Dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri, Basra Körfezi'ni açık denizlere bağlayan dar bir su yolundan, Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Bu güzergahtaki en küçük tehdit bile fiyatlara hızla risk primi olarak yansırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın boğazda 60 gün boyunca geçiş ücreti alınmayacağını açıklaması, haftalardır petrol piyasasını geren belirsizliği gevşetti.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran ile varılan 60 günlük ateşkes süresince boğazdan geçişlerin ücretsiz olacağını belirtti. Sürenin sonunda anlaşma tamamlanmasa bile, ABD yeni bir ücret getirmedikçe geçişin ücretsiz kalacağını vurguladı. İran tarafı ise 60 günün ardından boğazın yönetimi ve hizmet bedeli konusunda Umman ile müzakere hakkını saklı tuttuğunu bildiriyor.

Risk primi nasıl eridi

Petrol fiyatı, arz güvenliğine dönük tehdidi anında satın alır. Boğazın kapanma ihtimali masadayken Brent'in varil fiyatı mayıs ortasında 110 doların üzerine çıkmış, 20 Mayıs'ta 113,34 doları görmüştü. Ateşkes diplomasisinin ilerlemesi ve boğazın ticari trafiğe açık kalacağı sinyalleriyle fiyat geri çekildi; Brent 20 Haziran'da 80,57 dolar seviyesinde işlem gördü.

Bu gerilemenin önemli bölümü, savaş ihtimalinin fiyata eklediği risk priminin geri alınmasından kaynaklanıyor. Piyasa beklentisine göre geçiş fiilen kesintisiz sürerse primin daha da erimesi mümkün. Buna karşın 60 gün sonrasına ilişkin belirsizlik, fiyatın altına bir taban koyuyor.

Türkiye için ne anlama geliyor

Ham petrol ihtiyacının neredeyse tamamını ithal eden Türkiye için Brent'teki her dolarlık hareket, enerji ithalat faturasına ve cari açığa doğrudan yansıyor. Fiyatın gerilemesi, akaryakıttan üretici maliyetlerine uzanan zincirde enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskıyı hafifletme potansiyeli taşıyor.

Ne var ki fatura yalnızca dolar bazlı petrol fiyatına değil, kura da bağlı. Dolar/TL'nin 46,48, euro/TL'nin 53,36 düzeyinde bulunması (Endeks24 veri servisi, 19 Haziran), petroldeki ucuzlamanın lira karşılığındaki etkisini sınırlayan bir unsur. Uzmanlara göre rahatlamanın enflasyona yansıması için hem düşüşün kalıcı olması hem de kur tarafının istikrarlı seyretmesi gerekiyor.

Boğazın 60 günlük ücretsiz dönemi petrol piyasasına nefes alanı açsa da kalıcı bir çözüm sunmuyor. Sürenin sonunda İran'ın hizmet bedeli talebi ya da diplomaside yeni bir tıkanma, geri çekilen risk primini fiyata yeniden davet edebilir.

Borsa İstanbul, mayıs ortasındaki sert satış dalgasının ardından son işlem haftasında belirgin bir toparlanma kaydetti ve BIST 100 endeksi haftayı yüzde 5,7 değer kazanarak 14.734,50 puandan tamamladı. Yatırımcının gündemi ise artık geride kalan haftada değil, hafta sonu Orta Doğu'dan gelen iki gelişmede yoğunlaşıyor: İran ile ABD arasında Pazar günü başlaması beklenen görüşmeler ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı gemi geçişine yeniden kapattığı yönündeki açıklaması.

Haftaya damga vuracak iki başlık

Yeni haftanın seyri büyük ölçüde bu iki gelişmeye bağlı görünüyor. İran, İsrail'in ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nı gemi geçişine yeniden kapattığını duyurdu. Boğazın trafiğe fiilen ne ölçüde kapandığı ise henüz netleşmiş değil.

Diğer başlık diplomasi cephesinde. Pakistan'ın açıklamasına göre İran ile ABD arasındaki görüşmelerin Pazar günü İsviçre'de başlaması bekleniyor. Ancak görüşme takvimi son haftalarda birden çok kez ertelendi; bu nedenle masaya oturulup oturulmayacağı ve görüşmeden çıkacak mesaj piyasalar için belirleyici olacak.

Hürmüz neden kritik

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin en dar geçiş noktalarından biri. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre boğazdan günde yaklaşık 13 milyon varil ham petrol geçiyor; bu miktar küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birine denk geliyor. Boğazda yaşanacak her aksama, fiyatları doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.

Brent petrolün varil fiyatı Cuma günü 80 dolar seviyesine kadar geriledi ve haftayı yaklaşık yüzde 8,5 düşüşle kapattı. İran'ın boğazı yeniden kapatma açıklaması ise yeni haftada fiyatlar açısından yukarı yönlü bir risk oluşturuyor. Uluslararası bankaların analistlerine göre kapanışın uzaması halinde Brent'in 100 dolar ve üzeri seviyeleri yeniden gündeme gelebilir.

