Sektör verilerine göre ABD’de ortalama sıfır araç satış fiyatı 50 bin dolara yaklaşmış durumda. Elektrikli sistemlerin araçlara daha yoğun entegre edilmesi, işçilik giderlerindeki yükseliş, lojistik maliyetleri ve yüksek faiz ortamı fiyat baskısının temel nedenleri arasında gösteriliyor. Özellikle giriş seviyesi modellerde fiyat artışlarının genel enflasyonun üzerinde seyretmesi dikkat çekiyor.

USMCA sistemi baskı altında

ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamında kurulan entegre üretim zinciri uzun yıllar otomotiv sektörüne maliyet avantajı sağladı. Motor, elektronik sistemler ve iç donanım parçalarının farklı ülkelerde üretilmesi sayesinde üreticiler düşük maliyetli modelleri sürdürülebilir fiyatlarla piyasaya sunabiliyordu. Ancak ABD’nin ithal otomotiv parçalarına yönelik yüzde 25’e ulaşan ek tarifeleri bu dengeyi zayıflatmaya başladı.

Uzmanlara göre özellikle düşük fiyatlı araç segmenti bu maliyet baskısından daha sert etkileniyor. Çünkü giriş seviyesi modellerde kâr marjı zaten sınırlı olduğu için ek maliyetlerin doğrudan fiyatlara yansıtılması gerekiyor. Bu durum birçok üreticiyi düşük fiyatlı araç üretiminden uzaklaştırıyor.

Nissan, Toyota ve Hyundai gibi küresel üreticilerin ticaret belirsizliğinin sürmesi halinde giriş segmentindeki bazı modelleri azaltabileceği ya da tamamen sonlandırabileceği değerlendiriliyor. Şirketlerin son dönemde SUV ve yüksek donanımlı modellere ağırlık vermesi de bu dönüşümün hızlandığına işaret ediyor.

Artan fiyatlar yalnızca otomotiv sektörünü değil tüketici davranışlarını da değiştiriyor. Orta gelir grubundaki tüketicilerin sıfır araç yerine ikinci el piyasasına yönelmesi ikinci el fiyatlarını da yukarı taşıyor. Özellikle ilk kez araç sahibi olacak tüketiciler açısından erişilebilir otomobil seçeneklerinin hızla daraldığı gözlemleniyor.

TÜİK verilerine göre ilk çeyrekte turizm gelirleri yıllık bazda artış gösterirken, gelir kompozisyonunda kişi başı harcamaların zayıfladığı gözlemlendi. Bu görünüm, Avrupa kaynaklı kitlesel turizm talebinin korunmasına rağmen yüksek harcama potansiyeli taşıyan Körfez ziyaretçilerindeki yavaşlamanın toplam gelir kalitesini aşağı çektiğine işaret ediyor.

Sektör temsilcileri özellikle Mart ayında İran ve Körfez ülkelerinde artan bölgesel tansiyonun rezervasyon kararlarını ertelediğini belirtiyor. Orta Doğu hattındaki talep kaybının Antalya, İstanbul ve Karadeniz destinasyonlarında premium segment oteller üzerinde daha belirgin hissedildiği değerlendiriliyor. Vergi indiriminin bu segmentte fiyatlama esnekliği sağlayarak talep kaybını sınırlaması bekleniyor.

Vergi indirimi maliyet baskısını hafifletiyor

Konaklama vergisinin %1’e düşürülmesi özellikle erken rezervasyon kampanyaları ve paket tur fiyatlamalarında sektörün elini güçlendirebilir. Otellerin artan enerji, personel ve finansman maliyetleri nedeniyle marj baskısı altında bulunduğu bir dönemde vergi indirimi kısa vadede operasyonel nakit akışını destekleyici unsur olarak görülüyor.

Ancak sektörün temel kırılganlığı yalnızca maliyetler değil, ziyaretçi profilindeki dönüşüm olarak öne çıkıyor. Avrupa pazarında yüksek hacim korunurken kişi başı harcamaların gerilemesi toplam gelir artışının enflasyon karşısında sınırlı kalmasına neden oluyor. Bu nedenle vergi indiriminin tek başına güçlü gelir ivmesi yaratmasının zor olduğu, daha çok fiyat rekabetini koruyan tampon mekanizma işlevi görebileceği değerlendiriliyor.

Turizm sektöründe ikinci çeyreğin seyri açısından jeopolitik risklerin seviyesi, Avrupa’daki ekonomik büyüme görünümü ve USD/TRY volatilitesi belirleyici başlıklar arasında izleniyor. Özellikle yaz sezonunda Körfez kaynaklı talebin yeniden toparlanıp toparlanmayacağı sektör gelirlerinin kompozisyonu açısından kritik önem taşıyor.

Projeksiyon setleri turizm gelirlerinde büyümenin süreceğini, marj baskısının ise korunacağını gösteriyor.

ANALİZ:

Türkiye turizm sektörü 2026’nın ilk çeyreğinde ziyaretçi sayısı ve toplam gelir tarafında büyümeyi sürdürse de gelir kalitesindeki zayıflama dikkat çekiyor. Özellikle Mart ayında Körfez ülkeleri ve İran kaynaklı turist talebinde görülen sert gerileme, sektörün yüksek harcama potansiyeline sahip ziyaretçi segmentinde kırılganlığın arttığını gösterdi. Bu tablo içinde hükümetin konaklama vergisini yıl sonuna kadar %2’den %1’e indirmesi, sektörün fiyat rekabetini korumaya yönelik kısa vadeli destek hamlesi olarak öne çıkıyor. Ancak mevcut veriler, sektörün temel sorununun yalnızca maliyet baskısı değil, turist başına yaratılan gelirdeki aşınma olduğunu ortaya koyuyor.

TCMB’nin sıkı para politikası nedeniyle iç talebin kontrollü seyrettiği bir dönemde turizm gelirleri cari denge açısından kritik önem taşımayı sürdürüyor. Bu nedenle sektörde yaşanabilecek gelir kaybı yalnızca turizm şirketlerini değil, döviz dengesi ve hizmet gelirleri üzerinden makroekonomik görünümü de etkiliyor. İlk çeyrek verileri Avrupa kaynaklı kitlesel turist akışının korunduğunu gösterirken, kişi başı harcamalardaki düşüş toplam gelir artışının enflasyon etkisinden arındırıldığında daha sınırlı kaldığına işaret ediyor. Özellikle premium segment oteller açısından Körfez ülkeleri ve İran pazarı yüksek marjlı müşteri yapısı nedeniyle kritik önem taşıyor.

Vergi indiriminin kısa vadede en önemli etkisinin fiyatlama esnekliği yaratması bekleniyor. Enerji, personel ve finansman maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde otellerin operasyonel marjları baskı altında bulunuyor. Vergi oranındaki düşüş özellikle erken rezervasyon kampanyalarında ve paket tur fiyatlamalarında sektörün rekabet gücünü destekleyebilir. Akdeniz çanağında Mısır, Yunanistan ve İspanya gibi rakip destinasyonların agresif fiyat politikaları izlediği düşünüldüğünde, Türkiye’nin maliyet avantajını koruma ihtiyacı daha belirgin hale geliyor.

