İngiltere hükümeti, 16-17 yaşındaki gençler için sosyal medya uygulamalarına gece yarısı ile sabah 6 arasında varsayılan bir erişim yasağı getiriyor; 16 yaş altına ise kapsamlı bir yasak planlıyor. Ancak aynı yolu ilk deneyen Avustralya'nın yaş doğrulama kontrollerinde daha ilk adımda tökezlemesi, bu kuralların pratikte ne kadar işleyeceğini şimdiden tartışmaya açıyor.

Düzenleme, çocukların sosyal medyanın zararlı etkilerinden korunmasına dönük küresel düzenleme dalgasının en iddialı adımlarından biri. Otomatik oynatılan videolar ve kullanıcıyı ekranda daha uzun tutmak için tasarlanan sonsuz kaydırma gibi özellikler de 16-17 yaş için varsayılan olarak kapatılacak.

Hangi yaş grubu neyle karşılaşacak

16 yaş altındaki çocuklar için plan daha kapsamlı: platformların bu yaş grubuna hizmet vermesi yasaklanacak ve şirketler hesap açılışında kullanıcının 16 yaşını doldurduğunu doğrulamak zorunda kalacak. Uygulamayı ailelerin değil, düzenleyici kurum Ofcom'un yürütmesi öngörülüyor; kuralın etrafından dolaşan ailelere ceza verilmeyecek. Oyunlar bu kapsamın dışında tutuluyor.

Kurallar ne zaman yürürlüğe girecek

Hükümet, sosyal medya kısıtlamalarına ilişkin ilk düzenlemelerin bu yılın sonuna kadar parlamentoya sunulmasını ve önlemlerin 2027 baharında yürürlüğe girmesini bekliyor. Ofcom'a, kuralları ihlal eden platformlara küresel yıllık cironun yüzde 10'una kadar para cezası kesme ve gerekirse mahkeme yoluyla erişimi engelleme yetkisi tanınıyor. Bu, dev platformlar için milyarlarca dolar anlamına geliyor.

Uygulama işe yarar mı

Asıl soru, kuralların pratikte uygulanıp uygulanamayacağı. Çocuklara sosyal medyayı yasaklayan ilk ülke olan Avustralya'ya danışan bir ekip, platformların yaş doğrulama kontrollerini hayata geçirmenin ilk adımında tökezlediğini ve yasağı etkisiz hale getirdiğini tespit etti. Öte yandan Salı günü yayımlanan bir çalışma, kısıtlamaların uyku, konsantrasyon ve refahta iyileşme sağladığını; gece boyunca süren yasağın ise en tutarlı uyku faydasını veren en kolay önlem olduğunu ortaya koydu. Şirketler cephesinde baskı sürüyor: Google ve TikTok, geçen ay sosyal medyanın ruh sağlığına zarar verdiğini öne süren bir küçüğün ABD'de açtığı davayı ayrı ayrı uzlaşmayla kapattı.

Fidye yazılımı çeteleri, tek bir kurşun geçirmez barındırma ağı üzerinden 62 milyon dolara varan zarara yol açtığı öne sürülen saldırılarda parayı neredeyse tümüyle kripto para üzerinden topladı. ABD'nin 14 Temmuz'da üç Rus vatandaşını suçladığı davada da yöntem aynı: kurbandan belirli bir kripto cüzdanına ödeme isteniyor, ardından para izini kaybettirecek bir dizi adımdan geçiriliyor.

Sorunun merkezinde kripto para ekosisteminin sunduğu iki özellik var: ödemelerin banka sistemine girmeden ve sınır tanımadan yapılabilmesi, doğru araçlar olmadan iz sürmenin zorlaşması. Ancak aynı kripto, çetelerin en büyük zaafı da olabiliyor.

Kripto neden çetelerin tercihi

Geleneksel bir banka havalesi kimlik, hesap ve sınır ötesi denetim gerektirirken, kripto ödemesi bir cüzdan adresi ve birkaç dakikayla tamamlanabiliyor. Çeteler bu yüzden fidye taleplerini genellikle Bitcoin ya da izlenmesi daha zor, gizlilik odaklı bazı coinlerle istiyor. Kurban öderse, para saniyeler içinde onlarca cüzdana bölünebiliyor.

Para hangi adımlardan geçiyor

Bu zincirin üçüncü halkası, ABD'nin son davasının kalbinde yer alıyor. Savcılara göre St. Petersburg merkezli Media Land ve ML.Cloud'u işlettiği öne sürülen Aleksandr Volosovik, Kirill Zatolokin ve Yulia Pankova, fidye yazılımı gruplarına tespit edilmekten kaçınmak için tasarlanmış sunucular ve teknik destek sağladı. Bu hizmetin, 21 eyalet ile birçok ülkede bankalar, hastaneler ve okulları vuran saldırılara zemin hazırladığı iddia ediliyor.

İz sürülebiliyor mu

Kripto, çetelere hız ve mesafe sağlasa da mutlak bir gizlilik sunmuyor. Blok zinciri kayıtları kalıcı ve herkese açık olduğundan, uzmanlaşmış ekipler fidye ödemelerini cüzdandan cüzdana takip edebiliyor. Son yıllarda kolluk operasyonlarında milyonlarca dolarlık kripto ele geçirildi, çok sayıda fail tutuklandı. ABD'nin ilan ettiği 10 milyon dolarlık ödül ve Kasım 2025'te uygulanan yaptırımlar da bu baskıyı artıran araçlar arasında. Yine de failleri barındıran ülkelerden iş birliği alınamadığında yargılama çoğu zaman gıyapta kalıyor.

Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD üsleri gece saatlerinde füze ve insansız hava aracı saldırısıyla sarsıldı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu saldırıları ABD'nin İran kıyılarına yönelik operasyonlarına misilleme olarak üstlendiğini duyurdu ve saldırılar sürdüğü sürece bölgeden petrol ile doğalgaz ihracatına izin verilmeyeceği tehdidinde bulundu.

Piyasa tarafında etki hızlı hissedildi. Brent petrol, ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden alevlenmesiyle 12 Temmuz'da yüzde 8'i aşan sıçrayışla 80 doların üzerine çıkmıştı; gün içinde yüzde 2'yi aşan ek yükselişle 85 doların üzerine tırmandı. Enerji piyasasındaki bu sert hareket, küresel petrol arzının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'na yönelik yeni tehditlerle besleniyor.

İran neyi vurduğunu açıkladı

Devrim Muhafızları'nın açıklamasına göre Bahreyn'deki Şeyh İsa Üssü'nde uçak parçaları ve silah bulunan bazı depolar ile Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü'nde yer alan MQ9 insansız hava aracı rampaları İHA'larla hedef alındı. Anadolu Ajansı ve uluslararası ajanslar, saldırıların Ürdün'deki bir üssü de kapsadığını aktardı. Bu bilgilerin tamamı Devrim Muhafızları'nın kendi beyanına dayanıyor ve bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil.

