Türkiye’de konut fiyatları Türk lirası cinsinden yükselmeye devam ediyor, ancak artış artık genel fiyat düzeyinin gerisinde kalıyor. TCMB’nin Temmuz 2026 verisinde Konut Fiyat Endeksi yıllık yüzde 25 artarken reel olarak yüzde 5,1 geriledi. Aynı ay konut satışlarının yüzde 17 düşmesi, fiyatlardaki reel düzeltmenin henüz konuta erişimde belirgin bir rahatlama yaratmadığını gösteriyor.

Reel düşüş, TL fiyatlarının düştüğü anlamına gelmiyor

Konut Fiyat Endeksi temmuzda aylık yüzde 1,5 yükselerek 234,8’e çıktı. Yıllık nominal artış yüzde 25 olurken, tüketici enflasyonu dikkate alındığında reel değişim eksi yüzde 5,1 olarak hesaplandı. Başka bir ifadeyle konutun etiket fiyatı artmaya devam etti, fakat bu artış aynı dönemdeki genel fiyat artışına yetişemedi. TCMB verisi bu nedenle “evler ucuzladı” sonucundan çok, konutun reel değerinin aşındığını gösteriyor.

Büyük kentlerde de tek yönlü bir tablo yok. Yıllık konut fiyat artışı İstanbul’da yüzde 27,7, Ankara’da yüzde 26,6 ve İzmir’de yüzde 23,1 oldu. Bölgesel artışlar yüzde 16,4 ile yüzde 35,5 arasında değişti. Bu geniş makas, ülke genelindeki reel düzeltmenin her şehir ve konut türüne aynı ölçüde yansımadığını ortaya koyuyor.

Satış azalırken ipotekli işlemlerin payı yüzde 19,3

TÜİK’in Temmuz 2026 verilerine göre Türkiye genelinde 123 bin 603 konut satıldı. Toplam satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17, ilk el satışlar yüzde 8,6, ikinci el satışlar yüzde 20,8 geriledi. Ocak-temmuz dönemindeki toplam satış da yüzde 5,5 azalarak 823 bin 119’a indi.

Buna karşılık ipotekli konut satışları temmuzda yıllık yüzde 23,7 artarak 23 bin 888’e yükseldi. Yine de ipotekli satışların toplam içindeki payı yalnız yüzde 19,3’te kaldı. TÜİK sınıflamasında geri kalan yüzde 80,7 “diğer satış” olarak yer alıyor; bu kategori her işlemin peşin nakitle yapıldığı anlamına gelmiyor. Mevcut konutun satışı, aile desteği veya ipotek dışındaki finansman biçimleri de bu grupta bulunabiliyor.

İlk kez ev alacaklar neden rahatlamıyor?

Reel fiyat düşüşünün erişilebilirliğe aynı hızda yansımamasının temel nedeni fiyat seviyesinin tek başına belirleyici olmaması. Peşinat ihtiyacı, kredi maliyeti ve hane geliri birlikte düşünüldüğünde, özellikle yeterli birikimi olmayan ücretliler için satın alma kapasitesi sınırlı kalıyor. Üstelik konut fiyatı enflasyonun gerisinde yükselirken kiralar daha hızlı artıyor; bu durum ev almak için birikim yapmaya çalışan kiracıların bütçesini ayrıca sıkıştırıyor.

DW Türkçe’nin görüşlerine başvurduğu Prof. Dr. Burak Arzova, yüksek TL faizlerinin ve finansal yatırımların likiditesinin yatırım amaçlı konut talebini baskıladığını değerlendiriyor. Doç. Dr. Oğuz Demir ise reel fiyatlardaki gerilemeyi bir düzeltme olarak görmekle birlikte bunun erişilebilirlikte normalleşme anlamına gelmediğini, özellikle yeterli birikimi bulunmayan ilk kez alıcıların piyasadaki konumunun zayıfladığını belirtiyor.

Kiralardaki artış fiyatları geçti

TCMB’nin Yeni Kiracı Kira Endeksi temmuzda yıllık yüzde 28,4 yükseldi. Aynı dönemde konut fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 25’te kaldı; aradaki fark 3,4 puana çıktı. İstanbul’da yeni kiracı kira artışı yüzde 32,4, Ankara’da yüzde 28,6 ve İzmir’de yüzde 26,3 olarak ölçüldü. Böylece konut satın alma maliyetindeki reel aşınmaya rağmen barınmanın aylık nakit yükü kiracı açısından güçlü kalmaya devam etti.

Bu ayrışma, konut piyasasının “fiyat düşüyor mu?” sorusundan daha geniş bir erişim sorununa işaret ediyor. Mayıs verilerinde de nominal artışa rağmen reel kaybın sürdüğü görülmüştü; Endeks24’ün konut fiyatları ve reel kayıp değerlendirmesi bu eğilimin yıl içinde nasıl şekillendiğine ilişkin ek bağlam sunuyor.

TL bazında güçlü düşüş ana senaryo değil

Uzman değerlendirmelerinde Türkiye genelinde kalıcı ve sert bir nominal fiyat düşüşü ana senaryo olarak öne çıkmıyor. Satıcıların TL cinsinden fiyat indirimine direnci, enflasyon beklentileri, arsa ve inşaat maliyetleri ile arzın bölgesel yapısı fiyatları aşağı çeken mekanizmayı sınırlıyor. Daha olası görünüm, nominal fiyatların artmayı sürdürmesi ancak bir süre daha enflasyonun altında kalarak reel düzeltmenin zamana yayılması.

Bu nedenle konutun yeniden erişilebilir hale gelmesi yalnız fiyat endeksindeki reel düşüşe bağlı değil. Gelir artışı, kredi koşulları, kiralık ve satılık konut arzı ile ilk kez ev alacak hanelerin finansmana erişimi birlikte değişmedikçe, reel olarak gerileyen fiyatlar tek başına ev sahibi olmayı kolaylaştırmayabilir.

Konut alıcısının hesabı artık yalnız satış bedeli ve dairenin fiziksel özellikleriyle sınırlı kalmıyor. Aynı bölgede benzer konutlar arasında tercih yapılırken sitenin aidatı, mali yapısı, hizmet kalitesi ve yaşam düzeni ikinci el değer üzerinde daha görünür bir unsur haline geliyor.

