ABD otomotiv sektöründe son yıllarda hızlanan maliyet artışları ve tedarik zinciri kırılmaları, düşük fiyatlı araç segmentinde ciddi daralmaya yol açtı. Özellikle 30 bin doların altındaki modellerin sayısı hızla azalırken, 20 bin dolar seviyesindeki araçlar ise neredeyse tamamen piyasadan çekildi. Otomobil üreticileri artan üretim maliyetleri nedeniyle düşük kâr marjlı sedan modeller yerine SUV, crossover ve premium segment araçlara yöneliyor.
Sektör verilerine göre ABD’de ortalama sıfır araç satış fiyatı 50 bin dolara yaklaşmış durumda. Elektrikli sistemlerin araçlara daha yoğun entegre edilmesi, işçilik giderlerindeki yükseliş, lojistik maliyetleri ve yüksek faiz ortamı fiyat baskısının temel nedenleri arasında gösteriliyor. Özellikle giriş seviyesi modellerde fiyat artışlarının genel enflasyonun üzerinde seyretmesi dikkat çekiyor.
USMCA sistemi baskı altında
ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamında kurulan entegre üretim zinciri uzun yıllar otomotiv sektörüne maliyet avantajı sağladı. Motor, elektronik sistemler ve iç donanım parçalarının farklı ülkelerde üretilmesi sayesinde üreticiler düşük maliyetli modelleri sürdürülebilir fiyatlarla piyasaya sunabiliyordu. Ancak ABD’nin ithal otomotiv parçalarına yönelik yüzde 25’e ulaşan ek tarifeleri bu dengeyi zayıflatmaya başladı.
Uzmanlara göre özellikle düşük fiyatlı araç segmenti bu maliyet baskısından daha sert etkileniyor. Çünkü giriş seviyesi modellerde kâr marjı zaten sınırlı olduğu için ek maliyetlerin doğrudan fiyatlara yansıtılması gerekiyor. Bu durum birçok üreticiyi düşük fiyatlı araç üretiminden uzaklaştırıyor.
Nissan, Toyota ve Hyundai gibi küresel üreticilerin ticaret belirsizliğinin sürmesi halinde giriş segmentindeki bazı modelleri azaltabileceği ya da tamamen sonlandırabileceği değerlendiriliyor. Şirketlerin son dönemde SUV ve yüksek donanımlı modellere ağırlık vermesi de bu dönüşümün hızlandığına işaret ediyor.
Artan fiyatlar yalnızca otomotiv sektörünü değil tüketici davranışlarını da değiştiriyor. Orta gelir grubundaki tüketicilerin sıfır araç yerine ikinci el piyasasına yönelmesi ikinci el fiyatlarını da yukarı taşıyor. Özellikle ilk kez araç sahibi olacak tüketiciler açısından erişilebilir otomobil seçeneklerinin hızla daraldığı gözlemleniyor.
