.

Olumlu senaryo (%25): Kur, mali disiplin ve şeffaf iletişim birlikte yeniden kalibre edilir. Kamu harcamalarında tasarruf adımları güçlenir, programın güvenilirliği artar ve beklenti kanalı yeniden çalışır.

Olumsuz senaryo (%25): Kur revizyonu mali disiplin olmadan yapılır. Döviz talebi artar, fiyatlama davranışları bozulur ve dezenflasyon programı ikinci tur enflasyon riskiyle karşılaşır.

Risk ve fırsat dengesi

Risk başlıkları: Kur geçişkenliği izleniyor; kamu harcama disiplini değerlendiriliyor; ihracatçı marjlarında daralma takip ediliyor; ücretlerin beklenen enflasyona çapalanmasının alım gücü üzerindeki etkisi izleniyor.

Fırsat başlıkları: Programın şeffaf takvimle güncellenmesi 1–3 aylık vadede güven kanalını güçlendirebilir. Kamu tasarrufu ve mali disiplinin görünür hale gelmesi 6–12 aylık vadede enflasyon beklentilerinde kalıcı iyileşme sağlayabilir.

Kısa vadeli ve orta vadeli görünüm

1–3 aylık kısa vadede iş dünyasından gelen kur revizyonu taleplerinin ekonomi yönetimi tarafından nasıl karşılanacağı belirleyici olacak. TCMB’nin sıkı duruşu korunurken, ihracat ve ithalat rejiminde yapılabilecek ince ayarlar reel sektörün ana gündemi olacak.

6–12 aylık orta vadede programın başarısı, kur politikasından çıkış stratejisinin netleşmesine ve mali disiplinin yeniden güvenilir çapa haline gelmesine bağlı olacak. Beklenti yönetimi güçlenirse dezenflasyonun maliyeti azalır; belirsizlik sürerse kur, ücret ve fiyatlama davranışlarında yeni baskılar oluşabilir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Kur ayarı tartışması mali disiplin ihtiyacını büyütüyor

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

ABD-İran hattındaki gelişmeler, altının yönünü şekillendiren ana faktörlerden biri haline geldi. Artan tansiyon, enerji fiyatları ve enflasyon beklentilerini yukarı çekerken, bu durum merkez bankalarının faiz indirimi alanını daraltıyor. Faiz getirisi olmayan altın, bu ortamda göreli cazibesini kısmen kaybediyor.

Şubat sonrası kayıp %14’e ulaştı

Şubat ayı sonunda başlayan jeopolitik gerilimden bu yana altın fiyatlarında yaklaşık %14’lük bir gerileme yaşandı. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki riskler ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel enflasyon beklentilerini yukarı çekerek faiz indirimlerinin ötelenmesine neden oldu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yürütülen müzakerelere ilişkin memnuniyetsiz açıklamaları, piyasalarda belirsizliği artırdı. Öte yandan İran’ın diplomatik kanallar üzerinden yeni teklif sunduğuna yönelik haber akışı, risk iştahında sınırlı iyimserlik yaratıyor.

Talep tarafı desteği sürüyor

Kısa vadeli baskılara rağmen altın için uzun vadeli destek unsurları korunuyor. Merkez bankalarının rezerv artırma eğilimi ve özellikle Asya kaynaklı fiziki talep, fiyatların tamamen aşağı yönlü kırılmasını sınırlayan faktörler arasında yer alıyor.

Haftalık kapanışta spot altın yaklaşık 4.614 dolar seviyesinde işlem görürken sınırlı düşüş kaydetti. Gümüşte yükseliş eğilimi sürerken diğer değerli metallerde karışık bir görünüm izlendi.

Piyasa etkisi

Altın fiyatlarındaki zayıf seyir, küresel risk iştahı ve dolar endeksi ile yüksek korelasyonunu koruyor. Faiz beklentilerindeki değişim, değerli metalin kısa vadeli yönünü belirleyen ana değişken olmaya devam ediyor. Jeopolitik riskler ise yönü değil, oynaklığı artıran unsur olarak öne çıkıyor.

Rasyolar altının faiz duyarlılığının kısa vadede ağır bastığını gösteriyor.

ANALİZ:

Altın fiyatlarının 2026 görünümünde iki ana değişken öne çıkıyor: jeopolitik riskler ve küresel faiz patikası. Normal koşullarda artan jeopolitik riskler altın fiyatlarını yukarı taşır; ancak mevcut tabloda enflasyon beklentilerinin yükselmesi nedeniyle faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesi bu etkiyi tersine çeviriyor. Bu durum, klasik “güvenli liman” dinamiğinin kısa vadede zayıfladığını gösteriyor.

Sektörel karşılaştırma

Altın ile ABD tahvil faizleri arasındaki ters korelasyon yeniden güç kazanmış durumda. Aynı dönemde gümüşün daha iyi performans göstermesi, sanayi talebinin göreli gücüne işaret ediyor. Enerji fiyatlarındaki artış ise altın için dolaylı negatif bir unsur olarak çalışıyor.

Senaryo analizi

Ana senaryo (%50): Faiz indirimi beklentileri zayıf kalır, altın yatay-aşağı bantta hareket eder.

Olumlu senaryo (%25): Jeopolitik riskler azalır, dolar zayıflar ve altın yeniden yükselişe geçer.

Olumsuz senaryo (%25): Enflasyon yüksek kalır, faizler uzun süre yüksek seyreder ve altın baskı altında kalır.

Risk ve fırsat dengesi

Riskler: Güçlü dolar izleniyor; faiz indirimi beklentileri öteleniyor; enflasyon baskısı sürüyor.

Fırsatlar: Merkez bankası alımları devam ediyor; fiziki talep güçlü kalıyor; jeopolitik gevşeme potansiyeli bulunuyor.

Kısa vadeli ve orta vadeli görünüm

Kısa vadede (1–3 ay) altının yönü ABD tahvil faizleri ve dolar endeksine bağlı kalacak. Jeopolitik gelişmeler oynaklığı artıracak.

Orta vadede (6–12 ay) faiz indirimi döngüsünün başlaması halinde altın fiyatlarında yeniden yukarı yönlü trend oluşabilir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Altında faiz baskısı jeopolitiğin önüne geçti

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Fuar kapsamında kara, hava, deniz, uzay ve siber güvenlik alanlarında geliştirilen 300’ün üzerinde yeni ürün tanıtılacak. Ayrıca organizasyon süresince 164 imza töreni gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu yönüyle SAHA 2026, yalnızca bir sergi değil, aynı zamanda uluslararası iş birliklerinin şekillendiği bir platform olarak öne çıkıyor.