Yüksek aidat ödenmesine rağmen güvenlik, temizlik, bakım, asansör veya ortak alan hizmetlerinde aksama yaşanması, satış aşamasında alıcının pazarlık gücünü artırabiliyor. Geçmiş dönem borçları, planlanan büyük bakım giderleri ve toplu ödeme ihtimalleri de ilk bakışta uygun görünen bir konutun toplam maliyetini yükseltebiliyor.

Site bilançosu satın alma hesabına giriyor

Bazı alıcılar satın alma öncesinde sitenin son dönem bütçesini, aidat geçmişini, devam eden davalarını ve planlanan giderlerini sorguluyor. Aynı metrekaredeki iki daireden biri düşük giderli ve mali açıdan dengeli bir sitede, diğeri yüksek masraflı bir projede bulunduğunda, fark yalnız aylık aidatta kalmıyor. Yıllara yayılan toplam sahip olma maliyeti de değişiyor.

Aidat tartışması ayrıca düzenleme gündeminde de yer alıyor. Endeks24'ün daha önce aktardığı site aidatlarına ilişkin yasal hazırlık, yüksek giderlerin konut sahipleri üzerindeki mali baskısının daha geniş bir başlık haline geldiğini gösteriyor.

Çalışmayan yönetim satışta dezavantaj yaratıyor

Türkiye'nin haberine göre site yönetiminin performansı ikinci el konut değerinde daha belirgin bir kriter haline geliyor. Yönetimin gelir ve gider tablolarının şeffaf olmaması, geçmişten devreden borçlar veya hizmetlerde süreklilik sorunu bulunması alıcı açısından risk olarak değerlendiriliyor.

Ortak alanların elektrik veya suyunun kesilmesi, asansörlerin çalışmaması, güvenlik ve temizlik hizmetlerinin aksaması gibi sorunlar günlük yaşamı etkilerken satış sürecinde de fiyat pazarlığını zorlaştırabiliyor. Yönetim harcamalarına ilişkin uyuşmazlıkların yargıya taşındığı örnekler de alıcıların tapu ve ekspertiz kadar sitenin mali geçmişini incelemesine yol açıyor.

Düzenli yaşam sunan siteler talepte ayrışıyor

Çocuklu ailelerin ağırlıkta olduğu, ortak yaşam kurallarının oturduğu, güvenlik ve otopark sorununun sınırlı kaldığı, sosyal alanların düzenli işletildiği siteler daha fazla talep görebiliyor. Emlakçılara göre özellikle ailelerin yoğun olduğu bölgelerde bu nitelikler benzer konutlara karşı fiyat avantajı yaratabiliyor.

Buna karşılık sürekli gürültü şikayetlerinin bulunduğu, kısa süreli kiralamaların yoğunlaştığı veya site içi anlaşmazlıkların sık yaşandığı projelerde satış süreci uzayabiliyor. Böylece ikinci el konutta "hangi daire?" sorusunun yanına giderek daha güçlü biçimde "hangi site?" sorusu ekleniyor.

Türkiye genelinde ortalama konut satış fiyatı Temmuz 2026'da 5 milyon 212 bin 875 TL'ye yükseldi. Emlakjet'in Endeksa verileriyle hazırladığı rapora göre metrekare fiyatı 41 bin 703 TL olurken yıllık nominal artış yüzde 23,3'e ulaştı. Buna karşın enflasyondan arındırılmış yıllık değişim yüzde 6,6 düşüş gösterdi. Böylece konut fiyatlarında TL bazındaki yükseliş sürse de satın alma gücü açısından geçen yılın aynı döneminin altında kalındı.

Temmuz verisi, piyasanın iki farklı yönünü aynı anda ortaya koydu. Fiyatlar bir önceki aya göre nominal yüzde 1,9, reel yüzde 0,5 arttı. Haziranda yüzde 0,2 düşüş gösteren aylık reel değişimin yeniden artıya dönmesi kısa vadede toparlanmaya işaret ederken, yıllık reel kayıp henüz kapanmadı. Temmuz konut değer raporunda aylık iyileşmenin kalıcı bir reel değer artışı eğilimi olarak yorumlanması için erken olduğu da vurgulandı.

Ankara büyük illerde fiyat artışında öne çıktı

En fazla konut satışının gerçekleştiği 30 il içinde yıllık metrekare fiyat artışında Ordu yüzde 32,4 ile ilk sıraya yerleşti. Ankara yüzde 28,7, Kocaeli yüzde 28,5, Denizli yüzde 27,1 ve Elazığ yüzde 26,9 artış gösterdi. Ordu aynı zamanda yüzde 0,4 ile yıllık reel artıda kalan tek il oldu. Ankara'da reel değişim yüzde 2,5, Kocaeli'de yüzde 2,6 düşüş yönündeydi.

Nüfus bakımından en büyük beş ilde nominal artışın lideri yüzde 28,7 ile Ankara oldu. İstanbul'da metrekare fiyatı 65 bin 78 TL, ortalama konut satış fiyatı 7 milyon 158 bin 580 TL olarak hesaplandı. Ankara'da ortalama satış fiyatı 5 milyon 27 bin 620 TL'ye ulaşırken, İzmir 6 milyon 476 bin 880 TL, Antalya 6 milyon 104 bin 450 TL ve Bursa 4 milyon 690 bin 790 TL seviyesinde yer aldı. İstanbul'daki ortalama konut fiyatı bir yılda yaklaşık 1,3 milyon TL yükseldi.

Konut fiyatlarının en yüksek olduğu il Muğla oldu. İlde ortalama metrekare satış fiyatı 87 bin 244 TL, ortalama konut satış fiyatı ise 11 milyon 341 bin 720 TL olarak hesaplandı. Bu değer, Türkiye ortalamasının iki katından daha yüksek bir seviyeye işaret ediyor.

Satış gerilerken ipotekli işlemler arttı

Raporda aktarılan satış istatistiklerine göre temmuzda Türkiye genelinde 123 bin 603 konut el değiştirdi ve toplam satışlar yıllık yüzde 17 geriledi. Buna karşın ipotekli satışların yüzde 23,7 artması, finansman kullanabilen alıcı grubunda farklı bir hareket oluştuğunu gösterdi. İlk el satışlar yüzde 8,6 düşerken ikinci el satışlardaki gerileme yüzde 20,8'e ulaştı.