Pazartesi için üç senaryo

Bu tablo karşısında piyasa profesyonelleri pazartesi açılışı için üç ana ihtimal üzerinde duruyor. Her senaryo, Pazar günkü görüşmenin seyrine ve Hürmüz'deki son duruma göre şekilleniyor.

İlk senaryoda görüşmeden uzlaşma sinyali gelmesi ve boğazın yeniden geçişe açılması durumunda, risk iştahının artması ve endeksin geçen haftaki yükselişi sürdürmesi ihtimal dahilinde görülüyor. Piyasa profesyonellerine göre en olası kabul edilen ikinci senaryoda ise görüşme yeniden ertelenir ya da somut sonuç vermez; belirsizliğin sürmesi endekste dar bantta, temkinli bir seyre işaret ediyor. Üçüncü senaryoda gerilimin tırmanması ve kapanışın kalıcılaşması, hem hisse tarafında satış baskısını hem de petrol fiyatındaki yukarı yönlü riski besleyebilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'nin büyük müteahhitlik gruplarından Rönesans Holding'in altyapı şirketi Rönesans Altyapı Sistemleri, halka açılma yolunda ilk resmi adımı attı. Şirket, paylarının Borsa İstanbul'da işlem görmesi için Sermaye Piyasası Kurulu'na halka arz başvurusunda bulundu. Paylaşılan plana göre arzın büyük bölümü yurt dışı kurumsal yatırımcılara yönlendirilecek, bireysel yatırımcıya da belirli bir pay ayrılacak.

Tahsisatın yarısı yurt dışı kurumsala ayrıldı

Açıklanan dağıtım planına göre halka arz edilecek payların yüzde 50'si yurt dışı kurumsal yatırımcılara tahsis edildi. Yurt içi kurumsal yatırımcılara yüzde 20, bireysel yatırımcılara yüzde 20, yüksek başvurulu yatırımcılara ise yüzde 10 pay ayrıldı. Bireysel tarafta eşit dağıtım yöntemi uygulanacak; yani talep eden her yatırımcı, başvuru tutarından bağımsız olarak eşit miktarda pay alacak.

Sabit fiyatla borsa dışında talep toplanacak

Talep toplama, sabit fiyatla ve borsa dışında gerçekleştirilecek. Şirketin paylaştığı yapıda ek satış öngörülmüyor; paylar işlem görmeye başladıktan sonra fiyat istikrarı uygulaması planlanıyor. Halka arza Ak, İş, Ünlü ve Ziraat Yatırım'ın eş liderliğinde bir konsorsiyumun aracılık etmesi öngörülüyor. Hisseler, Borsa İstanbul'un en likit şirketlerinin işlem gördüğü Yıldız Pazar'da listelenecek.

Halka arza toplam 329,3 milyon dolayında pay konu olacak. Bu tutarın yaklaşık 263,4 milyon adedi sermaye artırımından, kalan bölümü ise mevcut ortakların pay satışından oluşuyor. Halka arz fiyatı ile talep toplama takvimi ise Sermaye Piyasası Kurulu onayının ardından netleşecek.

Rönesans grubunun ikinci halka arzı

Rönesans Altyapı Sistemleri, inşaat ve altyapı alanında uzun süredir faaliyet gösteren Rönesans Holding'in iştiraklerinden biri. Grup; tünel, demiryolu, enerji ve sağlık tesisleri gibi büyük ölçekli altyapı projelerinde rol alıyor ve ENR'nin dünyanın en büyük uluslararası müteahhitleri listesinde üst sıralarda yer alıyor. Holding, 2024 yılında ticari gayrimenkul şirketi Rönesans Gayrimenkul Yatırım'ı borsaya taşımıştı; Altyapı Sistemleri'nin halka arzı, grubun bu yöndeki ikinci adımı olacak.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Yabancı yatırım bankası Bank of America, haftanın son işlem gününde Borsa İstanbul'daki kurum işlemlerinde banka hisselerine topluca değil tek tek yaklaştı. Cuma kapanışına göre kurumun günlük en yüksek net alımı bir banka hissesinde gerçekleşirken, dört büyük bankada yön net satış oldu. Banka kağıtlarında yabancının yönünü merak eden yatırımcı için bu tablo tek bir cevap bırakmıyor.

Bir bankada alım, dört bankada satış

Verilere göre Bank of America cuma günü en güçlü net alımını Akbank'ta yaptı ve bu hissedeki günlük net alımı 313,3 milyon liraya ulaştı. Akbank, yalnızca bankalar arasında değil kurumun cuma günkü tüm net alım listesinin de zirvesindeydi. Aynı kurum İş Bankası, Yapı Kredi, Garanti BBVA ve Halkbank'ta ise net satıcı oldu. Bu dört bankadaki net satışın toplamı 729,8 milyon lirayı geçti. Tablo, kurumun banka sektörüne tek yönlü bir pozisyon almadığını; bir ismi öne çıkarırken diğerlerinde yük azalttığını gösteriyor.