Petrol ve doğalgaz ihracatı neden kritik

Tehdidin ağırlığı coğrafyadan geliyor. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor; bu koridorda yaşanacak kalıcı bir aksama, arz endişesini doğrudan fiyata taşıyor. Petrol ve doğalgazda büyük ölçüde ithalata bağımlı olan Türkiye açısından, enerji fiyatlarındaki her sert yükseliş ithalat faturası ve enflasyon üzerinde baskı anlamına geliyor. Piyasa oyuncuları, tırmanmanın seyrine göre risk priminin kalıcı olup olmayacağını izliyor.

Sırada ne var

Taraflar arasındaki mutabakat zaptının ve ateşkesin ihlal edildiği iddiaları karşılıklı sürüyor. ABD tarafı, Hürmüz Boğazı'nda ticari tankerlere yönelik saldırıları İran'a atfederek İran'ın petrol satış lisansını iptal ettiğini ve boğazda yeni önlemler alacağını açıklamıştı. Çatışmanın bundan sonraki yönü, hem bölgesel güvenlik hem de petrol fiyatlarının seyri açısından belirleyici olacak.

Mevcut en düşük emekli aylığı 20 bin lira olsa da, milyonlarca emeklinin kendi hesaplanan aylığı bu tutarın bile altında kalıyordu. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülen düzenleme, en düşük emekli aylığını 23 bin 552 liraya yükselterek yaklaşık 5,1 milyon emekliyi doğrudan ilgilendiriyor.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan torba teklif, ekonomi gündeminin ön sıralarına yerleşti. Teklifin sunumunu yapan AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, artışın 2026'nın ilk altı ayında TÜİK'in açıkladığı yüzde 17,76'lık enflasyon oranına dayandığını belirtti.

Taban aylık 20 binden 23 bin 552 liraya çıkıyor

Düzenlemeyle taban aylık 3 bin 552 lira artmış olacak. Mevcut 20 bin liralık en düşük aylık uygulaması, kendi hesaplanan maaşı bu tutarın altında kalan emekliler için bir taban işlevi görüyordu; yeni tutar bu tabanı yukarı çekiyor.

Yeni tabandan kimler yararlanacak

Etki analizi raporuna göre Türkiye'de halen yaklaşık 17 milyon kişiye emekli aylığı veya gelir ödemesi yapılıyor. 2026 Haziran itibarıyla yaklaşık 4,9 milyon kişinin aylığı, mevcut en düşük tutar olan 20 bin liranın altında kalıyordu. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle yaklaşık 5,1 milyon emeklinin artıştan yararlanması bekleniyor. Aksu, 2002'de yaklaşık 40 dolar düzeyindeki en düşük emekli aylığının son düzenlemeyle 500 dolar seviyesine ulaştığını da ifade etti.

Bütçeye maliyeti ve sonraki adım

En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkması, 2026'nın ikinci altı aylık döneminde merkezi bütçeye yaklaşık 79 milyar lira ek maliyet oluşturacak. Emekli maaşı düzenlemesinin yanı sıra PTT personel yapısı, turizm sektörüne SGK prim desteği ve Siber Güvenlik Başkanlığı kurulmasını da içeren torba teklifin görüşmeleri komisyonda sürüyor; metnin ardından Genel Kurul'a gelmesi bekleniyor.

Türkiye, Çin'in ardından dünyada en çok Schengen vizesi başvurusu yapan ülke; buna karşın vatandaşlar kısa süreli vizeler yüzünden yıl içinde iki üç kez konsolosluk kapısına gidiyor. Bu tabloyu belirli gruplar için hafifletecek yeni bir formül masada. NTV'nin aktardığına göre, "güvenilir başvuru sahibi" kriteriyle bazı meslek gruplarına önce iki, ardından beş yıllık uzun süreli vize verilmesi planlanıyor; kimlerin kapsama gireceğini belirleyecek teknik çalışma bu hafta başlıyor.

İki yıldan beş yıla uzanan kademe

Formülün ayrıntılarını aktaran NTV Brüksel Temsilcisi Güldener Sonumut, ilk teknik çalışmanın bu grupların hangi ölçütlerle belirleneceğine odaklanacağını belirtti. Düzenlemenin arkasında hem Türkiye'nin hem de Avrupa Birliği'nin iradesi bulunuyor. Vize gündemindeki bu hareketlilik, kısa süreli vizelerin yarattığı tekrar eden başvuru ve konsolosluk iş yükünü azaltmayı amaçlıyor.

Kimler yararlanacak

Sonumut'un aktardığı "güvenilir kişiler" ağırlıklı olarak iş ve akademi dünyasından. Öne çıkan gruplar arasında Borsa İstanbul'da (eski adıyla İMKB) işlem gören şirketlerin sahipleri, İstanbul, Ankara ve İzmir sanayi odalarına üye kişiler, Avrupa'da araştırma yapan uzmanlar, akademisyenler ve öğrenciler yer alıyor. İlk adımda bu kitlelerin nasıl tespit edileceği çalışılacak. Endeks24 okuru açısından bu, sık seyahat eden şirket sahibi ve ihracatçı için her seyahatte yeniden vize alma zorunluluğunun bir süreliğine ortadan kalkması anlamına gelebilir.

Bu formül sıfırdan doğmuyor. Avrupa Komisyonu, 15 Temmuz 2025'te seyahat geçmişi düzenli ve iyi niyetli Türk başvuru sahipleri için kademeli bir sistem başlatmıştı; kurallara uygun kullanıldıkça altı aylık, bir, üç ve beş yıllık çok girişli vizelere uzanan bir merdiven. "Güvenilir başvuru sahibi" formülü, belirli meslek gruplarına bu merdiveni hızlandıran bir kulvar olarak konumlanıyor. 2024'te Türkiye'de yaklaşık 1,1 milyon Schengen vizesi verildi; başvuru sayısındaki artışla birlikte ret oranlarındaki yükseliş de uzun süreli vize talebini öne çıkarıyor.

Vize serbestisine giden yolda geçici çözüm

Türkiye, vizesiz seyahat hakkı bulunmayan tek aday ülke konumunda. Avrupa Birliği, vize serbestisi diyaloğunda kalan kriterlerin tamamlanması için masaya yeniden oturmaya hazır olduğunu belirtiyor. Yeni formül, bu uzun soluklu sürecin sonucu beklenirken ortaya çıkan mağduriyeti geçici olarak azaltmayı hedefliyor.