Yeni nesil sistemler vitrine çıkacak

Fuarda Türk savunma sanayisinin geliştirdiği ileri teknoloji platformlar ilk kez geniş kapsamlı şekilde sergilenecek. Baykar tarafından geliştirilen Mızrak akıllı dolanan mühimmatın ilk tanıtımı yapılacak. ASELSAN, Mavi Vatan konsepti kapsamında yeni vurucu güç sistemlerini sergileyecek.

ROKETSAN ve FNSS iş birliğiyle geliştirilen ALKA-Kaplan hibrit yönlendirilmiş enerji silah sistemi de yeni kabiliyetleriyle fuarda yer alacak. Çelik Kubbe konseptine ilişkin yeni nesil hava savunma yeteneklerinin de kamuoyuna sunulması planlanıyor.

Katılımcılar sistemleri test edecek

SAHA 2026, bu yıl deneyim odaklı yeni bir konsepti de hayata geçiriyor. Katılımcılar FPV drone, insansız kara araçları (UGV) ve rover sistemleri üzerinden gerçekleştirilecek mücadelelerde teknolojileri doğrudan test edebilecek.

Deniz ve açık alan sergi bölümleri de yeniden tasarlanarak tam ölçekli platformların canlı gösterimlerine uygun hale getirildi. Bu yaklaşım, savunma teknolojilerinin sadece sergilenmesini değil, gerçek operasyon senaryoları içinde deneyimlenmesini mümkün kılıyor.

Piyasa etkisi

Savunma sanayi fuarları, doğrudan kısa vadeli piyasa fiyatlaması yaratmasa da orta vadede ihracat potansiyeli, sipariş akışı ve uluslararası iş birlikleri üzerinden sektörel değerlemeleri etkileyebiliyor. Türkiye’nin savunma sanayi ihracatında son yıllarda yakaladığı ivme dikkate alındığında, SAHA 2026’nın yeni sözleşmeler ve ortaklıklar açısından kritik bir eşik oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Küresel talep dinamikleri savunma ihracatında yukarı yönlü potansiyeli destekliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Kara’nın analizine göre, 2026 itibarıyla asgari ücret açlık sınırının yaklaşık %20 altında bulunuyor. Bu oran, çalışanların temel gıda ihtiyaçlarını karşılamada dahi zorlandığına işaret ederken, 1 Mayıs’ın sembolik anlamını ekonomik gerçeklikle yeniden gündeme taşıyor.

Paylaşılan grafiklerde en dikkat çekici unsur, alım gücündeki gerilemenin tarihsel karşılaştırması oldu. 2017–2021 döneminde daha dengeli bir seyir izleyen asgari ücret/açlık sınırı oranı, 2022’de yaşanan enflasyon şokuyla sert şekilde düşmüştü. Son veriler, bu düşüşün 2026’da yeniden benzer seviyelere indiğini gösteriyor.

2022 seviyesinin de gerisine işaret

Kara’nın değerlendirmesine göre asgari ücretin açlık sınırına oranı 2022’de yaklaşık 0,8 seviyesine kadar gerilemişti. 2026 itibarıyla bu seviyeye yeniden inilmesi, yapılan ücret artışlarının enflasyon karşısında eridiğini ortaya koyuyor.

Yıl başında yapılan maaş artışlarına rağmen, yüksek enflasyon ortamı reel gelirlerde kalıcı iyileşme sağlanmasını zorlaştırıyor. Bu tablo, ücret artışlarının nominal olarak yüksek görünmesine rağmen satın alma gücüne yansımadığını gösteriyor.

Bu senaryo gerçekleşirse, en düşük emekli maaşında dikkat çekici bir artış gündeme gelecek. Halihazırda yaklaşık 20 bin TL seviyesinde bulunan en düşük emekli aylığının, %18,24’lük artışla 23 bin 648 TL’ye yükselebileceği hesaplanıyor. Maaş skalasında yukarı yönlü benzer artışlar diğer gelir gruplarına da yansıyor.

25 bin TL maaş alan bir emeklinin gelirinin yaklaşık 29 bin 560 TL’ye, 30 bin TL alan bir emeklinin maaşının ise 35 bin 472 TL seviyesine çıkabileceği ifade ediliyor. Hesaplamalarda enflasyondaki her 1 puanlık sapmanın, 20 bin TL maaşta yaklaşık 200 TL’lik fark yarattığına dikkat çekiliyor.

Memur ve memur emeklisi için ayrı hesaplama

Memur ve memur emeklileri için zam oranı, enflasyon farkı ile toplu sözleşme artışının birleşimiyle belirleniyor. Aynı %18,24’lük enflasyon senaryosunda bu kesim için yaklaşık %13,98’lik bir zam oranı oluşabileceği öngörülüyor.

Bu çerçevede en düşük memur emeklisi maaşının 27 bin 772 TL’den 31 bin 654 TL’ye çıkması bekleniyor. Aktif çalışan memurlar tarafında ise 58 bin 305 TL maaş alan bekar bir memurun gelirinin 66 bin 456 TL’ye, 61 bin 890 TL alan evli bir memurun maaşının ise 70 bin 542 TL’ye ulaşabileceği hesaplanıyor.

Enflasyon verisi belirleyici olacak

Temmuz zammının kesinleşmesi için Nisan, Mayıs ve Haziran ayı enflasyon verilerinin açıklanması gerekiyor. Bu üç aylık dönemde gerçekleşecek fiyat artışları, nihai zam oranını doğrudan belirleyecek.

Mevcut projeksiyonlar, maaş artışlarının güçlü olacağına işaret etse de nihai tablo TÜİK tarafından açıklanacak resmi enflasyon verileriyle netleşecek.

Aylık bazda en yüksek fiyat artışı %11,09 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti. Bu kalemi %8,80 ile konut, %6,49 ile haberleşme izledi. Giyim grubundaki sert artışta sezon geçişi ve yeni koleksiyon etkisinin belirleyici olduğu değerlendiriliyor.

Gıda ve alkolsüz içeceklerde %2,57, ev eşyasında %2,36 artış görüldü. Sağlık harcamaları %1,83, çeşitli mal ve hizmetler %1,80, lokanta ve oteller %1,58 oranında yükseldi. Daha sınırlı artışlar ise alkollü içecekler ve tütün (%0,87), ulaştırma (%0,48) ve eğitim (%0,03) gruplarında kaydedildi.