Yüksek işlem hacmi neyi gösterir

Net işlem tutarı, bir kurumun gün içinde aldığı ve sattığı miktar arasındaki farktır ve toplam işlem hacmiyle karıştırılmamalıdır. Akbank'ta günlük toplam kurum hacmi 3,45 milyar lirayı bulurken, net alım bunun yalnızca küçük bir bölümüne karşılık geldi. Piyasa profesyonellerine göre yüksek hacim tek başına bir yön sinyali vermez; belirleyici olan, alım ile satım arasındaki net farkın hangi tarafa kaydığıdır.

Tek günlük veri ne söyler

Kurum işlem verileri tek bir günün fotoğrafıdır ve kalıcı bir eğilimin kanıtı olarak okunamaz. Bir kurumun bir gün net satıcı olduğu hissede ertesi gün alıcıya dönmesi sık görülür. Uzmanlara göre bu tablolar ancak birkaç günlük seriyle birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanır. Cuma günkü ayrışma, Bank of America'nın banka hisselerinde seçici davrandığına işaret ediyor; ancak bu tercihin uzun vadeli bir sektör görüşü mü yoksa kısa vadeli bir pozisyon ayarı mı olduğu tek günlük veriyle netleşmiyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Ortadoğu'daki kırılgan ateşkesin yeni bir eşiğe geldiği bir günde, İran'ın en üst düzey ortak askeri komutası Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine kapattığını duyurdu. Hatem'ul Enbiya Karargahı, kararı ABD'nin savaşı sona erdiren mutabakatın ilk maddesini uygulamamasına ve İsrail'in Güney Lübnan'daki ateşkesi sürekli ihlal etmesine bağladı.

Devlet televizyonunda okunan açıklamada, ABD'nin verdiği sözleri açıkça çiğnediği savunuldu. İsrail'in ise Güney Lübnan'da aralıksız saldırılarla bölge halkının ölümüne ve yerinden edilmesine yol açtığı, buna rağmen askeri güçlerini geri çekmediği ileri sürüldü.

Karargah saldırı sürerse yeni adım uyarısı yaptı

Açıklamaya göre boğazın kapatılması, karşı tarafın taahhütlerine uymamasına yönelik bir ilk adım niteliği taşıyor. Karargah, saldırgan eylemlerin sürmesi halinde muhatapları yükümlülüklerini yerine getirmeye zorlamak için daha ileri adımların planlanacağı uyarısında bulundu.

ABD kapandığına dair kanıt yok dedi

Tahran'ın açıklaması, taraflar arasında diplomasi trafiğinin sürdüğü bir döneme denk geldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, boğazın kapandığına ilişkin bir kanıt bulunmadığını söyledi ve İran ile görüşmelerin önümüzdeki günlerde İsviçre'de yapılabileceğini belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı da karşı tarafın taahhütlerini takip etmek üzere İsviçre'ye bir heyet göndereceğini açıkladı.

Boğazın bu yıl ilk kez kapanması değil. ABD ve İsrail'in şubat ayındaki saldırılarının ardından su yolu fiilen trafiğe kapanmış, küresel petrol fiyatları 100 doların üzerine tırmanmıştı. Bu hafta varılan mutabakatla boğazın yeniden açılması beklenirken, fiyatlar aylardır görülmeyen düşük seviyelere gerilemişti.

Petrol ve Türkiye için ne anlama geliyor

Hürmüz Boğazı'ndaki her aksama küresel enerji fiyatlarında doğrudan yankı buluyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi, boğazın yakın vadede büyük ölçüde kapalı kalacağı varsayımıyla Brent petrol fiyatının haziran ve temmuzda ortalama 105 dolar dolayında seyredebileceğini öngörmüştü.

Enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan Türkiye için bu tablo doğrudan önem taşıyor. Piyasa beklentilerine göre petroldeki olası bir yükseliş, akaryakıt maliyetlerinden enflasyon görünümüne kadar geniş bir alanda hissedilebilir. Yatırımcıların önümüzdeki günlerde İsviçre'deki görüşme trafiğini ve sahadaki gerçek seyrüsefer verilerini yakından izlemesi bekleniyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Andrews Müşterek Hava Üssü'ndeki törende konuşan Trump, Katar tarafından bağışlanan ve kapsamlı modernizasyonun ardından Başkanlık uçağı olarak hizmete alınan Boeing 747'yi tanıttı. Yeni uçakla çok sayıda yurt dışı ziyareti planladıklarını belirten Trump, Türkiye'nin yanı sıra Çin'i de gündemine aldı. "Yıl içinde yeniden Çin'e gideceğiz. Devlet Başkanı Şi Cinping eylülde buraya gelecek" dedi.

Ankara'daki zirve takvimi belli

Trump'ın işaret ettiği ziyaretin adresi, 7-8 Temmuz 2026'da Ankara'da yapılacak 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin geçen yıl duyurduğu zirve, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilecek. Türkiye, 2004 İstanbul Zirvesi'nin ardından 22 yıl sonra ikinci kez NATO liderlerini ağırlayacak. Uluslararası basında, ABD Başkanı'nın da programa katılmasının beklendiği yönünde değerlendirmeler yer alıyor.