Türkiye'de telefonundan yemek ve market siparişi veren milyonlarca kullanıcının önündeki uygulamalardan üçü tek bir şirkete bağlanabilir. Uber'in, Yemeksepeti'nin sahibi Alman Delivery Hero'yu satın almak için ileri aşama görüşmeler yürüttüğü Bloomberg tarafından bugün duyuruldu. Anlaşma sonuçlanırsa Uber, halihazırda kontrol ettiği Trendyol Go ve Getir'in teslimat operasyonuna Yemeksepeti'ni de ekleyerek yerel yemek ve hızlı teslimat pazarının açık ara en büyük oyuncusu haline gelebilir.

Uber payını aylardır büyütüyordu

Bloomberg'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre Uber, anlaşmayı bu hafta içinde sonuçlandırmayı hedefliyor. Olası işlemin, Delivery Hero'nun son işlemlerdeki yaklaşık 36 euroluk fiyatının belirgin üzerinde bir değerleme taşıyacağı öne sürülüyor. Şirket mayıs ayında Delivery Hero hissedarlarına hisse başına 33 euro, yani yaklaşık 10 ila 11 milyar euroluk bir teklif iletmiş, teklifi Delivery Hero yönetimi doğrulamıştı.

Uber bu noktaya bir gecede gelmedi. Nisandan bu yana Delivery Hero'daki payını kademeli büyüttü; ekonomik payı yüzde 37 dolayına, oy hakları ise Alman hukukunda zorunlu teklif eşiği olan yüzde 30'un hemen altına, yüzde 24,99'a çıktı. Süreçte Delivery Hero'nun uzun yıllık genel müdürü Niklas Oestberg, büyük hissedarların stratejik inceleme baskısı sonrası görevinden ayrıldı.

Rekabet Kurumu için kritik eşik

Uber, Türkiye'de yemek ve hızlı teslimat alanına hızlı giriş yaptı. 2024'te Trendyol'un yemek ve market kolu Trendyol Go'nun yüzde 85 hissesini, 2025'te ise Getir'in teslimat operasyonunu devraldı. Yemeksepeti'nin de dolaylı biçimde eklenmesi, pazardaki üç güçlü markanın aynı sahibe geçmesi anlamına gelir. Böyle bir yoğunlaşmanın Rekabet Kurumu incelemesine takılması olası görünüyor; kurul, tüketici fiyatları ve restoran komisyonları üzerindeki etkiyi değerlendirebilir.

Engel yalnızca Türkiye ile sınırlı değil. Delivery Hero'nun yaklaşık 65 ülkedeki varlığı nedeniyle satın almanın çok sayıda ülkede rekabet onayından geçmesi, temel senaryoda 12 ila 18 ayı bulabilir. Uber'in, onay sürecini kolaylaştırmak için çakışan bölgelerdeki bazı varlıklara alıcı aradığı da bildirildi. Bu nedenle anlaşma tamamlansa bile Yemeksepeti'nin Uber bünyesinde kalacağı kesin değil; ABD'li rakip DoorDash'in özellikle Yemeksepeti'nin de yer aldığı Orta Doğu operasyonlarıyla ilgilendiği daha önce gündeme gelmişti.

Anlaşma nasıl bu noktaya geldi

Merkez Bankası'nın toplam rezervleri, ocak sonundaki tarihi zirvesinden hâlâ yaklaşık 55 milyar dolar uzakta; ancak son iki haftadır yükseliyor. Matriks'in TCMB verilerinden yaptığı hesaplamaya göre rezervler, 10 Temmuz ile biten haftada yaklaşık 3,6 milyar dolar artarak 163,3 milyar dolara çıktı ve mayıs ayından bu yana en yüksek düzeyine ulaştı.

İki haftada 14 milyar dolarlık toparlanma

Rezervler, 26 Haziran haftasında 149,2 milyar dolara kadar gerileyerek son ayların dibini görmüştü. Bu seviyeden sonra 3 Temmuz haftasında yaklaşık 10,7 milyar dolar, 10 Temmuz haftasında ise yaklaşık 3,6 milyar dolar eklendi. Böylece iki hafta içinde toplam yaklaşık 14,1 milyar dolarlık bir toparlanma yaşandı ve rezervler, 22 Mayıs'tan bu yana ilk kez 160 milyar doların üzerine yerleşti.

Zirveden bu yana dalgalı bir seyir

Rezervler, 30 Ocak 2026 haftasında 218,2 milyar dolarla tarihi zirvesini görmüş, ardından dalgalı ancak aşağı yönlü bir seyir izlemişti. Mayısın ikinci yarısında 160 milyar dolar civarında seyreden toplam rezervler, sonraki dört haftada yaklaşık 11 milyar dolar erimişti. Temmuzda başlayan yükseliş, döviz piyasasındaki dalgalanma içinde bu inişin yönünü değiştirdi.

Resmi rakamlar 16 Temmuz'da açıklanacak

Buradaki tüm veriler, resmi açıklama öncesinde TCMB serilerinden yapılan hesaplamalara dayanıyor ve kesinleşmemiş tahmin niteliği taşıyor. Merkez Bankası, haftalık rezerv rakamlarını 16 Temmuz Perşembe günü saat 14.30'da resmi olarak açıklayacak. Kesin rakam, hesaplanan yaklaşık değerlerden sapabilir.

Türkiye'nin göç mıknatısı sayılan İstanbul, 2025'te 329 bin 912 kişilik göç aldı; aynı yıl 371 bin 258 kişiyi başka illere uğurladı. Böylece kent, aldığından 41 bin 346 kişi fazlasını dışarı verdi. TÜİK'in yeni yayımladığı iç göç istatistikleri, yıl boyunca iller arasında toplam 2 milyon 475 bin 19 kişinin yer değiştirdiğini ortaya koydu.

İstanbul hem birinci hem kaybeden

İstanbul, hem en çok göç alan hem de en çok göç veren il olarak iki listenin de zirvesinde. Ankara her iki sıralamada ikinci sırada (176 bin 833 alan, 145 bin 661 veren), İzmir üçüncü (106 bin 83 alan, 98 bin 728 veren). Ancak büyük üçlü içinde dengeyi eksiye çeviren tek il İstanbul: Ankara yıl içinde net 31 bin, İzmir net 7 bin kişi kazanırken İstanbul 41 binden fazla kişiyi net olarak yitirdi. Kentin bu konumu, ülkenin göç ve nüfus gündemindeki sessiz bir dönüşümün ilk işareti.

Tablonun diğer ucunda küçük iller yer alıyor. Ardahan, 4 bin 914 kişiyle en az göç alan, 5 bin 916 kişiyle de en az göç veren il oldu; onu Bayburt ve Tunceli izledi. Bu illerde hareketliliğin düşük kalması, nüfusun görece durağan yapısını yansıtıyor.