Fiyatların yıllık reel olarak gerilemesi yeni değil. konut fiyatlarında reel kaybın önceki seyrine ilişkin Endeks24 analizinde de enflasyonun nominal fiyat artışını aşındırdığı görülmüştü. Temmuz verisi bu eğilimin yıllık ölçekte sürdüğünü, buna karşılık aylık reel değişimin yeniden pozitif bölgeye geçtiğini gösteriyor.

Türkiye konut piyasasında temmuz verisi iki ayrı yönü aynı anda gösterdi. Toplam satışlar yıllık yüzde 17 düşerek 123 bin 603'e gerilerken, ipotekli satışlar yüzde 23,7 artışla 23 bin 888'e çıktı. Krediyle yapılan işlemlerin toplam içindeki payı yüzde 19,3'e ulaştı. Buna karşın haziran-temmuz karşılaştırması, kredi kanalındaki toparlanmanın aylık bazda kesintisiz bir ivme taşımadığını ortaya koyuyor.

Kredi kanalı genel satıştan ayrıştı

Garanti BBVA Yatırım'ın 13 Ağustos tarihli GYO sektör raporunda yer alan TÜİK verileri, ipotekli satışların genel pazardan belirgin biçimde ayrıştığını gösteriyor. Temmuzda kredi dışındaki satışlar yıllık yüzde 23,1 azalarak 99 bin 715'e inerken ipotekli işlemler ters yönde hareket etti. Böylece kredi kanalındaki yıllık artış, toplam satışlardaki yüzde 17'lik daralmaya rağmen korunmuş oldu.

Bu ayrışma konut talebinin bütünüyle güçlendiği anlamına gelmiyor. İlk el satışlar yıllık yüzde 8,6 düşüşle 42 bin 529'a gerilerken ikinci el satışlardaki kayıp yüzde 20,8 ile daha belirgin oldu. İkinci el konutların toplam satışların yüzde 65,6'sını oluşturması, bu segmentteki zayıflığın manşet toplam üzerinde daha yüksek ağırlık taşımasına yol açtı.

Aylık tablo daha temkinli bir sinyal veriyor

Endeks24'ün haziran ve temmuz verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre ipotekli konut satışları 25 bin 993'ten 23 bin 888'e gerileyerek aylık yaklaşık yüzde 8,1 azaldı. Aynı dönemde toplam konut satışları 129 bin 979'dan 123 bin 603'e inerek yaklaşık yüzde 4,9 geriledi. İpotekli satışların toplam içindeki payı da yüzde 20,0'dan yüzde 19,3'e indi.

Dolayısıyla temmuz verisindeki kredi etkisini, aylık bazda yeni bir hızlanmadan çok yıllık karşılaştırmada diğer satış türlerine göre daha dayanıklı bir finansman kanalı olarak okumak daha temkinli. Hazirandaki ipotekli satış sıçraması yüzde 72,1'lik yıllık artışla daha güçlü bir ivmeye işaret etmişti. Temmuzda yıllık artış devam ederken aylık hacmin gerilemesi, kredi kanalının yönü ile pazarın genel momentumu arasındaki farkı görünür kılıyor.

İkinci el zayıflığı kredi etkisinin sınırını çiziyor

Temmuz tablosunda ilk el satışlardaki düşüşün ikinci ele göre daha sınırlı kalması da ayrışmanın ikinci ayağını oluşturuyor. Garanti BBVA Yatırım raporu, ilk el satışlardaki gerilemenin görece sınırlı olması nedeniyle veriyi nötr değerlendirdi. Bu yaklaşım, ipotekli satışlardaki artışın tek başına sektör genelinde güçlü talep sinyali sayılmaması gerektiği görüşüyle uyumlu.

Konut piyasasında bundan sonraki kritik gösterge, ipotekli satışların payındaki artışın aylık adetlere de yeniden yansıyıp yansımayacağı olacak. Temmuz verisi krediyle satışların yıllık bazda pozitif ayrıştığını doğruluyor, ancak ikinci el piyasasındaki sert daralma ve aylık ipotekli satış düşüşü toplam talep açısından daha ihtiyatlı bir görünüm bırakıyor.

Türkiye genelinde konut satışları temmuzda yıllık bazda yüzde 17 azalarak 123 bin 603'e geriledi. Piyasanın genelindeki düşüşe karşılık ipotekli konut satışları yüzde 23,7 artışla 23 bin 888'e çıktı ve toplam satışlardan ayrıştı.

TÜİK'in Temmuz 2026 bültenine göre ilk el satışlar yüzde 8,6 düşüşle 42 bin 529, ikinci el satışlar yüzde 20,8 azalışla 81 bin 74 oldu. İkinci el konutların toplam satışlardaki payı yüzde 65,6'ya ulaştı.

Kredi kanalındaki artış önceki ayda da belirgindi. Haziranda ipotekli satışların yüzde 72,1 arttığını gösteren ipotekli konut satışlarının Haziran görünümü, temmuzdaki artışın tek aylık bir sıçramayla sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.

İpotekli satışlar genel tablodan ayrıştı

İpotekli satışların toplam içindeki payı yüzde 19,3 olurken diğer satışlar yüzde 23,1 azalarak 99 bin 715'e indi. Böylece krediyle yapılan işlemler büyürken kredi dışındaki satışlar toplam pazardaki daralmanın ana bölümünü oluşturdu.

İkinci elde düşüş yüzde 20'yi aştı

İlk el ve ikinci el satışların ikisi de yıllık bazda geriledi ancak kayıp ikinci elde daha sert oldu. İlk el satışlar yüzde 8,6 azalırken ikinci el satışlardaki düşüş yüzde 20,8'e ulaştı. Toplam satışların yüzde 34,4'ünü ilk el, yüzde 65,6'sını ikinci el konutlar oluşturdu.

Yedi aylık toplam 823 bin 119'a indi

Ocak-temmuz döneminde toplam konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,5 azalarak 823 bin 119 oldu. Buna karşılık ipotekli satışlar aynı dönemde yüzde 30,9 artışla 166 bin 682'ye çıktı. Kredi kanalındaki yıllık artış, yılın ilk yedi ayında da toplam satış eğiliminden farklı bir yön izledi.