Katar'ın 'uçan sarayı' Başkanlık standardına çekildi

Tanıtılan uçak, aslında Katar kraliyet ailesi için VVIP konfigürasyonunda üretilmiş bir Boeing 747-8i. Pentagon'un 2025'te kabul ettiği jet, ordunun envanterinde "VC-25B Bridge" koduyla yer alıyor. Uçağın piyasa değeri yaklaşık 400 milyon dolar olarak telaffuz ediliyor; "uçan saray" nitelendirmesi de buradan geliyor.

Modernizasyonu yüklenici firma L3Harris üstlendi. Sıfırdan inşa yerine mevcut gövdenin Başkanlık standardına çekilmesi tercih edildiği için süreç görece hızlı tamamlandı. Uçağın yüksek kalite ahşap kaplamaları, deri oturma grupları ve yatak odaları gibi lüks iç donanımı büyük ölçüde korundu. Buna karşın güvenlik tarafı baştan ele alındı: iletişim altyapısı, kendini koruma ve savunma sistemleri ile elektromanyetik darbeye karşı sertleştirme gibi kritik başlıklar yeniden yapılandırıldı.

Söz konusu uçağın, kalıcı çözüm olarak geliştirilen yeni nesil Air Force One filosu teslim edilene kadar "köprü" görevi göreceği belirtiliyor. Boeing'in 2018'de imzaladığı sözleşme kapsamında ürettiği iki uçaklık VC-25B programı, gecikmeler ve maliyet artışları nedeniyle uzun süredir sarktı.

"Uçan Beyaz Saray" 10 ayda hazırlandı

Trump, "dünyanın en lüks uçağı" diye nitelediği yeni Boeing 747'nin "eşi benzeri olmayan" iletişim sistemlerine ve son teknoloji savunma teçhizatına sahip olduğunu söyledi. Uçağın yaklaşık 10 ayda "uçan Beyaz Saray"a dönüştürüldüğünü belirten Başkan, projede görev alan yaklaşık 250 kişiye teşekkür etti. Çalışmalar Pentagon ile L3Harris tarafından hızlandırılmış takvimle yürütüldü.

Yeni uçağın, başkent Washington'da ABD'nin 250. kuruluş yılı kutlamaları kapsamında çok sayıda savaş uçağının eşlik edeceği bir hava gösterisine öncülük edeceği de aktarıldı.

Eski uçaklar emekli oluyor

Mevcut Air Force One filosunun temelleri eski Başkan Ronald Reagan döneminde atıldı, uçaklar ilk kez George H.W. Bush döneminde kullanılmaya başlandı. Trump'ın verdiği bilgilere göre, birbirinin aynısı 2 uçaktan oluşan "VC-25A" tipi Boeing 747-200B filosu, görev süresi boyunca 96 ülkeye 223 uluslararası seyahatte kullanıldı ve toplamda 6 milyon milden fazla uçtu.

Yaklaşık 35 yıldır başkanları taşıyan uçaklar, yaşlarının ilerlemesiyle emekliye ayrılıyor. Trump, Fransa'daki G7 Zirvesi dönüşünün mevcut uçakla yapılan son planlı uçuş olduğunu açıkladı. Emekliye ayrılan uçakların restore edilerek müzelerde sergileneceğini, bunların ABD başkanlık tarihinin önemli bir parçası olduğunu vurguladı.

Washington ile Tahran'ın aylardır süren savaşı bitirme arayışı, içinde can sıkıcı bir çelişki barındırıyor. İran'ı uzlaşmaya ikna etmek için masaya konulan ekonomik tavizler, ABD ile Batılı müttefiklerinin terör örgütü saydığı İran Devrim Muhafızları'nı daha da güçlendirebilir. Dört üst düzey İranlı kaynağa göre bu seçkin askeri güç, yaptırımların gevşemesi ve petrol gelirlerinin geri dönmesiyle doğacak kazancın büyük bölümünü ele geçirecek konumda.

Yaptırımların gölgesinde büyüyen imparatorluk

İran'ın devrim lideri Ayetullah Humeyni tarafından kurulan Devrim Muhafızları, yıllarca yaptırımların gölgesinde palazlandı. Petrol ve inşaattan denizciliğe, telekomünikasyondan limanlara uzanan geniş bir ticari ağ kurdu. Örgütün mühendislik kolu Hatemü'l-Enbiya, resmi açıklamalara ve kamuya açık kayıtlara göre büyük altyapı ve enerji projelerinde faaliyet gösteren yüzlerce bağlı şirketi yönetiyor; otomotiv, turizm ve lojistik de bu ağın parçası. İRGC mali verilerini açıklamıyor, ancak üst düzey bir kaynak ekonomiyi canlandıracak her adımın örgütün milyarlarca dolarlık erişimini genişleteceğini söyledi.

