Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İsviçre merkezli Neue Zuercher Zeitung gazetesine verdiği mülakatta küresel enerji piyasalarındaki arz güvenliğine dair karamsar bir tablo çizdi. Orta Doğu'daki çatışmaların üretim tesisleri üzerindeki etkisinin kalıcı hasarlara yol açtığını belirten Birol, tam kapasiteye dönüş sürecinin ülkeden ülkeye farklılık göstereceğini ifade etti.
Üretim kaybının telafisi zaman alacak
Fatih Birol, üretim kaybının geri kazanılması sürecinde Irak'ın, Suudi Arabistan'a kıyasla çok daha uzun bir zamana ihtiyaç duyacağını vurguladı. Mevcut çatışma ortamının altyapı üzerindeki yıkıcı etkisi nedeniyle, bölge genelinde savaş öncesi üretim rakamlarına ancak iki yıllık bir sürede ulaşılabileceği tahmin ediliyor. Bu durum, küresel petrol arzında orta vadeli bir daralmanın sinyallerini veriyor.
Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiği durma noktasında
Küresel enerji ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı'na ilişkin uyarılarda bulunan Birol, piyasaların boğazın uzun süreli kapatılma riskini yeterince ciddiye almadığını savundu. Mart ayında bölgeden yeni tanker yüklemesinin yapılmadığını belirten Birol, Asya pazarlarına yönelik petrol, gaz ve yakıt teslimatında ciddi bir boşluk oluştuğunu söyledi. Birol, "Bu boşluk şimdi ortaya çıkıyor. Hürmüz Boğazı yeniden açılmazsa, önemli ölçüde daha yüksek enerji fiyatlarına hazırlanmalıyız" ifadelerini kullandı.
Acil petrol rezervleri yeniden müdahale için masada
IEA’nın Mart ayındaki müdahalesinin ardından yeni bir acil durum rezervi serbest bırakma ihtimaline de değinen Birol, ajansın derhal ve kararlı bir şekilde harekete geçmeye hazır olduğunu belirtti. Yeni bir hamlenin şu an için değerlendirme aşamasında olduğunu söyleyen Birol, piyasa koşullarına göre ajansın her an devreye girebileceğini sinyalini verdi.
Küresel enerji arz güvenliğini etkileyen jeopolitik riskleri rasyonalize eden modellerimiz, piyasa dengelerinde şu kritik alanları işaret ediyor:
ANALİZ:Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik tıkanıklık, sadece fiziksel bir arz kesintisi değil, aynı zamanda küresel emtia piyasalarında "risk primi" fiyatlamasını kalıcı hale getiren sistemik bir risk noktasıdır. Mart ayındaki sevkiyat duraksamasının etkileri, Nisan ve Mayıs vadeli petrol kontratlarında %15-20 bandında yukarı yönlü bir baskı oluşturmaktadır. Üretim kapasitelerinin eski seviyelerine ulaşması için öngörülen iki yıllık süre, enerji maliyetlerinin orta vadede yüksek kalacağını ve bu durumun küresel enflasyon hedefleri üzerinde yapısal dirençler yaratacağını teyit ediyor. IEA’nın olası yeni rezerv müdahalesi kısa vadeli bir likidite rahatlaması sağlasa da, jeopolitik normalleşme sağlanmadan arz-talep dengesinin tam anlamıyla stabilize olması beklenmemektedir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Enerji arzında iki yıllık toparlanma projeksiyonu ve hürmüz boğazı etkisi
Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