Arındırılmış aylık seri de temmuzdaki zayıflamayı destekledi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ilk el satışlar bir önceki aya göre yüzde 5,1, ikinci el satışlar yüzde 5,4 azaldı.

İstanbul’da 15 bin kiralık sosyal konut için Eylül 2026 takvimi açıklandı, ancak başvuru günleri, ilçe dağılımı ve aylık kira tutarları henüz duyurulmadı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 1 Ağustos 2026’da Haliç Kongre Merkezi’ndeki konuşmasında hak sahiplerinin noter huzurunda kura ile belirleneceğini, konutların bulundukları bölgedeki piyasa rayicinin altında kiralanacağını ve sözleşmelerin üç yıl süreceğini söyledi. Süre sonunda tahliye ve bakım tamamlanarak evler yeni ihtiyaç sahiplerine devredilecek.

Proje, İstanbul için yürütülen 100 bin konutluk satış odaklı “Ev Sahibi Türkiye” programından ayrı bir kiralama stoğu olarak işletilecek. İlk etapta 15 bin konutun sisteme alınması ve üç yıllık kullanım süresi sonunda aynı evlerin yeni ihtiyaç sahiplerine aktarılması öngörülüyor.

Kira seviyesi için nihai oran açıklanmadı

Kiralık model ilk kez 24 Ekim 2025’te duyuruldu. TOKİ’nin resmî proje tanıtımında konutların bölgedeki rayicin yarı fiyatına kiralanacağı belirtilmişti. Erdoğan’ın 1 Ağustos 2026 konuşmasında ise yalnızca “piyasa rayiç bedelinin altında” ifadesi kullanıldı. Bu nedenle yüzde 50 indirimin nihai fiyatlama kuralı olarak korunup korunmadığı, Bakanlık veya TOKİ ayrıntılı uygulama duyurusu yayımlayana kadar kesinleşmiş sayılmamalı.

Kiralık stokun önceki takvim ve uygulama çerçevesi, TOKİ’nin İstanbul’daki kiralık konut modeli haberinde ele alınmıştı. Yeni açıklama, kiralama başlangıcını Eylül 2026 olarak netleştirirken kira tutarını sayısal bir oranla teyit etmedi.

Kiralık sosyal konut modeli dört adımda işleyecek

Üç yıllık sözleşme ve yeniden kura modeli, kiralık konutların kalıcı biçimde aynı hanelerde tutulması yerine dönen bir sosyal stok olarak kullanılacağını gösteriyor. Açıklanan 15 bin konut, satış yoluyla hak sahipliği oluşturacak 100 bin sosyal konuta ek bir program niteliğinde.

Başvuru rehberi henüz yayımlanmadı

Konuşmada başvuruların hangi gün başlayacağı, işlemlerin e-Devlet veya TOKİ üzerinden yürütülüp yürütülmeyeceği, İstanbul’da ikamet süresi, gelir ve konut sahipliği kriterleri, hane kategorileri, depozito, yıllık kira artışı, ilçe dağılımı ve teslim takvimi açıklanmadı. Satış amaçlı sosyal konut kampanyalarının koşulları, resmî kiralama rehberi yayımlanmadan bu programa otomatik olarak uygulanmamalı.

Türkiye'de tipik bir konutun fiyatı, yıllık hane gelirinin 12,6 katına denk geliyor. Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programının (UN-Habitat) Dünya Kentler Raporu 2026 ekindeki fiyat-gelir göstergesi, Türkiye'yi 11,2 olan küresel ortalamanın üzerine yerleştirdi. Visual Capitalist'in 181 ülkeyi kapsayan derlemesine göre aradaki fark 1,4 gelir yılı. Endeks24 hesabıyla Türkiye'nin oranı dünya ortalamasından yüzde 12,5 daha yüksek. Gösterge, bütün gelirin kesintisiz biriktirilmesi halinde oluşan teorik süreyi ifade ediyor; kredi faizi, peşinat, vergi ve temel yaşam giderlerini içermiyor.

Türkiye dünya ortalamasını yüzde 12,5 aştı

UN-Habitat istatistik ekinde Türkiye için son fiyat-gelir oranı 12,6 olarak veriliyor. Visual Capitalist küresel tablosu dünya ortalamasını 11,2 olarak hesaplıyor. Türkiye'nin konut fiyatı ile gelir arasındaki makası, küresel ortalamadan 1,4 yıllık hane geliri kadar daha geniş.

Türkiye ile aynı 12,6 seviyesinde Portekiz bulunuyor. Fransa 11,8, Almanya 10,7 ile Türkiye'nin altında kalırken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri 3,0 ile veri setinin en düşük oranlarını oluşturuyor. Listenin diğer ucunda Suriye 86,7 ile konut fiyatlarının gelire göre en yüksek olduğu ülke konumunda.

12,6 yıl gerçek birikim süresi anlamına gelmiyor

Fiyat-gelir oranı, tipik konut değerini yıllık hane geliriyle karşılaştıran bir erişilebilirlik göstergesi. Hanenin gelirinin tamamını konuta ayırdığı varsayımı üzerinden okunduğu için gerçek satın alma süresini tek başına vermiyor. Peşinat, kredi faizi, vade, vergiler, bakım giderleri ve hanenin zorunlu harcamaları hesaba katıldığında fiili erişim süresi daha uzun olabiliyor.

Ulusal oran şehirler arasındaki farkı gizliyor

Ülke ortalaması, İstanbul, Ankara, İzmir ve kıyı kentlerindeki fiyat ayrışmasını tek değerde topluyor. Bu nedenle 12,6 seviyesi her hanenin aynı satın alma gücüne sahip olduğu anlamına gelmiyor. Gelir düzeyi, konut büyüklüğü, şehir ve finansman biçimi değiştikçe hane bazındaki süre önemli ölçüde uzayabiliyor.

