Brent petrolün varili 10 Temmuz sabahı saat 07.03 itibarıyla yaklaşık 76,62 dolara çıktı, günlük yüzde 0,42 yükseldi. Fiyatı yukarı taşıyan iki gelişme var: ABD Hazinesi'ne bağlı OFAC'ın İran petrolüne tanıdığı geçici lisansı iptal etmesi ve İran ile ABD arasında yeniden tırmanan çatışmalarda Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi.
Küresel petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz hattındaki tıkanma, enerji piyasasındaki bu dalgalanmanın merkezinde duruyor. ABD Batı Teksas türü ham petrol WTI de aynı sabah yaklaşık 72,27 dolardan işlem gördü.
Petrol fiyatları neden yükseliyor
Petrol fiyatlarını yükselten temel etken, Orta Doğu kaynaklı arz kesintisi endişesi. ABD'nin İran'daki askeri hedeflere yönelik saldırılarını genişletmesi, İran'ın Körfez'deki ABD üslerini hedef alması ve OFAC'ın 7 Temmuz itibarıyla İran petrol satışına izin veren lisansı iptal etmesi, arz tarafındaki riski büyüttü. Brent, hafta içinde gün içi 80,59 doları görmüştü.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, 8 Temmuz'da İran'a ait yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğunu açıkladı; bir gün önce de yaklaşık 80 hedefin hedef alındığı bildirilmişti. İran ise Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri altyapısını vurduğunu duyurdu.
Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiği neden durdu
Gemi takip verilerine göre Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Gemi sahipleri, boğazdan çıkan ticari gemilere yönelik saldırı riskini değerlendirmeye aldı. OFAC'ın lisans kapsamındaki işlemler için 17 Temmuz'a kadar tanıdığı geçiş süresi, arz belirsizliğini kısa vadede sürdürüyor.
Fiyatlar zirveden geri çekildi, ancak Hürmüz'deki her yeni tanker durağı risk primini piyasada canlı tutuyor.
Vanda Insights'ın kurucusu Vandana Hari, fiyatların hafta ortasındaki zirvelerden gerilediğini, ancak Hürmüz'deki geçişlerin yeniden durması nedeniyle piyasada hâlâ belirgin bir risk primi bulunduğunu belirtti. ANZ'den Daniel Hynes ise ABD'nin İran'ın enerji altyapısını hedef almamasının piyasalara bir ölçüde güven verdiğini kaydetti.
Yükseliş Türkiye ve yatırımcı için ne anlama geliyor
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerjide dışa bağımlı Türkiye'de akaryakıt maliyeti, enflasyon ve cari denge üzerinde baskı anlamına geliyor. BIST tarafında rafineri marjıyla öne çıkan Tüpraş görece avantajlı konumdayken, yakıt gideri yüksek havayolu şirketleri maliyet baskısına daha açık. Yatırımcı için asıl belirleyici, Hürmüz'deki trafiğin ne zaman normale döneceği.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
