Brent petrolde yakın vadeli sözleşmelerin uzak vadenin altına sarktığı tablo, 28 Şubat'ta başlayan İran savaşından bu yana ilk kez çarşamba günü gerçekleşti. Hürmüz Boğazı'ndan tankerlerin yeniden çıkmaya başlaması, küresel referans fiyatta kısa vadeli bir arz bolluğunun habercisi oldu.
Eylül teslimatlı sözleşmeler, ağustos teslimatlılara kıyasla yaklaşık 12 sent daha yüksek işlem gördü. Piyasada "contango" denen bu yapı, yatırımcıların yakın vadede bol, ilerleyen aylarda ise daha az varil fiyatladığı anlamına geliyor. Ağustos vadeli Brent ise gün içinde yüzde 4'ü aşan düşüşle 74 dolar civarına, savaş öncesi seviyelere geriledi.
Vade yapısı tersine döndü
Geri yatık (backwardation) bir piyasada yakın vadeli varil, ileri tarihliden pahalıdır ve bu, fiziki petrole acil talebin işaretidir. Şubattan bu yana Hürmüz'deki tıkanıklık tam da bu tabloyu yaratmıştı. Çarşamba günkü dönüş, o baskının gevşediğine dair en net teknik sinyallerden biri.
Hürmüzden çıkan tankerler dengeyi değiştirdi
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, New York'taki Reuters Küresel Enerji Forumu'nda yaptığı konuşmada, son 24 saatte Hürmüz Boğazı'ndan yaklaşık 20 milyon varil petrolün çıktığını ve bu sevkiyatların normal akışa dönüş anlamına geldiğini söyledi.
Gemi takip verilerine göre 5 milyon varil ham petrol taşıyan ve günlerce mahsur kalan üç tanker çarşamba günü boğazdan çıkıyordu. İran ile ABD arasındaki geçici anlaşma, Körfez'de sıkışıp kalan arzın yeniden serbest kalmasına yardımcı oluyor.
Piyasa mini arz fazlası fiyatlıyor
Sparta Commodities'in araştırma başkanı Neil Crosby, Arap Körfezi'nden gelecek fiziki arzda büyük bir akın beklendiğini, bunun da kısa vadede dengeyi bolluk tarafına çevirdiğini belirtti.
Şimdilik mini bir arz fazlasındayız ve talebin yeniden cezbedilmesi gerekiyor.
Neil Crosby · Sparta Commodities araştırma başkanıMizuho'nun enerji vadeli işlemler direktörü Bob Yawger ise satış baskısının özellikle ağustos teslimatına yığıldığını söyledi. Dünya genelinde fiziki ham petrol kargoları iskontolu el değiştirirken, ABD yaptırımlarından geçici muafiyet tanınan İran'ın da satışlarını artırması bekleniyor.
Türkiye için ne anlama geliyor
Enerjide büyük ölçüde dışa bağımlı bir ülke olan Türkiye için varil fiyatındaki gerileme, enerji ithalat faturasını ve dolayısıyla cari açık ile enflasyon üzerindeki baskıyı hafifletici yönde okunuyor. Ancak görünüm kırılgan: İran ile varılan 60 günlük çerçevenin bozulması ya da boğazın yeniden kapanması, piyasanın bugün sildiği savaş primini hızla geri getirebilir.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