Bununla birlikte vergi indiriminin tek başına güçlü talep yaratma kapasitesi sınırlı görülüyor. Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin sürmesi halinde yüksek gelir grubundaki turist hareketliliği baskı altında kalabilir. Bu durum sektörün ziyaretçi sayısı büyüse bile gelir kompozisyonunda zayıflama yaşamasına neden olabilir. Özellikle İstanbul, Antalya ve Karadeniz hattındaki lüks segment tesislerde doluluk oranları korunurken oda başı gelirlerin baskı altında kalması olası senaryolar arasında değerlendiriliyor.

Önümüzdeki dönemde sektör açısından üç temel değişken öne çıkıyor: Avrupa ekonomisinin büyüme performansı, Orta Doğu’daki jeopolitik risk seviyesi ve USD/TRY’nin seyri. Avrupa talebinin güçlü kalması halinde Türkiye yüksek hacimli turist akışını koruyabilir. Ancak gelir kalitesinin yeniden güçlenmesi için sağlık turizmi, lüks segment ve yüksek harcama eğilimli ziyaretçi profilinin yeniden ağırlık kazanması gerekiyor. Bu nedenle konaklama vergisi indirimi kısa vadede sektörün nakit akışını destekleyen tampon mekanizma işlevi görebilir; kalıcı iyileşme ise turist başına harcamayı artıracak yapısal dönüşüm adımlarına bağlı görünüyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Küresel piyasalarda ons altın fiyatı 4.715,32 dolar seviyesinden işlem görürken, bu görünüm Türkiye’de gram altın fiyatlarını yukarı taşıdı. İç piyasada en yoğun işlem gören yatırım araçlarından biri olan gram altın, güne 6.875,62 TL satış fiyatıyla başladı.

Piyasa uzmanları, gram altındaki yükselişte yalnızca ons altın hareketinin değil, döviz kuru dinamiklerinin ve iç piyasadaki güvenli liman talebinin de etkili olduğunu belirtiyor. Özellikle jeopolitik risklerin küresel piyasalarda yeniden artış göstermesi, yatırımcıların altına yönelimini destekleyen başlıca unsur olarak öne çıkıyor.

Çeyrek ve yarım altında yükseliş sürüyor

Vatandaşların küçük ölçekli birikim ve hediyelik yatırım tercihlerinde öne çıkan çeyrek altın, hafta sonu işlemlerinde 11.272,26 TL seviyesinden satışa sunuldu. Yarım altın ise 22.544,51 TL satış fiyatıyla piyasalarda yer aldı.

Kuyumculuk sektöründe özellikle düğün sezonunun yaklaşmasıyla birlikte fiziki altın talebinin canlı kaldığı belirtiliyor. Sektör temsilcileri, yaz aylarına yaklaşılırken çeyrek ve yarım altın işlemlerinde hacim artışı gözlemlendiğini ifade ediyor.

Darphane üretimi altın gruplarında fiyatların yükselmesi, tüketicilerin gram altın ve düşük ağırlıklı ürünlere yönelimini de hızlandırıyor. Özellikle son dönemde yüksek fiyat seviyeleri nedeniyle yatırımcıların daha parçalı alım stratejilerine ağırlık verdiği belirtiliyor.

Cumhuriyet ve gremse altında dikkat çeken seviyeler

Yüksek tutarlı yatırımlarda tercih edilen tam altın, 44.951,14 TL seviyesinden işlem görürken, Cumhuriyet altını 46.242 TL satış fiyatıyla listelerde yer aldı. Büyük ölçekli yatırımcıların yakından takip ettiği gremse altın ise 112.722,56 TL seviyesine yükseldi.

Piyasalardaki mevcut fiyatlama, güvenli liman talebinin güçlü seyrini koruduğuna işaret ediyor. Özellikle küresel merkez bankalarının faiz politikalarına ilişkin belirsizlikler ve jeopolitik gelişmeler, altın fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskının sürmesine neden oluyor.

Analistler, ons altın fiyatındaki hareketlerin kısa vadede gram altın üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini değerlendiriyor. İç piyasada ise USD/TRY kurundaki yönün gram altın fiyatlaması açısından kritik unsur olmayı sürdürdüğü belirtiliyor.

Türkiye Gazetesi’nin haberine göre hazırlanan yeni düzenlemeyle mevcut durumda 20 bin TL olan 12 taksit üst limitinin 30 bin TL veya 35 bin TL seviyesine yükseltilmesi değerlendiriliyor. Halen yürürlükte bulunan sistemde, fiyatı 20 bin TL’nin altında kalan akıllı telefonlarda 12 taksit uygulanabilirken, bu tutarın üzerindeki modeller için taksit sayısı 3 ile sınırlandırılıyor.

Son dönemde özellikle giriş ve orta segment cihaz fiyatlarında yaşanan yükseliş, teknoloji perakendecileri ile GSM operatörlerinin satış performansını baskılayan temel unsurlardan biri haline geldi. Sektör temsilcileri, mevcut limitlerin piyasa gerçekliğini yansıtmadığını ve tüketicinin erişilebilir ürünlere ulaşmasını zorlaştırdığını belirtiyordu.

Yeni düzenlemeyle birlikte daha geniş ürün grubunun 12 taksit kapsamına alınması hedefleniyor. Böylece tüketicilerin yüksek peşin ödeme baskısından korunması ve akıllı telefon pazarındaki daralmanın sınırlandırılması amaçlanıyor.

Teknoloji perakendesi sektöründe beklenti yükseldi

Sektör kaynakları, düzenlemenin özellikle orta segment akıllı telefon satışlarında belirgin hareketlilik yaratabileceğini değerlendiriyor. Son iki yılda kur etkisi, çip maliyetleri ve lojistik giderlerindeki artış nedeniyle daha önce “erişilebilir fiyatlı” kategoride yer alan birçok modelin üst segment fiyat aralığına yaklaştığı belirtiliyor.

Teknoloji zincirleri ve GSM operatörleri, taksit baremlerinin güncellenmesinin tüketici talebini desteklemesini bekliyor. Özellikle genç kullanıcılar ve cihaz yenileme döngüsü uzayan tüketiciler açısından taksit imkanlarının satış kararlarında belirleyici olduğu ifade ediliyor.

Ekonomi yönetiminin üzerinde çalıştığı düzenlemenin Mayıs sonu veya Haziran ayı içerisinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Düzenleme kapsamında yüksek fiyatlı premium cihazlar için mevcut 3 taksit uygulamasının sürdürülmesi planlanıyor.

Sektör temsilcileri ayrıca 5G uyumlu cihazlara yönelik talep artışıyla birlikte yeni düzenlemenin dijital dönüşüm sürecine de katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor. Bellek ve işlemci maliyetlerindeki yükselişin cihaz fiyatlarını yukarı çekmeye devam ettiği belirtilirken, taksit sınırındaki esnemenin tüketici tarafındaki baskıyı hafifletebileceği ifade ediliyor.

Uzman tahminlerine göre yeni düzenleme, yılın ikinci yarısında akıllı telefon satışlarında %15 ila %20 arasında artış sağlayabilir. Özellikle perakende teknoloji mağazaları ve operatör satış kanallarında kampanya yoğunluğunun artması bekleniyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

ABD Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Tim Scott, komitenin 14 Mayıs’ta tasarı için resmi oturum düzenleyeceğini açıkladı. Washington’da gerçekleştirilecek toplantı, sektör açısından son yılların en kritik düzenleme adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Kripto sektörü temsilcileri, düzenleyici belirsizliğin ABD merkezli şirketler üzerinde ciddi baskı yarattığını savunuyor. Clarity Yasası’nın yasalaşması halinde, dijital varlıkların hangi koşullarda menkul kıymet, emtia veya alternatif finansal araç sayılacağı daha net tanımlanacak. Böylece hem ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) hem de Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) arasındaki yetki çatışmasının azaltılması hedefleniyor.

