Son 10 yıldaki toplam artış ise yüzde 41 seviyesine çıktı. Bu tablo, savunma harcamalarının artık geçici güvenlik refleksi değil, uzun vadeli devlet politikası haline geldiğini gösteriyor. Özellikle NATO ülkeleri küresel harcamaların yüzde 55’ini üstlenerek savunma ekonomisinin merkezinde yer almaya devam ediyor.

Avrupa yeniden silahlanma dönemine girdi

Asıl kırılma Avrupa’da oluştu. SIPRI verilerine göre Avrupa, 2021-2025 döneminde küresel silah ithalatının yüzde 33’ünü gerçekleştirerek 1960’lardan bu yana ilk kez dünyanın en büyük silah ithalat bölgesi oldu. Rusya-Ukrayna savaşı sonrası ortaya çıkan güvenlik baskısı, Avrupa’nın yıllardır ihmal ettiği konvansiyonel kapasite açığını görünür hale getirdi.

Bu dönüşüm yalnızca savaş etkisiyle sınırlı kalmadı. Avrupa Birliği’nin ReArm Europe ve SAFE programlarıyla savunma finansmanını kalıcı yapıya dönüştürmesi, kıtanın uzun vadeli silahlanma dönemine girdiğini gösterdi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in “kurallara dayalı dünya düzeni artık yok” açıklaması da Avrupa’daki güvenlik paradigmasının değiştiğine işaret etti.

Piyasalarda dikkatler NATO’nun yüzde 5 savunma harcaması hedefine çevrildi. Bu hedef yalnızca askeri strateji değil, aynı zamanda Avrupa sanayisinin yeniden yapılanması anlamına geliyor. Savunma sanayi şirketleri için oluşan yeni sipariş dalgası, kıtanın üretim kapasitesini zorlamaya başladı.

Kapasite açığı Türk şirketlerini öne çıkardı

Veriler Avrupa’nın mevcut üretim altyapısının oluşan talebi kısa vadede karşılayamayacağını gösteriyor. Bu nedenle NATO standartlarında üretim yapabilen, maliyet avantajı sunan ve savaş sahasında test edilmiş sistemlere sahip üçüncü ülke üreticileri stratejik önem kazanıyor.

Türk savunma sanayisi tam bu noktada öne çıkıyor. Türkiye’nin küresel silah ihracatındaki payı 2021-2025 döneminde yüzde 122 artarak yüzde 1,8’e yükseldi. Türkiye böylece dünyanın en büyük 11’inci silah ihracatçısı konumuna ulaştı.

İhracatın coğrafi dağılımı da sektörün çok eksenli büyüdüğünü gösteriyor. Türkiye’nin savunma ihracatının yüzde 16’sı Pakistan’a, yüzde 12’si Birleşik Arap Emirlikleri’ne, yüzde 8,4’ü ise Ukrayna’ya gerçekleştirildi. Sahra Altı Afrika’da ise Türkiye yüzde 11 payla Çin ve Rusya’nın ardından üçüncü sıraya yerleşti.

10 milyar dolar eşiği aşıldı

Türk savunma ve havacılık sanayisinin ihracatı 2025’te ilk kez 10 milyar dolar eşiğini aştı. Bu rakamın 2002’de yalnızca 248 milyon dolar seviyesinde bulunması, sektörün son çeyrek yüzyıldaki dönüşüm hızını ortaya koyuyor.

Asıl dikkat çeken unsur ise yerli kapasite yatırımları oldu. Türkiye’nin 30 milyar dolarlık askeri harcamasının yaklaşık yüzde 22’si doğrudan yerli savunma sanayisini destekleyen fonlara yönlendirildi. Böylece yalnızca ithalatı azaltan değil teknoloji üreten bir savunma ekosistemi oluşmaya başladı.