Göç oranı 2008'den bu yana geriledi

İller arası göç eden nüfusun oranı, 2008'de yüzde 3,18 iken inişli çıkışlı bir seyirle 2025'te yüzde 2,87'ye indi. Yıl içinde göç edenlerin yüzde 52,5'ini kadınlar, yüzde 47,5'ini erkekler oluşturdu. Kadınların bu hareketlilikte erkeklerin önünde olması, göçün aile ve hane temelli yapısına dair bir ipucu veriyor.

En hareketli yaş 20-24, sürükleyici neden eğitim

Yaş gruplarına bakıldığında en yoğun hareket 20-24 yaş grubunda yaşandı: 480 bin 185 kişi bu yaşlarda il değiştirdi. Grubun başlıca göç nedeni eğitim oldu; 179 bin 612 kişi eğitim, 75 bin 591 kişi işe başlamak, 42 bin 391 kişi ise daha iyi konut ve yaşam koşulları için taşındı.

Genel tabloda en sık göç nedeni, hanedeki fertlerden birine bağımlı göç oldu (564 bin 114 kişi). Bunu 510 bin 226 kişiyle daha iyi konut ve yaşam koşulları, 406 bin 144 kişiyle eğitim izledi. Neden dağılımı cinsiyete göre ayrışıyor: erkeklerde en önemli sebep 253 bin 93 kişiyle konut ve yaşam koşulları iken, kadınlarda 334 bin 900 kişiyle hane bağımlısı göç öne çıktı.

Bir şişe suyun fiyatı rafta yeni bir eşiğe taşındı: en uygun markaların 500 mililitrelik şişesi 6,95 liraya, litre fiyatı 13,9 liraya çıktı. Artışın arkasında depozito katılım payının güncellenmesi ve plastik şişe maliyetindeki yükseliş var. Ticaret Bakanlığı, haksız fiyat artışlarına karşı ambalajlı su ve içeceklerde üretici, tedarikçi ve satış noktalarına yönelik denetim başlattı.

Su fiyatları neden bu kadar arttı

Zammın temelinde iki etken var. Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre plastik, cam ve metal ambalajlı içeceklerde uygulanan depozito katılım payı güncellendi; sektör kaynakları ise asıl yükün plastik şişe maliyetinden geldiğini söylüyor. Depozito güncellemesinin ardından raf fiyatlarının maliyetlerle uyumlu olup olmadığını denetlemek üzere Ankara Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri bir zincir markette faturaları incelemeye başladı. Esnaf ise fiyatların daha da artabileceğini öne sürüyor. Fiyatlardaki bu hareket, ekonomi gündemine oturan bir tartışmaya dönüştü.

Rafta tablo ambalaja göre sertçe değişiyor. Bazı markalar 1 litrelik pet şişe suyu 22 ile 40 lira arasında satarken, premium şişeler 50 liraya ulaştı. En hesaplı seçenek damacanada kalıyor: 5 litrelik damacana suları markasına göre 36,5 liradan 75 liraya kadar çıksa da, litre başı maliyet en ucuz sularda 7,30 liraya iniyor, en pahalılarda 15 liraya dayanıyor.

İç fiyat rafta, ihracat cent hesabında

Bu iki rakam aynı türden değil: ihracat birim fiyatı toptan ve büyük hacimli satışları yansıtır, raf fiyatı ise perakende marjını, nakliyeyi ve ambalajı içerir. Yine de aradaki uçurum dikkat çekici düzeyde.

Türkiye suyu dışarıya kaça satıyor

TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri'ne göre yılın ilk beş ayında katkısız tabii mineral su ihracatı 26 milyon litre oldu ve 4,1 milyon dolar gelir getirdi; litre fiyatı ortalama 15 cent olarak hesaplandı. En çok su alan ülke İngiltere: 17,8 milyon litreyle litresi 12 centten, yani güncel kurla yaklaşık 5,85 liradan gönderildi. Almanya'ya litre 16 cente ihraç edildi. Karbonatlı suda tablo farklı; Almanya'ya soda litresi 74 cente, Ürdün'e 82 cente satıldı.

Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu verilerine göre ilk beş ayda toplam ambalajlı su ihracatı 122,3 milyon dolara ulaştı ve sade su ihracatı yüzde 10,1 arttı. Sade su ithalatı ise yüzde 57,3 azalarak 665 bin dolara indi.

Türk firmalarının Mısır'daki yatırımları yaklaşık 4 milyar dolara ulaştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Mısır Milli Günü resepsiyonundaki konuşmasında, bu yatırımların 100 binden fazla istihdam oluşturduğunu belirtti. Bolat, iki ülke arasındaki ikili ticaret hacminin 2025'te 8 milyar dolara ulaştığını, hedefin ise yıllık 15 milyar dolar olduğunu vurguladı.

Türk yatırımı Mısır'da ne kadar

Bolat, karşılıklı yatırımların ekonomik ilişkilerin güçlü sütunlarından biri olduğunu belirtti. Türk firmalarının Mısır'daki yatırımlarının yaklaşık 4 milyar dolara ulaştığını tahmin ettiklerini ve bu yatırımların 100 binden fazla istihdam oluşturduğunu söyledi. Bakan ayrıca Mısır'ın, Türkiye'nin Afrika kıtasındaki en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürdüğünü kaydetti.

15 milyar dolar hedefine nasıl ulaşılacak

Bolat, hedefe ulaşmada iki ülke arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması'nın sağladığı zeminden daha etkin yararlanılmasının, teknik ve idari engellerin azaltılmasının ve firmalar arasındaki doğrudan temasların artırılmasının önemli olduğunu söyledi. Bakan, Yüksek Düzeyli Ticaret İstişare Mekanizması'nın üçüncü toplantısını bu yıl Türkiye'de düzenlemek için hazırlık yaptıklarını aktardı. Dış ticaret gündemindeki bu adım, enerji ve yenilenebilir enerji, savunma sanayisi, lojistik, tarım ve dijital teknolojiler gibi alanlarda ortak projelere de kapı aralıyor.

Bolat, Türkiye ile Mısır arasındaki işbirliğinin Afrika, Orta Doğu ve üçüncü ülke pazarlarına da uzanabileceğini, iki ülke arasındaki diyaloğun bölgesel istikrara katkı sağlayacağını değerlendirdi.

Bu haber, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın açıklamasında yer alan dış ticaret ve yatırım verilerinin aktarımıdır.

ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, New York'ta yaptığı konuşmada para politikası için uyarıda bulundu. Waller, bu hafta açıklanacak çekirdek enflasyon verisinin yine yüksek gelmesi durumunda, yakın vadede sıkılaştırmanın gündeme gelebileceğini belirtti. Reel ekonominin iyi durumda olduğunu, ancak enflasyon tarafında bir yol ayrımında bulunduklarını vurguladı.

