Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026'da 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonu tasfiyeye almasının üzerinden 12 gün geçti ve fon skandalında tartışmanın odağı fon yöneticilerinden piyasayı gözetmekle görevli kurumlara kaydı. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarına göre tasfiye kapsamındaki fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Denetim tartışmasının ana sorusu, bu büyüklüğe ulaşan yapının neden daha erken durdurulamadığı.
Soru işaretlerini büyüten en somut olgu MKK'dan geldi. Soruşturmanın merkezindeki Tera Yatırım Holding'in Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, 3 Ağustos 2023'ten bu yana MKK yönetim kurulunda ve denetim komitesinde görev yapıyordu. Tezmen 19 Eylül'de gözaltına alındı, ardından tutuklandı. Tezmen'in MKK yönetim kurulu üyeliğinin sona ermesi 21 Eylül'de toplanan genel kurulda gerçekleşti ve yerine Yunus Arıncı seçildi.
Görevin ağırlığı, SPK'nın yatırım fonlarına yönelik yeni düzenlemenin hazırlık sürecinde MKK'dan da görüş aldığını açıklamasıyla arttı. Düzenleme hazırlanırken görüşüne başvurulan kuruluşun yönetiminde Tera grubunun yönetim kurulu başkanı oturuyordu. Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Tezmen'in MKK'daki yönetim kurulu ve denetim komitesi üyeliğine kimlerin önerisiyle getirildiğinin açıklanmasını istedi.
Yaptırım kararlarında tekrar eden isimler
SPK, 28 Eylül'de TRHOL işlemlerine ilişkin dosyada 37 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi, Tera Yatırım ve Tera Portföy'e 2 yıl işlem yasağı getirdi. SPK'nın TRHOL işlemlerinde 37 kişiye suç duyurusu kararındaki 10 isim, Kurul'un daha önce OZATD işlemlerine ilişkin kararında da yer alıyordu. Bu örtüşme, önceki Kurul kararlarına konu olan kişilerin piyasada nasıl etkin kalabildiği sorusunu denetim tartışmasının merkezine yerleştirdi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ise SPK'nın yeni değerlendirmesi üzerine bir kısım şirket ve fondaki malvarlığı tedbirini ve dondurma kararını kaldırdı. İlk tedbir listesinde yer alan Astor Enerji, tedbirin kaldırıldığının ilgili mercilerce açıklandığını duyurdu. Tedbir kapsamının Kurul'un değerlendirmesiyle daraltılması, soruşturmanın seyrinde SPK verisinin belirleyici rolünü gösterdi.
Siyasetten SPK'ya açık görev hatırlatması
AK Parti Genel Merkez Ekonomi İşleri Başkanlığı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada SPK'nın görev ve yetkilerini madde madde sıraladı ve kurumun bağımsız ve tarafsız olduğunu vurguladı. İktidar partisinin düzenleyiciye kamuoyu önünde görev hatırlatması, sorumluluk tartışmasının muhalefetle sınırlı kalmadığını gösterdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, New York dönüşünde sorunun sermaye piyasalarının sınırlı bir alanında, belli sayıda fonda ortaya çıktığını ve finansal sisteme ya da ekonomiye risk oluşturmadığını söyledi. Erdoğan, “Sorumluluğu olan kim varsa, bunlardan hukuk önünde hesap sorulacaktır” dedi. 28 Eylül'deki Kabine toplantısının ardından da benzer sorunların yeniden yaşanmaması için idari ve hukuki düzenlemeler yapılacağını açıkladı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, yatırımcı mağduriyetine yol açan tüm sorumluların yargı önüne çıkarılacağını belirtti.
Tasfiye takvimi işliyor, denetim kronolojisi bekleniyor
SPK, 131 fonun tasfiyesini İş Bankası ve Ziraat Bankası eliyle yürütüyor ve sürecin en çok 3 ay içinde tamamlanmasını öngörüyor. Kurul, 17 Eylül'de TEFAS'ın iptal ettiği alım satım talimatlarının sahiplerine tasfiye bakiyesinden, fondaki katılma payı oranında ödeme yapılacağını da açıkladı.
Kurul'un bugüne kadarki açıklamaları tasfiye kararına, yatırımcı sayısına ve ödeme usulüne odaklandı. Fonlardaki risklerin hangi tarihte tespit edildiğine ve tasfiye öncesinde hangi gözetim adımlarının atıldığına ilişkin bir kronoloji bu açıklamalarda yer almadı.