İthalat tarafında da önemli değişim dikkat çekiyor. Türkiye’nin küresel silah ithalatındaki payı son dönemde yüzde 9,7 geriledi. Almanya, İspanya ve İtalya’nın ana tedarikçi konumunu koruması ise Türkiye’nin NATO ve Batı Avrupa eksenli savunma mimarisiyle entegrasyonunun sürdüğünü gösteriyor.

Savaş sahasında test edilen sistemler avantaj sağlıyor

Savunma sanayisindeki yükseliş yalnızca üretim hacmiyle sınırlı değil. İHA, elektronik harp sistemleri, mühimmat teknolojileri ve zırhlı araç üretiminde oluşan operasyonel tecrübe, Türk şirketlerini küresel rekabette farklılaştırıyor. Özellikle savaş sahasında test edilmiş sistemler, Avrupa’nın hızlanan tedarik ihtiyacında önemli avantaj oluşturuyor.

Piyasanın odaklandığı temel soru ise Avrupa’nın “stratejik özerklik” hedefinin Türk şirketlerine nasıl alan açacağı oldu. Avrupa Birliği kendi üretim kapasitesini artırmaya çalışsa da kısa ve orta vadede oluşan talebi yalnızca kıta içi şirketlerle karşılaması zor görünüyor.

Bu nedenle Avrupa savunma zincirinde “üçüncü ülke” ihtiyacı büyüyor. ABD-Çin rekabeti nedeniyle kırılan tedarik zincirleri, NATO’nun yeniden silahlanma programı ve Avrupa’nın bağımsız savunma kapasitesi arayışı aynı noktada birleşiyor: güvenilir üretici ihtiyacı.

Batı ile ortaklıklar kritik eşik olacak

Türkiye; NATO üyeliği, stratejik coğrafi konumu, operasyonel deneyimi ve maliyet avantajıyla bu boşluğu doldurabilecek birkaç ülkeden biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre Türk şirketlerinin Batılı tedarik zincirlerine doğrudan entegre olması halinde sektörün küresel ihracat sıralamasında ilk 10’a yükselmesi kısa vadede ulaşılabilir hedef haline gelebilir.

Asıl kritik eşik ise teknoloji ortaklıklarında oluşuyor. Avrupa ile kurulacak ortak üretim modelleri, AR-GE işbirlikleri ve yüksek teknoloji transferleri sektörün yalnızca ihracat hacmini değil katma değer seviyesini de belirleyecek.

Haberde özellikle yaklaşık 6 bin kilometre menzil kapasitesine ulaştığı öne sürülen YILDIRIMHAN sistemi öne çıktı. Bu kapasite doğrulanması halinde Türkiye’yi NATO içinde sınırlı sayıda ülkenin erişebildiği stratejik füze ligine taşıyabilir. Asıl kritik eşik ise Avrupa’nın ilk kez Türk uzun menzilli sistemlerini ABD dışındaki alternatif caydırıcılık unsuru olarak değerlendirmesi oldu.

Roketsan’ın geliştirdiği Tayfun Blok-4 hipersonik füzesinin seri üretim aşamasına geldiği bilgisi de dikkat çekti. Habere göre sistemin fırlatma araçları üretim hattına girdi. Hipersonik füze kapasitesi, Avrupa’da son dönemde hızlanan savunma harcamaları içinde ayrı bir stratejik başlık olarak izleniyor.

Bayraktar TB2 platformlarının Ukrayna savaşındaki etkisi de Avrupa başkentlerinde Türkiye’ye yönelik savunma algısını değiştiren ana unsurlar arasında gösterildi. Sahada düşük maliyet-yüksek etki modeli oluşturan SİHA konsepti, NATO içinde yeni nesil asimetrik savaş doktrinlerinin merkezine yerleşmeye başladı.

TAI KAAN savaş uçağı projesine yönelik Avrupa ilgisinin büyümesi de haberde geniş yer buldu. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin BAE Systems ile yürüttüğü programın özellikle İspanya tarafından yakından izlendiği belirtildi. Avrupa’nın artan savunma bağımsızlığı arayışı Ankara’yı yalnızca tedarikçi değil stratejik ortak konumuna taşıyor.