İstanbul verisi ile TÜFE sinyali

İTO verileri, resmi TÜİK enflasyonu için öncü gösterge niteliği taşıyor. Özellikle hizmet gruplarında devam eden fiyat artışları, çekirdek enflasyon dinamiklerinin canlı kaldığını gösteriyor. Konut ve haberleşme kalemlerindeki yükseliş, maliyet yönlü baskıların sürdüğüne işaret ediyor.

Yıllık bazda perakende fiyat artışının %36,83 seviyesinde bulunması, dezenflasyon sürecinin kademeli ilerlediğini ancak fiyat katılığının tam olarak kırılmadığını ortaya koyuyor.

Söz konusu uygulama, ihracatçı ve döviz geliri elde eden firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini belirlenen oranlarda TL’ye çevirmesi halinde Merkez Bankası tarafından sağlanan destekleri kapsıyor. Bu çerçevede firmalar, kur farkı ve ilave teşvik mekanizmalarından yararlanabiliyor.

TCMB’nin son dönemde attığı adımlar, finansal sistemde TL ağırlığını artırmayı ve döviz talebini dengelemeyi hedefliyor. Politika seti içinde yer alan bu tür teşvikler, özellikle kur oynaklığının yüksek olduğu dönemlerde şirket bilançoları üzerinde belirleyici rol oynuyor.

Politika setinde süreklilik sinyali

Düzenlemenin süresinin uzatılması, TCMB’nin “liraleşme stratejisi” kapsamında mevcut araç setini koruduğunu gösteriyor. 2025’te başlatılan ve 2026 boyunca devam eden uygulamalar, dövizden TL’ye geçişi teşvik eden makro ihtiyati çerçevenin önemli bir parçası olarak konumlanıyor.

Uygulamanın devamı, özellikle ihracatçı firmaların nakit akışı yönetimi ve bilanço kompozisyonu açısından önem taşıyor. TL’ye dönüşüm oranlarının korunması, bankacılık sistemi üzerinden sağlanan likidite akışını da doğrudan etkiliyor.

Piyasa etkisi

Kararın kısa vadede USD/TRY üzerinde tek başına belirleyici bir yön oluşturması beklenmiyor; ancak TL likiditesini artırıcı etkisi nedeniyle kur üzerindeki yukarı yönlü baskıyı sınırlayıcı bir unsur olarak değerlendiriliyor. BİST tarafında ise ihracatçı şirketler açısından kur geliri dinamikleri üzerinden sınırlı etki gözlemlenebilir.

Politika sürekliliği, özellikle yabancı yatırımcı algısında öngörülebilirlik başlığı altında izleniyor.

Projeksiyon setleri liralaşma eğiliminin kontrollü süreceğine işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Mektupta, 28 Şubat 2026’da başlayan düşmanlıkların sona erdiği, 7 Nisan’dan bu yana ABD güçleri ile İran arasında ateş teatisi yaşanmadığı belirtildi. Trump yönetimi bu gerekçeyle Savaş Yetkileri Kararı kapsamındaki 60 günlük sürenin artık Kongre’den yeni bir yetki alınmasını gerektirmediğini savunuyor.

Beyaz Saray’ın pozisyonu, ABD askeri varlığının tamamen çekildiği anlamına gelmiyor. ABD medyasına yansıyan bilgilere göre ABD Donanması, İran petrol tankerlerinin denize açılmasını engellemeye dönük ablukayı sürdürüyor. Demokratlar ise bu durumu çatışmanın fiilen devam ettiğine kanıt olarak görüyor.

Trump, Beyaz Saray’dan Florida’ya hareketi öncesinde İran’la görüşmelerden memnun olmadığını söyledi. İran’ın arabulucular üzerinden ABD’ye yeni bir müzakere teklifi sunduğu, Trump’ın ise bu öneriye olumsuz yaklaştığı bildirildi.

60 günlük sınır tartışması

ABD’de 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı, Kongre onayı olmadan başlatılan askeri angajmanlarda başkana 60 günlük sınır koyuyor. Düzenlemeye göre başkan, bu süre sonunda Kongre savaş ilan etmedikçe, özel yetki vermedikçe veya süreyi yasayla uzatmadıkça ABD silahlı kuvvetlerinin kullanımını sonlandırmak zorunda. Aynı düzenleme, çekilme güvenliği için en fazla 30 günlük ek süreye izin veriyor.

Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Senato’daki açıklamaları da yönetimin savunma hattını güçlendirmeye dönüktü. Hegseth, ateşkesin 60 günlük süreyi durdurduğu görüşünü dile getirdi; Senatör Tim Kaine ise bu yorumun yasayla uyumlu olmadığını savundu.

Mektubun dili, Beyaz Saray’ın çatışmanın bittiğini savunurken İran kaynaklı tehdidin sürdüğünü kabul ettiğini gösteriyor. Trump, İran’ın ABD ve ABD Silahlı Kuvvetleri için “önemli” tehdit oluşturmaya devam ettiğini belirterek Pentagon’un bölgedeki kuvvet konuşlanmasını gerektiğinde güncelleyeceğini kayda geçirdi.

Piyasa etkisi

Jeopolitik belirsizlik, doğrudan BİST veya USD/TRY için tek başına belirleyici bir fiyatlama nedeni olarak okunmuyor; ancak enerji fiyatları ve küresel risk iştahı üzerinden izleniyor. Brent petrolün 2 Mayıs 2026 sabahı kaynaklara göre 107,61–108,17 dolar bandında bulunması, İran başlığının enerji piyasası açısından hâlâ yüksek hassasiyet taşıdığını gösteriyor. Aynı veri setinde BİST 100 14.443 puan, USD/TRY ise 45,18 seviyesinde izleniyor.

Küresel hassasiyet rasyonalizasyonu stratejik risk eşiğini yukarı taşıyor.

ANALİZ:

ABD’nin İran dosyasında “savaş bitti” argümanı yalnızca anayasal bir tartışma değil; enerji güvenliği, deniz ticareti, savunma harcamaları ve küresel enflasyon beklentileriyle bağlantılı bir risk başlığı. Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri ve ticari belirsizlik, petrol arzına ilişkin algıyı diri tutuyor. Brent’in yaklaşık 108 dolar seviyesinde kalması, piyasaların çatışmasızlık iddiasını tam bir normalleşme sinyali olarak okumadığını gösteriyor.

ABD tarafında tartışmanın merkezinde yürütme erkinin savaş başlatma alanı ile Kongre’nin yetki denetimi var. Beyaz Saray’ın ateşkesi “süreyi durduran” unsur olarak konumlandırması, ileride benzer operasyonlarda emsal tartışması yaratabilir. Bu nedenle dosya, İran’dan çok ABD kurumları arasındaki güç dengesi üzerinden de izleniyor.