Tasarıdaki en tartışmalı başlıklardan biri ise stablecoin düzenlemesi oldu. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis ile Demokrat Senatör Angela Alsobrooks tarafından desteklenen uzlaşma metni, dolar destekli stablecoin’lerin kullanıcı varlıkları üzerinden faiz veya benzeri müşteri ödülleri dağıtmasını sınırlandırıyor.

Düzenleme kapsamında stablecoin ihraççıları, kullanıcıların cüzdanlarında pasif biçimde tuttukları varlıklar için getiri sunamayacak. Buna karşın ödeme transferi veya işlem bazlı kullanım gibi faaliyetlerde ödül sistemine izin verilmeye devam edilecek.

Bankacılık sektörü ile kripto şirketleri karşı karşıya geldi

Tasarı, ABD bankacılık sektörü ile kripto şirketleri arasındaki rekabet tartışmasını yeniden alevlendirdi. Bankacılık lobileri, stablecoin platformlarının mevduata benzer ürünler sunmasının geleneksel bankacılık sisteminden ciddi fon çıkışına yol açabileceğini savunuyor.

Bankalar özellikle geçen yıl kabul edilen düzenlemelerde oluşan bazı “boşlukların” finansal sistem açısından risk yarattığını belirtiyor. Sektör temsilcileri, stablecoin şirketlerinin bankacılık benzeri faaliyet yürütmesine rağmen aynı sermaye ve denetim yükümlülüklerine tabi olmadığını öne sürüyor.

Kripto şirketleri ise stablecoin ödüllerine yönelik kısıtlamaların rekabeti bozacağını savunuyor. Özellikle kripto borsaları ve dijital ödeme platformları, kullanıcı teşviklerinin yasaklanmasının sektörde inovasyonu yavaşlatabileceğini ifade ediyor.

Siyasi açıdan bakıldığında tasarının Senato’dan geçiş süreci de kritik önem taşıyor. Demokratların Kasım ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi’nde güç kazanma ihtimali, Cumhuriyetçilerin düzenlemeyi 2026 sonuna kadar yasalaştırma baskısını artırıyor.

Temsilciler Meclisi geçen yıl Clarity Yasası’nın kendi versiyonunu kabul etmişti. Ancak düzenlemenin yasalaşabilmesi için Senato’nun da tasarıyı onaylayarak ABD Başkanı Donald Trump’ın imzasına göndermesi gerekiyor.

Tasarıya yönelik Demokrat Parti içindeki eleştiriler ise sürüyor. Bazı Demokrat senatörler, kara para aklamayla mücadele hükümlerinin yetersiz olduğunu ve siyasi aktörlerin kripto girişimlerinden doğrudan kazanç elde etmesini engelleyecek daha sert maddelere ihtiyaç bulunduğunu savunuyor.

Trump yönetimi ise kripto sektörüne yakın mesajlarını sürdürmeye devam ediyor. Trump, seçim kampanyasında kendisini “kripto başkanı” olarak tanımlamış ve dijital varlık sektörüne daha dostane yaklaşım sözü vermişti. Trump ailesinin destek verdiği bazı kripto girişimleri de son dönemde piyasanın kurumsallaşma sürecinde dikkat çeken aktörler arasında yer aldı.

Söz konusu değerlendirme, Washington yönetiminin ekonomik baskı stratejisinin kısa vadede Tahran üzerinde beklenen ölçüde sonuç üretmeyebileceğine işaret etti. ABD yönetimi, savaşın uzamasının iç kamuoyunda siyasi maliyet oluşturmasından kaçınırken, İran’ın direnç kapasitesine ilişkin analizler diplomatik sürecin seyrini doğrudan etkileyen başlıklardan biri haline geldi.

Washington Post’un ilk kez gündeme taşıdığı CIA analizine göre İran’ın enerji ihracatı, alternatif ticaret kanalları ve bölgesel lojistik ağları sayesinde kısa vadeli abluka baskısını yönetebileceği değerlendiriliyor. Konuya yakın bir ABD’li yetkili, değerlendirmenin “Tahran’ın ekonomik kırılganlığının beklenenden daha düşük olduğu” yönünde mesaj verdiğini aktardı.

ABD tarafı ise analizde öne çıkan yorumlara temkinli yaklaştı. Üst düzey bir ABD istihbarat yetkilisi, ablukanın İran ekonomisinde ciddi hasar yarattığını belirterek “ticaretin kesildiğini, gelir akışının baskılandığını ve ekonomik sistem üzerinde ağır maliyet oluştuğunu” savundu. Yetkili, CIA değerlendirmesine ilişkin bazı yorumların eksik veya yanlış yansıtıldığını ifade etti.

Diplomatik temasların sürdüğü süreçte, sahadaki askeri hareketlilik ise dikkat çekici biçimde arttı. İran’a yakın Fars Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı çevresinde İran güçleri ile ABD savaş gemileri arasında yeni çatışmalar yaşandığını duyurdu. İran merkezli Tasnim Haber Ajansı daha sonra bölgedeki durumun sakinleştiğini bildirse de yeni çatışma riskinin sürdüğünü aktardı.

ABD ordusu da İran bağlantılı iki geminin bir İran limanına ilerlemeye çalıştığını ve müdahale sonrası geri çekildiklerini açıkladı. Pentagon kaynakları, ABD savaş uçaklarının gemileri doğrudan hedef almadığını ancak caydırıcı müdahalede bulunduğunu bildirdi.

Hürmüz hattı yeniden küresel risk merkezi oldu

Gerilim yalnızca deniz hattıyla sınırlı kalmadı. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’dan fırlatıldığı belirtilen iki balistik füze ve üç insansız hava aracının hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı. Saldırılarda üç kişinin orta derecede yaralandığı bildirildi.

İran, savaşın başlamasından bu yana Körfez’de ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri zaman zaman hedef alabileceği yönünde sert mesajlar veriyordu. Özellikle ABD’nin “Özgürlük Projesi” adı altında Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere askeri eskort sağlama planı açıklaması sonrası bölgede tansiyon belirgin şekilde yükseldi.

ABD Başkanı Donald Trump ise Perşembe günü yaptığı açıklamada ateşkesin teknik olarak hâlâ yürürlükte olduğunu savundu. Trump, boğaz çevresindeki çatışmalara rağmen diplomatik sürecin tamamen çökmediğini ifade etti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Roma’da yaptığı açıklamada Washington’un İran’dan resmi yanıt beklediğini belirtti. Rubio, “Bugün bir şey bilmeliyiz” diyerek müzakerelerde kritik aşamaya girildiğini söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD’nin ateşkesi ihlal ettiğini savunmayı sürdürdü. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, diplomatik çözüm ihtimali belirdiğinde Washington’un yeniden askeri seçeneğe yöneldiğini söyledi.