Avrupa savunma dengesi yeniden şekilleniyor

Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Avrupa savunma bütçelerinde tarihi genişleme yaşandı. NATO üyeleri hava savunma, hipersonik füze ve uzun menzilli caydırıcılık alanlarında kapasite açığıyla karşı karşıya kaldı. Bu süreçte Türkiye’nin son üç yılda hızlanan savunma teknolojisi yatırımları Avrupa’da yeni güvenlik hesaplarını tetikledi.

Berlin’in Türk sistemlerine yönelik ilgisi yalnızca askeri değil siyasi sonuçlar da üretebilir. Almanya-Türkiye hattında savunma sanayi iş birliklerinin genişlemesi, NATO içinde güç dağılımını etkileyebilecek yeni bir eksen oluşturabilir. Veriler asıl stratejik baskının Avrupa’nın savunma bağımsızlığı arayışında büyüdüğünü gösteriyor.

Savunma sanayi ihracatında Türkiye’nin son dönemde yakaladığı ivme de dikkat çekiyor. Baykar, Roketsan ve TUSAŞ eksenli üretim kapasitesinin Körfez ülkeleri, Avrupa ve Orta Asya pazarlarında genişlediği izleniyor. Uzun menzilli sistemlerin ihracat potansiyeli ise önümüzdeki dönemde Ankara’nın jeopolitik pazarlık gücünü artırabilecek başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor.

Base Studio Standı’nda düzenlenen törende taraflar, savunma teknolojileri ve araç dizaynını kapsayan Mutabakat Zaptı’naimza attı. Anlaşma kapsamında yeni nesil araç tasarımları, mühendislik çözümleri ve uluslararası pazarlara yönelik ürün geliştirme süreçlerinde ortak çalışmalar yürütülmesi planlanıyor.

İş birliğinin, son kullanıcının ihtiyaçlarına yönelik çözümler geliştirilmesi ve savunma sanayiinde ihracat odaklı projelerin artırılması hedefiyle hayata geçirildiği belirtildi.

Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, imza töreninde yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye bugün savunma sanayiinde sadece kendi ihtiyaçlarını karşılayan bir ülke değil, geliştirdiği teknolojilerle dünyada dikkat çeken güçlü bir üretim merkezi haline geldi. BEST Grup ile Base Studio arasında imzalanan bu stratejik iş birliği, Türk mühendisliğinin ulaştığı seviyenin önemli göstergelerinden biridir. Yerli üretim gücümüzü uluslararası mühendislik vizyonuyla birleştirerek yeni nesil teknolojiler geliştirmeye devam edeceğiz. Savunma sanayiinde atılan her güçlü adım, Türkiye’nin bağımsız üretim kapasitesine ve milli teknoloji vizyonuna katkı sağlamaktadır. İmzalanan anlaşma; savunma teknolojileri, askeri araç mühendisliği, yeni nesil zırhlı araç tasarımları ve araç dizaynı alanlarında ortak çalışmalar yürütülmesini kapsamaktadır. Bu iş birliğiyle birlikte son kullanıcının sahadaki ihtiyaçlarına daha hızlı cevap verebilen, güvenlik, dayanıklılık ve operasyonelverimlilik açısından daha güçlü çözümler geliştirilmesi hedeflenmektedir. Aynı zamanda Türkiye’nin savunma sanayi ihracatına katkı sağlayacak yeni ürünlerin uluslararası pazarlara sunulması amaçlanmaktadır. Bu stratejik iş birliğinin ülkemiz, sektörümüz ve savunma sanayiimiz adına hayırlı olmasını diliyorum.”

