Kısaca
  • IPARD III programının finansman anlaşmasını değiştiren metin 12012 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla onaylandı.
  • Programın gösterge niteliğindeki toplam maliyeti 1 milyar 174 milyon eurodan 1 milyar 12 milyon euroya indi.
  • 2023 bütçe taahhüdünün son kullanım tarihi 31 Aralık 2026; harcamalar için son uygunluk tarihi 31 Aralık 2030.

Türkiye ile Avrupa Komisyonu arasındaki IPARD III finansman anlaşmasında yapılan değişiklik, 21 Kasım Cumartesi tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Anlaşmada AB'nin 2021-2027 dönemi için gösterge niteliğindeki en yüksek katkısı 430 milyon euro olarak yer alıyor.

Değişiklik anlaşması 19 Haziran 2026'da Ankara'da imzalanmıştı. Onay kararı 20 Kasım tarihini taşıyor ve 33437 sayılı Resmî Gazete'de çıktı. Program, AB'nin Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) kapsamında tarım ve kırsal kalkınma için yürütülüyor. Anlaşma, tarafların iç onayını yazılı olarak bildirmesiyle yürürlüğe girecek.

Toplam maliyet 1 milyar 12 milyon euro

Anlaşma metnine göre programın AB, ulusal ve özel katkılar dahil toplam gösterge niteliğindeki maliyeti 1 milyar 12 milyon 554 bin 622 euro. Önceki tutar 1 milyar 174 milyon 444 bin 22 euroydu. Metin, bu değişikliği Komisyon'un 15 Eylül 2025 tarihli program kararıyla ilişkilendiriyor; AB katkısı 430 milyon euro olarak yazıldı.

Yıllık dağılımda ilk iki yıl için 50'şer milyon euro, üçüncü yıl için 30 milyon euro ayrıldı. Dört yıl boyunca her yıl 75 milyon euro öngörülüyor. Anlaşmanın ikinci unsuru, kırsal kamusal altyapı yatırımlarını kapsayan altıncı tedbirde bütçe uygulama görevlerinin Türkiye'ye devrine ilişkin hükümler.

Hangi alanlara gidiyor

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yayımladığı IPARD III programı belgesinde 430 milyon euroluk AB katkısı tedbirlere şöyle bölünüyor. Programda üretici gruplarına destek, eğitim ve ormancılık gibi bazı tedbirler için tutar ayrılmadı.

TedbirAB katkısı (milyon euro)
Tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar102
Kırsal alanda kamu altyapı yatırımları78
Tarım ve balıkçılık ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması70
Çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme93
Yerel kalkınma stratejileri (LEADER)45
Danışmanlık hizmetleri18
Tarım, çevre, iklim ve organik tarım14
Teknik destek10
Toplam430

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, IPARD III Programı (2025 sürümü 3) ekleri. Programı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) uyguluyor.

TKDK'nın 2026 çağrı takvimine göre kamu altyapı tedbiri için 156 milyon euro bütçeli çağrı, Komisyon'dan yetki devri alınmasının ardından yayımlanacak. Kurumun yürüttüğü IPARD III kapsamındaki proje desteklerine ilişkin önceki haberimizde sözleşme tutarları yer aldı.

Kritik tarihler

Fon kaybı takvimine göre ilk iki yılın taahhütleri 31 Aralık 2025'e kadar kullanılabiliyordu. Üçüncü yıla ait 30 milyon euroluk taahhüdün süresi 31 Aralık 2026'da doluyor. Sonraki yıllar için son tarihler aşağıdaki tabloda.

Bütçe taahhüdüAB katkısı (milyon euro)Son kullanım tarihi
20233031 Aralık 2026
20247531 Aralık 2027
20257531 Aralık 2028
20267531 Aralık 2029
20277531 Aralık 2030

Kaynak: Resmî Gazete, 21 Kasım Cumartesi, 33437 sayı, Karar Sayısı 12012.

IPARD III kapsamındaki harcamalar için son uygunluk tarihi 31 Aralık 2030 olarak belirlendi. Çiftçilere yönelik ödemeler için 9 ayda ödenen 115,5 milyar liralık destek haberine de bakılabilir.