Endeks24'ün şehir bazındaki konut erişimi hesabı, asgari ücret ve 90 metrekarelik konut varsayımıyla ulusal ortalamanın belirgin biçimde üzerine çıkan süreler bulunduğunu göstermişti. UN-Habitat oranı ise şehir ve gelir grubu ayrımından bağımsız, ülkeler arasında karşılaştırılabilir tek bir gösterge sunuyor.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, turizm amaçlı izin belgesiyle yapılan kısa süreli konut kiralamalarını doğrudan ticari faaliyet sayan Gelir İdaresi Başkanlığı yazısına ilişkin yürütmeyi durdurma kararına Maliye'nin yaptığı itirazı reddetti. 29 Haziran 2026 tarihli karar, Airbnb benzeri kiralamalarda gelir vergisi, KDV ve konaklama vergisi uygulamasına yönelik ihtilafta mükellefler lehine önemli bir aşama oluşturdu.

Uyuşmazlığın merkezinde, Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi alınarak yapılan kiralamalardan doğan gelirin otomatik olarak ticari kazanç kabul edilip edilemeyeceği bulunuyor. Maliye, 24 Ocak 2025 tarihli genel yazısında bu faaliyetler için ticari kazanç yönünden mükellefiyet tesis edilmesi, gelir vergisinin yanı sıra KDV ve konaklama vergisi uygulanması gerektiğini bildirmişti.

Danıştay 3. ve 7. Dairelerinin birlikte verdiği yürütmeyi durdurma kararında ise kiralamanın ticari kazanç sayılabilmesi için otel, apart veya pansiyon işletmeciliğine benzer bir organizasyon ile kahvaltı, yemek, ütü ya da günlük temizlik gibi hizmetlerin bulunması gerektiği değerlendirmesine yer verildi. Yalnızca konutun günlük, haftalık veya aylık kiralanmasının, tek başına gelirin gayrimenkul sermaye iradı niteliğini değiştirmeyeceği belirtildi.

Karar süreci nasıl ilerledi

Esas hakkında karar henüz verilmedi

VDDK'nın son kararı, yürütmenin durdurulmasına yapılan itirazın reddine ilişkin. Danıştay 3. ve 7. Dairelerinin genel yazının iptali istemi hakkında ayrıca esastan karar vermesi gerekiyor. Bu nedenle karar, uygulamanın nihai olarak iptal edildiği anlamına gelmiyor; ancak mevcut gerekçeler, esasa ilişkin yargılamanın yönü açısından güçlü bir işaret oluşturuyor.

Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı bir özelgede de turizm amaçlı kısa süreli kiralama için izin belgesi alınmasının tek başına ticari kazanç tespitinde belirleyici olmadığı, faaliyetin yürütülme biçimi ve sunulan hizmetlerin değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Cezalı tarhiyatı bulunanlar için etkisi

Dava süreci devam eden mükellefler, VDDK kararını dosyalarının görüldüğü vergi mahkemesi veya bölge idare mahkemesine sunabilecek. Daha önce uzlaşma veya ceza indirimi yoluyla ödeme yapanların ise düzeltme ve şikayet başvurusu dahil olası yolları, kendi dosyalarının niteliğine ve sürelerine göre değerlendirmesi gerekiyor.

Kısa süreli kiralamalara ilişkin izin ve sözleşme tartışmalarının diğer boyutları, Endeks24'ün emlak ve kira haberleri sayfasından izlenebilir.

Kaynaklar: Danıştay karar sürecine ilişkin kullanıcı tarafından sağlanan karar özeti; Gelir İdaresi Başkanlığı özelgesi; 7464 sayılı Kanun.

Türkiye'nin ev sahipliği oranı için yüzde 55,7 ile yüzde 57,1 rakamları aynı anda dolaşımda. Güncel ulusal sonuç, TÜİK'in 2025 Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri'nde yüzde 57,1 olarak yer alıyor. Bu oran, fertlerin oturduğu konutun sahibi olup olmadığını gösteriyor. OECD Affordable Housing Database'teki yüzde 55,7 ise Türkiye için 2020 yılına ait hanehalkı temelli uluslararası karşılaştırmadan geliyor. Rakamlar birbirini yanlışlamıyor; farklı yıl ve ölçüm birimleri kullanıldığı için doğrudan aynı veri gibi okunamıyor.

Yüzde 55,7 ile 57,1 neden farklı?

OECD'nin HM1.3 konut kullanım türleri göstergesi, konutun içinde yaşayan hanehalkı tarafından sahiplenilip sahiplenilmediğini esas alıyor. Borcu tamamen ödenmiş ev sahipleri ile konut kredisi devam eden ev sahipleri toplam sahiplik oranını oluşturuyor. Kurum, ülkeler için 2022 veya mevcut son yılı kullanırken Türkiye gözlemini Ulusal Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması'nın 2020 verisinden alıyor.

TÜİK'in 2025 yaşam koşulları sonuçları ise fertlerin oturduğu konutun mülkiyet durumunu yayımlıyor. Buna göre oran 2024'te yüzde 56,1 iken 2025'te bir puan artarak yüzde 57,1'e çıktı. Aynı bültende kirada oturanların payı yüzde 27, lojmanda yaşayanların payı yüzde 0,9 ve kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin payı yüzde 15 olarak açıklandı.

OECD sıralaması Türkiye için 2020'yi kullanıyor

Paylaşılan listede Türkiye 39'uncu satırda gösteriliyor. Ancak 44 satırın ikisi ülke değil, Avrupa Birliği ile OECD ortalaması. Bu iki toplulaştırılmış gösterge çıkarıldığında tablo 42 ülkeden oluşuyor ve Türkiye ülkeler arasında 37'nci konuma geliyor. Daha önemlisi, sıralama ülkelerin farklı yıllara ait son gözlemlerini bir araya getiriyor; bu nedenle Türkiye'nin 2025'teki yerini gösteren eş zamanlı bir dünya lig tablosu niteliği taşımıyor.

OECD'nin yöntem notu da ülkeler arasında konut kullanım kategorileri ve veri yılları bakımından farklılıklar bulunduğunu açıkça belirtiyor. Örneğin bazı ülkelerde sübvansiyonlu kiralık konutlar özel kiralama içinde sınıflandırılabiliyor. Türkiye için konut kredisi bulunan ve bulunmayan ev sahiplerinin ayrımı da veri kısıtı nedeniyle tek grupta toplanıyor.