Base Studio Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Remzi Oduncu ise açıklamasında, “Sizin gibi değerli bir markayla birlikte yol almaktan son derece mutluyuz. Geniş ürün yelpazemizle BEST Grup’a katkı sunacak olmaktan gurur duyuyoruz. Bu iş birliğinin uzun soluklu ve verimli sonuçlar doğuracağına inanıyoruz. İnşallah bir sonraki SAHA Expo’da geliştireceğimiz yeni ürünleri sergilemeyi hedefliyoruz” dedi.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

İmzalanan niyet mektubuna göre Empa Elektronik’in, Yongatek’in geliştirdiği yarı iletken ve mikroelektronik çözümlerinin teknik destek süreçlerinde ve pazarlama faaliyetlerinde aktif rol üstlenmesi planlanıyor. Buna karşılık Yongatek’in çözümlerinin, TIREMO® platformunun “superset” bileşen yapısına entegre edilmesi değerlendiriliyor. Şirketler, bu modelle savunma sanayi başta olmak üzere haberleşme, otomotiv ve endüstriyel sistemlerde yerli teknoloji kullanımını artırmayı hedefliyor.

Empa Elektronik CEO’su Murat Sarpel, iki teknoloji şirketi arasında oluşacak sinerjinin yerli teknolojilerin yaygınlaşmasına ivme kazandıracağını belirtti. Sarpel, Yongatek’in geliştirdiği çözümlerin Empa’nın teknik altyapısı ve pazarlama ağıyla daha geniş kullanıcı kitlesine ulaşabileceğini ifade etti. Şirket ayrıca TIREMO® platformunun ölçeklenebilir mimarisinin, yerli çip çözümleriyle daha yüksek katma değerli sistemlere dönüşmesini hedefliyor.

Yongatek Microelectronics CEO’su Ali Baran ise iş birliğinin Türkiye’nin çip tasarımında dışa bağımlılığını azaltma hedefi açısından önemli olduğunu söyledi. Baran, Empa’nın sektördeki teknik destek kapasitesi ve müşteri ağı sayesinde yerli çip çözümlerinin daha hızlı ticarileşebileceğini belirtti.

Savunma ve haberleşme teknolojileri öne çıkıyor

Türkiye’nin sınırlı sayıdaki yerli çip tasarım şirketlerinden biri olan Yongatek; SoC, ASIC ve FPGA tabanlı çözümler geliştiriyor. Şirket aynı zamanda 5G/6G haberleşme teknolojileri, yapay zekâ, görüntü işleme ve IoT alanlarında Ar-Ge faaliyetleri yürütüyor. Bu alanlar, son dönemde savunma elektroniği ve kritik altyapı yatırımlarında stratejik öncelik taşıyan segmentler arasında bulunuyor.

TIREMO® platformunun modüler ve genişletilebilir mimarisi, Yongatek’in geliştirdiği çözümler için yeni bir uygulama alanı oluşturabilir. Sektör kaynakları, özellikle savunma sanayi projelerinde yerli bileşen kullanım oranının artırılmasının orta vadede kamu destekli teknoloji yatırımlarını hızlandırabileceğini değerlendiriyor.

Piyasa tarafında ise yerli yarı iletken ve savunma elektroniği ekosistemine yönelik iş birliklerinin son dönemde yatırımcı ilgisini artırdığı gözlemleniyor. Küresel ölçekte yarı iletken tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönemde Türkiye’de geliştirilen yerli çözümlerin, kamu ve özel sektör projelerinde daha fazla görünürlük kazanabileceği değerlendiriliyor.

Fuar kapsamında kara, hava, deniz, uzay ve siber güvenlik alanlarında geliştirilen 300’ün üzerinde yeni ürün tanıtılacak. Ayrıca organizasyon süresince 164 imza töreni gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu yönüyle SAHA 2026, yalnızca bir sergi değil, aynı zamanda uluslararası iş birliklerinin şekillendiği bir platform olarak öne çıkıyor.