Petrol piyasalarında dalgalanma büyüyor

Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkiliyor. Brent petrol fiyatı yeniden 101 dolar seviyesinin üzerine çıkarken, enerji piyasalarında oynaklığın arttığı gözlemleniyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği stratejik enerji koridoru konumunda bulunuyor.

Piyasalarda özellikle tanker sigorta maliyetleri, navlun fiyatları ve enerji şirketlerinin tedarik risklerine ilişkin endişeler öne çıkıyor. Enerji analistleri, boğazdaki gerilimin uzun sürmesi halinde Asya ve Avrupa’daki rafineri maliyetlerinin de artabileceğini değerlendiriyor.

ABD Hazine Bakanlığı ise İran’a yönelik ekonomik baskıyı artıran yeni yaptırımlar açıkladı. Washington yönetimi, İran’ın Shahed tipi insansız hava araçlarının üretiminde kullanılan parça ve hammaddelerin tedarikine destek verdikleri gerekçesiyle Çin ve Hong Kong merkezli 10 kişi ve şirkete yaptırım uyguladı.

Açıklamada, İran’ın askeri üretim kapasitesini yeniden inşa etmesini engellemek amacıyla yeni ekonomik tedbirlerin sürebileceği belirtildi. ABD ayrıca İran petrol ticaretine destek veren yabancı finans kuruluşlarına yönelik ikincil yaptırım ihtimalini de gündemde tuttu.

Uzun yıllar vergi denetimi ve gelir idaresi alanında görev yapan Mahmut Sütçü, 2024 Kasım ayından bu yana SPK İkinci Başkanlığı görevini yürütüyordu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye Bölümü mezunu olan Sütçü, kariyerine Hesap Uzman Yardımcısı olarak başladı ve Gelir İdaresi Başkan Yardımcılığı dahil çeşitli üst düzey görevlerde bulundu.

Ekonomi bürokrasisindeki değişim yalnızca SPK ile sınırlı kalmadı. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu Başkanlığına İbrahim Ömer Gönül atanırken, kurul üyeliğine Abdi Serdar Üstünsalih seçildi. Milli Savunma Bakanlığı’nda Tedarik Hizmetleri Genel Müdürü Mehmet Avcı görevden alınırken yerine Zikrullah Erdoğan getirildi.

SPK’da düzenleme ve denetim gündemi öne çıkıyor

Mahmut Sütçü’nün göreve gelmesi, son dönemde sermaye piyasalarında artan yatırımcı tabanı, halka arz yoğunluğu ve piyasa denetim süreçleri açısından kritik bir döneme denk geliyor. SPK’nın özellikle piyasa bozucu eylemler, halka arz denetimleri, kripto varlık düzenlemeleri ve kurumsal yönetim standartları başlıklarında yeni dönemde daha aktif bir pozisyon alabileceği değerlendiriliyor.

2025 ve 2026 döneminde BİST’te bireysel yatırımcı sayısındaki yükseliş, sermaye piyasası regülasyonlarının önemini artırırken, SPK’nın denetim kapasitesi ve düzenleyici refleksleri piyasa güveni açısından belirleyici unsurlar arasında yer alıyor. Kurul yönetimindeki değişimin, özellikle ikincil düzenlemeler ve piyasa gözetimi alanında yeni politika setlerini gündeme taşıyabileceği izleniyor.

Kulübe yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre Beşiktaş ile Tera Holding, 2 yıllık forma sırt sponsorluğu için prensip anlaşmasına ulaştı. Resmi açıklamanın Mayıs 2026’nın ilk haftasında yapılması bekleniyor. Anlaşmanın finansal büyüklüğünün, Süper Lig’deki mevcut sırt sponsorluğu gelirlerinin üzerine çıkabileceği değerlendiriliyor.

Görüşmelerin yalnızca forma sponsorluğuyla sınırlı olmadığı belirtiliyor. Tarafların, kulübün ticari gelirlerini çeşitlendirmek amacıyla “Beşiktaş Tatil” adıyla yeni bir dijital uygulama üzerinde de çalıştığı ifade ediliyor. Projenin; taraftar deneyimi, seyahat organizasyonu ve dijital üyelik sistemlerini kapsayan hibrit bir gelir modeli oluşturması hedefleniyor.

Tera Holding spor yatırımlarını genişletiyor

Tera Holding ve grup şirketleri, 2026 itibarıyla spor ekonomisinde daha görünür bir yapı kurmaya başladı. Özellikle Türkiye Basketbol Federasyonu çatısı altındaki Basketbol Süper Ligi için yapılan ana sponsorluk anlaşması, grubun spor yatırımlarında ölçek büyüttüğünü gösterdi.

Tera Yatırım bünyesindeki Tera Bank, Ocak 2026 itibarıyla Basketbol Süper Ligi’nin ana sponsoru oldu. Söz konusu iş birliğinin, ligin ticari gelir yapısını desteklemesi ve basketbolun marka değerini artırması hedefleniyor. Spor ekonomisinde bankacılık ve finans şirketlerinin artan görünürlüğü, kulüplerin alternatif gelir modellerine yöneldiği döneme denk geliyor.

Beşiktaş cephesinde ise sponsorluk gelirlerinin, yayın gelirlerindeki reel daralmayı telafi eden temel finansman kalemlerinden biri hâline geldiği görülüyor. Özellikle döviz bazlı yükümlülüklerin arttığı ortamda, uzun vadeli kurumsal sponsor anlaşmaları kulüpler açısından strateik önem taşıyor.

Piyasa tarafında sponsorluk anlaşmaları yalnızca reklam değeri üzerinden değil, marka görünürlüğü, dijital gelir potansiyeli ve yatırımcı algısı üzerinden de takip ediliyor. Halka açık spor kulüplerinde ticari gelir büyümesi, finansal sürdürülebilirlik açısından temel göstergeler arasında yer alıyor.

Fuarda Baykar Genel Müdürü ve SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Bayraktar, ASELSAN Genel Müdürü ve SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ahmet Akyol ile STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz ile bir araya gelen Bakan Bayraktar, savunma sanayi şirketlerinin stantlarını ziyaret ederek yeni nesil teknolojileri inceledi.

Gazetecilere değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, Türkiye’nin enerji alanında yürüttüğü bağımsızlık hedefinin savunma sanayiinde büyük ölçüde başarıya ulaştığını belirtti. Bayraktar, savunma sanayiinde geliştirilen yerli ve milli teknolojilerin Türkiye’nin stratejik kapasitesi açısından kritik önemde olduğunu ifade etti.

Bakan Bayraktar, “Türkiye özellikle savunma sanayinde ve enerji sektöründe dışa bağımlılığını bitirdiği anda çok daha büyük ve güçlü bir ülke haline gelecek” ifadelerini kullandı. Fuarda sergilenen teknolojilerin milli imkanlarla geliştirilmesinin Türkiye açısından önemli kazanım olduğunu belirten Bayraktar, teknoloji çeşitliliğinin her geçen gün arttığını söyledi.

Savunma ve enerji stratejik eksende birleşiyor

Son yıllarda Türkiye’nin enerji güvenliği ile savunma sanayi yatırımları arasındaki ilişki daha güçlü şekilde öne çıkıyor. Yerli enerji kaynaklarının geliştirilmesi, nükleer enerji projeleri, doğal gaz keşifleri ve savunma teknolojilerindeki yerlilik oranının artması; ekonomik güvenlik ve stratejik bağımsızlık perspektifinde birlikte değerlendiriliyor.