Sektörel ve küresel karşılaştırma

Enerji piyasası açısından İran başlığı, arz kesintisi gerçekleşmese bile sigorta maliyetleri, navlun ve rota güvenliği üzerinden etki üretebilir. ABD Donanması’nın abluka pozisyonunu sürdürdüğüne ilişkin haber akışı, “çatışma yok” anlatısı ile “askeri baskı sürüyor” görüntüsü arasında ayrışma yaratıyor. Bu ayrışma, petrol piyasasında jeopolitik risk priminin tamamen çözülmesini zorlaştırıyor.

Türkiye piyasaları açısından doğrudan bağlantı enerji ithalat faturası ve risk primi kanalıdır. Brent’in yüksek kalması cari denge ve enflasyon beklentileri üzerinde baskı üretebilir; ancak tek haber akışıyla BİST veya kur için kesin yön çıkarımı yapmak sağlıklı değildir. Bu nedenle izleme seti petrol, ABD tahvil faizi, dolar endeksi ve bölgesel haber akışıyla birlikte okunmalıdır.

Senaryo analizi

Ana senaryo (%50): Ateşkes korunur, ABD bölgedeki askeri varlığını caydırıcılık gerekçesiyle sürdürür. Bu tabloda Kongre tartışması devam eder; enerji piyasası yüksek ama kontrollü risk primiyle hareket eder.

Olumlu senaryo (%25): İran ve ABD arasında arabulucular üzerinden yeni müzakere zemini oluşur, deniz taşımacılığı üzerindeki baskı azalır. Bu durumda Brent üzerindeki jeopolitik prim kademeli gevşeyebilir ve gelişen piyasalarda risk algısı toparlanabilir.

Olumsuz senaryo (%25): ABD yeni saldırı seçeneğini masada tutar veya bölgede vekil güçler üzerinden yeni çatışma yaşanır. Bu senaryoda 60 günlük savaş yetkisi tartışması yeniden başlar; petrol, güvenli liman talebi ve dolar likiditesi kanalıyla küresel piyasa baskısı artabilir.

Risk ve fırsat dengesi

Risk başlıkları: ABD askerlerinin bölgede kalması izleniyor; Hürmüz ve petrol taşımacılığı üzerindeki baskı değerlendiriliyor; Kongre-yürütme geriliminin iç politikaya taşınması izleniyor; yeni saldırı planlarının masada tutulması bölgesel tansiyon açısından değerlendiriliyor.

Fırsat başlıkları: Ateşkesin kalıcı diplomatik çerçeveye dönüşmesi 1–3 aylık dönemde enerji risk primini azaltabilir. Deniz taşımacılığındaki normalleşme 6–12 aylık vadede petrol ve navlun kanalıyla küresel enflasyon beklentilerine destek verebilir.

Kısa vadeli ve orta vadeli görünüm

1–3 aylık kısa vadede kritik gösterge, Trump yönetiminin Kongre’den yeni yetki almadan askeri varlığı hangi kapsamda sürdüreceği olacak. Ateşkesin hukuki süreyi durdurup durdurmadığına dair tartışma, yeni bir çatışma yaşanması halinde daha sert bir anayasal krize dönüşebilir.

6–12 aylık orta vadede dosyanın belirleyici unsuru İran’ın nükleer programı, enerji ihracatı ve ABD’nin bölgesel caydırıcılık stratejisi olacak. Askeri baskı diplomatik anlaşmaya evrilirse piyasa etkisi sınırlanır; abluka ve tehdit dili sürerse petrol ve risk primi kanalı açık kalır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
İran mektubu ABD savaş yetkisi sınırını yeniden açtı

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu sayfası incelenebilir.

LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Ticaret hacminde yeni hedef ve stratejik ortaklık

Osman Yeşilyurt ve ICC Birleşik Krallık Genel Sekreteri Chris Southworth arasındaki görüşmenin odak noktasını, iki ülke arasındaki mevcut ticaret hacminin 2026 yılı hedefleri doğrultusunda yukarı yönlü revize edilmesi oluşturdu. Görüşmede, özellikle teknoloji transferi ve sürdürülebilir tedarik zincirleri konularında Türkiye’nin üretim kapasitesinin İngiliz sermayesi için sunduğu fırsatlar vurgulandı.

ICC’nin küresel ticaret standartlarını belirleme gücünün, Türk ihracatçısı için dijital ticaret kanallarını genişletme potansiyeli taşıdığı ifade edildi. Yeşilyurt, Türk şirketlerinin İngiltere pazarındaki varlığını artırmak adına Londra merkezli finansal enstrümanlara erişimin kritik önemde olduğunu belirtti.

Yatırım fırsatları ve dijitalleşme vizyonu

Görüşmede Birleşik Krallık menşeli yatırımların Türkiye’deki yenilenebilir enerji ve altyapı projelerine kanalize edilmesi süreci değerlendirildi. Chris Southworth, dijital ticaretin yaygınlaşması ve küresel standartların uygulanması noktasında Türkiye’nin bölgedeki kilit rolüne dikkat çekti. İki ülke arasındaki ticaretin dijitalleşmesiyle bürokratik engellerin minimize edilmesi ve işlem maliyetlerinin düşürülmesi hedefleniyor.

Toplam işlem dağılımı incelendiğinde, satış tarafında daha yüksek hacimli ve yaygın bir çıkış gözlenirken, alım tarafının daha seçici ve odaklı olduğu dikkat çekiyor. Bu yapı, kısa vadeli pozisyon ayarlaması ve sektör rotasyonu ihtimalini güçlendiriyor.

BOFA’nın en çok sattığı hisseler

BOFA’nın en çok aldığı hisseler

Sektörel ayrışma sinyali

Satış listesinde TUPRS, FROTO, SASA gibi sanayi ve enerji ağırlıklı hisselerin bulunması, bu segmentte kâr realizasyonu veya pozisyon azaltımı ihtimalini öne çıkarıyor. Buna karşılık BIMAS, EREGL ve SISE gibi hisselerde yoğun alım, daha defansif ve küresel emtia bağlantılı şirketlere yönelimi işaret ediyor.

Bankacılık tarafında ise çift yönlü hareket dikkat çekiyor. GARAN’da satış görülürken, ISCTR’de güçlü alım yapılması, banka bazlı ayrışmanın devam ettiğini gösteriyor.

Kurum işlemleri dağılımı kısa vadeli yön arayışına işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Ancak ortaya çıkan sonuç, süre ile çıktı arasındaki ilişkinin zayıfladığını gösteriyor. 2025 OECD verimlilik sıralamasında Türkiye’nin alt sıralardaki konumunu koruması, uzun çalışma saatlerinin üretkenliğe dönüşmediğini ortaya koyuyor. Üretim tarafında da benzer bir tablo gözlenirken, katma değer üretimi sınırlı kalıyor.