Anlaşma masada neyi değiştiriyor

28 Şubat'ta Ayetullah Ali Hamaney'i öldüren saldırılarla başlayan savaşın ardından Muhafızlar iç gücünü artırdı ve Hamaney'in oğlu Mojtaba Hamaney'in yeni dini lider olarak göreve gelmesine yardımcı oldu. Bu hafta açıklanan geçici anlaşma, yaptırım uygulanan petrol satışlarına muafiyet tanıyor. Önümüzdeki dönemde varılabilecek daha kapsamlı bir anlaşma ise diğer tüm yaptırımları kaldırabilir ve İran'a 300 milyar dolarlık bir yeniden yapılanma fonuna erişim sağlayabilir. Üst düzey kaynaklardan biri, yaptırımları delme operasyonlarının çoğunu zaten yürüten Muhafızları savaşın asıl galipleri olarak nitelendirdi.

Batılı firmalar için süren hukuki risk

İran yatırım yasası yabancı firmaları yerel ortaklarla çalışmaya zorladığından, çok sayıdaki İRGC bağlantılı şirket, ülkenin en kârlı sektörlerine girmek isteyenler için bir tür kapı bekçisi konumunda. Bu da Batılı şirketleri, doğrudan ilişki kurmasalar bile Muhafızlara yönelik yaptırımları ihlal etme riskiyle karşı karşıya bırakıyor.

Eski bir ABD Hazine Bakanlığı yaptırım soruşturmacısı olan Jeremy Paner, geçici anlaşmada petrol ihracatına izin verilse de arka plandaki İRGC nedeniyle ABD'li şirketler için hukuki riskin sürdüğünü belirtti. 2016'da kabul edilen ve terör saldırısı mağdurlarının terörle suçlanan gruplara yardım eden şirketlere dava açabilmesine olanak tanıyan ABD yasası, bu riski daha da görünür kılıyor.

Muhafızların İran ekonomisine bu denli kök salması, anlaşmanın önündeki engellerden biri olarak da görülüyor. Örgütün terör listesinde kalması, ekonomiyi yaptırımlardan kurtarma çabasını ciddi biçimde zorlaştırabilir.

Japonya, yapay zekadan çipe ve uzay çalışmalarına uzanan öncelikli alanlarda büyük bir kamu destekli yatırım seferberliğine hazırlanıyor. İş dünyası gazetesi Nikkei'nin cuma günü aktardığına göre Başbakan Sanae Takaichi'nin yeni büyüme stratejisi, 17 stratejik sektörde 2040 yılına kadar kamu ve özel sektör yatırımlarını toplamda yaklaşık 2,3 trilyon dolara taşımayı hedefliyor.

Plan neyi öngörüyor

En erken önümüzdeki hafta açıklanması beklenen 370 trilyon yenlik girişim, yapay zeka, çipler ve uzay çalışmaları gibi alanlara odaklanacak. Takaichi'nin amacı, kamu harcamalarını özel sektör yatırımını canlandıran bir kaldıraç olarak kullanmak. Nikkei, planı kaynak göstermeden aktardı; girişim, son yılların en kapsamlı sanayi politikası hamlelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Nikkei'nin daha ayrıntılı haberine göre 17 sektörden biri olan fiziksel yapay zekaya, 2040 mali yılına kadar tek başına 10,5 trilyon yen (yaklaşık 65 milyar dolar) ayrılması öngörülüyor. Bu kalem, planın teknoloji ve üretim otomasyonuna verdiği ağırlığı ortaya koyuyor.

10,5 trilyon ¥yalnızca fiziksel yapay zeka için 2040 mali yılına kadar öngörülen pay; planın teknoloji ağırlığının göstergesi.

Finansman nasıl sağlanacak

Hükümet, ekonomik güvenlik açısından kritik görülen yatırımlara istikrarlı finansman sağlamak için çok yıllı bir bütçe çerçevesi oluşturmayı değerlendiriyor. Bu yatırımların bir bölümü köprü tahvilleri aracılığıyla finanse edilebilir. Köprü tahvilleri, geçici finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, geri ödemeye ilişkin belirli garantilerle ihraç ediliyor.

Bu yapı, yüksek borç yükü taşıyan Japonya'nın harcamalarını artırırken mali disipline dikkat ettiğini öne sürmesine olanak tanıyor. Ancak ağır kamu borcu, planın sürdürülebilirliğine ilişkin soruları da beraberinde getiriyor.

Takaichi'nin büyüme bahsi

Stratejik sektörlere devlet eliyle yatırım, Takaichi'nin göreve geldiğinden bu yana savunduğu büyüme yaklaşımının merkezinde yer alıyor. Reuters'ın görüş almak için cumartesi günü Başbakanlık Ofisi'ni araması, mesai saatleri dışında olması nedeniyle yanıtsız kaldı. Planın nihai büyüklüğü ve sektörel dağılımı, resmi açıklamayla netleşecek.