Özellikle savunma sanayiinde motor teknolojileri, enerji depolama sistemleri, batarya çözümleri ve güç elektroniği alanlarında yürütülen çalışmaların enerji teknolojileriyle doğrudan kesiştiği görülüyor. Bu durum, iki sektör arasında teknolojik sinerji oluşturabilecek yeni iş birliklerinin önünü açıyor.

Karar kapsamında özellikle e-ticaret alışverişlerinde kullanılan ödeme ekranlarına yönelik önemli değişiklikler yapılacak. Buna göre Mastercard’ın dijital ödeme çözümü Masterpass dışında alternatif dijital cüzdan sağlayıcılarının da daha görünür hale gelmesi sağlanacak.

Rekabet Kurumu, bu düzenlemeyle dijital ödeme alanında daha dengeli bir rekabet ortamı oluşturulmasının amaçlandığını bildirdi. Böylece bankalar ve ödeme kuruluşlarının farklı dijital cüzdan çözümlerine erişiminin kolaylaşması hedefleniyor.

Açıklamada ayrıca Mastercard ve Visa’dan şema hizmeti alan bankalar ile diğer alıcı kuruluşlara sunulan indirim ve teşvik sistemlerinin de yeniden yapılandırılacağı ifade edildi. Yeni dönemde teşvik kriterlerinin daha objektif, ölçülü ve anlaşılabilir hale getirileceği belirtildi.

Taahhütler kapsamında sınır ötesi işlemlerde uygulanan bazı takas komisyon oranlarında da iyileştirmeye gidileceği açıklandı. Rekabet Kurumu, söz konusu değişikliklerin Türk bankacılık sistemi ve genel ekonomi üzerinde olumlu katkı oluşturmasının beklendiğini kaydetti.

Dijital ödeme rekabeti yeni aşamaya geçiyor

Türkiye’de dijital ödeme sistemleri ve elektronik ticaret hacmi son yıllarda hızlı büyüme gösterirken, ödeme altyapılarındaki rekabet koşulları da düzenleyici kurumların yakın takibine girmiş durumda. Özellikle dijital cüzdan uygulamalarında görünürlük ve erişim rekabeti, küresel ödeme şirketleri ile yerel fintech oyuncuları arasındaki en kritik başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Rekabet Kurumu’nun aldığı kararın, alternatif ödeme teknolojileri geliştiren yerli fintech şirketlerinin pazardaki hareket alanını genişletebileceği değerlendiriliyor. Düzenleme aynı zamanda ödeme ekosisteminde daha şeffaf teşvik yapılarının oluşmasına yönelik önemli adım olarak görülüyor.

TCMB’nin açıklamasına göre toplantı saat 10.30’da başlayacak. Program kapsamında ilk etapta Başkan Karahan’ın Enflasyon Raporu 2026-II sunumu gerçekleştirilecek, ardından soru-cevap bölümüne geçilecek.

Piyasalarda özellikle yıl sonu enflasyon tahmini, çekirdek enflasyon görünümü ve faiz politikasına ilişkin verilecek mesajlar yakından izleniyor. Son dönemde beklentilerin üzerinde gelen enflasyon verileri sonrası, TCMB’nin sıkı para politikası duruşunu ne kadar süre koruyacağına yönelik beklentiler yeniden şekillenmiş durumda.

Nisan ayında açıklanan TÜFE verilerinin ardından yabancı kurumlar da Türkiye’ye ilişkin enflasyon ve faiz tahminlerini güncellemeye başladı. Özellikle hizmet enflasyonundaki katılık ve iç talep görünümü, Merkez Bankası’nın iletişim tonunun piyasalar açısından daha kritik hale gelmesine neden oluyor.

Piyasalar yeni tahmin setine odaklandı

TCMB’nin önceki Enflasyon Raporu’nda yıl sonu enflasyon tahmini ve dezenflasyon sürecine ilişkin verilen mesajlar, piyasalarda faiz indirim zamanlamasına yönelik beklentileri şekillendirmişti. Yeni raporda ise küresel enerji fiyatları, kur gelişmeleri, iç talep dengesi ve ücret geçişkenliklerinin projeksiyonlara nasıl yansıtılacağı yakından takip edilecek.

Özellikle son haftalarda yabancı kurumların enflasyon beklentilerini yukarı yönlü revize etmesi, TCMB’nin tahmin patikasında güncelleme ihtimalini güçlendiren başlıklar arasında değerlendiriliyor.

Hande Küçük imzasıyla yayımlanan raporda, enflasyondaki yaygın baskılar ve ana eğilimdeki katılık nedeniyle TCMB’nin faiz indirim sürecine geçişinin daha zor hale geldiği belirtildi. Raporda ayrıca 2026 yılı ortalama Brent petrol fiyatı beklentisinin varil başına 93 dolar seviyesinde korunduğu ifade edildi.

BofA, TCMB’nin Nisan Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini sabit tutmasının ve toplantı sonrası kullanılan iletişim dilinin nötr kalmasının, kısa vadede yeni bir faiz artışının önünde yüksek eşik oluşturduğunu değerlendirdi.

Raporda, TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın TBMM Komisyonu’nda yaptığı sunumda ikinci tur etkilerine ve jeopolitik gelişmelerin süresine dikkat çektiği hatırlatıldı. Ancak bu açıklamaların doğrudan yeni faiz artışı sinyali değil, mevcut sıkı para politikası duruşunun korunacağı mesajını içerdiği analizi yapıldı.

BofA, TCMB’nin Mart ayından bu yana likidite araçlarını kullanarak efektif fonlama maliyetini faiz koridorunun üst bandına yakın seviyede tuttuğunu ve bu yaklaşımın Eylül ayına kadar sürebileceğini öngördü.

Kurumun projeksiyonuna göre yıllık enflasyonun Mayıs ayında yaklaşık %33 seviyesinde zirve yapması, ardından Ağustos itibarıyla %31 civarına gerilemesi bekleniyor. Bu görünümün Eylül ayından itibaren faiz normalleşmesi için alan oluşturabileceği ve TLREF tarafında yaklaşık 300 baz puanlık indirim sürecinin başlayabileceği değerlendiriliyor.

Enflasyonda ana eğilim yeniden odakta

Nisan ayında açıklanan çekirdek enflasyon göstergeleri ve hizmet kalemlerindeki fiyat katılığı, piyasalarda dezenflasyon sürecine ilişkin soru işaretlerini artırmış durumda. Özellikle iç talep kaynaklı fiyat baskılarının sürmesi, TCMB’nin uzun süre yüksek reel faiz politikası uygulayabileceği beklentisini güçlendiriyor.

Küresel tarafta enerji fiyatlarının yüksek seyri ve jeopolitik riskler de Türkiye’nin enflasyon görünümünde yukarı yönlü risk faktörleri arasında izleniyor. Brent petrol fiyatının 90 dolar üzerindeki kalıcılığı, akaryakıt ve ulaştırma maliyetleri üzerinden enflasyon geçişkenliğini artırabilecek başlıklar arasında değerlendiriliyor.