Yeni nesil sistemler vitrine çıkacak

Fuarda Türk savunma sanayisinin geliştirdiği ileri teknoloji platformlar ilk kez geniş kapsamlı şekilde sergilenecek. Baykar tarafından geliştirilen Mızrak akıllı dolanan mühimmatın ilk tanıtımı yapılacak. ASELSAN, Mavi Vatan konsepti kapsamında yeni vurucu güç sistemlerini sergileyecek.

ROKETSAN ve FNSS iş birliğiyle geliştirilen ALKA-Kaplan hibrit yönlendirilmiş enerji silah sistemi de yeni kabiliyetleriyle fuarda yer alacak. Çelik Kubbe konseptine ilişkin yeni nesil hava savunma yeteneklerinin de kamuoyuna sunulması planlanıyor.

Katılımcılar sistemleri test edecek

SAHA 2026, bu yıl deneyim odaklı yeni bir konsepti de hayata geçiriyor. Katılımcılar FPV drone, insansız kara araçları (UGV) ve rover sistemleri üzerinden gerçekleştirilecek mücadelelerde teknolojileri doğrudan test edebilecek.

Deniz ve açık alan sergi bölümleri de yeniden tasarlanarak tam ölçekli platformların canlı gösterimlerine uygun hale getirildi. Bu yaklaşım, savunma teknolojilerinin sadece sergilenmesini değil, gerçek operasyon senaryoları içinde deneyimlenmesini mümkün kılıyor.

Piyasa etkisi

Savunma sanayi fuarları, doğrudan kısa vadeli piyasa fiyatlaması yaratmasa da orta vadede ihracat potansiyeli, sipariş akışı ve uluslararası iş birlikleri üzerinden sektörel değerlemeleri etkileyebiliyor. Türkiye’nin savunma sanayi ihracatında son yıllarda yakaladığı ivme dikkate alındığında, SAHA 2026’nın yeni sözleşmeler ve ortaklıklar açısından kritik bir eşik oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Küresel talep dinamikleri savunma ihracatında yukarı yönlü potansiyeli destekliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

140 ülkeden resmi heyet ve rekor katılım

Küresel savunma ekosisteminin en önemli aktörlerinin beklendiği fuara bu yıl 140’tan fazla ülkeden 1.700’ü aşkın firma katılıyor. Görgün, fuar kapsamında resmi alım heyetlerinin de yer alacağı geniş bir ağ kurulduğunu belirtti. Özellikle yerli sistemlerin sahadaki başarısının ardından, uluslararası pazardaki ilginin bu yıl "alım odaklı" heyet sayısında rekor kırması bekleniyor.

Savunma sanayiinde ihracat odaklı 150 kritik imza

SAHA 2026’nın en dikkat çekici çıktısı, planlanan imza törenleri olacak. 150’nin üzerinde imza töreni ile milyar dolarlık ihracat sözleşmelerine imza atılması hedefleniyor. Bu sözleşmelerin, Türk savunma sanayiinin 2026 yılı sonu için belirlenen agresif ihracat hedeflerine doğrudan katkı sağlaması öngörülüyor. Fuarın sadece kara ve hava platformları değil; deniz, uzay ve siber güvenlik alanlarındaki yeni nesil teknolojileri de kapsaması stratejik derinliği artırıyor.

Deniz platformları Sarayburnu ve Ataköy’de görücüye çıkacak

İstanbul Fuar Merkezi’ndeki yoğunluğa ek olarak, deniz platformları Ataköy Marina ve Sarayburnu alanlarında sergilenecek. Bu çok merkezli yapı, Türk donanmasının yeni nesil insansız deniz araçları ve korvet projelerinin potansiyel alıcılara "yerinde ve operasyonel" olarak gösterilmesine imkan tanıyacak.

İhracat üssü ve teknoloji transferi

İmzalanan anlaşma uyarınca, Nurol Makina’nın muharebe sahasında başarısını kanıtlamış 4×4 zırhlı araç platformları Malezya’da yerel olarak üretilecek. İşbirliği paketi; doğrudan teknoloji transferi, yerel sanayi kabiliyetlerinin geliştirilmesi ve Malezya'nın tüm Asya bölgesi için bir ihracat merkezi haline getirilmesini kapsıyor. Bu adımın, Malezya’nın savunma alanında dışa bağımlılığını azaltma stratejisiyle tam uyumlu olduğu belirtiliyor.