Verimlilik neden artmıyor

Uzun çalışma saatleri, teoride üretimi artırması beklenen bir unsur olsa da pratikte ters etki yaratıyor. Düşük ücret seviyeleri, çalışanların birden fazla işte çalışmasına veya verimlilikten ziyade süreyi artırmaya odaklanmasına yol açıyor.

Bu yapı, insan sermayesinin gelişimini de sınırlandırıyor. Çalışanların kendini geliştirme, uzmanlaşma ve yüksek katma değerli alanlara yönelme kapasitesi zayıflıyor. Böylece ekonomi, düşük verimlilik-düşük ücret sarmalına sıkışıyor.

Küresel örnekler ne söylüyor

İrlanda, Lüksemburg ve Norveç gibi ülkelerde verimlilik artışı; yüksek teknoloji, finans ve enerji sektörlerinde yoğunlaşan yatırımlarla destekleniyor. Bu ülkelerde çalışma süresi değil, saat başına üretilen değer belirleyici faktör haline geliyor.

Singapur, İsviçre, Danimarka ve Belçika gibi ekonomilerde ise yüksek eğitim seviyesi ve uzmanlaşma, verimliliği yukarı taşıyor. Bu ülkelerde haftalık çalışma süreleri Türkiye’ye kıyasla daha düşük olmasına rağmen, çalışan başına üretim ve gelir çok daha yüksek seviyede bulunuyor.

Çalışma dengesi kritik eşik

Gelişmiş ekonomilerde kamu-özel sektör dengesi, ücret politikası ve sosyal imkanlar birlikte ele alınıyor. Daha kısa çalışma saatleri, daha yüksek motivasyon ve uzmanlaşma ile destekleniyor. Bu model, saat başına verimliliği maksimize eden bir yapı oluşturuyor.

Türkiye’de ise çalışma süresi ile verimlilik arasındaki bağın kopması, yapısal bir sorun olarak öne çıkıyor. Bu durum yalnızca bireysel refahı değil, şirketlerin rekabet gücünü ve ülkenin küresel konumunu da doğrudan etkiliyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 27 Nisan’da verdiği brifing, paketin yalnızca indirim değil, yatırım yeri seçimini etkileyen uzun vadeli bir rekabet hamlesi olarak tasarlandığını gösterdi. Şimşek, vergi mimarisinde “küresel ölçekte en üst lig” hedefini belirtirken, ihracatçıya dönük indirimlerin üretim ve yabancı yatırım kanalıyla büyümeyi destekleyeceğini ifade etti.

Kurumlar vergisinde yeni eşik

Mevcut yapıda genel kurumlar vergisi oranı %25 düzeyinde kalırken, ihracatçı şirketler için oran %14’e, imalatçı ihracatçılar için %9’a çekiliyor. Bu fark, özellikle düşük marjla çalışan sanayi ihracatçılarında vergi sonrası kârlılığı artırabilecek doğrudan bir kaldıraç etkisi yaratıyor.

Hizmet ihracatı tarafında da teknoloji, yazılım, mobil oyun, mühendislik, mimarlık, tasarım, sağlık turizmi ve eğitim gibi alanlarda vergi avantajı genişletiliyor. Vergi düzenlemesi kapsamında hizmet ihracatına ilişkin kazanç indiriminin %100’e çıkarılması, bu gelirlerin kurumlar vergisi matrahından tamamen düşülmesini sağlayacak.

İstanbul Finans Merkezi yeni rol alıyor

Paketin ikinci ayağı İstanbul Finans Merkezi üzerinden transit ticaret ve bölgesel yönetim merkezi hedefini büyütüyor. İFM’de yerleşik şirketlerin transit ticaret kazançlarında mevcut %50 kurumlar vergisi istisnasının %100’e çıkarılması planlanıyor; İFM dışında faaliyet gösterenler için ise %95 istisna öngörülüyor.

Bu düzenleme, Türkiye’yi yalnızca üretim üssü değil, aynı zamanda ticaret akışlarının, bölgesel yönetim merkezlerinin ve hizmet gelirlerinin toplandığı bir merkez haline getirmeyi hedefliyor. 2027 ve sonrası için kritik ayrım, vergi avantajının kalıcı yatırım kararına dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.

Kurumlar vergisi indirimi projeksiyonları rekabet üstünlüğüne işaret ediyor.

ANALİZ:

Türkiye’nin yeni vergi paketi, 2026’da dezenflasyon, TL’de istikrar arayışı ve dış finansman ihtiyacıyla aynı döneme denk geliyor. Vergi indirimi tek başına yatırım getirmez; ancak öngörülebilir kur, makul finansman maliyeti ve hızlı izin mekanizmasıyla birleşirse 2027’den itibaren doğrudan yatırım kararlarında güçlü bir filtreye dönüşebilir.

İmalatçı ihracatçı için %9 kurumlar vergisi, net kârın daha büyük bölümünün şirket içinde kalmasını sağlar. Bu kaynak, kapasite artışı, makine yatırımı, işletme sermayesi ve fiyat rekabeti için kullanılabilir. En belirleyici unsur, şirketlerin bu avantajı kısa vadeli bilanço rahatlaması yerine verimlilik yatırımlarına yönlendirip yönlendirmeyeceği olacak.

Sektörel karşılaştırma

Vergi indiriminin en yüksek etkisi otomotiv yan sanayi, makine, tekstil, elektrikli ekipman, kimya ve savunma sanayi gibi ihracat yoğun sektörlerde görülebilir. Hizmet ihracatında ise yazılım, oyun, mühendislik ve sağlık turizmi şirketleri sıfıra yaklaşan efektif vergi yüküyle küresel fiyat tekliflerinde daha esnek hale gelebilir.

Türkiye’nin ayrışma noktası yalnızca düşük vergi değil. Avrupa pazarına yakınlık, gümrük birliği altyapısı, nitelikli sanayi tedarik zinciri ve hizmet ihracatı kapasitesi birlikte değerlendirildiğinde, %9 oranı yatırım komitesi kararlarında Türkiye lehine ek puan yaratabilir.

Senaryo analizi

Ana senaryo (%55): Vergi indirimi 2027’de ihracatçı sektörlerde kârlılığı artırır; yatırım kararları kademeli hızlanır. Etki en çok üretici ihracatçılar ve hizmet ihracatçılarında görülür.