Waller neden yol ayrımından söz ediyor

Waller'a göre ABD ekonomisinin reel tarafı güçlü: gümrük vergileri kaynaklı yüksek mal maliyetlerine ve Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı enerji fiyatı artışlarına rağmen hanehalkı ve işletme harcamaları dirençli seyrediyor, istihdam ise Fed'in hedefine yakın. Asıl belirsizlik enflasyon tarafında. Waller, çekirdek enflasyonun ocak ayında yükselişe geçtiğini, enerji ve emtia tedarikindeki aksaklıklarla bu artışın hızlandığını söyledi. Ona göre kritik soru, bu yükselişin süreceği mi yoksa yüzde 2 hedefe doğru bir dönüş mü başlayacağı.

Olası bir sıkılaştırma piyasaları nasıl etkiler

Waller, aşırı sıkılaştırmanın resesyon riskini doğurabileceğini, buna karşın 2021 ve 2022'deki gibi geç kalmanın da hata olacağını belirterek atılacak adımın gelecek verilere bağlı olduğunu söyledi. Fed'in olası bir sıkılaştırması, doların güçlenmesi kanalıyla gelişen piyasalara sermaye akışını, dolayısıyla Türk lirası ve Borsa İstanbul'daki fiyatlamaları da dolaylı olarak etkileyebilir; bu nedenle veri Türkiyeli yatırımcılar açısından da yakından izleniyor.

Waller, yarın açıklanacak enflasyon verilerinin para politikasının izleyeceği yolu belirlemek adına inceleyeceği verilerden biri olacağını, doğru adımın gelen verilere göre şekilleneceğini ifade etti.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

İmalat sanayicisi için finansmana erişimde yeni bir adım geliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine Toplantısı sonrası açıklamasında, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programının bütçesinin 750 milyar liraya çıkarıldığını ve 250 milyar liralık yeni bir finansman programının devreye alındığını, böylece imalat sanayi için toplam 1 trilyon liralık uygun koşullu kredinin önünün açıldığını duyurdu.

Kredi paketi neler içeriyor

Paket iki ayaktan oluşuyor. Kriterleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilecek YTAK programının bütçesi 750 milyar liraya genişletiliyor; program yalnızca yeni yatırımları değil, işletme sermayesi ihtiyacını da kapsıyor. İkinci ayakta ise 250 milyar liralık yeni bir finansman programı yer alıyor. Erdoğan'ın açıklamasına göre hükümet, program paydaşı bankaların sunduğu kredilerde 12 puanlık maliyeti üstleniyor; krediler 6 ay anapara ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli olacak.

Sanayici için ne değişecek

Uygulama, sanayicinin piyasa koşullarından daha düşük maliyetle finansmana ulaşmasını hedefliyor. 12 puanlık faiz desteği ve anapara ödemesiz dönem, özellikle nakit akışı ve işletme sermayesi baskısı altındaki üreticiye alan açabilir. Erdoğan, ekonomi gündemindeki bu adımın üretimin yavaşlamaması, sanayinin rekabet gücünün korunması ve ihracatın artırılması amacını taşıdığını belirtti.

Erdoğan, imalat sektörüne yönelik daha önce hayata geçirilen adımları da hatırlattı. Bunlar arasında kurumlar vergisi oranının imalatta yüzde 12,5'e indirilmesi, günlük 5 milyar liraya yükseltilen reeskont kredileri ve İstihdam Koruma Programı kapsamında istihdam başına aylık 3 bin 500 liralık destek yer alıyor. Erdoğan, bu programla yaklaşık 900 bin istihdamın korunduğunu ifade etti.

Bu haber, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasında yer alan ekonomik adımların aktarımıdır. Program kriterleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilecektir.

ABD Adalet Bakanlığı geçen ay onay verse de, Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyalet, Paramount'un (PSKY) Warner Bros. Discovery'yi (WBD) 110 milyar dolara satın almasını engellemek için dava açtı. Eyaletler, birleşmenin film dağıtımı ve kablolu televizyonda rekabeti azaltacağını, sinema salonları ile izleyicilere zarar vereceğini ileri sürüyor.

Eyaletler neyi iddia ediyor

Dava, birleşmenin Paramount'a ABD ekranlarında gösterilen filmlerin dağıtımında önemli bir pazar gücü vereceğini savunuyor. Başsavcılığa göre iki şirket sinema salonlarında en iyi vizyon tarihleri ve ekranlar için rekabet ediyor; bu rekabet ortadan kalkarsa salonlar ve izleyiciler daha yüksek fiyatlarla karşılaşabilir. Ücretli televizyon tarafında ise CNN, MTV, HGTV, Cartoon Network ve Nickelodeon gibi kanalların tek çatı altında toplanması endişe konusu ediliyor. Reuters'ın haberine göre eyaletler, iddialarını Paramount'un pazar payına dayandırıyor.

Anlaşma engellenebilir mi

Eyaletlerin iddiaları hakkında kararın aylar sürmesi bekleniyor; bu gecikme Paramount'a yüz milyonlarca dolarlık maliyet yükleyebilir. Eyaletler, yasal süreç tamamlanana kadar anlaşmanın kapanmasının ertelenmesini istedi, aksi halde kapanışı durduran bir mahkeme emri talep edeceklerini açıkladı. Paramount ise geçmişte bu tür davaların siyasi motivasyonlu olduğunu savunmuştu.

Eyaletlerin davada öne sürdüğü paylara göre birleşik şirket, ABD sinema dağıtımının ve temel kablo kanalları pazarının önemli bir bölümünü kontrol edecek:

Anlaşma; oyuncular, yazarlar ve sinema salonu sahipleri arasında da tepki çekmiş, birleşmenin daha az film üretimine yol açabileceği endişesi dile getirilmişti. Paramount ise anlaşmanın 6 milyar dolarlık tasarrufla daha fazla içerik üretmesine imkân vereceğini, birleşik stüdyoların yılda 30 film çıkaracağını savunuyor. Süreç, Türkiye dahil dünyada içerik tüketen izleyiciler ve küresel medya hisselerini izleyen yatırımcılar açısından da yakından takip ediliyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Tera Yatırım Bankası, 12 milyar TL tavana kadar kira sertifikası (sukuk) ihraç etme kararı aldı. Karar, Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) 13 Temmuz 2026'da bildirildi. İhraç, banka iştiraki Tera Varlık Kiralama A.Ş. (TERA VKŞ) aracılığıyla, halka arz edilmeksizin tahsisli olarak ve nitelikli yatırımcılara satılmak üzere yurt içinde gerçekleştirilecek.