Borsa İstanbul'un her çeyrekte yenilediği pay endeksi bileşimi, 2026'nın üçüncü çeyreği için belli oldu. 1 Temmuz'da yürürlüğe girecek düzenlemede BIST 50, BIST 100 ve BIST 500 başta olmak üzere 37 hissede giriş çıkış yaşanırken, en dikkat çeken hamle Arçelik'in BIST 50 dışında kalması oldu.

Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yapılan açıklamaya göre revizyon; BIST 50, BIST 100, BIST 500, BIST Likit Banka, BIST Sürdürülebilirlik ve BIST Sürdürülebilirlik 25 endekslerini kapsıyor. En çok izlenen gösterge olan BIST 30 endeksinin bileşimi ise bu dönemde korundu.

BIST 30'da bileşim korundu

En çok izlenen gösterge olan BIST 30 endeksinde bu çeyrek herhangi bir pay çıkarılmadı. Borsa İstanbul, olası değişiklikler için yedek pay listesinde Pasifik Eurasia Lojistik (PASEU), Halkbank (HALKB) ve Ülker Bisküvi (ULKER) hisselerini sıraladı.

BIST 50'den dört köklü isim çıktı

Revizyonun en çarpıcı tarafı BIST 50'de yaşandı. Endeksten Arçelik (ARCLK), Doğuş Otomotiv (DOAS), Mavi Giyim (MAVI) ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) çıkarıldı. Yerlerine Eczacıbaşı İlaç (ECILC), Efor Yatırım (EFOR), Gülermak Ağır Sanayi (GLRMK) ve Katılımevim Tasarruf Finansman (KTLEV) dahil edildi. Yedek paylar ise Şekerbank (SKBNK), Doğuş Otomotiv (DOAS) ve Mavi Giyim (MAVI) olarak belirlendi.

BIST 100'e enerji ve teknoloji hisseleri girdi

BIST 100 endeksinde üç pay değişti. Anadolu Grubu Holding (AGHOL), TAB Gıda (TABGD) ve Türeks Turizm Taşımacılık (TUREX) endeksten çıkarılırken; Esenboğa Elektrik (ESEN), Işıklar Enerji Yapı Holding (IEYHO) ve Odine Teknoloji (ODINE) endekse eklendi. Yedek paylar Smart Güneş Enerjisi (SMRTG), Yeo Teknoloji Enerji (YEOTK) ve Kızılbük GYO (KZBGY) oldu.

BIST 500'de yedi giriş yedi çıkış

En geniş kapsamlı değişiklik BIST 500'de gerçekleşti. Endekse Ağaoğlu GMYO (AAGYO), Ekinciler Demir Çelik (EKDMR), Empa Elektronik (EMPAE), Gentaş Kimya (GENKM), Luxera GMYO (LXGYO), Metropal Kurumsal Hizmetler (MCARD) ve Savur GMYO (SVGYO) dahil edildi. Buna karşın Acıpayam Selüloz (ACSEL), CEO Event Medya (CEOEM), Despec Bilgisayar (DESPC), Döktaş Dökümcülük (DOKTA), İhlas Yayın Holding (IHYAY), Pamel Elektrik (PAMEL) ve Zedur Enerji (ZEDUR) endeks dışında kaldı. Yedek listesinde CEO Event Medya (CEOEM), Döktaş Dökümcülük (DOKTA) ve Zedur Enerji (ZEDUR) yer aldı.

Açıklamada ayrıca BIST Likit Banka, BIST Sürdürülebilirlik ve BIST Sürdürülebilirlik 25 endekslerinde de güncellemeye gidildiği belirtildi. Endeks bileşim değişiklikleri; payların piyasa değeri, işlem hacmi ve fiili dolaşımdaki payların büyüklüğü gibi ölçütlere göre dönemsel olarak yapılıyor.

Yatırımcı için ne anlama geliyor

Endeks revizyonları, bu endeksleri takip eden borsa yatırım fonları ve pasif fonlar açısından önem taşıyor. Endekse yeni giren paylar bu fonların alımına konu olurken, çıkarılan hisseler fon portföylerinden kademeli olarak azaltılabiliyor. Bu nedenle yürürlük tarihi yaklaşırken ilgili hisselerde işlem hacminde hareketlilik görülebiliyor.

1 TemYeni endeks bileşimlerinin yürürlüğe gireceği tarih; fonların pozisyon ayarlaması bu tarihe kadar tamamlanıyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Dünya genelinde insansız savaş uçağı projelerinin büyük bölümü hava-yer odaklı geliştirilirken, hiçbir insansız hava aracı bugüne kadar operasyonel hava-hava atış kabiliyeti gösterememişti. KIZILELMA’nın testi, bu alanda ilk kez fiili bir başarı sağlanması nedeniyle kritik önem taşıyor.

F-16’larla müşterek uçuş gerçekleştirildi

Merzifon 5. Ana Jet Üssü’nden kalkan 5 adet F-16 savaş uçağı, test kapsamında KIZILELMA ile Sinop semalarında ortak uçuş icra etti. İnsanlı-insansız müşterek harekât senaryosunu sergileyen uçuşta Bayraktar AKINCI TİHA da bölgede görev alarak süreci havadan kayıt altına aldı.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçak, ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarıyla tespit edildi. Radarın hassas işaretlemesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE üretimi GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi’ni ateşledi. Milli füze hedefi tam isabetle vurdu ve platformun havadan havaya taarruz kabiliyeti doğrulandı.

