Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi, 2/3939 esas numarasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunuldu. Teklif, fonlarla bağlantılı soruşturmalarda el konulan ve fona devredilemeyen malvarlığı için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) kayyım olarak atanabilmesini ve bu durumda varlıkları dava sonucunu beklemeden satabilmesini öngörüyor.
Zarardan önce portföy yönetim şirketi sorumlu
Teklife göre fondan mevzuata aykırı, karşılıksız ya da muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara veya üçüncü kişilere aktarılan değerler hukuka aykırı çıkarılmış sayılacak, şeklen uygun olsa dahi fon menfaati dışında çıkarılan değerler de bu kapsamda değerlendirilecek. Oluşan zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Tutar bu şirketten tahsil edilemezse SPK'nın belirlediği gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu tutulacak. Görevden ayrılmış olmak, görev döneminde alınan kararlardan doğan sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.
SPK, zarar tutarını ve sorumluları belirleyip TMSF'ye bildirecek. TMSF, sorumluların malvarlığından geri kazanım için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında tahsil ve takip işlemleri başlatacak, Bankacılık Kanunu'nun ilgili maddelerini de uygulayabilecek. Fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalarda Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca el koyma kararı verilebilecek.
Anapara enflasyona göre güncellenecek
Fon malvarlığının tüm yatırımcılara ödeme yapmaya yetmediği durumlarda ödemelere esas alınacak net yatırım tutarını Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) hesaplayacak. Yatırımcının fona yaptığı nakit giriş ve çıkışları, TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla tasfiye tarihine kadar güncellenecek ve ilk giren ilk çıkar esasıyla netleştirilecek.
Ara ödeme yalnızca SPK'nın belirleyeceği fonlarda yapılabilecek. Bu fonlarda net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutar kadar, 1 milyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme, net yatırım tutarının endeksleme uygulanmadan bulunan kısmını geçemeyecek. Para piyasası fonları hariç, ödeme ayrıca yatırımcının hesabındaki katılma paylarının, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir önceki gün sonu itibarıyla toplam değerini aşamayacak.
Dağıtılabilir nakit yetmezse SPK, mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının tam yararlanması için net yatırım tutarı en düşük olandan başlayarak ödeme yapılmasına, tüm yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirleyip bu tutara kadar ödeme yapılmasına ya da iki yöntemin birlikte uygulanmasına karar verebilecek. Bu ödemelerde hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını, hak ve alacak tutarını ya da 1 milyon liralık tavanı aşan ödeme yapılmayacak. Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104, 106 veya 107. maddelerindeki fiilleri bu fonlarla birlikte işlediği SPK'ca tespit edilen kişi ve kurumlara ise tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
Geri kazanılan tutarlar ayrı hesapta izlenecek
Tahsil edilen, iade edilen ve satışlardan elde edilen tutarlar, TMSF'nin kendi malvarlığından ayrı olarak her fon için açılacak Geri Kazanım Hesabı'nda tutulacak. Bu hesaplar kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek ve yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ile fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacak. Tasfiyesi tamamlanan fonlarda tutarlar Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne aktarılacak. Gerçeğe aykırı fiyatlardan emsal getirinin üzerinde kazanç sağlayanlara da bu kısmı ilan edilen hesaplara isteğe bağlı iade etme imkânı tanınacak.
Teklif diğer yatırım fonları için genel bir tasfiye rejimi oluşturmuyor, yalnızca kapsama alınan fonlar için geçerli olacak. Fon krizinde tasfiye sürecindeki 17 fonda yatırımcı ödemeleri bu hafta başladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 43 bin fon yatırımcısının parasının bankalara aktarıldığını açıklamıştı. Teklifin gerekçesinde, öngörülen sistemin kamu bütçesine mali yük getirmediği belirtiliyor. Kanun, 17 Eylül 2026'dan geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
