Dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nda gemiler artık iki ay boyunca ücret ödemeden geçebilecek. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi (SNSC), boğazdan geçecek gemilerden 60 gün boyunca bedel alınmayacağını, bu sürede maliyetin İran tarafından üstlenileceğini duyurdu. IRNA'nın aktardığı karar, Tahran ile Washington arasında imzalanan mutabakat çerçevesinde deniz ticaretinin normalleşmesini hızlandırmayı hedefliyor.
Geçiş ücretini İran üstlenecek
Konseyin açıklamasında, boğazdan geçiş için başvuruda bulunan gemilerden ücret istenmeyeceği, bu maliyetlerin İran yönetimince karşılanacağı belirtildi. Başvuruların Basra Körfezi Su Yolu İdaresi'ne yapılacağı, idareye talepleri hızla ve öncelik sırasıyla değerlendirmesi talimatının verildiği bildirildi. Yetkililer, mutabakatın hedeflerine ulaşılabilmesi için gemi trafiğinin kademeli olarak artırılmasının planlandığını ifade etti.
Hürmüz, dünya ham petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazının önemli bölümünün geçtiği, kapanması küresel fiyatları anında hareketlendiren bir damar.
Petrol fiyatları mutabakatla geriledi
Boğazın yeniden açılacağı beklentisi enerji piyasasında satış getirdi. LSEG verilerine göre ABD ham petrolü yüzde 1,25 düşüşle 75,83 dolara, Brent ise yüzde 1,4 gerileyerek 78,41 dolara indi. Fiyatlar mutabakatın ardından düşse de savaş öncesi seviyelerin hâlâ belirgin biçimde üzerinde seyrediyor. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre, boğazın yeniden açılması petrol piyasasını 2027'ye kadar kayda değer bir arz fazlasına taşıyabilir.
Güvenlik nedeniyle kontrollü geçiş
İran, boğazdaki özel güvenlik koşullarına da dikkat çekti. Açıklamada, güzergâhta bazı güvenlik risklerinin sürdüğü, deniz kazalarının önlenmesi ve güvenli trafik akışının sağlanması için gemilerin yalnızca kendilerine bildirilen rota ve zaman dilimlerinde geçiş yapabileceği vurgulandı. Operasyonel düzenlemeler ve teknik ayrıntıların ilerleyen günlerde Basra Körfezi Su Yolu İdaresi tarafından duyurulacağı belirtildi. Mutabakatın 5'inci maddesi kapsamında mayın temizleme çalışmalarının da süreceği kaydedildi.
Mutabakatın ilk somut adımı
Karar, ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian'ın imzaladığı 14 maddelik mutabakatın sahadaki ilk somut yansımalarından biri olarak öne çıkıyor. Pakistan'ın arabuluculuğuyla anılan anlaşma, tarafları 60 gün içinde nihai bir uzlaşı için masaya çağırıyor. Aynı süreçte ABD Merkez Komutanlığı'nın İran limanlarına yönelik deniz ablukası uygulamalarını durdurduğunu açıklaması da geçişlerin önündeki engellerin kalktığına işaret etti.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