Olumlu senaryo (%25): TL’de oynaklık azalır, bürokratik izinler hızlanır ve İFM istisnaları küresel şirket merkezlerini çeker. Bu durumda Türkiye, bölgesel üretim ve hizmet merkezi olarak daha görünür hale gelir.

Olumsuz senaryo (%20): Küresel talep zayıflar, finansman maliyeti yüksek kalır ve düzenlemenin uygulama detayları belirsizleşir. Vergi avantajı yatırım kararına değil, yalnızca kısa vadeli nakit akışına yansır.

Risk ve fırsat dengesi

Risk tarafında uygulama mevzuatının netleşme hızı, küresel ticaret hacmi, kur oynaklığı ve finansmana erişim izleniyor. Fırsat tarafında ise 2027’den itibaren ihracatçı şirketlerde özkaynak güçlenmesi, hizmet ihracatında ölçek artışı ve İFM üzerinden transit ticaret gelirlerinde büyüme potansiyeli öne çıkıyor.

Kısa ve orta vadeli görünüm

1–3 ayda piyasa, düzenlemenin kanunlaşma takvimini, kapsamını ve şirket bazlı etkisini takip edecek. BİST’te ihracat geliri yüksek sanayi şirketleri ile yazılım ve hizmet ihracatı odaklı firmalar daha yakından izlenebilir.

6–12 ayda asıl test yatırım kararlarında başlayacak. Vergi oranı avantajı, yeni fabrika, bölgesel merkez, yazılım ihracatı ve transit ticaret organizasyonlarına dönüşürse paket 2027 büyüme kompozisyonunda kalıcı etki yaratabilir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Vergi avantajından yatırım kaldıraç etkisine

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır.
Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Söz konusu artış, yalnızca aylık bazda değil yıllık karşılaştırmada da dikkat çekici bir bozulmaya işaret etti. Açık, geçen yılın aynı ayına göre %56 büyürken, ihracatın ithalatı karşılama oranı %76,5’ten %66,1’e geriledi. Bu oran, dış ticaret dengesinde yapısal kırılganlığın yeniden belirginleştiğini gösterdi.

Mart ayındaki bozulmanın temelinde enerji fiyatları ve küresel talep şoku yer aldı. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla petrol fiyatlarının hızla yükselmesi, Türkiye’nin enerji ithalat faturasını artırırken, dış pazarlardaki daralma ihracatı baskıladı.

Sanayi ihracatı geriledi

Toplam ihracatın %93,7’sini oluşturan imalat sanayii ihracatı mart ayında %6,8 düşerek 20,5 milyar dolara geriledi. Bu düşüş, genel ihracat performansındaki zayıflamanın ana belirleyicisi oldu. Tarım ihracatı da %3,7 azalırken, madencilik sektörü sınırlı artış gösterdi.

Yüksek teknoloji ürünlerinin toplam ihracat içindeki payının %3,5 seviyesinde kalması, katma değer sorununun devam ettiğine işaret etti. Buna karşılık ithalatta yüksek teknoloji ürünlerinin payının %12,1 olması, dış ticaret yapısındaki dengesizliği derinleştirdi.

Enerji ve altın dışı açıkta sert artış

Enerji ve altın hariç tutulduğunda dış ticaret açığındaki bozulma daha da belirgin hale geldi. Bu kalemlerde açık %228,9 artışla 5,4 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde ihracat %5,5 düşerken ithalat %11,2 arttı.

Enerji tarafında ise aylık net ithalat 5,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu durum, enerji fiyatlarındaki artışın dış ticaret dengesi üzerindeki doğrudan etkisini ortaya koydu.

İthalatta Çin, ihracatta Almanya öne çıktı

Mart ayında ihracatta ilk sırayı 1,85 milyar dolarla Almanya alırken, ithalatta 4,1 milyar dolarla Çin liderliğini sürdürdü. İlk beş ülke, ihracatın %30,3’ünü, ithalatın ise %39,5’ini oluşturdu.

Kararın zamanlaması dikkat çekiyor. Küresel ölçekte artan enflasyon ve enerji maliyetleri, turizm işletmelerinin operasyonel giderlerini yukarı çekerken, vergi indirimi sektöre sınırlı da olsa bir maliyet avantajı sağlıyor. Bu avantajın nihai tüketici fiyatlarına ne ölçüde yansıtılacağı ise işletme bazlı stratejilere bağlı olacak.

Türkiye’nin turizmde rekabet ettiği Akdeniz çanağındaki ülkelerle fiyat kıyaslaması da bu kararın önemini artırıyor. Özellikle erken rezervasyon ve paket tur fiyatlarında küçük oranlı vergi değişimleri dahi talep yönünü etkileyebiliyor.

Turizmde rekabet dengesi yeniden şekilleniyor

Konaklama vergisi indirimi, doğrudan fiyatlara yansıtıldığı durumda Türkiye’nin uluslararası turizm pazarında rekabet gücünü artırabilir. Özellikle Avrupa kaynaklı turist talebinde fiyat hassasiyetinin yüksek olduğu segmentlerde bu tür düzenlemelerin etkisi daha belirgin hissediliyor.

Öte yandan sektör temsilcileri, vergi indiriminin tamamının fiyatlara yansıtılmak yerine bir kısmının marj iyileştirmesi için kullanılabileceğine işaret ediyor. Bu durum, özellikle maliyet baskısının yüksek olduğu işletmeler için finansal dengeyi koruma aracı olarak değerlendiriliyor.

Piyasa etkisi

Turizm gelirleri Türkiye ekonomisi açısından cari denge ve döviz akışı üzerinde kritik rol oynuyor. Vergi indiriminin talep artışı yaratması durumunda, hizmet ihracatı kanalıyla döviz girişinde destekleyici bir etki oluşabileceği değerlendiriliyor. Ancak etkinin büyüklüğü, küresel talep koşulları ve jeopolitik risklerle birlikte şekillenecek.

Politika değişikliği projeksiyonları turizm talebi ve marjlar üzerinde sınırlı pozitif etkiye işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

İşlem hacimleri özellikle Asya piyasalarında zayıf kaldı. Dünyanın en büyük altın tüketicileri olan Çin ve Hindistan’da resmi tatiller nedeniyle piyasa likiditesi düşerken, fiyat hareketlerinin sınırlı kaldığı bir ortam oluştu. Analistler, piyasanın yeni bir yön tayini için güçlü bir katalizör beklediğini belirtiyor.

Jeopolitik riskler gündemde kalmaya devam etti. İran’ın ABD’ye yönelik sert açıklamaları ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, enerji fiyatlarını yukarı taşırken piyasalarda belirsizlik algısını artırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol fiyatlarının 110 doların üzerinde kalıcılık göstermesi dikkat çekti.