2025'te ev sahipliği bir puan arttı

TÜİK serisinde oran 2020'de yüzde 57,8, 2021'de yüzde 57,5, 2022'de yüzde 56,7, 2023'te yüzde 56,2 ve 2024'te yüzde 56,1 olarak ölçülmüştü. 2025 sonucu son dört yıldaki düşüşü tersine çevirdi, ancak oran 2020 seviyesinin 0,7 puan altında kaldı.

Ev sahipliği oranındaki uzun dönemli gerileme, konut fiyatları ile hane gelirleri arasındaki açılmayla birlikte izleniyor. Endeks24'ün konuta erişim ve gelir farkı haberinde 2010 ile 2023 arasındaki fiyat ve gelir değişimi ayrı olarak ele alındı.

Bu haber, OECD Affordable Housing Database, Visual Capitalist sıralaması ve TÜİK'in 2025 Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri'nin editoryal olarak karşılaştırılmasıyla hazırlandı. Güncel ulusal sorunun yanıtı yüzde 57,1; yüzde 55,7 ise 2020 hanehalkı verisine dayanan karşılaştırmalı göstergedir.

Ev sahipliği oranı, konut satış sayısıyla aynı gösterge değildir. Bir yıl içinde el değiştiren konut sayısındaki artış, toplumdaki ev sahibi oranının aynı ölçüde yükseldiği anlamına gelmez.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tahliye taahhüdünün ardından tarafların yeni bir kira sözleşmesi imzaladığı uyuşmazlıkta kira ilişkisinin yenilendiğini ve önceki taahhüdün hükümsüz kaldığını belirtti. 5 Mayıs 2026 tarihli karar, 18 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Daire, yeni sözleşme değerlendirilmeden verilen tahliye kararını kanun yararına bozdu. Karar, Manavgat'ta bir iş yeri kiralamasından doğan ve kiracı şirketin eski tahliye taahhüdüne dayalı icra takibine itiraz ettiği dosyada verildi. Dosyada, kiraya verenin yeni sözleşmeyi kabul ettiği ve davanın konusuz kaldığını bildirdiği de tespit edildi.

Yeni sözleşme önceki taahhüdü hükümsüz bıraktı

Uyuşmazlık, taşınmazın 28 Eylül 2023 tarihinde boşaltılacağını içeren tahliye taahhüdüne dayanılarak başlatılan icra takibine kiracı şirketin itiraz etmesiyle yargıya taşındı. Manavgat 2. Sulh Hukuk Mahkemesi, Adli Tıp Kurumunun imzanın şirket yetkilisine ait olduğuna ilişkin tespitini esas alarak itirazı kaldırdı ve tahliyeye hükmetti.

Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz başvurusunda ise taahhütten sonra 11 Eylül 2024 başlangıç tarihli, noter tasdikli yeni bir kira sözleşmesi imzalandığı belirtildi. Kiraya veren vekilinin de 22 Ekim 2024 tarihli dilekçeyle yeni sözleşmeyi kabul ettiği, tarafların uzlaştığını ve davanın konusuz kaldığını bildirdiği aktarıldı.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yeni sözleşme ve kiraya verenin açık kabulü birlikte değerlendirildiğinde tarafların kira ilişkisini yenilediği sonucuna ulaştı. Bu nedenle eski tahliye taahhüdünün hükümsüz kaldığı gözetilmeden karar verilmesi hukuka aykırı bulundu.

Karar, sonraki her kira artışı, ek protokol veya süre uzatımının önceki taahhüdü kendiliğinden geçersiz kıldığı anlamına gelmiyor. İncelenen dosyada ayrı ve noter tasdikli yeni bir sözleşmenin bulunması ile kiraya verenin bu sözleşmeyi ve uzlaşmayı mahkemeye bildirmesi belirleyici oldu.

Tahliye taahhüdünün geçerlilik şartları

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 352'nci maddesine göre tahliye taahhüdünün yazılı olması, kiracı veya yetkili temsilcisi tarafından verilmesi, belirli bir tahliye tarihi içermesi ve kiralananın tesliminden sonra düzenlenmesi gerektiğini hatırlattı.

Kiracı şirketin baskı, tehdit ve hile iddiaları dosyada ileri sürülse de Yargıtayın bozma gerekçesi imzanın aidiyetinden değil, tarafların daha sonra kurduğu yeni kira ilişkisinden kaynaklandı. Boş tarihli belge, irade sakatlığı ve ispat yüküne ilişkin tartışmalar, Endeks24'ün boş tahliye taahhüdüne itiraz yolları haberinde ayrıntılandırılıyor.

Kanun yararına bozma mevcut sonucu değiştirmedi

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin kararı, yerel mahkeme hükmü kesin nitelikte olduğu için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363'üncü maddesi kapsamında sonuca etkili olmamak üzere verildi. Başka bir ifadeyle bozma, somut dosyada kesinleşmiş tahliye kararının sonucunu ortadan kaldırmadı; hukuka aykırılığı belirleyerek benzer uyuşmazlıklar için yol gösterici bir gerekçe oluşturdu.

Kararın pratik sonucu, tahliye taahhüdüne dayanmak isteyen kiraya verenlerin daha sonra imzalanan sözleşmenin önceki kira ilişkisini sürdürüp sürdürmediğini dikkatle değerlendirmesi gereği oldu. Kiracılar açısından da yeni belgenin yalnız kira bedelini değiştiren bir ek protokol mü, yoksa ilişkiyi yenileyen ayrı bir sözleşme mi olduğu somut uyuşmazlığın belirleyici unsurları arasında yer alacak.

Karar 18 Temmuz 2026 tarihli ve 33313 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Hukuki sonuç, her dosyanın sözleşme metni, tarihleri ve taraf beyanları birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Kiralık ev arayan bir İstanbullu, beğendiği daireye taşınmadan önce çoğu zaman yalnızca aylık kirayla değil, üst üste binen kalemlerin toplamıyla yüzleşiyor. Depozito, ilk ay kirası, emlakçı komisyonu ve nakliye bir araya geldiğinde orta hâlli bir eve taşınmanın faturası 100 bin lirayı aşmış durumda. Şehirde 100 metrekarelik bir konutun ortalama aylık kirası TCMB verilerine göre 40 bin lirayı geçerken, bu tutarlar hane bütçelerini tek seferde zorluyor.