Tüm görev zinciri milli sistemlerle tamamlandı

Türk havacılığında ilk kez milli bir uçağın, milli bir hava-hava füzesini, yine milli bir radarın güdümlemesiyle hedefe angaje olduğu bir görev icra edildi. Böylece hava-hava görev zincirinin tüm aşamaları yerli sistemlerle tamamlanmış oldu.

Testi Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar havadan takip etti. TÜBİTAK SAGE Enstitü Müdürü Kemal Topalömer ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de test heyetinde yer aldı.

Düşük radar izi ve gelişmiş sensör altyapısı

Düşük radar kesit alanına sahip KIZILELMA, gelişmiş sensörleriyle hedefleri uzun menzilden tespit edebiliyor. Bu konseptin hava muharebelerine yeni bir boyut kazandırması bekleniyor. Platformda MURAD AESA Radarı ve TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi gibi ileri teknoloji sistemlerin entegrasyonu tamamlandı. Daha önce TOLUN ve TEBER-82 mühimmatlarıyla yapılan testlerde tam isabet sağlamıştı.

Baykar, 2003’ten bu yana tüm projelerini öz kaynaklarıyla yürütürken, 2023 ve 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Şirket, savunma ve havacılık sektöründe üst üste dört yıl ihracat lideri oldu ve küresel SİHA pazarında Türkiye'nin konumunu güçlendirdi.

Operasyonlar eş zamanlı olarak gerçekleştirildi

Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada operasyonların Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı koordinesinde yürütüldüğünü belirtti. İl Emniyet Müdürlükleri KOM Şube Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, 81 ilde eş zamanlı olarak yapıldı.

13 yasa dışı imalathane deşifre edildi

Yerlikaya, yapılan aramalarda 13 yasa dışı alkollü içki imalathanesinin ortaya çıkarıldığını bildirdi. Ele geçirilen sahte içkilerin ve etil alkolün, halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek amacıyla imha edileceği belirtildi.

“Bu ürünler ölümcül bir tuzaktır”

Bakan Yerlikaya, açıklamasında sahte içki üretiminin yalnızca bir suç değil, aynı zamanda toplum sağlığını tehdit eden ölümcül bir tuzak olduğunu vurguladı. “Bu ürünleri piyasaya sürenler vatandaşlarımızın sağlığını ve hayatını hiçe saymaktadır” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara uyarı: Şüpheli durumları bildirin

Yerlikaya, vatandaşlara çağrıda bulunarak şüpheli durumların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesini istedi. “Biz gereğini yaparız” mesajıyla açıklamasını tamamlayan Bakan Yerlikaya, sahte içkiyle mücadelenin kararlılıkla süreceğini ifade etti.

KALKAN DİHA'nın Test Başarısı

Keşif ve istihbarat görevleri için geliştirilen Bayraktar KALKAN DİHA, 40'ıncı uçuş testini de başarıyla tamamladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçuş testinin başarılı anlarını içeren bir video yayımladı.

Selçuk Bayraktar'ın Paylaşımı

Selçuk Bayraktar, Nisan ayında gerçekleştirilen VTOL Uçuş Testi kapsamında KALKAN DİHA'nın 14 bin 500 feet irtifaya çıktığını ve 70 saatlik başarılı uçuş süresini geride bıraktığını belirtmişti. KALKAN DİHA, Taktik İHA sınıfında yer alarak, başarılı testleriyle dikkat çekiyor.

Taktik İHA Sınıfında Güçlü Performans

Testlerine hız kesmeden devam eden KALKAN DİHA, taktik İHA sınıfında bir hava aracı olarak önemli görevler üstlenmeye devam ediyor. Yüksek irtifa ve uzun uçuş süreleriyle dikkat çeken KALKAN DİHA, milli savunma sanayiine önemli katkılar sağlıyor.

Robotik Yarışmalarında Büyük Heyecan

2024 RoboCup Çin Açık, Pazar günü Fujian Eyaleti Jinjiang Şehri'nde düzenlenen ve 3.500'den fazla robot meraklısının becerilerini sergilediği büyük bir etkinlik ile sona erdi. Üç gün süren etkinlik, Çin Otomasyon Derneği ve diğer prestijli kurumlar tarafından ortaklaşa düzenlendi. Yarışmada toplam 42 takım şampiyon olurken, 42 takım ikinci ve 38 takım üçüncü oldu.

Geniş Katılım ve Yüksek Rekabet

Yarışmaya Tsinghua Üniversitesi, Zhejiang Üniversitesi ve Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nin de aralarında bulunduğu 136 üniversiteden toplam 456 takım katıldı. Ayrıca, ilk ve orta okullardan da 262 takım yarışmada yer aldı. Bu geniş katılım, yarışmanın ne kadar popüler ve rekabetçi olduğunu gösteriyor.