Base Studio Standı’nda düzenlenen törende taraflar, savunma teknolojileri ve araç dizaynını kapsayan Mutabakat Zaptı’naimza attı. Anlaşma kapsamında yeni nesil araç tasarımları, mühendislik çözümleri ve uluslararası pazarlara yönelik ürün geliştirme süreçlerinde ortak çalışmalar yürütülmesi planlanıyor.

İş birliğinin, son kullanıcının ihtiyaçlarına yönelik çözümler geliştirilmesi ve savunma sanayiinde ihracat odaklı projelerin artırılması hedefiyle hayata geçirildiği belirtildi.

Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, imza töreninde yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye bugün savunma sanayiinde sadece kendi ihtiyaçlarını karşılayan bir ülke değil, geliştirdiği teknolojilerle dünyada dikkat çeken güçlü bir üretim merkezi haline geldi. BEST Grup ile Base Studio arasında imzalanan bu stratejik iş birliği, Türk mühendisliğinin ulaştığı seviyenin önemli göstergelerinden biridir. Yerli üretim gücümüzü uluslararası mühendislik vizyonuyla birleştirerek yeni nesil teknolojiler geliştirmeye devam edeceğiz. Savunma sanayiinde atılan her güçlü adım, Türkiye’nin bağımsız üretim kapasitesine ve milli teknoloji vizyonuna katkı sağlamaktadır. İmzalanan anlaşma; savunma teknolojileri, askeri araç mühendisliği, yeni nesil zırhlı araç tasarımları ve araç dizaynı alanlarında ortak çalışmalar yürütülmesini kapsamaktadır. Bu iş birliğiyle birlikte son kullanıcının sahadaki ihtiyaçlarına daha hızlı cevap verebilen, güvenlik, dayanıklılık ve operasyonelverimlilik açısından daha güçlü çözümler geliştirilmesi hedeflenmektedir. Aynı zamanda Türkiye’nin savunma sanayi ihracatına katkı sağlayacak yeni ürünlerin uluslararası pazarlara sunulması amaçlanmaktadır. Bu stratejik iş birliğinin ülkemiz, sektörümüz ve savunma sanayiimiz adına hayırlı olmasını diliyorum.”

Base Studio Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Remzi Oduncu ise açıklamasında, “Sizin gibi değerli bir markayla birlikte yol almaktan son derece mutluyuz. Geniş ürün yelpazemizle BEST Grup’a katkı sunacak olmaktan gurur duyuyoruz. Bu iş birliğinin uzun soluklu ve verimli sonuçlar doğuracağına inanıyoruz. İnşallah bir sonraki SAHA Expo’da geliştireceğimiz yeni ürünleri sergilemeyi hedefliyoruz” dedi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Piyasaların mevcut görünümde temel varsayımı; ateşkes sürecinin korunacağı, İran ile asgari müştereklerde uzlaşma sağlanacağı ve Hürmüz Boğazı kaynaklı sevkiyat sorunlarının kısa sürede aşılacağı yönünde şekilleniyor. Bu beklentiyle birlikte enerji fiyatlarında ilk şokun ardından geri çekilme gözlenirken, yatırımcı odağı yeniden FED’in faiz patikası, ABD seçimleri, Çin ekonomisinin büyüme performansı ve Japonya Merkez Bankası’nın olası faiz artışlarına kaymaya başladı.

Ancak piyasalardaki bu hızlı normalleşme eğiliminin kalıcılığı konusunda soru işaretleri sürüyor. Finansal piyasalar çoğu zaman gelecekte yaşanması beklenen gelişmeleri önceden satın alırken, ilk reaksiyonların ardından benzer ölçekte düzeltmelerin oluşması da sık karşılaşılan bir dinamik olarak öne çıkıyor. Özellikle teknoloji hisseleri öncülüğünde ABD ve Asya piyasalarında oluşan tarihi zirve seviyeleri, yalnızca makro verilerle değil aynı zamanda güçlü iyimserlik algısıyla da destekleniyor.

Enerji arz güvenliği tarafındaki risklerin tamamen ortadan kalkmaması ise enflasyon beklentilerinin yeniden şekillenmesine neden oluyor. Brent petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin dış ticaret dengesi ve cari açık üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendirilirken, gözler gelecek hafta açıklanacak TCMB Enflasyon Raporu’na çevrilmiş durumda.

TCMB’nin üç ay önce yaklaşık 60 dolar seviyesinde açıkladığı 2026 yılı ortalama Brent petrol varsayımında yukarı yönlü revizyon ihtimali güç kazanıyor. Böyle bir güncellemenin yalnızca enerji tahminlerini değil, yıl sonu enflasyon patikası ve belirsizlik aralığını da etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Son dönemde yabancı yatırımcı girişlerinin yeniden hız kazanması ve özellikle carry trade işlemleri üzerinden TL varlıklara yönelen talebin rezerv görünümünü desteklediği gözleniyor. Buna karşın reel sektör ve hane halkı enflasyon beklentileri ile piyasa katılımcıları arasındaki farkın yüksek seyretmesi, TCMB’nin iletişim dili açısından hassas dengeyi korumasını zorlaştırıyor.

Enerji maliyetleri yeniden belirleyici oluyor

2025 boyunca dezenflasyon sürecine ilişkin en önemli destek unsurlarından biri enerji fiyatlarındaki görece dengeli görünüm olmuştu. Ancak Orta Doğu merkezli risklerin yeniden yükselmesiyle birlikte petrol fiyatlarında oluşan oynaklık, 2026 projeksiyonlarının yeniden hesaplanmasına neden oluyor.

Özellikle Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın; enflasyon, cari denge ve rezerv görünümü üzerinde doğrudan etkili olduğu belirtiliyor. Bu nedenle TCMB’nin yeni projeksiyon setinde enerji varsayımlarına ilişkin yapılacak revizyonlar piyasalar açısından kritik önem taşıyor.

Piyasa fiyatlamaları kısa vadede iyimserliği desteklese de, savaş sonrası ekonomik hasarın boyutu, tedarik zincirlerinin normalleşme süresi ve küresel ticaret akışındaki kalıcı etkiler önümüzdeki dönemde yeniden masaya yatırılacak başlıklar arasında yer alıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Ekonomi yönetimi dezenflasyon programı kapsamında kontrollü reel değerlenme stratejisini sürdürürken, kredi kanalı yeniden öne çıkmaya başladı. Türkiye’nin geçmiş deneyimleri, kur istikrarı ile hızlı kredi büyümesinin aynı dönemde yaşanmasının cari açık üzerinde ciddi baskı oluşturabildiğini gösteriyor. 2000 yılındaki IMF programı döneminde faizlerde yaşanan sert düşüş ve kontrollü kur politikası, iç talepte hızlı genişlemeye neden olmuş; artan cari açık ve sınırlı rezerv yapısı programın sürdürülebilirliğini zayıflatmıştı.

Bugünkü politika setinde ise TCMB’nin daha kontrollü ve öngörülebilir bir kur politikası izlediği görülüyor. Ancak reel değerlenen TL’nin iç talebi canlı tuttuğu, bunun da kredi talebini beslediği değerlendiriliyor. Özellikle enerji fiyatlarında küresel oynaklığın yeniden arttığı bir dönemde kredi büyümesinin kompozisyonu daha kritik hale geliyor.