Karara göre ihraç, SPK'nın Kira Sertifikaları Tebliği (III-61.1) çerçevesinde, ihraç belgesinin onaylandığı SPK karar tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanacak. Sertifikalar, bir yılı aşmayan çeşitli vadelerde ve yönetim sözleşmesine dayalı olarak tertipler halinde çıkarılacak. Yönetim kurulu; satış yöntemi, vade, getiri oranı ve ihraç zamanı gibi esasların belirlenmesi için imza yetkililerini görevlendirdi.

Kira sertifikası nasıl bir araç

Kira sertifikası, faizsiz finansman ilkelerine göre yapılandırılan ve sukuk olarak da bilinen bir menkul kıymettir. Klasik tahvilden farkı, getirinin faiz yerine bir varlığın ya da hakkın kiralanması veya yönetiminden doğan gelire dayanmasıdır. Tera Yatırım'ın ihracında bu yapı TERA VKŞ üzerinden kurulacak; bankanın varlıkları ve hakları, sertifika ihracı amacıyla varlık kiralama şirketi lehine yönetilecek.

İhraç halka arz edilmeksizin yapılacağı için sertifikalar yalnızca tahsisli olarak belirli yatırımcılara ve nitelikli yatırımcılara satılacak. Bu, bireysel küçük yatırımcının ihraca doğrudan katılımının söz konusu olmadığı anlamına geliyor.

Bankalar neden bu araca yöneliyor

Kira sertifikaları, banka ve finans kuruluşları için mevduat ve tahvil dışında alternatif bir fonlama kanalı sunuyor. Faizsiz finansmana ilgi duyan yatırımcı tabanına erişim ve fonlama kaynaklarını çeşitlendirme isteği, son yıllarda Türkiye'de sukuk ihraçlarını yaygınlaştıran başlıca etkenler arasında yer alıyor.

İhraç sürecinde TERA VKŞ, Tera Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş. ve diğer danışmanlarla görüşmeler yapılacak; SPK, Merkezi Kayıt Kuruluşu, Borsa İstanbul ve Takasbank nezdinde gerekli başvurular tamamlanacak. Sertifikaların fiyatlaması ve dağıtım esasları ise ihraç zamanına yakın netleşecek.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

Türkiye'nin mayıs ayı cari işlemler hesabı 1 milyar 459 milyon dolar açık verdi, ancak asıl resim alt kalemlerde. Altın ve enerji çıkarıldığında hesap tersine dönüyor: TCMB verilerine göre çekirdek cari denge mayısta 3 milyar 626 milyon dolar fazla verdi. Yani açığı yaratan, ekonominin üretim gücü değil enerji ve altın ithalatı.

Cari işlemler dengesi, bir ülkenin dış dünyayla ekonomik alışverişinin net fotoğrafını verir. Mayısta manşet rakam, 1 milyar dolarlık piyasa beklentisinin üzerinde ve 1,46 milyar dolar açık geldi. Ancak ekonomi gündemine damga vuran bu veri tek satırdan ibaret değil; açığın kaynağı, dengenin sürdürülebilirliği açısından manşetten daha belirleyici.

Cari açığın ne kadarı enerjiden kaynaklanıyor

TCMB'nin mayıs verilerinde manşet cari denge 1,46 milyar dolar açık verirken, altın ve enerji hariç tutulduğunda hesap 3,63 milyar dolar fazlaya geçiyor. İki rakam arasındaki, 5 milyar doları aşan fark, açığın büyük ölçüde enerji ve altın ithalatından doğduğunu gösteriyor. Ekonominin çekirdek dış ticareti mayısta fazla üretti; dengeyi bozan kalem dışarıdan alınan enerji.

Yıllık cari açık ne durumda

Yıllıklandırılmış cari açık mayıs itibarıyla yaklaşık 37,3 milyar dolar. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 74,4 milyar dolara ulaşırken, hizmetler dengesi 62,5 milyar dolar fazlayla bu açığı büyük ölçüde dengeliyor. Piyasa beklentisine göre yaz sezonunda turizm ve taşımacılık gelirlerinin artması, hizmet fazlasını daha da destekleyecek.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede kazanımların kalıcı hale getirilmesi için yüksek katma değerli üretimi ve ihracatı artıran, enerjide dışa bağımlılığı azaltan yapısal dönüşüm adımlarının süreceğini belirtti. Mayıs verisi de tam bu noktaya işaret ediyor: dengeyi bozan kalem enerji olduğu sürece, cari açığın seyri büyük ölçüde enerji faturasına bağlı kalacak.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun mayıs ayı verileri iki yönlü bir tablo ortaya koydu. Perakende ticaret satış hacmi bir yıl öncesine göre yüzde 13,7 yükselirken, toptan ticaret aynı dönemde yüzde 7,8 geriledi. Bu ayrışma nedeniyle genel ticaret satış hacmi yıllık bazda yüzde 1,4 düştü; aylık bazda ise tablo yüzde 0,7 artıda kaldı.

Kurumun açıkladığı endeksler, iç ticarette tüketici tarafının canlı, ara halkaların ise zayıf seyrettiğini ortaya koyuyor. Aylık ve yıllık okumaların birbirinden ayrıştığı bu görünüm, ekonomi gündemindeki son verilerin tek yönlü değerlendirilmemesi gerektiğini gösteriyor.

Ticaret satış hacmi mayısta ne kadar değişti

TÜİK verilerine göre ticaret satış hacmi, mayısta bir önceki aya göre yüzde 0,7 arttı. Aylık kazanımın en güçlü kalemi yüzde 2,9 ile motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti oldu; perakende ticaret yüzde 2,4 yükseldi, toptan ticaret ise yüzde 0,6 geriledi. Yıllık tarafta asıl hareket perakendede yaşandı.

Perakendedeki bu güç, genel ticaret hacminin yıllık düşüşünü sınırladı. Tüketici tarafındaki canlılık olmasaydı endeksin gerilemesi çok daha belirgin olacaktı.

Toptan ve perakende arasında makas açıldı

TÜİK verilerine göre yıllık bazda toptan ticaret satış hacmi yüzde 7,8 düştü. Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti yüzde 1,7 gerilerken, perakendedeki yüzde 13,7'lik yükseliş genel endeksi kısmen dengeledi. Dört ana kalemin yıllık değişimi tek tabloda toplandığında ayrışma netleşiyor:

Aylık okumada dört kalemin üçü artıda kalırken, yıllık okumada yalnızca perakende yukarıda kaldı. Bu ikili tablo, mayıs verisinin tek bir yöne indirgenmeden değerlendirilmesini gerektiriyor.

Zamlı temmuz maaşı için geri sayım başladı. SSK ve Bağ-Kur emeklisinin yüzde 17,76, memur ve memur emeklisinin yüzde 13,52 artışlı ödemeleri 15 Temmuz'da memurlarla açılıyor; SSK emeklisinde 17-26 Temmuz, Bağ-Kur emeklisinde 25-28 Temmuz arasında hesaplara geçiyor. Ödeme günü, tahsis numarasının son rakamına göre belirleniyor.