Barınma piyasasındaki bu tablo, kiraların ulaşılmaz seviyelere çıktığı bir dönemde ev sahiplerinin öne sürdüğü koşullarla daha da ağırlaşıyor. Kiralık konut piyasasındaki gelişmeler, kiracıları yalnızca yüksek kirayla değil, taşınma anındaki peşin yükle de karşı karşıya bırakıyor.

İstanbul'da bir eve taşınmak neden 100 bin lirayı buluyor

Bu tutarın büyük bölümünü depozito ve ilk ay kirası oluşturuyor. TCMB'nin yeni kiracı kira endeksine göre İstanbul, 100 metrekarelik konutta ortalama 40 bin 453 lirayla ülkenin en pahalı ili konumunda; Türkiye ortalaması ise 24 bin 179 lira. Kiranın yüksekliği, depozito ve komisyon gibi kalemleri de doğrudan büyütüyor.

Ev sahibi en fazla ne kadar depozito isteyebilir

Türk Borçlar Kanunu'nun 342. maddesine göre konut kiralarında depozito, üç aylık kira bedelini aşamaz. Yani ev sahibinin iki ya da üç kira tutarında depozito istemesi yasal sınırın içindedir; hukuka aykırı olan, bu üç aylık tavanı aşan taleplerdir. Tavanı aşan kısım geçersiz sayılır ve kiracı fazla ödediği tutarı geri isteyebilir.

Piyasadaki asıl tartışma, depozitonun yanında altı aylık ya da yıllık kiranın peşin istenmesinde toplanıyor. Kanun depozitoya net bir tavan koyarken, peşin kira dayatması için benzer bir sınır bulunmuyor; bu da uygulamada kiracı aleyhine bir açık yaratıyor. Kiracılar, depozitonun tek kirayla sınırlandırılması ve yıllık peşin gibi keyfi koşulların yasaklanması için düzenleme çağrısı yapıyor.

Uzmanlara göre konut arzındaki sınırlı artış ve yüksek kira seviyeleri, kısa vadede bu tablonun değişmesini zorlaştırıyor. Kiracı tarafındaki talep ise net: barınmanın bir pazarlık kalemine dönüşmemesi için yaptırımı olan bir çerçeve.

Sık sorulan sorular

Ev sahibi kaç kira depozito isteyebilir?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında depozito, Türk Borçlar Kanunu'nun 342. maddesi uyarınca en fazla üç aylık kira bedeli kadar olabilir. Bu sınırı aşan kısım geçersiz sayılır ve kiracı fazlasını geri talep edebilir.

Yıllık ya da altı aylık kirayı peşin istemek yasal mı?

Kanun depozito için üç aylık bir tavan koyar, ancak kiranın peşin ödenmesine ilişkin ayrı bir üst sınır öngörmez. Peşin ödeme tarafların anlaşmasına bağlıdır; kiracılar da tam bu nedenle bu tür dayatmalara karşı yasal düzenleme talep ediyor.

Fazla ödenen depozito nasıl geri alınır?

Üç aylık sınırı aşan depozito hukuken geçersizdir. Kiracı fazla ödediği tutarı ev sahibinden isteyebilir; ödeme yapılmazsa icra takibi ya da alacak davası yoluna başvurabilir.

Rekor yılın ardından sert iniş

Tablo bir yıl önce çok farklıydı. Konut, arsa, tarla, iş yeri ve ticari taşınmazı kapsayan satışlar 2025'e hızlı giriş yapmış, yıl genelinde yüzde 8,7 artışla 3,3 milyonu aşarak rekor kırmıştı. Bu yıl ise satışlar daha ilk aylarda ivme kaybetti.

Aylık dağılıma bakıldığında yılın en hareketli dönemi nisan oldu; bu ayda 234 bin 468 taşınmaz satıldı. Ocakta 204 bin 884, şubatta 222 bin 842, martta 200 bin 529 satış gerçekleşti. Mayıs ise 167 bin 48 işlemle dönemin en düşük ayı olarak kayda geçti. Bu gerilemede 9 günlük Kurban Bayramı tatilinin tapu dairelerindeki işlem temposunu yavaşlatması etkili oldu.

Beş yıllık karşılaştırma da düşüşü doğruluyor. Geçen yıl aynı dönemde 1 milyon 196 bin 100 satış yapılmıştı. Daha geriye gidildiğinde 2024'te 1 milyon 58 bin 840, 2023'te 1 milyon 161 bin 159, 2022'de 1 milyon 207 bin 785 işlem görülmüştü. Bu yılki rakam, yalnızca 918 bin 918 satışın yapıldığı 2021'in üzerinde kaldı.

Harç gelirleri yüzde 69,5 arttı

Satış adedi düşse de tapu dairelerindeki toplam iş yükü yüksek seyretti. Ocak-mayıs döneminde 7 milyon 786 bin 716 işlem gerçekleştirildi. Bunun 1 milyon 30 bine yakını satış, 507 binden fazlası ipotek, yaklaşık 163 bini intikal işlemiydi. Düzeltme 67 bine yakın, kamulaştırma 35,4 bin, ayırma 22 bin, bağış 16,1 bin, birleştirme 12,2 bin, taksim ise 9,1 bin işlemle takip etti. Diğer işlemler 5,9 milyona yaklaştı.

Satışlardaki azalma, devletin tapu gelirine yansımadı. Aynı dönemde elde edilen harç geliri yüzde 69,5 artışla 87 milyar 112 milyon 415 bin liraya çıktı. Bu tutarın 82,7 milyar lirası doğrudan satış işlemlerinden sağlandı. Adet düşerken gelirin artması, taşınmaz değerlerindeki ve harç matrahlarındaki yükselişe işaret ediyor.

Pandemi sonrası dönemde özellikle Dubai, Yunanistan, İspanya ve Portekiz gibi pazarlara yönelen Türk yatırımcılar; yüksek kira getirisi, vatandaşlık avantajları ve döviz bazlı varlık koruması beklentisiyle milyarlarca dolarlık sermayeyi yurt dışına taşımıştı. Ancak 2026’nın ilk çeyreğinde yükselen jeopolitik gerilimler ve mülkiyet güvenliği tartışmaları yatırımcı davranışında belirgin değişime yol açtı.