Muharebe tecrübesi referans oldu

İşbirliğinin zeminini, Nurol Makina platformlarının Malezya envanterindeki başarılı performansı oluşturdu. Daha önce teslim edilen 20 adet Panthera 4×4 (EJDER YALÇIN 4×4) aracın, Malezya’nın Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL) bünyesindeki barış gücü operasyonlarında sergilediği aktif performans, yeni üretim anlaşmasının en güçlü referansı oldu. EJDER YALÇIN ve NMS 4×4 araçları, bölgedeki diğer büyük tedarik programları için de en güçlü adaylar arasında değerlendiriliyor.

Stratejik büyüme vizyonu

Anlaşma, iki kurum arasında sadece ticari bir satışın ötesinde, güven ve ortak büyüme vizyonuna dayalı uzun vadeli bir ortaklığı temsil ediyor. Nurol Makina’nın 20’den fazla ülkede kullanılan mühendislik tecrübesi ile Nadicorp’un yerel ekosistemdeki etkinliği, Asya-Pasifik bölgesinde artan savunma talebine hızlı ve yerinde çözüm üretilmesini sağlayacak.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Rusya-Ukrayna savaşıyla başlayan dört yıllık rallide piyasadan %450 daha fazla getiri sağlayan sektör, jeopolitik risklerin "fiyatlara dahil" olmasıyla satış baskısı altında kaldı. Morgan Stanley analistlerine göre, özellikle Fransa ve İngiltere gibi ülkelerdeki kamu maliyesi baskıları, büyük savunma sözleşmelerinin ertelenmesine veya aşamalı olarak uygulanmasına neden oluyor.

Düşük maliyetli sistemler dengeleri değiştiriyor

İran çatışması, modern savaşın maliyet ve yoğunluk parametrelerini yeniden tanımladı. Tanesi 4 milyon dolar olan Patriot füzesavar sistemlerinin karşısında bin dolarlık dronların etkinliği, geleneksel savunma platformlarına olan uzun vadeli talebi sorgulatıyor. Bu teknolojik değişim, ağır sanayi odaklı savunma şirketlerinin değerlemelerinde aşağı yönlü bir baskı yaratıyor.

Çek silah üreticisi CSG'nin hisseleri çatışmanın başlangıcından bu yana değerinin üçte birini kaybederken, Alman Rheinmetall ve Renk hisseleri yaklaşık %10 geri çekildi. İsveçli Saab ise bu süreçte %12’lik bir kayıpla karşı karşıya kaldı. Değerlemelerin rekor seviye olan 29 kat kazanç çarpanına ulaşması, yatırımcıların "kar al" refleksiyle hareket etmesini kolaylaştırdı.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım kararlarınızı kendi risk-getiri tercihlerinize göre vermeniz önerilir.

Kapasite 350 bin hektara çıkıyor

Yeni planlama ile Türkiye genelindeki planlı sanayi alanlarının toplam büyüklüğü 160 bin hektardan 350 bin hektara yükseltiliyor. Kurulacak yeni nesil üretim üsleri; savunma, havacılık, makine, elektronik ve ileri malzeme üretimi gibi stratejik alanlarda alt yüklenici sanayi için yeni kümelenmeler yaratacak. Böylece ana yüklenici firmaların etrafında Anadolu merkezli yeni tedarikçi ekosistemleri inşa edilecek.