Haziran enflasyonunun yüzde 0,99 çıkmasıyla ocak-haziran dönemine ait altı aylık artış yüzde 17,76'ya ulaştı ve temmuz zammını doğrudan belirledi. Emekli maaşı düzenlemesindeki bu adım, en düşük aylığı yükselten kanun teklifiyle birlikte gündemde; teklif 14 Temmuz'da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülüyor.

Zamlı maaş kime hangi gün yatacak

Ödemeler kademeli ilerliyor. Maaşını her ayın 15'inde alan memurlar ve memur emeklileri zamlı aylıklarını 15 Temmuz'da alıyor. SSK (4A) emeklisinde ödeme 17-26 Temmuz arasında tahsis numarasının son rakamına göre yapılıyor; son rakamı 9 olanlar 17'sinde, 0 olanlar 26'sında hesabına ulaşıyor. Bağ-Kur (4B) emeklisinde ise ödemeler 25-28 Temmuz arasında, tahsis numarasının son iki hanesine göre gerçekleşiyor.

SSK emeklisinin tam günü, tahsis numarasının son rakamına bakılarak bulunuyor. Aşağıdaki takvim, 17-26 Temmuz aralığında hangi rakamın hangi gün ödeneceğini gösteriyor.

En düşük emekli maaşı ne kadar oldu

En düşük emekli aylığının 20.000 liradan 23.552 liraya çıkarılması öngörülüyor. TBMM'ye sunulan teklifin yasalaşması hâlinde, kök maaşı ve ek ödemesi bu tutarın altında kalan yaklaşık 5,1 milyon emeklinin aylığı 23.552 liraya tamamlanacak. Oran kesin olsa da tabana ilişkin düzenleme Meclis onayına ve Resmi Gazete'de yayımına bağlı.

Burada sık karşılaşılan bir soru öne çıkıyor: zam yapıldığı hâlde ele geçen maaşın değişmemesi. Zam kök maaşa uygulanıyor; ancak ödeme taban aylığa tamamlandığından, kök maaşı düşük emeklide artış bu eşikte sabitlenebiliyor. Bu nedenle taban aylıkta olan emekliler için belirleyici olan, kök maaşa gelen orandan çok taban tutarın kendisi oluyor.

Memur ve memur emeklisi ne kadar zam aldı

Memur ve memur emeklisinin artışı, yüzde 7'lik toplu sözleşme zammı ile enflasyon farkının birleşmesiyle yüzde 13,52 olarak belirlendi. Lise mezunu en düşük memur maaşı 59.896 liradan yüzde 13,52 artışla 67.994 liraya, 1.000 liralık seyyanen zamla 68.994 liraya çıktı. Üniversite mezunu bir memurun 62.403 liralık aylığı 71.839 liraya yükseldi. En düşük memur emeklisi aylığı ise 26.889 liradan, zam ve 1.000 liralık seyyanen artışla 31.524 liraya ulaştı.

Sık sorulan sorular

Zamlı maaş ilk hangi gün yatıyor?

Memur ve memur emeklileri zamlı maaşlarını 15 Temmuz'da alıyor. SSK emeklisinde ödeme 17 Temmuz'da, tahsis numarasının son rakamı 9 olanlarla başlıyor.

En düşük emekli maaşı kesinleşti mi?

Zam oranı yüzde 17,76 kesin. En düşük aylığın 23.552 liraya çıkarılması ise TBMM'deki teklife bağlı; yasalaşıp Resmi Gazete'de yayımlanınca yürürlüğe giriyor.

Zam yapıldığı hâlde maaşım neden değişmedi?

Kök maaşı taban aylığın altında kalan emeklide ödeme taban tutara tamamlanıyor. Bu nedenle zam kök maaşa yansısa da ele geçen tutar eşikte sabit kalabiliyor.

Bağ-Kur emeklisi ne zaman alıyor?

Bağ-Kur (4B) emeklisine ödemeler 25-28 Temmuz arasında, tahsis numarasının son iki hanesine göre yapılıyor. Son iki hanesi 9, 7 ve 5 olanlar 25'inde alıyor.

Resmî Gazete'de yayımlanan üç Cumhurbaşkanı Kararı ve 22 tebliğle Türkiye'nin ithalat rejimi kökten değişti. Düzenlemeyle 82 sanayi ürününe ilave gümrük vergisi getirilirken 42 üründe ek mali yükümlülük kaldırıldı, 97 üründe gümrük vergisine esas referans fiyat yükseltildi. Ticaret Bakanlığı kararın yerli üretimi korumak, haksız rekabeti önlemek ve cari açığı azaltmak için alındığını duyurdu.

Sanayide yerli üreticiye kısmi kalkan

Ekonomi gündemindeki düzenleme ağırlıklı olarak bitmiş sanayi ürünlerini hedef alıyor. Ek mali yükümlülük listesine vites kutusu, valfler, adi metalden kilitler, bakır boru ve oyuncak bebekten değirmen taşına kadar 82 yeni ürün eklendi. Buna karşın 42 üründe yükümlülük kaldırıldı; en dikkat çekeni makarna oldu. Otomobil üretiminde kullanılan kapı kilidi ile lityum iyon akü ithalatında da yıl sonuna kadar ilave gümrük vergisi alınmayacak.

Yerli üreticilerin başvurusuyla, gıda ambalajı ve tekstil elyafında kullanılan PET reçine ithalatına üç dönem halinde ton başına 110 ile 120 dolar arasında ek mali yükümlülük getirildi. Makine İhracatçıları Birliği verilerine göre 2026'nın ilk beş ayında Çin'den makine ithalatı yüzde 3,9 artışla 5,5 milyar dolara ulaştı.

Yeni gümrük vergileri hangi ürünleri kapsıyor

Düzenleme 82 sanayi ürününde ilave gümrük vergisini artırdı, 97 üründe ithalata esas referans fiyatı yükseltti ve 11 sanayi ürününe ilk kez referans fiyat getirdi. Akıllı saat, otomobil lastiği, seramik ve oyuncak gibi kalemlerde vergilendirme, ürünün gerçek ithal fiyatından bağımsız olarak yeni ve daha yüksek referans fiyatlar üzerinden yapılacak.

Referans fiyat uygulaması, düşük beyan edilen ithalat fiyatlarının önüne geçmeyi amaçlıyor. Örneğin akıllı saatlerde referans fiyat 200 dolardan 250 dolara, seramik ve mozaik ürünlerinde ise 700 ile 2.500 dolar bandından 1.000 ile 5.000 dolara çıkarıldı.