Birinci Sınıf İnsan Kaynakları ve İşbirliği Vurgusu

Çin Bilimler Akademisi akademisyeni ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi Bilgi ve İletişim Mühendisliği Bölümü profesörü Guan Xiaohong, yarışmanın önemini şu sözlerle vurguladı: "Birinci sınıf yenilikçi insan kaynaklarını geliştirmek, Çin'deki yüksek öğrenimin önemli bir misyonudur. Bu robot yarışması, katılımcı ekiplerimizin kapsamlı yeteneklerini geliştirir ve endüstri, akademi ve araştırma enstitüleri arasındaki işbirliğini teşvik etmek için mükemmel bir köprü görevi görür."

Tarihsel Bir Perspektif

Yarışma, ilk kez düzenlendiği 1999 yılından bu yana Pekin ve Şangay gibi şehirlerde 26 kez başarıyla gerçekleştirildi. Her yıl artan katılım ve ilgi ile, RoboCup Çin Açık, robotik alanındaki en prestijli etkinliklerden biri haline geldi.

Futbol Sahasında Robotlar

Yarışma boyunca, robotlar farklı kategorilerde yarıştı. Özellikle futbol maçlarındaki çeşitli robotlar büyük ilgi gördü. Katılımcılar, robotlarının becerilerini ve stratejilerini sergileyerek izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı.

Devam Eden Maçlar ve Gelecek Vizyonu

Yarışma süresince çeşitli robot maçları devam etti. Yarışmanın organizatörleri, gelecekte daha büyük ve daha yenilikçi yarışmalar düzenlemeyi hedeflediklerini belirtti. RoboCup Çin Açık, her yıl daha fazla katılımcı ve izleyici çekerek, robot teknolojilerinin gelişimine önemli katkılar sağlıyor.

OpenAI'nin yeni GPT-4o modeli matematik öğretebilir, şakalar yapabilir; bu, gelişen teknolojiye hükmetme yarışında önde kalmak için yaptığı son hamle. 

Ukrayna'nın Karşı Saldırıları

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise, son 24 saat içinde Rus ordusuyla onlarca çatışmaya girdiklerini duyurdu. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin Rus hava savunma füze sistemlerine ve diğer askeri hedeflere yönelik bir dizi saldırı düzenlediği açıklandı.

AB'den Ukrayna'ya Destek Önerileri

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirleri Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmaları gerektiğini öne sürdü. AB dış politika sorumlusu Josep Borrell, bu fonların yüzde 90'ının askeri yardım için kullanılmasını teklif etti.

Rusya'nın Cevabı ve Uyarıları

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya'nın AB'nin dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'ya silah sağlamak için kullanma planlarına karşı tüm yasal mekanizmaları kullanacağını ve ilerleme halinde misilleme yapacağını açıkladı. Bu durum, Ukrayna krizinin uluslararası boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntüler, elektrikli aracın yoğun siyah dumanlar eşliğinde alevler içinde olduğunu gösteriyor. Waymo, araçta hiçbir sürücünün bulunmadığını ve yaralanma olmadığını belirtti; ayrıca yerel güvenlik güçleriyle olaya müdahale konusunda iş birliği yaptıklarını ifade etti.

San Francisco İtfaiye Departmanı, olayın detaylarını araştırdı ve bulgularını polise iletti. İtfaiye yetkilileri, sosyal medyada aracın yanmış hali ve içerisindeki havai fişeklerin yangına neden olduğuna dair görselleri paylaştı. San Francisco Polis Departmanı ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.

Güvenlik Görüntüleri ve Toplumun Tepkisi

Güvenlik kameralarının kaydettiği görüntüler, saldırganın Bae'ye defalarca taşla vurduğunu gösteriyor. Bu saldırı, toplumda siyasi olarak derin bölünmelere dair endişeleri artırdı. Bazı vatandaşlar, Güney Kore'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi kutuplaşmadan daha kötü bir durumda olduğunu ifade ediyor.

Saldırının Sonrası ve Kamuoyunun Tepkisi

Ofis çalışanı Yum Dong-hyun gibi vatandaşlar, siyasi nefret ve öfke nedeniyle gerçekleşen bu tür saldırılara karşı cezaların artırılması gerektiğini belirtiyor. Bae'ye saldıran 15 yaşındaki saldırgan olay yerinde tutuklandı ve Bae hastaneye kaldırıldı.

Siyasi Terörizm ve Güvenlik Endişeleri

Saldırı, muhalefet lideri Lee Jae-myung'un boynundan bıçaklanmasının ardından yaşanan ikinci büyük siyasi şiddet olayı. Myongji Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Shin Yul, Güney Korelilerin siyasete kişisel bağlılık üzerinden yaklaştığını, bu durumun siyasi terörizme yol açabileceğini söylüyor. Ülkede silah bulundurma üzerindeki katı kısıtlamalara rağmen siyasi liderler sıklıkla yakın güvenlik koruması altında değiller.