Anadolu'da yeni tedarik zinciri ağı

Şehirlerin mevcut endüstriyel yeteneklerine göre özel görevlendirmeler yapılıyor. Konya'nın hassas parça ve silah mekanizmaları üretiminde, Kayseri'nin ise askeri araç ekipmanları ve kablo sistemlerinde merkez olması planlanıyor. Aksaray ve Kırşehir otomotiv ve mekanik sistem üretiminde öne çıkarken; Niğde, Nevşehir ve Yozgat savunma sanayii tedarik zincirinin yeni alt merkezlerine dönüştürülüyor. Hatay ve Karaman ise sahip oldukları lojistik avantajlarla bu yeni üretim ekosisteminin ihracat köprüsü olarak konumlandırılıyor.

Sanayi Alanları Master Planı rasyonellerini makro projeksiyon setlerimizle incelediğimizde, süreçteki risk ve fırsat dengesi şu şekilde netleşiyor:

ANALİZ:

Marmara Bölgesi'nin milli gelir ve sanayi üretimi içindeki %50'yi aşan ağırlığı, beklenen jeolojik riskler ve artan operasyonel maliyetler (Opex) nedeniyle sürdürülemez bir eşiğe ulaşmıştır. 2026 yılı itibarıyla devreye alınan bu master plan, Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören sanayi (XUSIN) ve savunma şirketleri için orta vadede maliyet optimizasyonu anlamına gelmektedir. Ankara ve İstanbul'daki yüksek arsa metrekare birim fiyatları ve işçilik maliyetleri, Anadolu'daki yeni teşvik bölgelerine kayarak şirketlerin FAVÖK marjlarında yapısal bir iyileşme yaratma potansiyeli taşımaktadır.

2025 yılında kapasite sınırlarına dayanan tedarik zincirlerinin, 2027 projeksiyonlarında bu 16 yeni mega bölgeyle nefes alması beklenmektedir. Savunma sanayisi özelinde asimetrik güvenlik tehditlerine karşı "üretim hattının coğrafi olarak yedeklenmesi" stratejik bir hamledir. İlk etapta şirketlerin taşınma ve yeni tesis kurulumu kaynaklı yatırım harcamaları (Capex) bilançolarda nakit çıkışı yaratacak olsa da, uzun vadede lojistik avantajlar ve bölgesel teşviklerin (vergi indirimi, SGK primi desteği) yaratacağı çarpan etkisi hisse değerlemelerinde katalizör görevi görecektir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Marmara'nın endüstriyel seyreltilmesi ve Anadolu savunma kümelenmesi projeksiyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Üretim yerel ortaklarla gerçekleşecek

İmzalanan anlaşma uyarınca, Suudi Arabistan’ın askeri ve sivil ihtiyaçları doğrultusunda oluşacak helikopter talebi, TUSAŞ ve yerel bir üretici tarafından Suudi Arabistan topraklarında karşılanacak. Süreç, sadece bir satış operasyonu değil, yüksek teknolojili kazanımları hedefleyen uzun vadeli bir üretim ortaklığını ihtiva ediyor. Anlaşmaya TUSAŞ adına Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı ve TUSAŞ Yönetim Kurulu Üyesi Gökhan Uçar imza koydu.

Bölgesel ihracat merkezi hedefi

Suudi Arabistan’ın "2030 Yerlileştirme Vizyonu" kapsamında stratejik bir öneme sahip olan GÖKBEY, esnek operasyonel yapısıyla hem askeri hem de sivil alanlarda kullanılacak. Ortak üretim modeliyle imal edilecek helikopterlerin, ilerleyen dönemde çevre ülkelerin taleplerini karşılayacak şekilde bölgesel bir ihracat kalemine dönüşmesi de stratejik hedefler arasında yer alıyor. Ortak üretimin kapsamı ve teknik detaylarının, belirlenecek ihtiyaç setlerine göre şekilleneceği bildirildi.

Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:

ANALİZ:

TUSAŞ’ın GÖKBEY üzerinden gerçekleştirdiği bu hamle, Türk savunma sanayiinin "doğrudan ürün satışı" fazından "üretim ve teknoloji transferi" fazına geçtiğini teyit etmektedir. Suudi Arabistan gibi savunma harcamalarında dünya devleri arasında yer alan bir pazarın, yerlileştirme vizyonunda GÖKBEY’i tercih etmesi, platformun teknolojik rüştünü küresel ölçekte kanıtladığı anlamına gelmektedir.