Faiz ve enflasyon baskısı derinleşiyor

ABD’de enflasyonun Mart ayında hızlanması, para politikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirdi. Piyasa katılımcıları, ABD Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine beklenenden daha geç başlayabileceğini fiyatlamaya başladı. Küresel aracı kurumlar da 2026 yılına ilişkin faiz indirimi beklentilerini aşağı yönlü revize etti.

Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası’nın faizleri sabit tutması, küresel ölçekte sıkı para politikası duruşunun sürdüğüne işaret etti. Bu tablo, faiz getirisi olmayan altın için alternatif maliyetin yükselmesine neden olarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Diğer değerli metallerde ise daha sınırlı hareketler izlendi. Gümüş, platin ve paladyum fiyatlarında hafif yükselişler kaydedildi.

Piyasa etkisi

Altın fiyatlarındaki geri çekilmenin, kısa vadede faiz beklentilerine duyarlı bir seyir izlediği değerlendiriliyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisi, merkez bankalarının politika alanını daraltırken, altın talebinde temkinli bir görünümün öne çıktığı gözlemleniyor.

Makro fiyatlama dinamikleri projeksiyonları altın için aşağı yönlü baskıyı öne çıkarıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Piyasanın ilk tepkisi enerji tarafında görüldü. Brent petrolün yakın vadeli kontratı 30 Nisan’da gün içi işlemlerde 126,41 doları test etti; daha sonra 115,98 dolar civarına çekildi. Fiyatlamadaki sert hareket, Hürmüz Boğazı’ndan geçen arzın küresel petrol ve gaz akışı için taşıdığı kritik ağırlığın yeniden hatırlanmasına yol açtı.

Hürmüz Boğazı’ndaki sıkışma yalnızca enerji piyasalarıyla sınırlı değerlendirilmiyor. Dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık %20’si bu su yolundan geçiyor. Bu nedenle boğazdaki kesinti, rafineri marjlarından navlun maliyetlerine, sanayi üretiminden tüketici fiyatlarına kadar geniş bir alanda zincirleme baskı oluşturabilecek bir gelişme olarak izleniyor.

Küresel dengede yeni kırılma riski

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Hürmüz’deki aksamanın yıl ortasına kadar sürmesi halinde küresel büyümenin zayıflayabileceği, enflasyonun yükselebileceği ve yoksulluk riskinin artabileceği uyarısında bulundu. Aynı gün Avrupa Merkez Bankası da faizleri sabit tutarken İran savaşının enerji maliyetleri üzerinden Euro Bölgesi ekonomisi üzerinde baskı yarattığını belirtti. Bu tablo, jeopolitik gerilimin yalnızca bölgesel bir güvenlik meselesi değil, aynı zamanda küresel makroekonomik risk başlığına dönüştüğünü gösteriyor.

ABD tarafında ise askeri seçeneklerin yanı sıra boğazı yeniden ticari geçişe açmaya dönük uluslararası bir yapı üzerinde çalışıldığı bildiriliyor. Washington’un ortak ülkelere “Deniz Özgürlüğü Yapısı” adı verilen yeni bir koalisyon fikrini ilettiği belirtiliyor. Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin böyle bir yapıya çatışma sonlandıktan sonra destek verebileceği değerlendiriliyor.

Piyasa etkisi

Enerji fiyatlarındaki yükselişin ilk aşamada petrol ithalatçısı ekonomiler üzerinde maliyet baskısı oluşturduğu gözlemleniyor. Türkiye piyasalarında BİST 100 30 Nisan kapanışında 14.442,56 puanda bulunurken USD/TRY 1 Mayıs itibarıyla 45,1487 seviyesinde izleniyor. Kur ve enerji maliyetlerinin birlikte yükselmesi halinde ithalat faturası, enflasyon görünümü ve cari denge üzerindeki baskının artabileceği değerlendiriliyor.

Jeopolitik hassasiyet modellemeleri enerji şokunun enflasyon kanalını öne çıkarıyor.

ANALİZ:

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sıkışma, klasik bir jeopolitik gerilimden daha geniş bir ekonomik çerçeveye oturuyor. Çünkü burada risk yalnızca arz kesintisi değil, fiyat beklentilerinin kalıcı biçimde bozulması. Brent’in 126 dolar eşiğini test etmesi, enerji piyasasında “geçici şok” ile “yeni rejim fiyatlaması” arasındaki sınırın zorlandığını gösteriyor. Özellikle petrol ithalatçısı ülkelerde bu tür sıçramalar, üretici fiyatları üzerinden tüketici enflasyonuna daha hızlı yansıyabiliyor.

Sektörel açıdan bakıldığında en yüksek hassasiyet; havacılık, lojistik, petrokimya, gübre, cam, çimento ve enerji yoğun sanayi kollarında görülüyor. Akaryakıt ve taşıma maliyetleri arttığında, yalnızca doğrudan enerji kullanan şirketler değil; tedarik zincirine bağlı hemen tüm sektörler etkileniyor. Buna karşılık ham petrol fiyatlarındaki yükseliş, üretici ve rafineri tarafında gelir görünümünü destekleyebiliyor. Dolayısıyla bu kriz, sektörler arasında simetrik değil, belirgin biçimde ayrışan bir etki seti üretiyor.

Endeks24 Analiz Masası’nın senaryo setinde üç yol öne çıkıyor.

Ana senaryo (%50 olasılık), ateşkesin kırılgan biçimde sürmesi ve Hürmüz’de ticari akışın kademeli fakat sınırlı açılması. Bu çerçevede petrol fiyatlarında yüksek oynaklık korunurken şokun kalıcı bir küresel daralmaya dönüşmesi engellenebilir.

Olumlu senaryo (%25 olasılık), arabuluculuk girişimlerinin sonuç vermesi ve boğazdaki fiili kapanmanın kısa sürede sona ermesi. Bu durumda Brent’te hızlı bir geri çekilme ve risk primlerinde çözülme görülebilir.

Olumsuz senaryo (%25 olasılık) ise ABD’nin yeni askeri adımlar atması ve İran’ın bölgesel hedeflere saldırıları genişletmesi. Bu durumda enerji arzı üzerindeki baskı derinleşebilir, enflasyon beklentileri daha sert bozulabilir ve küresel büyüme projeksiyonları aşağı çekilebilir.