2026 yılı başında tüketici kredilerinin yıllıklandırılmış büyüme hızı %62,5 seviyesine kadar yükselirken, son veriler büyümenin %37,1’e gerilediğini gösteriyor. Buna rağmen mevcut hızın yaklaşık %32 seviyesindeki tüketici enflasyonunun üzerinde kalması, kredi genişlemesinin dezenflasyon sürecine yeterli desteği vermediği yönünde yorumlanıyor.

Ticari krediler tarafında toplam büyüme %31,3 seviyesinde bulunuyor. Ancak TL ve döviz kredi ayrımı yapıldığında tablo belirgin şekilde farklılaşıyor. TL ticari kredilerde yıllıklandırılmış büyüme hızı %51,3 seviyesine yükselirken, döviz kredilerinde büyüme %12,9 olarak ölçülüyor. Döviz kredilerindeki artış geçmiş yıl sonuna göre hızlanma sinyali verirken, şirketlerin yabancı para finansmana yöneliminin yeniden güç kazandığı gözleniyor.

Kredi kompozisyonu yeniden tartışılıyor

Ekonomi yönetiminin önümüzdeki dönemde kredi büyümesini yalnızca miktarsal değil, sektörel kompozisyon açısından da değerlendirmesi bekleniyor. Özellikle enerji ithalatını artırabilecek tüketim odaklı kredi genişlemesinin cari denge üzerindeki etkisi yakından izleniyor.

Piyasalarda, enerji maliyetlerinin yükseldiği bir küresel konjonktürde cari açığı sınırlayıcı yeni makroihtiyati adımların gündeme gelebileceği değerlendiriliyor. Buna karşılık enerji yoğun sektörlerde seçici kredi desteklerinin öne çıkabileceği belirtiliyor. Böyle bir politika kombinasyonu, hem büyümeyi koruma hem de dış dengeyi kontrol altında tutma amacı taşıyabilir.

Mart sonu itibarıyla bankacılık sektörünün yurt içine kullandırdığı nakdi kredi hacmi 25 trilyon 295,2 milyar TL’ye ulaşırken, toplam yurt içi mevduat hacmi 26 trilyon 478,5 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece 2025 sonunda yüzde 91,8 olan kredi/mevduat oranı, ilk çeyrekte 3,7 puan yükselerek kritik kabul edilen banda yaklaştı.

İlk çeyrekte toplam mevduat hacmi nominal olarak yüzde 3,6 büyürken, aynı dönemde yüzde 10,04 olan enflasyon dikkate alındığında reel bazda yüzde 5,9 daralma yaşandı. Kredi hacmi ise nominal olarak yüzde 7,9 artsa da reel olarak yüzde 1,9 geriledi. Buna rağmen mevduattaki daha sert çözülme, KMO’nun yükselmesine neden oldu.

Yıllık bazda bakıldığında ise kredi hacmindeki reel büyümenin mevduat artışını aşması dikkat çekiyor. Mart sonu itibarıyla yıllık enflasyondan arındırıldığında kredi hacminde yüzde 8,7’lik reel genişleme hesaplanırken, mevduat tarafındaki reel artış yüzde 2,6’da kaldı.

Tasarruflar sistem dışına kayıyor

Uzmanlara göre ilk çeyrekte KMO’daki yükselişin temel nedeni kredi iştahındaki sert artış değil, mevduat büyümesindeki yavaşlama oldu. Özellikle faiz indirim sürecinin etkisiyle TL mevduatın cazibesinin azalması, tasarrufların altın, döviz ve gayrimenkul gibi alternatif alanlara yönelmesine yol açtı.

Bankacılık sistemindeki mevduat verileri; fiziki altın ve yastık altı döviz birikimlerini içermediği için, sistem dışına kayan tasarruf eğilimi mevduat tabanını zayıflatıyor. Bu durum kredi/mevduat oranını yukarı taşıyan temel faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar Türkiye için yüzde 70-90 aralığındaki KMO seviyesini “sağlıklı bant” olarak tanımlarken, yüzde 90-105 aralığını ise “kritik bölge” olarak değerlendiriyor. Bu seviyelerde bankaların dış fonlama ihtiyacının arttığı, faiz ve kur şoklarına duyarlılığın yükseldiği belirtiliyor.

2017’de yüzde 134,6’ya kadar çıkmıştı

Türkiye’de kredi/mevduat oranı, kredi genişlemesinin hızlandığı 2017 yılında yüzde 134,6 seviyesine kadar yükselmişti. O dönemde bankacılık sistemi yoğun dış kaynak kullanımıyla kredi büyümesini sürdürmüş, ancak artan finansal kırılganlık sonraki yıllarda dengelenme sürecini beraberinde getirmişti.

Pandemi sonrası dönemde sıkı para politikası, kredi sınırlamaları ve Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasıyla birlikte KMO gerilemiş, 2023 sonunda yüzde 85 seviyelerine kadar inmişti. Ancak 2024 sonunda başlayan faiz indirim süreciyle birlikte tasarruf tercihlerindeki değişim, oranı yeniden yukarı yönlü harekete geçirdi.

Toplantıda mevcut konkordato sisteminin bazı şirketler tarafından kötüye kullanıldığına dikkat çeken Gürlek, uygulamanın asli amacının iflas riski taşıyan şirketlere yeniden yapılanma fırsatı sunmak olduğunu belirtti. Ancak yalnızca bilirkişi raporlarına dayalı şekilde verilen bazı kararların sistemi işlevsiz hale getirdiğini ifade eden Gürlek, yeni modelde konkordato hakkının tek seferle sınırlandırılmasının planlandığını açıkladı.

Hazırlanan düzenlemeye göre, mali yapısını yeniden ayağa kaldırabilecek şirketlerin faaliyetlerine devam etmesi öngörülürken, sürdürülebilirliği olmayan firmalar için doğrudan iflas sürecinin işletilmesi amaçlanıyor. Düzenlemenin özellikle alacaklıların korunması ve ticari sistemde güvenin artırılması hedefiyle şekillendirildiği değerlendiriliyor.

Gürlek ayrıca TBMM gündemindeki e-Tebligat düzenlemesine ilişkin de bilgi verdi. Yeni sistemde elektronik tebligatların 5 gün içinde yapılmış sayılacağını belirten Bakan Gürlek, uygulamanın dava ve icra süreçlerinde zaman kaybını azaltmasının hedeflendiğini söyledi.

Sosyal medya düzenlemeleri hız kazanıyor

12’nci Yargı Paketi hazırlıklarının sürdüğünü açıklayan Gürlek, bölgesel toplantılarda milletvekillerinden gelen önerilerin paket çalışmalarında dikkate alındığını ifade etti. Sosyal medya platformlarıyla kimlik doğrulama sistemi konusunda görüşmeler yürütüldüğünü belirten Gürlek, kullanıcıların kimlikle giriş yapacağı yeni bir model üzerinde hazırlık yapıldığını kaydetti.

Adalet Bakanlığı’nın ayrıca “Yargının Etkinliği Bürosu” ile “Alo Adalet” sistemlerinin entegrasyonu için de teknik çalışmalar yürüttüğü bildirildi. Söz konusu entegrasyonun vatandaş başvurularının daha hızlı takip edilmesini amaçladığı ifade ediliyor.