Bu ortaklık, TUSAŞ’ın sipariş defterinde 2027 ve sonrası için uzun vadeli nakit akışı öngörülebilirliğini artırırken, savunma sanayii ihracatında sadece miktar bazlı değil, stratejik derinlik bazlı bir büyüme yaratacaktır. Bölgesel lojistik ve bakım-onarım merkezlerinin kurulması ihtimali, projenin orta vadede çarpan etkisini güçlendirecek bir risk ve fırsat dengesi barındırmaktadır. Körfez bölgesindeki bu endüstriyel yerleşikleşme, Türk havacılık ekosistemi için yeni bir ölçek ekonomisi potansiyeli taşımaktadır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Savunma sanayiinde yerelleşme ve körfez bölgesel havacılık projeksiyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Sürecin Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda ilerlediğini kaydeden Demiroğlu, iş birliği modelinin ülkelerin altyapılarına ve talep ettikleri adetlere göre şekilleneceğini belirtti. Masada doğrudan satın alım seçeneğinin yanı sıra projenin üretim aşamalarına en üst seviyeden dahil olunması gibi stratejik opsiyonlar da bulunuyor.

Üretim modelleri ve adet projeksiyonları

Savunma sanayii çevrelerinde konuşulan adetlerin 20 ile 100 arasında değiştiğine dikkat çeken Demiroğlu, nihai montaj hattının kurulması için yüksek hacimli siparişlerin fizibilite açısından şart olduğunu söyledi. 3-5 adetlik bir alımın ötesinde, Suudi Arabistan’da bir üretim merkezi kurulması ihtimali, projenin bölgesel bir güç çarpanına dönüşmesi anlamını taşıyor.

GÖKBEY Genel Maksat Helikopteri’ne yönelik ilginin de hem askeri hem de sivil alanlarda yoğunlaştığını aktaran Genel Müdür, TUSAŞ’ın Riyad ofisinin birkaç ay içinde faaliyete geçeceğini müjdeledi. Bu ofis, sadece Suudi Arabistan pazarına değil, tüm bölge ülkelerine hizmet verecek stratejik bir merkez olarak konumlanacak.

Savunma sanayiinde ölçek ekonomisi ve stratejik derinlik

KAAN projesinin birim maliyetlerinin düşürülmesi ve Körfez sermayesinin teknoloji transferi üzerinden sürece dahil edilmesi, Türkiye’nin savunma ihracatında yeni bir finansal hacim yaratıyor. Suudi Arabistan’ın 2030 vizyonu ile entegre edilecek bir üretim modeli, Borsa İstanbul’da işlem gören savunma yan sanayii paydaşları için 2027 ve sonrası dönemde sürdürülebilir bir sipariş akışı anlamına geliyor.

Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:

ANALİZ:

TUSAŞ’ın Suudi Arabistan hamlesi, KAAN projesinin Ar-Ge maliyetlerinin amortisman sürecini hızlandıracak devasa bir finansal kaldıraç potansiyeli taşıyor. Suudi Arabistan ile planlanan 20 ile 100 adetlik geniş ölçekli iş birliği, sadece doğrudan gelir değil, aynı zamanda savunma sanayiinde "ölçek ekonomisi" yaratarak Türkiye’nin birim maliyet avantajını konsolide edecektir. Bu gelişme, borsada işlem gören ASELSAN gibi kritik sistem sağlayıcıların uzun vadeli iş yükü projeksiyonlarını yukarı yönlü revize etmelerine neden olabilir. Riyad’da açılacak ofis ise satış sonrası hizmetler ve lojistik ağ üzerinden döviz bazlı hizmet geliri yaratma kapasitesini artıracaktır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI

Tusaş körfez açılımı ve savunma sanayii çarpan etkisi

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.