Tarımda ithalat yeniden fiyat kontrol aracı

Sanayinin aksine bazı tarım ürünlerinde gümrük vergisi, artan fiyatları frenlemek için aşağı çekildi. Semt pazarlarında fiyatı 50 lirayı aşan kuru soğanda gümrük vergisi yüzde 49,5'ten yüzde 5'e indirildi ve indirim 26 Ağustos'a kadar yürürlükte olacak. Kabuklu cevizde ton başına ek mali yükümlülük 451 dolardan 738 dolara, kabuksuz cevizde ise 1.158 dolardan 1.772 dolara yükseltildi.

Sık sorulan sorular

Kuru soğan ithalatında gümrük vergisi ne kadar oldu?

Kuru soğan ithalatındaki gümrük vergisi yüzde 49,5'ten yüzde 5'e indirildi. İndirimli oran 26 Ağustos 2026'ya kadar geçerli olacak.

Referans fiyat ne anlama geliyor?

Referans fiyat, ithal ürünün gerçek fiyatı ne olursa olsun gümrük vergisinin hesaplandığı asgari değerdir. Düşük beyan edilen ithalatı engellemek için kullanılır.

Makarna ithalatında ek vergi devam ediyor mu?

Hayır. Yeni düzenlemeyle makarnaya uygulanan ek mali yükümlülük tamamen kaldırıldı.

Amerika Birleşik Devletleri, 12 Temmuz Pazar günü Hürmüz Boğazı çevresinde İran'ın füze ve hava savunma sistemlerini ve Devrim Muhafızları'na (İDMO) ait küçük sürat teknelerini vurdu. Axios ve Reuters'ın üst düzey bir ABD yetkilisine dayandırdığı saldırılar, iki ülke arasında üç gecede 300'den fazla hedefin vurulduğu tırmanışın son halkası oldu. Dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazdaki gerilim, petrol fiyatındaki risk primini yeniden yükseltti.

Petrol fiyatları neden yükseliyor

Sorunun merkezinde Hürmüz Boğazı var. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'si bu dar su yolundan geçiyor ve buradaki her aksama, arzın kesilmesi endişesini büyütüyor. Brent petrolün varili, 10 Temmuz kapanışına yakın 76 dolar dolayındaydı ve haftayı yüzde 5'e yakın artışla tamamladı; enerji piyasasındaki bu dalgalanma doğrudan boğazdaki belirsizlikten besleniyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ticari geçişin sürdüğünü ve boğazın uluslararası su yolu olmayı koruduğunu vurguluyor. Buna karşın İDMO, 11 Temmuz'da boğazı ikinci bir duyuruya kadar kapalı ilan etti; İran'ın Basra Körfezi Boğaz Otoritesi ise geçişin şu an mümkün olmadığını açıkladı. Gemi takip verileri tanker trafiğinin normalin belirgin altında seyrettiğini gösterirken, Uluslararası Enerji Ajansı uzayan çatışmanın küresel petrol stoklarının yeniden inşasını geciktirebileceği uyarısını yaptı.

Bu tırmanış Türkiye'yi nasıl etkiler

Türkiye enerjide dışa bağımlı bir ülke ve ham petrolün neredeyse tamamını ithal ediyor. Petrol fiyatındaki her kalıcı yükseliş, ithalat faturasını ve cari açığı doğrudan büyütüyor; akaryakıttan üretim maliyetlerine uzanan zincir, enflasyonda düşüş patikasını zorlayan bir baskı unsuru hâline geliyor. Yüksek seyreden petrol, artan ithalat talebiyle kur üzerinde de dolaylı bir yük oluşturuyor.

Bu tabloda küçük yatırımcı için doğru soru hangi hissenin uçacağı değil, hangi kırılganlığın büyüdüğü. Akaryakıt maliyeti yüksek havayolları ile rafineri tarafı, tırmanışın etkisiyle birbirinden ayrışabilir; ancak yön, tek bir jeopolitik başlığa değil çatışmanın süresine bağlı. Piyasa şu an sınırlı bir çatışma senaryosu fiyatlıyor, fakat kapalı ilan edilen ama trafiği süren boğaz dengesi kırılgan kalmayı sürdürüyor.

Gerilimin seyri

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.

İsrail 27 Ekim'de sandığa gidiyor. Ülkede bir hükümetin dört yıllık görev süresini tamamlaması nadir görülüyor; bu kez, 40 yılı aşkın sürede ilk kez bir kabine tam dönemini dolduruyor. Buna karşın Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon, 7 Ekim 2023 sonrasının ilk ulusal seçimine anketlerde risk altında giriyor.

27 Ekim'e nasıl gelindi

Seçim takvimi, mayıs ayında Knesset'in fesih sürecini gündeme almasıyla belirsizleşmişti. Koalisyon grup başkanı Ofir Katz pazar günü bir parlamento komitesine, yasayla belirlenen 27 Ekim tarihinin korunacağını bildirdi. Knesset'in 17 Temmuz'da feshedilmesi bekleniyor. Böylece hükümet, erken seçime gitmek yerine görev süresini sonuna kadar kullanmış olacak.

Netanyahu için tablo neden riskli

Netanyahu, 2022'de Likud, Şas, Birleşik Tevrat Yahudiliği, Dini Siyonizm ve Otzma Yehudit'ten oluşan koalisyonla iktidara dönmüştü; hükümetin kurulmasından bir yıldan kısa süre sonra gelen 7 Ekim 2023 saldırısı, güvenlik itibarını ciddi biçimde sarstı. Arka arkaya yayımlanan kamuoyu araştırmaları, milliyetçi ve dini partilerden oluşan koalisyonun seçimi kaybedebileceğine işaret ediyor; anketler, İran savaşının sonucundan dolayı birçok İsraillinin memnuniyetsiz olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte muhalefetin iktidara ulaşmak için hâlâ net bir yolu bulunmuyor ve siyasi dengeler sandığa kadar değişebilir. Netanyahu ise bugüne dek benzersiz bir siyasi hayatta kalma becerisi sergiledi.

Seçim bölge ve piyasalar için ne anlama geliyor

Sandık, yalnızca İsrail iç siyasetini değil bölgesel dengeleri de ilgilendiriyor. Seçim, İran'la yaşanan savaşın ve Gazze ile Lübnan'daki operasyonların gölgesinde yapılacak; sonucun, bölgedeki gerilimin seyri açısından belirleyici olabileceği değerlendiriliyor. Enerji piyasaları için ana kanal petrol: Ortadoğu kaynaklı her istikrarsızlık, arz fiilen kesilmese bile fiyatlarda risk primini besliyor. Net enerji ithalatçısı Türkiye açısından da bölgedeki siyasi belirsizlik, maliyet ve fiyat tarafında yakından izlenen bir başlık olmayı sürdürüyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.