ANALİZ:

Türkiye’de konkordato sistemi son yıllarda özellikle yüksek faiz ortamı, finansmana erişim sorunları ve nakit akışı baskısı nedeniyle şirketlerin sık başvurduğu hukuki mekanizmalardan biri haline geldi. Ancak sistemin bazı firmalar tarafından zaman kazanma aracı olarak kullanıldığı yönündeki eleştiriler, hem ticari alacaklılar hem de bankacılık sistemi açısından risk algısını artırdı. Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından açıklanan yeni düzenleme hazırlığı, bu nedenle yalnızca hukuki değil, ekonomik etkileri açısından da dikkat çekiyor.

Hazırlanan modelde konkordato hakkının tek seferle sınırlandırılması planlanırken, mali yapısını sürdürebilecek şirketlerin faaliyetlerine devam etmesi, sürdürülebilirliği bulunmayan firmaların ise daha hızlı şekilde iflas sürecine yönlendirilmesi hedefleniyor. Bu yaklaşım, özellikle ticari alacakların korunması ve piyasalarda güvenin yeniden tesis edilmesi açısından önemli görülüyor. Mevcut yapıda uzun süren konkordato süreçleri tedarik zincirinde tahsilat sorunlarını artırırken, yeni sistemin daha seçici bir filtreleme mekanizması oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Makroekonomik açıdan bakıldığında düzenleme, yüksek finansman maliyetlerinin sürdüğü 2026 ortamında şirket bilançoları üzerindeki baskının daha görünür hale gelmesine neden olabilir. Özellikle inşaat, tekstil, perakende ve sanayi yan kollarında faaliyet gösteren KOBİ’lerin nakit akışı yönetimi kritik önem taşıyor. Finansmana erişim koşullarında belirgin iyileşme olmadan konkordato alanının daraltılması, bazı sektörlerde iflas başvurularını artırabilecek riskler barındırıyor. Buna karşın sistemin disipline edilmesi, bankalar ve ticari alacaklılar açısından tahsilat öngörülebilirliğini güçlendirebilir.

Piyasa tarafında düzenlemenin etkisi kısa vadede doğrudan fiyatlamalara yansımayabilir. Ancak kredi risk primi, ticari güven endeksleri ve şirket borç yapılarına ilişkin veriler yakından izlenecek. Özellikle BİST’te işlem gören ve yüksek ticari alacak riski taşıyan sektörlerde yeni hukuki çerçevenin dolaylı etkileri görülebilir. E-Tebligat sisteminde planlanan hızlandırma ve dijital kimlik doğrulama çalışmaları da yargı süreçlerinde operasyonel verimliliği artırabilecek tamamlayıcı adımlar arasında değerlendiriliyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Başsavcılık açıklamasında, soruşturmanın “Ekrem İmamoğlu’nun elebaşılığında kurulan suç örgütünün faaliyetleri” çerçevesinde sürdürüldüğü belirtildi. Açıklamada, örgüt yapısının belediye iştirakleri üzerinden kurgusal ihale sistemi oluşturduğu ve kamu kaynaklarının bu yöntemle yönlendirildiği iddia edildi.

Emniyet birimlerince gerçekleştirilen operasyonlarda 29 şüphelinin gözaltına alındığı bildirildi. Hakkında yakalama kararı bulunan 1 kişinin ise yurt dışında olduğu tespit edildi. Şüphelinin yakalanmasına yönelik uluslararası süreçlerin sürdüğü aktarıldı.

Soruşturmanın merkezinde yer alan Ağaç ve Peyzaj AŞ’nin, İBB’nin iştirak şirketleri arasında yer aldığı ve özellikle çevre düzenleme, bakım ve peyzaj projelerinde faaliyet yürüttüğü biliniyor. Dosyada yer alan iddiaların; ihale süreçleri, teklif organizasyonları ve şirketler arası ilişki ağı üzerinden şekillendiği değerlendiriliyor.

Verilere göre BofA’nın en yüksek net alımı 584,3 milyon TL ile AKBNK hisselerinde gerçekleşti. THYAO’da 514,1 milyon TL, SASA’da ise 423,8 milyon TL’lik net alım kaydedildi. ASTOR ve YKBNK da güçlü para girişinin görüldüğü hisseler arasında yer aldı.

BofA’nın en fazla aldığı hisseler

Satış tarafında ise ASELS öne çıktı. Kurumun ASELS hisselerinde yaklaşık 915,4 milyon TL net satış gerçekleştirdiği görüldü. GARAN, TUPRS ve TAVHL hisseleri de satış baskısının yoğunlaştığı hisseler arasında yer aldı.

BofA’nın en fazla sattığı hisseler

Bankacılık hisseleri yeniden öne çıktı

İşlem dağılımı, yabancı kurumların bankacılık hisselerine yönelik ilgisinin sürdüğüne işaret etti. AKBNK, YKBNK, VAKBN ve ISCTR’de görülen güçlü alımlar, sektörün son dönemde artan işlem hacmiyle birlikte yeniden yabancı girişine sahne olduğu değerlendirmelerini destekledi.

Sanayi tarafında THYAO, ASTOR ve CCOLA hisselerindeki alımlar dikkat çekerken, ASELS ve TUPRS’ta görülen satışlar sektör bazlı ayrışmanın sürdüğünü gösterdi. Piyasa uzmanları, yabancı kurum hareketlerinin kısa vadeli yön açısından yakından izlendiğini belirtiyor.

Yasal Uyarı:
Bu içerikte yer alan bilgi, yorum ve değerlendirmeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Liman yetkililerinden edinilen bilgilere göre gemilerden toplam 10 bin 800 yolcu indi. Ziyaretçilerin önemli bölümünü ABD’li turistler oluştururken, gün boyunca ilçe merkezinde yoğun hareketlilik yaşandı. Turistlerin bir kısmı çarşıda alışveriş yapmayı tercih ederken, büyük bir bölüm ise tur otobüsleriyle tarihi ve kültürel rotalara yöneldi.

Kuşadası’na gelen turistlerin en yoğun ilgi gösterdiği noktalar arasında Efes Antik Kenti ve Meryem Ana Evi yer aldı. Bölgedeki tarihi destinasyonlara yönelik ilginin, kruvaziyer turizminin yalnızca liman ekonomisine değil çevre ilçelerdeki turizm faaliyetlerine de katkı sağladığı değerlendiriliyor.

Kruvaziyer trafiği esnafa hareket getirdi

İlçe merkezindeki çarşıda gün boyunca dikkat çeken yoğunluk, restoranlar, hediyelik eşya mağazaları ve turistik işletmelerde ticari hareketliliği artırdı. Esnaf temsilcileri, kruvaziyer turistlerinin özellikle kısa süreli ancak yüksek hacimli harcamalarıyla sezon gelirlerine önemli katkı sunduğunu belirtiyor.

Liman yönetimi ise önümüzdeki haftalarda da kruvaziyer gemi trafiğinin devam edeceğini açıkladı. Kuşadası’nın Akdeniz çanağındaki önemli kruvaziyer duraklarından biri olmayı sürdürdüğü ifade edilirken, sezon boyunca binlerce turistin daha ilçeye gelmesinin beklendiği kaydedildi.

Türkiye’de kruvaziyer turizmi son dönemde yeniden ivme kazanırken, Ege limanlarına yönelik talep de artış gösteriyor. Özellikle Avrupa ve ABD çıkışlı rotalarda Türkiye’nin yeniden öne çıkmasının, turizm gelirleri açısından destekleyici unsur oluşturduğu değerlendiriliyor.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.