Risk tarafında üç başlık öne çıkıyor. İlki, enerji fiyatları üzerinden enflasyon beklentilerinin bozulması. İkincisi, navlun ve sigorta maliyetleriyle birlikte ticaret akışının yavaşlaması. Üçüncüsü ise merkez bankalarının faiz indirimi alanının daralması. Fırsat tarafında ise enerji üreticileri, rafineri marjı güçlü şirketler ve güvenli liman algısından beslenen varlık sınıfları daha dirençli bir görünüm sergileyebilir. Ancak bu alanlarda da fiyat hareketlerinin doğrudan jeopolitik haber akışına bağlı kaldığı unutulmamalı.

Kısa vadede 1–3 aylık görünümde piyasaların en hassas izleyeceği başlık, Hürmüz’de fiili geçişlerin ne ölçüde normale döneceği olacak. Buna ek olarak ABD’nin askeri tutumu, İran’ın karşılık kapasitesi ve olası uluslararası deniz koalisyonunun somutlaşıp somutlaşmayacağı belirleyici olacaktır. Orta vadede 6–12 aylık görünüm ise enerji fiyatlarının enflasyona geçiş derecesine, merkez bankalarının buna nasıl tepki vereceğine ve küresel büyüme görünümünde kalıcı hasar oluşup oluşmayacağına bağlı şekillenecek. Şimdilik tablo, enerji şokunun yalnızca emtia piyasasını değil, para politikası patikasını da yeniden etkileyebileceğine işaret ediyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Hürmüz kilidinin küresel ekonomi üzerindeki ikinci dalga etkileri

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için tıklayınız :
https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Ticari ilişkiler ve indirim politikaları mercek altında

Soruşturma sürecinde Orzax'ın eczanelerle kurduğu ticari bağlar derinlemesine analiz edildi. Eczanelere getirilen alım yükümlülükleri, belirli ürün gruplarının birlikte bulundurulma zorunluluğu ve uygulanan indirim politikalarının piyasadaki rekabeti sınırladığı iddiaları değerlendirme raporuna yansıdı. Ayrıca, şirketin indirim ve teşvik mekanizmalarını kullanarak eczanelerin ürün tercihlerini rakip markalar aleyhine yönlendirip yönlendirmediği de incelenen kritik başlıklar arasında yer aldı.

Eczane raflarında yeni dönem ve taahhütler

Soruşturmanın ardından Orzax tarafından verilen taahhütler, pazar yapısında önemli değişikliklere işaret ediyor. Alınan karara göre, D vitaminleri için raf desteği ve yemek çeki desteği uygulamalarına son verilecek. Yurt genelindeki tüm eczaneler arasında nesnel bir ayrım gözetilecek ve eczanelere sunulacak alım destekleri tamamen objektif kriterler çerçevesinde belirlenecek.

Şirket ayrıca ürün listelerinin sonuna "Ürün tercihinde bayiler, istediği ürünü kendisi seçmekte serbesttir" ifadesini açık ve okunabilir şekilde eklemeyi taahhüt etti. Sözleşmelere eklenecek yeni madde ile eczanelerin raflarını rakip ürünlere yer verecek veya onları görünür kılacak şekilde özgürce kullanabilmelerinin önü açıldı.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Rusya bölgeye merkez aktör olarak dönüyor

8 Aralık 2024’teki Suriye devriminin ardından Ortadoğu’da zemin kaybeden Rusya, İran kriziyle birlikte bölgeye çok daha güçlü bir dönüş yaptı. Savaşın teknik gözetmenliğinden müzakere masasının kurucu aktörüne dönüşen Kremlin, hem Tahran hem de Batı bloku için bir "can simidi" misyonu üstleniyor. Putin-Arakçi görüşmesine Rusya Askeri İstihbarat Servisi (GRU) Başkanı Amiral İgor Kostyukov’un da katılması, Moskova’nın sürecin sadece diplomatik değil, askeri boyutunda da bizzat sahada yer alacağını gösteriyor.

Çin ve Batı blokunda yeni dengeler

Süreçte Çin’in pozisyonu dikkat çekici bir ayrışmaya uğradı. Pekin’in stratejik ortaklık söylemlerine rağmen İran ile müttefiklik kurmak yerine sadece bir enerji tedarikçisi gibi hareket etmesi, Moskova’nın elini güçlendiren temel unsurlardan biri oldu. Ancak ABD ve Rusya arasındaki bu jeopolitik taksimat, İsrail başta olmak üzere İngiltere, Avrupa ve Körfez ülkelerinde ciddi huzursuzluk yaratma potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, ertelenen bu krizin ilerleyen dönemde daha büyük bir patlamaya gebe olduğu konusunda hemfikir.

Sürdürülebilirlik hedeflerinde dev revizyon

Banka, operasyonel performansını sürdürülebilirlik vizyonuyla birleştirerek portföy kalitesinde önemli bir eşiği geride bıraktı. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) bağlantılı kredilerin toplam portföy içindeki ağırlığı yüzde 93 gibi yüksek bir orana ulaştı. Stratejik büyüme planları kapsamında 2030 yılı hedeflerini güncelleyen TSKB; SKA bağlantılı finansman hedefini 10 milyar dolardan 15 milyar dolara, iklim finansmanı hedefini ise 4 milyar dolardan 5 milyar dolara çıkardı. Ayrıca 2024-2030 dönemini kapsayan 3 milyar dolarlık yeni bir sosyal finansman hedefi tanımlandı.

Aktif kalitesi ve karlılık performansı

TSKB’nin 2026 yılı ilk çeyrek net dönem karı 2,9 milyar TL olarak gerçekleşti. Güçlü aktif kalitesinin korunmasıyla karşılık giderlerinde yaşanan azalış ve devam eden tahsilatlar, bankanın gelir yapısını destekleyen temel unsurlar oldu. Yıl sonu projeksiyonlarıyla paralel seyreden özkaynak karlılığı ise yüzde 25 seviyesinde korundu. Banka, Nisan ayında Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) ile imzaladığı 150 milyon Euro tutarındaki döngüsel ekonomi anlaşmasıyla fonlama yapısını uluslararası piyasalarda tahkim etmeye devam ediyor.

Operasyonel odak alanları ve stratejik büyüme

İlk çeyrekteki kredi kullandırımlarında üretim sektöründeki kapasite artışları, deprem bölgesinin yeniden imarı ve yenilenebilir enerji depolama yatırımları lokomotif rolü üstlendi. TSKB Genel Müdürü Ozan Uyar, küresel belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde jeopolitik risklere rağmen yılın ilk çeyreğini güçlü bir performansla kapattıklarını ifade etti. Uyar, iklim endüstrileri ve kadın istihdamını güçlendiren yatırımların öncelikli gündem maddeleri olmaya devam edeceğini vurguladı.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.