Körfez bölgesinde artan askerî tansiyonun özellikle Dubai emlak piyasasında fiyat baskısı oluşturduğu belirtilirken, sektör temsilcileri bazı projelerde %15 ila %20 arasında örtülü indirimlerin uygulanmaya başladığını aktarıyor. Piyasa kaynakları, yüksek fiyatlı projelerde likidite sorunlarının görünür hâle geldiğini ve yabancı yatırımcı talebinin yavaşladığını değerlendiriyor.

Avrupa tarafında ise İspanya başta olmak üzere bazı ülkelerde gündeme gelen “okupa” vakaları, yani boş konutların yasa dışı şekilde işgal edilmesi sorunu, Türk yatırımcıların mülkiyet güvenliği konusundaki kaygılarını artırdı. Özellikle kısa dönem kiralama yapılan bölgelerde hukuki süreçlerin uzaması ve tahliye mekanizmalarının yavaş işlemesi yatırımcı iştahını aşağı çekiyor.

TCMB verileri yön değişimini teyit etti

TCMB verilerine göre Türk vatandaşlarının yurt dışından yaptığı gayrimenkul alımları 2025 yılı genelinde 2 milyar 675 milyon dolarla tarihî zirveye ulaşmıştı. 2026’nın ocak ve şubat aylarında da artış eğilimi sürmüş, yıllık bazda sırasıyla %44,4 ve %18,4’lük yükseliş kaydedilmişti. Mart ayında görülen sert geri çekilme ise trend değişiminin ilk güçlü sinyali olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, küresel jeopolitik risklerin kalıcı hâle gelmesi durumunda özellikle Körfez merkezli projelerde fiyat düzeltmelerinin hızlanabileceğini belirtiyor. Türk yatırımcıların son dönemde yeniden iç piyasadaki arsa, konut ve ticari gayrimenkul alternatiflerine yönelmeye başladığı gözlemleniyor.

Piyasa etkisi

Gayrimenkul sektöründe yurt dışına yönelen sermaye akımlarındaki yavaşlama, orta vadede Türkiye iç piyasasında talep dengelerini etkileyebilir. Özellikle büyükşehirlerde döviz bazlı varlık arayışının yeniden yerel piyasaya dönmesi hâlinde üst segment konut ve ticari gayrimenkul tarafında fiyatlama davranışlarının değişebileceği değerlendiriliyor. Ancak sektör temsilcileri, iç piyasada yüksek faiz ortamı ve finansman maliyetlerinin yatırım kararları üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini ifade ediyor.

Panelde öne çıkan başlıkların merkezinde yüksek giriş maliyetlerini düşürmeye çalışan yeni yatırım modelleri yer aldı. Fon yapıları, parçalı sahiplik sistemleri, dijital yatırım platformları ve alternatif konut edinim modelleri; yatırımcının daha düşük sermayeyle gayrimenkul piyasasına dahil olmasını hedefliyor. Özellikle dijital platformlar üzerinden geliştirilen modellerin önümüzdeki dönemde daha görünür hale gelmesi bekleniyor.

Yeni sistemlerde yatırımcı bir gayrimenkulün tamamını satın almak yerine o varlığın ekonomik getirisine ortak oluyor. Kira gelirine erişim, değer artışından pay alma ve operasyonel süreçlerin profesyonel yönetim tarafından yürütülmesi bu yapıların temel vaadi olarak öne çıkıyor. Büyük şehirlerde konut fiyatlarının gelir artışından daha hızlı yükselmesi ise bu modellere olan ilgiyi artırıyor.

Ancak sistemin işleyişi yalnızca mülke değil, platform altyapısına duyulan güvene dayanıyor. Yatırımcı; değerleme süreçlerinin doğruluğuna, gelir dağıtım mekanizmasının şeffaflığına ve çıkış süreçlerinin sürdürülebilirliğine güvenmek zorunda kalıyor. Bu nedenle teknoloji kadar düzenleme ve denetim altyapısının da belirleyici hale geldiği değerlendiriliyor.

Mevzuat sınırı büyümenin önünde duruyor

Panelde en yoğun tartışılan başlıklardan biri mevcut mevzuatın sınırları oldu. Türkiye’de yürürlükte bulunan kitle fonlaması düzenlemeleri, gayrimenkul geliştirme projelerine yönelik fonlama faaliyetlerine izin vermiyor. Tebliğin 12/2’nci maddesi, platformların gayrimenkul projelerinin geliştirilmesine ve girişim şirketlerine iştirak edilmesine yönelik faaliyet yürütmesini açık biçimde sınırlandırıyor.

Küresel piyasalarda gayrimenkul tokenizasyonu ve dijital varlık temelli yatırım modelleri daha fazla gündeme gelirken, Türkiye’de bu alanın halen sınırlı bir çerçevede kalması dikkat çekiyor. Sektör temsilcileri, kontrolsüz büyümenin yaratabileceği riskleri kabul etmekle birlikte; değerleme standartları, bağımsız denetim mekanizmaları ve yatırımcı limitleriyle daha kontrollü bir genişleme alanı oluşturulabileceğini belirtiyor.

Özellikle genç yatırımcı kitlesinin daha düşük tutarlı ve daha likit yatırım araçlarına yönelmesi, gayrimenkul sektöründe alternatif erişim modellerine olan talebi güçlendiriyor. Yüksek faiz ortamı ve finansman maliyetleri konut edinimini zorlaştırırken, yatırımcı tarafında “tam mülkiyet” yerine “ekonomik faydaya ortaklık” yaklaşımının daha görünür hale geldiği gözlemleniyor.

Piyasa tarafında ise yeni modellerin konut krizini tek başına çözmeyeceği görüşü ağır basıyor. Gelir artışı ile konut fiyatları arasındaki makasın açılması ve kredi maliyetlerinin yüksek seyretmesi temel sorunun devam ettiğine işaret ediyor. Buna rağmen alternatif yatırım yapılarının özellikle yatırım erişimi tarafında yeni bir alan oluşturduğu değerlendiriliyor.